Binnen blijven bij slecht weer | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. El tiempo parece malo.

   Het weer ziet er slecht uit.

   El tiempo

   het weer

   parece

   lijkt

   malo

   slecht

   Uitgebreide uitleg

   El tiempo betekent hier “het weer”. Het zelfstandige naamwoord tiempo kan in andere contexten ook “tijd” betekenen; in deze zin gaat het door de combinatie en de vaste vertaling om het weer. Het lidwoord el hoort bij dit enkelvoudige, mannelijke zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: El tiempo cambia. — “Het weer verandert.” parece betekent hier “lijkt” of “ziet eruit als”. De vorm hoort bij het werkwoord parecer en is de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Het onderwerp is hier El tiempo; daarom staat de enkelvoudsvorm parece. Een bruikbaar patroon is X parece + bijvoeglijk naamwoord: La calle parece tranquila. — “De straat lijkt rustig.” malo betekent hier “slecht”. Het is het bijvoeglijk naamwoord malo en het beschrijft tiempo. De vorm is mannelijk enkelvoud, passend bij el tiempo; bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld mala: La situación parece mala. — “De situatie lijkt slecht.” Het bijvoeglijk naamwoord staat na parece en geeft de indruk of beoordeling van het onderwerp weer. Samen vormen de delen El tiempo parece malo: “Het weer ziet er slecht uit.” Parecer presenteert malo als een indruk of beoordeling van het weer, niet als een aparte handeling. De aansluitende context over een mogelijke storm past bij deze ongunstige beoordeling, maar verandert de betekenis van de zin niet.

2. Puede venir una tormenta.

   Misschien komt er een storm aan.

   Puede

   kan / is mogelijk

   venir

   komen

   tormenta

   storm

   Uitgebreide uitleg

   Puede komt van poder en betekent hier samen met venir dat iets mogelijk is. De vorm puede is de tegenwoordige tijd van de derde persoon enkelvoud. Op zichzelf betekent deze vorm meestal “kan” of “is in staat”; in deze zin geeft de combinatie met venir de betekenis “misschien”. venir betekent “komen”. Het is hier een infinitief: na puede blijft het volgende werkwoord in de infinitief. Puede venir betekent dus dat het mogelijk is dat iets komt. Voorbeeld: Puede llover. — “Het kan regenen.” tormenta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent “storm”. Het bijbehorende onbepaalde lidwoord is una; dat past bij dit vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord. Een onbepaald lidwoord drukt op zichzelf geen precies aantal uit. Voorbeeld: Hay una tormenta. — “Er is een storm.” Samen vormen Puede venir en una tormenta de betekenis “Misschien komt er een storm aan.” Puede venir drukt de mogelijkheid uit en una tormenta benoemt wat er mogelijk komt. De zin meldt op neutrale wijze dat er mogelijk een storm aankomt.

3. ¿Nos quedamos dentro?

   Zullen we binnen blijven?

   Nos quedamos

   blijven we

   dentro

   binnen

   Uitgebreide uitleg

   Nos quedamos komt van quedarse, “blijven” of “blijven zitten/staan”. quedamos is de tegenwoordige tijd, eerste persoon meervoud: “wij blijven”. nos hoort bij de pronominale vorm quedarse en verwijst hier naar de spreker samen met minstens één andere persoon. In een vraag kan de tegenwoordige tijd een voorstel betekenen: “zullen we blijven?” Vergelijk: me quedo = “ik blijf”, te quedas = “jij blijft” en se queda = “hij/zij/u blijft”. Het werkwoord quedarse verschilt van quedar, dat onder andere “afspreken” of “passen” kan betekenen; hier gaat het om op een plaats blijven. Dentro is een bijwoord en betekent “binnen”. Het benoemt hier de plaats waar men blijft. Een bruikbaar voorbeeld is: Nos quedamos dentro. — “We blijven binnen.” Samen vormt ¿Nos quedamos dentro? een vraagvoorstel: “Zullen we binnen blijven?” De voorafgaande mogelijkheid van een storm en het daaropvolgende wachten hier passen bij die betekenis, maar de zin zelf zegt alleen dat de spreker voorstelt binnen te blijven.

4. Esperemos aquí hasta que pase.

   Laten we hier wachten tot het voorbij is.

   Esperemos

   laten we wachten

   aquí

   hier

   hasta que

   totdat

   pase

   voorbijgaat

   Uitgebreide uitleg

   Esperemos komt van esperar (“wachten”) en is hier de vorm voor een voorstel aan onszelf: “laten we wachten”. De vorm is de eerste persoon meervoud van de aanvoegende wijs, gebruikt als bevestigende aansporing. Vergelijk als zelfstandig voorbeeld: Esperemos un momento. — “Laten we even wachten.” aquí betekent “hier” en geeft de plaats van de voorgestelde handeling aan. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of aantal. hasta que betekent “totdat” en leidt de grens in waartoe het wachten duurt. Het is een vaste verbindingsconstructie: hasta que + een werkwoordelijke bijzin. pase komt hier van pasar en betekent, in deze context, “voorbijgaat”. De vorm staat in de aanvoegende wijs, derde persoon enkelvoud. Na hasta que wordt die wijs gebruikt voor een nog te bereiken of verwachte gebeurtenis: het wachten duurt voort tot dat moment. Een herbruikbaar voorbeeld is Espera hasta que termine. — “Wacht tot het afgelopen is.” Daar verwijst termine naar de gebeurtenis die het einde van het wachten bepaalt. Samen vormen de delen: Esperemos aquí — “laten we hier wachten” — en hasta que pase — “totdat het voorbijgaat”. De volledige betekenis is dus: “Laten we hier wachten tot het voorbij is.” De zin is een voorstel aan de groep, niet een bewering dat het al voorbij is.

5. ¿Podemos salir cuando pare?

   Kunnen we naar buiten gaan als het stopt?

   Podemos

   kunnen we

   salir

   naar buiten gaan

   cuando

   als/wanneer

   pare

   stopt

   Uitgebreide uitleg

   Podemos komt van poder en is de tegenwoordige tijd voor nosotros/nosotras: “wij kunnen”. In deze vraag vormt het met een infinitief een herbruikbaar patroon: ¿Podemos + infinitief? = “Kunnen we ...?” De vorm drukt hier mogelijkheid of toestemming uit; de precieze nuance hangt van de situatie af. Salir is een infinitief en betekent hier “naar buiten gaan”. Het kan ook algemener “vertrekken” of “uitgaan” betekenen. Na poder blijft het werkwoord in de infinitief: podemos salir, niet een vervoegde vorm na podemos. Voorbeeld: Podemos esperar. — “We kunnen wachten.” Cuando is hier een tijdsvoegwoord: “als/wanneer”. Het leidt de voorwaarde in waarop de hoofdhandeling betrekking heeft. Het betekent hier niet “hoeveel” of “waar”. Pare komt van parar en is de tegenwoordige conjunctief, derde persoon enkelvoud. Na cuando wordt die vorm gebruikt voor een toekomstige of nog niet gerealiseerde gebeurtenis: cuando pare = “als/wanneer het stopt”. Het onderwerp van pare wordt in de vaste zin niet nader genoemd; de vorm zelf zegt alleen dat het om een enkelvoudig onderwerp gaat. Voorbeeld: Te llamo cuando pare. — “Ik bel je als het stopt.” Samen vormt de zin ¿Podemos salir cuando pare?: podemos salir geeft de mogelijkheid met “wij” als betrokken personen, en cuando pare geeft het moment aan waarop dat eventueel kan. De natuurlijke betekenis is: “Kunnen we naar buiten gaan als het stopt?”

6. Podemos volver a mirar el tiempo y decidir entonces.

   We kunnen het weer opnieuw bekijken en dan beslissen.

   Podemos

   we kunnen

   volver a

   opnieuw …

   mirar

   bekijken

   tiempo

   weer

   decidir

   beslissen

   entonces

   dan

   Uitgebreide uitleg

   Podemos komt van poder en betekent hier “we kunnen”. Het is de tegenwoordige tijd, eerste persoon meervoud. Vergelijk puedo = “ik kan” en pueden = “zij kunnen” of “jullie kunnen”. Voorbeeld: Podemos esperar. — “We kunnen wachten.” volver a vormt samen met een infinitief een herhalingspatroon: volver a + infinitief = “opnieuw …”. Volver betekent op zichzelf vaak “terugkeren”, maar in deze constructie betekent het dat een handeling opnieuw gebeurt. Voorbeeld: Vuelvo a leerlo. — “Ik lees het opnieuw.” Mirar is een infinitief en betekent hier “bekijken”. Na volver a blijft het werkwoord in de infinitief: volver a mirar. In een andere tijd verandert mirar bijvoorbeeld in miré = “ik bekeek” of miraremos = “we zullen bekijken”. El tiempo betekent hier “het weer”, zoals bevestigd door de vaste vertaling; tiempo kan in andere contexten ook “tijd” betekenen. Het lidwoord el hoort bij deze vorm van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Miro el tiempo antes de salir. — “Ik bekijk het weer voordat ik wegga.” Decidir is de infinitief “beslissen”. Het staat na podemos zonder persoonsuitgang, omdat podemos al de persoon en het getal van de mogelijkheid aangeeft: podemos decidir = “we kunnen beslissen”. Voorbeeld: Podemos decidir mañana. — “We kunnen morgen beslissen.” Entonces betekent hier “dan”. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of getal. In deze zin verwijst het naar het moment waarop daarna de beslissing wordt genomen. Samen vormt de zin: Podemos geeft de mogelijkheid aan; volver a mirar el tiempo betekent “het weer opnieuw bekijken”; en decidir entonces betekent “dan beslissen”. De volledige betekenis is dus: “We kunnen het weer opnieuw bekijken en dan beslissen.”

7. Podemos preparar té mientras esperamos.

   We kunnen thee zetten terwijl we wachten.

   Podemos

   we kunnen

   preparar

   bereiden; klaarmaken

   té

   thee

   mientras

   terwijl

   esperamos

   we wachten

   Uitgebreide uitleg

   Podemos komt van poder en is de tegenwoordige tijd voor nosotros/nosotras: “wij kunnen”. Na poder staat het volgende werkwoord in de infinitief. Vergelijk: puedo = “ik kan”, pueden = “zij kunnen” of “u kunt” (meervoud). Voorbeeld: Podemos salir. = “We kunnen weggaan.” preparar betekent hier “klaarmaken” en verwijst in combinatie met té naar thee zetten. Het is een infinitief; na podemos verandert het niet in persoon of getal. Voorbeeld: Quiero preparar la cena. = “Ik wil het avondeten klaarmaken.” té is het zelfstandig naamwoord “thee”. Het accentteken onderscheidt dit woord van te, een voornaamwoord met een andere functie. Voorbeeld: Bebo té. = “Ik drink thee.” Mientras leidt hier een tijdsbepaling in en betekent “terwijl”. Het verbindt twee handelingen die gelijktijdig plaatsvinden. Voorbeeld: Leo mientras espero. = “Ik lees terwijl ik wacht.” Esperamos komt van esperar en is de tegenwoordige tijd voor nosotros/nosotras: “wij wachten”. In deze zin is die betekenis door de vertaling en de combinatie met mientras duidelijk. Esperar kan in andere contexten ook “hopen” betekenen; dat is hier niet de bedoelde betekenis. Voorbeeld: Esperamos el autobús. = “We wachten op de bus.” Samen vormen de delen Podemos preparar té (“we kunnen thee zetten”) en mientras esperamos (“terwijl we wachten”). De volledige zin betekent dus: “We kunnen thee zetten terwijl we wachten.”

8. Eso ayudará a pasar el tiempo.

   Dat helpt om de tijd door te komen.

   Eso

   dat

   ayudará

   zal helpen

   pasar

   doorkomen

   el tiempo

   de tijd

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat”. Het is een aanwijzend voornaamwoord: het verwijst naar iets dat uit de context duidelijk is, maar de gegeven zin identificeert niet precies waarnaar. De vorm is enkelvoudig en onzijdig; gebruik bijvoorbeeld eso voor een situatie of idee: Eso es importante. — “Dat is belangrijk.” ayudará komt van ayudar (“helpen”). De vorm is de toekomende tijd, derde persoon enkelvoud: “zal helpen”. Bij ayudar staat vaak a vóór een volgend infinitief: ayuda a entender — “het helpt om te begrijpen”. De uitgang -á hoort hier bij de derde persoon enkelvoud in de toekomende tijd. pasar is een infinitief. In deze combinatie betekent het niet simpelweg “passeren”, maar “doorkomen” in de uitdrukking pasar el tiempo: tijd doorbrengen of de tijd laten verstrijken. Het infinitief blijft na a onveranderd: Esto ayuda a descansar. — “Dit helpt om uit te rusten.” el tiempo betekent “de tijd”. El is het bepaalde lidwoord bij het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord tiempo. In pasar el tiempo gaat het om tijd als algemeen begrip; de vaste combinatie wordt natuurlijk vertaald als “de tijd doorkomen” of “tijd doorbrengen”. Samen vormen de delen Eso ayudará a pasar el tiempo: het onderwerp is “dat”, gevolgd door “zal helpen”, met a plus het doel of de activiteit pasar el tiempo. De volledige betekenis is daarom: “Dat helpt om de tijd door te komen.”