Foto's maken | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Tomas fotos?

   Maak je foto's?

   Tomas

   neemt; maakt (in deze context)

   fotos

   foto's

   Uitgebreide uitleg

   Tomas betekent hier “neem je” of, met de context van foto’s, natuurlijker “maak je”. Het is de vorm van het werkwoord tomar voor tú in de tegenwoordige tijd: tú tomas. De uitgang -as hoort bij deze tweede persoon enkelvoud. Tomar kan onder andere “nemen” betekenen; bij foto’s krijgt het de gebruikelijke betekenis “foto’s maken”. Voorbeeld: ¿Tomas el autobús? — “Neem je de bus?” fotos is het meervoud van foto: “foto’s”. Het woord verwijst hier naar het soort dingen dat iemand maakt. Het meervoud wordt gevormd met -s; het lidwoord ontbreekt in deze vraag omdat fotos hier onbepaald en in het meervoud staat. Voorbeeld: Tomo fotos. — “Ik maak foto’s.” De omgekeerde vraagtekens ¿ ... ? markeren in het Spaans het begin en het einde van de vraag. Samen vormen Tomas en fotos dus de vraag ¿Tomas fotos?: “Maak je foto’s?” / “Neem je foto’s?” In deze context is “Maak je foto’s?” de natuurlijke betekenis. De vraag gebruikt tú als aangesproken persoon; dat voornaamwoord staat niet afzonderlijk in de zin, omdat de werkwoordsvorm tomas die persoon al aangeeft.

2. Uso mi cámara pequeña casi todos los días.

   Ik gebruik bijna elke dag mijn kleine camera.

   Uso

   ik gebruik

   cámara

   camera

   pequeña

   klein

   casi todos los días

   bijna elke dag

   Uitgebreide uitleg

   Uso is de ik-vorm in de tegenwoordige tijd van usar (“gebruiken”). De vorm maakt de handelende persoon duidelijk zonder dat yo nodig is: uso = “ik gebruik”. Vergelijk: uso (ik gebruik), usas (jij gebruikt), usa (hij/zij/u gebruikt). Voorbeeld: Uso mi teléfono todos los días. — “Ik gebruik mijn telefoon elke dag.” cámara betekent hier “camera”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la cámara, meervoud las cámaras. Het bezittelijke woord mi betekent “mijn” en verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk, maar wel in aantal: mi cámara tegenover mis cámaras. Voorbeeld: Tengo una cámara. — “Ik heb een camera.” pequeña betekent hier “kleine”. Deze vorm hoort bij het bijvoeglijk naamwoord pequeño en staat in het vrouwelijk enkelvoud, omdat het verwijst naar cámara: una cámara pequeña. De vormen zijn bijvoorbeeld pequeño bij een mannelijk enkelvoudig woord, pequeña bij een vrouwelijk enkelvoudig woord en pequeñas bij een vrouwelijk meervoudig woord. Voorbeeld: Es una cámara pequeña. — “Het is een kleine camera.” casi todos los días betekent “bijna elke dag”. casi is een bijwoord dat “bijna” toevoegt. In todos los días staat todos in het mannelijk meervoud, omdat het overeenkomt met días; samen betekent deze uitdrukking “elke dag” of letterlijk “alle dagen”. casi maakt daarvan “bijna elke dag”. Voorbeeld: Leo casi todos los días. — “Ik lees bijna elke dag.” Samen vormen de delen: Uso + mi cámara pequeña + casi todos los días. De zin betekent dus: “Ik gebruik mijn kleine camera bijna elke dag.”

3. ¿Qué te gusta fotografiar?

   Wat fotografeer je graag?

   Qué

   wat

   te gusta

   vind je leuk

   fotografiar

   fotograferen

   Uitgebreide uitleg

   Qué betekent hier “wat” en vraagt naar het ding of de activiteit waarover de spreker informatie wil. Het accentteken in qué hoort bij de vraagvorm; vergelijk het niet zonder meer met het voegwoord que (“dat”) zonder accent. te gusta hoort bij de Spaanse constructie gustar: letterlijk staat er ongeveer “bevalt jou”. te is het meewerkend voorwerp voor één aangesproken persoon (“jou”), terwijl gusta de derde persoon enkelvoud is. In deze zin is fotografiar — een infinitief — datgene wat bevalt, daarom staat gusta in het enkelvoud. Bijvoorbeeld: Me gusta leer. — “Ik lees graag” / letterlijk “Lezen bevalt mij.” Bij een meervoudig onderwerp verandert de vorm: Me gustan las fotos. — “Ik vind de foto’s leuk.” Fotografiar is de infinitief “fotograferen”. Na gustar kan een infinitief aangeven welke activiteit iemand graag doet: Me gusta fotografiar. — “Ik fotografeer graag.” De infinitief benoemt de activiteit en verandert hier niet naar persoon of getal. Samen vormt Qué + te gusta + fotografiar? de vraag “Wat fotografeer je graag?” De vraag vraagt dus naar het onderwerp of de dingen die de aangesproken persoon graag fotografeert. De persoon wordt door te aangeduid; een expliciet onderwerp zoals tú is niet nodig. De vraag is neutraal en bruikbaar in alledaagse gesprekken.

4. Las calles tranquilas son mis favoritas.

   Ik houd het meest van rustige straten.

   calles

   straten

   tranquilas

   rustige

   son

   zijn

   favoritas

   favorieten

   Uitgebreide uitleg

   calles betekent hier “straten”. Het is het meervoud van calle; het enkelvoud is dus calle en het meervoud calles. In deze zin is het een zelfstandig naamwoord in het vrouwelijk meervoud. tranquilas betekent “rustige” en beschrijft calles. De vorm is vrouwelijk meervoud, zodat ze overeenkomt met calles; de basisvorm is tranquilo (“rustig”). Vergelijk: un barrio tranquilo = “een rustige wijk” en unas calles tranquilas = “rustige straten”. son is de tegenwoordige tijd van ser (“zijn”) voor de derde persoon meervoud: “ze zijn”. Het onderwerp is hier Las calles tranquilas, dus het werkwoord staat in het meervoud. Voor één straat gebruik je bijvoorbeeld La calle es tranquila = “De straat is rustig”. favoritas betekent hier “favoriete” of zelfstandig gebruikt “favorieten”: het verwijst naar favoriete straten. De vorm is vrouwelijk meervoud; de basisvorm is favorito en de vrouwelijke meervoudsvorm is favoritas. mis betekent “mijn” en staat bij een meervoudig zelfstandig naamwoord; het verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk, maar wel tegenover enkelvoud mi. Samen vormen Las calles tranquilas (“de rustige straten”) en son mis favoritas (“zijn mijn favorieten”) de betekenis: “De rustige straten zijn mijn favorieten.” In de vaste vertaling wordt dat natuurlijk weergegeven als “Ik houd het meest van rustige straten.” De eerdere vraag maakt duidelijk dat het om straten gaat die de spreker graag fotografeert; de volgende vraag gebruikt una om naar één ervan te verwijzen.

5. ¿Puedo ver una?

   Mag ik er één zien?

   Puedo

   kan / mag

   ver

   zien

   una

   één (vrouwelijke vorm)

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de ik-vorm in de tegenwoordige tijd van poder (kunnen; in een verzoek ook mogen). Puedo + infinitief betekent letterlijk “ik kan/mag …”. Voorbeelden: Puedo entrar. — “Ik kan/mag naar binnen.” ¿Puedo preguntar? — “Mag ik iets vragen?” ver is de infinitief van “zien”. Na poder staat de volgende handeling in de infinitief: puedo ver — “ik kan/mag zien”. Dezelfde combinatie werkt met andere werkwoorden, bijvoorbeeld Puedo esperar. — “Ik kan wachten.” una staat hier zelfstandig en verwijst naar één niet nader genoemde zaak van vrouwelijk enkelvoud; de Nederlandse vertaling geeft dat weer met “er één”. Het is dus niet alleen een los lidwoord vóór een zelfstandig naamwoord. De vorm is vrouwelijk enkelvoud; bij een mannelijk enkelvoudig antecedent zou de overeenkomstige vorm uno zijn. Omdat de concrete zaak in deze zin niet wordt benoemd, kan de referent hier niet specifieker worden vastgesteld. Samen vormen de delen ¿Puedo ver una? een beleefd geformuleerde vraag: “Mag ik er één zien?” ¿... ? markeert de vraag; puedo drukt de mogelijkheid of toestemming van de spreker uit, ver benoemt de gevraagde handeling en una staat voor één passende vrouwelijke zaak. De zin laat de bedoelde zaak weg omdat die uit de situatie bekend kan zijn.

6. Aquí tienes una que hice cerca de mi casa.

   Hier is er een die ik vlak bij mijn huis heb gemaakt.

   Aquí tienes

   Hier is ...

   una

   er één

   hice

   maakte

   cerca de

   vlak bij

   casa

   huis

   Uitgebreide uitleg

   Aquí tienes is een vaste, alledaagse manier om iets aan iemand aan te bieden of aan te wijzen: “hier is ...”. tienes komt van tener en is de tegenwoordige tijd voor de tweede persoon enkelvoud (tú). Voorbeeld: Aquí tienes el libro. — “Hier is het boek.” una staat hier zelfstandig en verwijst naar één eerder bedoelde zaak; het weggelaten zelfstandig naamwoord is vrouwelijk enkelvoud. Het is dus niet alleen een los lidwoord, maar vervangt het zelfstandig naamwoord in deze context. Voorbeeld: Quiero una. — “Ik wil er één.” hice is de verleden tijd voor de eerste persoon enkelvoud van hacer (“doen” of “maken”): yo hice. In deze zin betekent het dat de spreker die zaak heeft gemaakt. Voorbeeld: Hice una foto. — “Ik maakte een foto.” cerca de drukt nabijheid uit: “dicht bij” of “vlak bij”. Het is een vaste voorzetselverbinding; na de volgt de plaats of zaak waarmee de nabijheid wordt vergeleken. Voorbeeld: Vivo cerca de la estación. — “Ik woon dicht bij het station.” casa betekent “huis”. In mi casa betekent mi “mijn”; mi staat vóór het zelfstandig naamwoord en heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden. Het meervoud is mis casas (“mijn huizen”). Voorbeeld: Mi casa está cerca del parque. — “Mijn huis ligt dicht bij het park.” Samen vormt Aquí tienes una que hice cerca de mi casa de betekenis: “Hier is er één die ik vlak bij mijn huis heb gemaakt.” una verwijst naar de eerder bedoelde zaak, que hice specificeert dat de spreker haar heeft gemaakt, en cerca de mi casa geeft de plaats van het maken aan.

7. Se ve sencilla y clara.

   Hij ziet er eenvoudig en duidelijk uit.

   Se ve

   ziet eruit

   sencilla

   eenvoudig

   clara

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Se ve betekent hier “ziet er … uit”. Dit is een veelgebruikte Spaanse constructie om een indruk of uiterlijk kenmerk uit te drukken: verse + bijvoeglijk naamwoord, bijvoorbeeld La foto se ve bien = “De foto ziet er goed uit”. ve is de vorm van ver in de derde persoon enkelvoud; se hoort hier bij de constructie en betekent niet zelfstandig “hij” of “zij”. sencilla betekent hier “eenvoudig”. De vorm is vrouwelijk enkelvoud; de basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord is sencillo. In een context met een vrouwelijk enkelvoudig beschreven zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld una explicación sencilla. De vaste Nederlandse vertaling identificeert het bedoelde referent hier als hij; die lezing neem ik voor de betekenis van de hele zin over. clara betekent hier “duidelijk”. Ook dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van claro. Een bruikbaar contrast is claro tegenover oscuro wanneer het om helderheid of licht gaat; in deze zin beschrijft clara de indruk die in de vertaling als “duidelijk” wordt weergegeven. Samen vormen de delen Se ve + sencilla + y + clara: “ziet er eenvoudig en duidelijk uit”. De twee bijvoeglijke naamwoorden worden met y (“en”) verbonden. De volledige betekenis volgens de vaste vertaling is: “Hij ziet er eenvoudig en duidelijk uit.” De Spaanse bijvoeglijke vormen zijn vrouwelijk enkelvoud, terwijl de Nederlandse vertaling het referent met hij weergeeft; houd die vorminformatie daarom gescheiden van de bedoelde Nederlandse verwijzing. De constructie beschrijft in de tegenwoordige tijd hoe het bedoelde referent eruitziet.

8. Practico cuando tengo tiempo.

   Ik oefen wanneer ik tijd heb.

   Practico

   ik oefen

   cuando

   wanneer

   tengo

   ik heb

   tiempo

   tijd

   Uitgebreide uitleg

   Practico betekent hier “ik oefen”. Het is de eerste persoon enkelvoud van practicar in de tegenwoordige tijd: yo practico. De uitgang -o markeert hier de ik-vorm. Bijvoorbeeld: Practico español. — “Ik oefen Spaans.” cuando verbindt de hoofdzin met een tijdsbepaling en betekent hier “wanneer”. Het leidt de situatie in waarin de andere handeling plaatsvindt. Bijvoorbeeld: Leo cuando tengo tiempo. — “Ik lees wanneer ik tijd heb.” Tengo is de eerste persoon enkelvoud van tener in de tegenwoordige tijd: yo tengo. Deze vorm is onregelmatig; je zegt niet yo teno. In deze zin betekent tener tiempo letterlijk “tijd hebben”. Bijvoorbeeld: Tengo tiempo hoy. — “Ik heb vandaag tijd.” Tiempo is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “tijd”. In tener tiempo vormt het met tener een veelgebruikte uitdrukking voor beschikbaar zijn of tijd hebben. Bijvoorbeeld: No tengo tiempo. — “Ik heb geen tijd.” Samen vormen de delen Practico + cuando tengo tiempo de betekenis: “Ik oefen wanneer ik tijd heb.” De bijzin met cuando geeft aan wanneer de spreker oefent; tengo blijft in de ik-vorm omdat dezelfde spreker tijd heeft. Deze tegenwoordige tijd kan hier een algemene of terugkerende gewoonte uitdrukken.