Over lezen in je vrije tijd | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Qué estás leyendo?

   Wat lees je?

   Qué

   wat

   estás

   bent (je)

   leyendo

   lezend

   Uitgebreide uitleg

   Qué betekent hier “wat” en vraagt naar het object van het lezen. Het accentteken onderscheidt het vragende qué van het betrekkelijke of onbenadrukte que. Voorbeelden: ¿Qué compras? = “Wat koop je?” en El libro que compras = “Het boek dat je koopt.” estás is de vorm van estar voor de tweede persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: “jij bent”. In deze zin is estar het hulpwerkwoord in de constructie estar + gerundio; die constructie beschrijft een handeling die op dat moment bezig is. De vorm estás past dus bij tú, niet bij usted: estás = “je bent”, terwijl está = “u is/hij is/zij is”. leyendo is de gerundiumvorm van leer, “lezen”. Bij leer is deze vorm niet simpelweg leiendo, maar leyendo. Met estás vormt hij estás leyendo, letterlijk “je bent aan het lezen”. Het gerundium benoemt hier de lopende handeling; het verandert niet mee met de persoon. Bijvoorbeeld: Estamos leyendo = “Wij zijn aan het lezen.” Samen vormen ¿Qué estás leyendo? de vraag “Wat lees je?” De vraagwoordgroep qué vraagt naar wat gelezen wordt, en estás leyendo geeft aan dat jij op dit moment aan het lezen bent. In natuurlijk Nederlands wordt de voortdurende vorm hier meestal eenvoudig als “Wat lees je?” vertaald.

2. Estoy leyendo un libro corto.

   Ik lees een kort boek.

   Estoy

   ik ben

   leyendo

   aan het lezen

   libro

   boek

   corto

   kort

   Uitgebreide uitleg

   Estoy is de eerste persoon enkelvoud van estar in de tegenwoordige tijd: “ik ben”. Hier werkt het samen met een gerundium om een handeling uit te drukken die op dit moment bezig is. Estar is dus niet hetzelfde als ser; voor deze tijdelijke, lopende situatie gebruik je estar. Leyendo is het gerundium van leer (“lezen”). De combinatie estar + gerundium, hier estoy leyendo, betekent “aan het lezen zijn”. Het onderwerp zit al in estoy, dus een apart voornaamwoord is niet nodig. Voorbeeld: Estamos leyendo. — “Wij zijn aan het lezen.” Libro betekent hier “boek”. Het is een zelfstandig naamwoord; het onbepaalde lidwoord un staat ervoor. Un markeert hier een niet nader bepaald boek, niet op zichzelf een expliciete telhoeveelheid. Voorbeeld: Tengo un libro. — “Ik heb een boek.” Corto betekent “kort”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en staat hier na libro. Het past zich aan het zelfstandig naamwoord aan: libro is mannelijk enkelvoud, daarom staat er corto. Vergelijk: una película corta — “een korte film”; bij een vrouwelijk enkelvoud wordt het corta. Samen vormen de delen Estoy leyendo + un libro corto: “Ik ben een kort boek aan het lezen”, natuurlijk vertaald als “Ik lees een kort boek.” De zin presenteert het lezen als een handeling die nu aan de gang is.

3. ¿Te gusta la historia?

   Vind je het verhaal leuk?

   Te

   jou

   gusta

   bevalt; vindt leuk

   historia

   verhaal

   Uitgebreide uitleg

   Te betekent hier “aan jou” en is een onbenadrukte meewerkend-voorwerpvorm. In de constructie gustar is de persoon die iets leuk vindt dus niet het grammaticale onderwerp. Vergelijk: Me gusta la música. — “Ik vind muziek leuk.” De vorm te hoort bij “jou”; me betekent “aan mij” en le “aan hem/haar/u”. gusta is de tegenwoordige tijd van gustar, in de derde persoon enkelvoud. Bij gustar wordt de vorm afgestemd op datgene wat bevalt: gusta bij één zaak of bij een onbepaalde hoeveelheid, en gustan bij meerdere zaken. Voorbeeld: Me gustan las historias. — “Ik vind de verhalen leuk.” Hier staat gusta omdat la historia als één zaak wordt voorgesteld. Historia betekent hier “verhaal”. Het woord kan in andere contexten ook “geschiedenis” betekenen; de vaste vertaling kiest hier duidelijk de betekenis “verhaal”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, zoals zichtbaar in la historia. Voorbeeld: La historia es interesante. — “Het verhaal is interessant.” Samen vormt te gusta la historia de Spaanse manier om te vragen of een verhaal jou bevalt: letterlijk ongeveer “bevalt het verhaal aan jou?”. ¿Te gusta la historia? betekent dus: “Vind je het verhaal leuk?” De vraag vraagt naar jouw waardering van dat ene verhaal.

4. Es fácil de seguir.

   Het is gemakkelijk te volgen.

   Es

   is

   fácil

   gemakkelijk

   seguir

   volgen

   Uitgebreide uitleg

   Es is de tegenwoordige tijd van ser in de derde persoon enkelvoud. In deze zin vormt het samen met fácil de betekenis “is gemakkelijk”. Het concrete onderwerp wordt in de Spaanse zin niet afzonderlijk genoemd. fácil betekent hier “gemakkelijk” of “weinig moeite kostend”. Het is een bijvoeglijk naamwoord. De vergelijkende vorm is más fácil (“gemakkelijker”) en een belangrijk tegenovergesteld woord is difícil (“moeilijk”). Fácil heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke woorden; in het meervoud wordt het fáciles. Voorbeeld: Este ejercicio es fácil. — “Deze oefening is gemakkelijk.” seguir is de infinitief en betekent hier “volgen”. Na de staat het in de constructie fácil de + infinitief, die uitdrukt dat iets gemakkelijk te doen is. Seguir kan in andere contexten ook “doorgaan” betekenen. Voorbeeld: Es fácil de seguir. — “Het is gemakkelijk te volgen.” Samen betekenen fácil de seguir en es “is gemakkelijk te volgen”. De volledige zin Es fácil de seguir. betekent dus: “Het is gemakkelijk te volgen.”

5. ¿Dónde lees normalmente?

   Waar lees je meestal?

   Dónde

   waar

   lees

   leest

   normalmente

   meestal

   Uitgebreide uitleg

   Dónde betekent hier ‘waar’ en vraagt naar een plaats. Het accent hoort bij het vragende gebruik: ¿Dónde ...?. In een gewone mededelende bijzin staat bijvoorbeeld donde zonder accent: Leo donde estoy cómodo. — ‘Ik lees waar ik me prettig voel.’ lees komt van leer (‘lezen’). Het is de tegenwoordige tijd voor tú: tú lees. Deze vervoegde vorm markeert de aangesproken persoon en de tegenwoordige tijd; leer is het hele werkwoord. Bij usted is de vorm lee. Voorbeeld: ¿Qué lees? — ‘Wat lees je?’ Normalmente is een bijwoord en betekent ‘meestal’ of ‘gewoonlijk’. Het beschrijft hoe vaak of volgens welk gewoon patroon iets gebeurt. Voorbeeld: Normalmente leo en casa. — ‘Ik lees meestal thuis.’ In dit voorbeeld is leo de vorm van leer voor yo (‘ik’). Samen vormt ¿Dónde lees normalmente? de vraag ‘Waar lees je meestal?’. Dónde vraagt naar de plaats, lees geeft aan dat de aangesprokene leest, en normalmente beperkt de vraag tot de gebruikelijke situatie.

6. Normalmente leo en una habitación tranquila en casa.

   Ik lees meestal in een rustige kamer thuis.

   Normalmente

   meestal; gewoonlijk

   leo

   ik lees

   habitación

   kamer

   tranquila

   rustig

   en casa

   thuis

   Uitgebreide uitleg

   Normalmente betekent hier “meestal” of “gewoonlijk”. Het is een bijwoord en zegt hoe vaak de handeling plaatsvindt. Het kan ook aan het begin of later in de zin staan, bijvoorbeeld: Normalmente trabajo aquí. — “Ik werk hier meestal.” leo is de eerste persoon enkelvoud van leer in de tegenwoordige tijd: leer → leo, lees, lee, leemos, leéis, leen. De vorm leo betekent hier “ik lees”; de tegenwoordige tijd kan in het Spaans zowel een gewoonte als een handeling in het heden uitdrukken. Voorbeeld: Leo el periódico. — “Ik lees de krant.” habitación betekent “kamer”. Het is een zelfstandig naamwoord en is vrouwelijk: la habitación, una habitación. In deze zin staat het na en una, dus “in een kamer”. Het onbepaalde lidwoord una geeft hier geen expliciet aantal aan; het introduceert een niet nader bepaalde kamer. tranquila betekent hier “rustig” en beschrijft habitación. Het bijvoeglijk naamwoord past zich aan dat zelfstandig naamwoord aan: vrouwelijk enkelvoud tranquila; bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is de vorm bijvoorbeeld tranquilo. Voorbeeld: Es una calle tranquila. — “Het is een rustige straat.” en casa betekent als vaste uitdrukking “thuis”. en betekent “in/op/bij”, maar met casa zonder lidwoord drukt en casa de plaats “thuis” uit. Dit is iets anders dan een gewone plaatsbepaling met een lidwoord, zoals en la casa — “in het huis”. De delen worden gecombineerd als Normalmente + leo + en una habitación tranquila + en casa: “Meestal lees ik in een rustige kamer thuis.” Normalmente bepaalt de frequentie van leo; en una habitación tranquila noemt de plaats en beschrijft de kamer; en casa preciseert dat die plaats thuis is. De zin beschrijft dus een gewoonte van de spreker in het heden.

7. Eso suena tranquilo.

   Dat klinkt rustig.

   Eso

   dat

   suena

   klinkt

   tranquilo

   rustig

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar een eerder genoemde zaak of situatie. Het is een aanwijzend voornaamwoord met onzijdige vorm; de exacte referent wordt niet als zelfstandig naamwoord benoemd. Vergelijk: Esto suena bien. — “Dit klinkt goed.” Suena komt van sonar (“klinken”). Het is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: suena = “het klinkt” of “dat klinkt”. Met eso als onderwerp krijgt het werkwoord deze enkelvoudsvorm. Sonar kan naast letterlijk geluid ook een indruk uitdrukken: La idea suena interesante. — “Het idee klinkt interessant.” Tranquilo is een bijvoeglijk naamwoord in de mannelijke enkelvoudsvorm. In deze zin beschrijft het de indruk die de genoemde zaak maakt via suena: “rustig”. Bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat de vorm doorgaans als tranquila, bijvoorbeeld: La habitación está tranquila. — “De kamer is rustig.” In de vaste zin staat echter eso, niet een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; tranquilo is daarom de gebruikte vorm. Samen vormen de delen Eso suena tranquilo: aanwijzen wat bedoeld wordt (eso) + aangeven welke indruk het maakt (suena) + die indruk benoemen (tranquilo). De hele uiting betekent: “Dat klinkt rustig.”

8. Me ayuda a disfrutar de mi tiempo libre.

   Het helpt me om van mijn vrije tijd te genieten.

   Me ayuda

   het helpt me

   disfrutar

   genieten

   tiempo

   tijd

   libre

   vrij

   Uitgebreide uitleg

   Me ayuda betekent hier: “het helpt mij”. ayuda is de derde persoon enkelvoud van ayudar in de tegenwoordige tijd: ayudar = helpen, ayuda = hij/zij/het helpt. me is het objectpronomen voor de persoon die hulp krijgt: mij. De constructie ayudar a + infinitief betekent “helpen om iets te doen”. Voorbeeld: Me ayuda a estudiar. — Het helpt me om te studeren. disfrutar betekent hier “genieten”. Dit is de infinitief, dus de onbepaalde vorm. Na ayuda a blijft het werkwoord in de infinitief: ayuda a disfrutar, niet een vervoegde vorm. disfrutar de wordt gebruikt voor genieten van iets. Voorbeeld: Disfruto de la música. — Ik geniet van de muziek. tiempo betekent hier “tijd”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is tiempos. In mi tiempo bepaalt mi dat het om mijn tijd gaat. mi is een bezittelijk woord: het blijft hetzelfde bij mannelijke en vrouwelijke enkelvoudige zelfstandige naamwoorden, maar krijgt in het meervoud de vorm mis, bijvoorbeeld mis tiempos (“mijn tijden”). Het onderscheidt mi (“mijn”) van bijvoorbeeld tu (“jouw”) en su (“zijn/haar/uw/hun”). libre betekent hier “vrije”. Het is een bijvoeglijk naamwoord bij tiempo. libre heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; het meervoud is libres. Voorbeeld: Tengo una tarde libre. — Ik heb een vrije middag. De hele structuur is Me ayuda a + infinitief + de + bezittelijk woord + zelfstandig naamwoord + bijvoeglijk naamwoord: Me ayuda a disfrutar de mi tiempo libre. Letterlijk helpt het mij om van mijn vrije tijd te genieten. De vaste Nederlandse vertaling is: “Het helpt me om van mijn vrije tijd te genieten.”