Naar muziek luisteren | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Escuchas música?

   Luister je naar muziek?

   Escuchas

   luister je

   música

   muziek

   Uitgebreide uitleg

   Escuchas komt van het werkwoord escuchar (luisteren). De vorm is de tegenwoordige tijd voor tú: tú escuchas. Het onderwerp tú staat hier niet apart in de zin; de werkwoordsvorm maakt duidelijk dat de vraag aan één persoon gericht is. Vergelijk: Yo escucho = ik luister, ella escucha = zij luistert. Voorbeeld: ¿Escuchas la radio? — Luister je naar de radio? Música betekent hier muziek. Het is een zelfstandig naamwoord; het lidwoord is vrouwelijk: la música. Het woord verwijst hier algemeen naar muziek, niet naar een bepaald muziekstuk. Voorbeeld: La música me ayuda a estudiar. — Muziek helpt me bij het studeren. Samen vormen de woorden een ja-neevraag: ¿Escuchas música? betekent “Luister je naar muziek?” De vraag gebruikt escuchas om de aangesprokene aan te spreken en música als datgene waarnaar geluisterd wordt.

2. Escucho música en mi tiempo libre.

   Ik luister in mijn vrije tijd.

   Escucho

   ik luister

   música

   muziek

   tiempo

   tijd

   libre

   vrij

   Uitgebreide uitleg

   Escucho komt van escuchar (“luisteren”). De vorm is de tegenwoordige tijd voor de eerste persoon enkelvoud: “ik luister”. Andere vormen zijn bijvoorbeeld escuchas (“je luistert”) en escucha (“hij/zij luistert” of formeel “u luistert”). Voorbeeld: Escucho la radio. — “Ik luister naar de radio.” música betekent hier “muziek”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het accentteken hoort bij de spelling en uitspraak. In combinatie met escuchar geeft het aan waarnaar iemand luistert: Escucho música — “Ik luister naar muziek.” tiempo betekent “tijd”. In mi tiempo is mi een bezittelijk woord met de betekenis “mijn”; mi verandert hier niet door het geslacht van tiempo. libre betekent hier “vrij”. Het beschrijft tiempo, dus het staat in het enkelvoud en stemt ermee overeen in getal. De vorm libre is zowel mannelijk als vrouwelijk in het enkelvoud; in het meervoud wordt dat libres. tiempo libre is de gebruikelijke combinatie voor “vrije tijd”. De combinatie en mi tiempo libre betekent “in mijn vrije tijd”. en geeft hier de tijdsperiode aan. Samen vormen Escucho música en en mi tiempo libre de volledige betekenis: “Ik luister in mijn vrije tijd naar muziek.”

3. ¿Qué tipo de música te gusta?

   Van welke muziek houd je?

   Qué

   welke / wat voor

   tipo

   soort / type

   música

   muziek

   te gusta

   vind je leuk

   Uitgebreide uitleg

   Qué staat hier met accent in een vraag en betekent in qué tipo de “wat voor” of “welke soort”. Het vraagt naar een soort of categorie, niet naar een persoon. Vergelijk: ¿Qué canción escuchas? = “Naar welk lied luister je?” Tipo betekent “soort” of “type”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is tipos. Het patroon qué tipo de + zelfstandig naamwoord is een herbruikbare manier om naar een soort of categorie te vragen. Voorbeeld: ¿Qué tipo de libros lees? = “Wat voor soort boeken lees je?” Música betekent “muziek”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord is daarom bijvoorbeeld la música. In tipo de música verbindt de het woord “soort” met datgene waarvan je de soort vraagt. Voorbeeld: Escucho música en mi tiempo libre. = “Ik luister in mijn vrije tijd naar muziek.” Te gusta gebruikt het werkwoord gustar, waarvan de basisvorm “bevallen” of “leuk vinden” betekent. De persoon die iets leuk vindt, wordt met een meewerkend voornaamwoord aangegeven: me gusta = “ik vind ... leuk”, te gusta = “jij vindt ... leuk”. De vorm gusta is hier derde persoon enkelvoud. Dat komt doordat het grammaticale onderwerp qué tipo de música enkelvoud is: het hoofdwoord van die woordgroep is tipo, niet música. Te verandert niet mee met het geslacht van het onderwerp. Bij een meervoudig onderwerp komt de meervoudsvorm: ¿Te gustan las canciones lentas? = “Houd je van rustige liedjes?” De volledige structuur is ¿Qué tipo de música te gusta?: letterlijk vraagt de zin welke soort muziek jou bevalt. Natuurlijk Nederlands is “Van welke muziek houd je?” of “Van wat voor muziek houd je?” De vraag gaat dus om het soort muziek dat je prettig vindt, terwijl te gusta de voorkeur bij “jij” plaatst.

4. Me gustan las canciones lentas.

   Ik houd van rustige liedjes.

   Me gustan

   ik vind ... leuk

   canciones

   liedjes

   lentas

   rustig; langzaam

   Uitgebreide uitleg

   Me gustan betekent hier dat de spreker bepaalde dingen prettig vindt: letterlijk is de constructie opgebouwd als “aan mij bevallen”. me verwijst naar de spreker en gustan is de meervoudsvorm van gustar, omdat het bevallende onderwerp las canciones lentas meervoud is. Vergelijk: Me gusta la canción = “Ik vind het liedje leuk” en Me gustan las canciones = “Ik vind de liedjes leuk”. canciones is het meervoud van canción, “liedje/lied”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: la canción, las canciones. In het meervoud verdwijnt het accentteken: canción wordt canciones; de uitspraak en klemtoon volgen dan de gewone Spaanse spelling. lentas beschrijft canciones en betekent hier “rustig” of “langzaam” in de zin van een laag tempo. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van lento: una canción lenta, unas canciones lentas. De vorm stemt dus in geslacht en getal overeen met canciones; lentos zou bijvoorbeeld bij een mannelijk meervoudig zelfstandig naamwoord horen. Als geheel vormen Me gustan + het meervoudige onderwerp las canciones lentas de betekenis: “Ik houd van rustige liedjes.” Bij een enkelvoudig onderwerp wordt de werkwoordsvorm enkelvoud: Me gusta la música lenta = “Ik houd van rustige muziek.”

5. ¿Usas auriculares?

   Gebruik je een koptelefoon?

   Usas

   je gebruikt

   auriculares

   koptelefoon

   Uitgebreide uitleg

   Usas komt van usar («gebruiken»). Het is de tegenwoordige tijd voor tú: tú usas. In een vraag kan dezelfde vorm «gebruik je?» betekenen. Vergelijk bijvoorbeeld: ¿Usas esta aplicación? — «Gebruik je deze app?» auriculares betekent hier «koptelefoon» of «oordopjes». Het woord staat in het meervoud; dat is de gebruikelijke Spaanse vorm voor dit soort apparaat, ook wanneer het in het Nederlands vaak met een enkelvoudig woord wordt vertaald. Voorbeeld: Llevo auriculares. — «Ik draag een koptelefoon.» Samen vormen ¿Usas auriculares? de vraag «Gebruik je een koptelefoon?» De vraag richt zich rechtstreeks tot één persoon met tú; het onderwerp tú hoeft in het Spaans niet apart te worden uitgesproken, omdat usas de persoon al aangeeft.

6. Los uso cuando quiero relajarme.

   Ik gebruik ze als ik wil ontspannen.

   Los

   ze

   uso

   gebruik

   cuando

   als / wanneer

   quiero

   wil

   relajarme

   me ontspannen

   Uitgebreide uitleg

   Los betekent hier “ze”. Het is een Spaans clitic voor een meervoudig mannelijk lijdend voorwerp; de concrete referent wordt in de vaste zin niet benoemd. De vorm is dus niet automatisch te vertalen als een specifiek eerder genoemd zelfstandig naamwoord. Vergelijk: Lo uso = “Ik gebruik het” en Los uso = “Ik gebruik ze”. Uso is de vorm van usar (“gebruiken”) voor yo in de tegenwoordige tijd: yo uso = “ik gebruik”. Het lijdendvoorwerpclitic staat hier vóór de vervoegde werkwoordsvorm: Los uso. Cuando betekent hier “als” of “wanneer” en leidt een tijdelijke bijzin in. Het geeft aan wanneer de spreker ze gebruikt. Quiero is de ik-vorm van querer (“willen”): yo quiero = “ik wil”. In quiero relajarme wordt quiero gevolgd door een infinitief. Het onderwerp van beide werkwoorden is dezelfde spreker. Relajarme betekent “me ontspannen”. Het is de infinitief relajarse met het wederkerende voornaamwoord me eraan vast. Bij een vervoegde vorm staat dat voornaamwoord los ervoor: me relajo = “ik ontspan”; bij deze infinitief kan het eraan vast: relajarme. Samen vormt Los uso de hoofdzin “Ik gebruik ze”. Cuando quiero relajarme betekent “als ik me wil ontspannen”: quiero geeft de wil van de spreker aan en relajarme benoemt de activiteit. De volledige zin betekent dus: “Ik gebruik ze als ik me wil ontspannen.”

7. ¿Puedo escuchar algo?

   Kan ik iets horen?

   Puedo

   kan ik

   escuchar

   horen

   algo

   iets

   Uitgebreide uitleg

   Puedo komt van poder (“kunnen”). Het is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon enkelvoud: puedo = “ik kan”. In deze vraag gaat het, volgens de vaste vertaling, om de mogelijkheid om iets te horen. Voorbeeld: ¿Puedes escuchar? = “Kun je luisteren?” escuchar betekent hier “horen”. Het staat in de infinitief. Na poder volgt normaal een infinitief: puedo escuchar = “ik kan horen”. De infinitief verandert niet mee met de persoon; puedo draagt de persoonsinformatie. In andere contexten kan escuchar ook “luisteren” betekenen. Voorbeeld: Quiero escuchar música. = “Ik wil naar muziek luisteren.” algo is een onbepaald voornaamwoord met de betekenis “iets”. Het verwijst hier naar iets dat gehoord kan worden, zonder te specificeren wat. Het is niet hetzelfde als alguien (“iemand”): algo verwijst naar een zaak, geluid of inhoud, terwijl alguien naar een persoon verwijst. Samen vormt ¿Puedo escuchar algo? de vraag “Kan ik iets horen?”: puedo geeft “ik kan” aan, escuchar betekent hier “horen”, en algo betekent “iets”.

8. Voy a poner una canción tranquila.

   Ik speel een rustig nummer af.

   Voy a

   ik ga ...

   poner

   afspelen

   canción

   liedje; nummer

   tranquila

   rustig

   Uitgebreide uitleg

   Voy a is een vaste, herbruikbare constructie voor iets dat de spreker gaat doen: ir in de eerste persoon enkelvoud (voy) + a + een infinitief. Het betekent hier niet letterlijk alleen “ik ga”, maar “ik ga … doen”. Voorbeeld: Voy a estudiar. — “Ik ga studeren.” poner betekent hier “afspelen” wanneer het lijdend voorwerp bijvoorbeeld muziek is. Het is een infinitief na voy a; daarom staat het niet in een vervoegde vorm. Het werkwoord is onregelmatig in sommige vormen: pongo betekent “ik zet/plaats” in de tegenwoordige tijd. Voorbeeld: Voy a poner la radio. — “Ik ga de radio aanzetten.” canción is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier “liedje” of “nummer”. Het meervoud is canciones. De combinatie poner una canción betekent in deze context “een nummer afspelen”. tranquila betekent hier “rustig” en beschrijft canción. De vorm is vrouwelijk enkelvoud, passend bij het vrouwelijke enkelvoud canción; de basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord is tranquilo. Voorbeeld: una música tranquila — “rustige muziek”. Samen vormen de delen Voy a poner una canción tranquila.: “Ik ga een rustig nummer afspelen.” De spreker kondigt dus een voorgenomen handeling aan. De constructie Voy a + infinitief is bruikbaar met andere werkwoorden, zoals Voy a leer. — “Ik ga lezen.”