Esta
Esta betekent hier ‘deze’ en verwijst naar de vrouwelijke vorm fila in Esta fila. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord: Esta fila. Je gebruikt deze vorm wanneer je naar één vrouwelijke zaak of persoon verwijst.
fila
Fila betekent hier ‘rij’, de rij waarin de mensen staan. In Esta fila staat het met het aanwijzende woord Esta. Je gebruikt fila bijvoorbeeld wanneer je de plaats of volgorde in een wachtrij bespreekt.
se
Se laat hier zien dat de rij zelf voller aan het worden is in se está llenando. Het hoort bij de werkwoordsvorm llenarse en betekent hier niet eenvoudig ‘zich’ als los woord. Je gebruikt se op deze manier wanneer een toestand van het onderwerp zelf verandert.
está
Está betekent hier ‘is’ en werkt samen met llenando om aan te geven dat de rij op dit moment voller wordt: se está llenando. Het is de vorm die bij esta fila hoort. De combinatie estar met een gerundium gebruik je voor een handeling of verandering die bezig is.
llenando
Llenando betekent hier ‘voller aan het worden’ in se está llenando mucho. Samen met se está beschrijft het een verandering die nu plaatsvindt. Je gebruikt deze vorm bij een situatie waarin iets geleidelijk vol raakt.
mucho
Mucho versterkt hier llenando en betekent ‘erg’ of ‘in sterke mate’: de rij wordt erg vol. Het geeft hier geen hoeveelheid voor een zelfstandig naamwoord aan. Je kunt mucho na een werkwoord gebruiken om de mate van een handeling of verandering aan te geven.
Dejemos
Dejemos betekent hier ‘laten we achterlaten’ of ‘laten we vrijhouden’ in Dejemos un poco de espacio. Het is een voorstel aan de andere persoon om samen iets te doen. Je gebruikt Dejemos gevolgd door wat je wilt achterlaten of vrijhouden.
un
Un betekent hier ‘een’ en hoort bij het mannelijke zelfstandig naamwoord espacio in un poco de espacio. Het staat vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord. In deze uitdrukking maakt het deel uit van un poco de, waarmee je een kleine hoeveelheid aangeeft.
poco
Poco betekent hier ‘een beetje’ in un poco de espacio. Samen met un en de geeft het een kleine hoeveelheid ruimte aan. De bruikbare structuur is un poco de gevolgd door iets waarvan je een kleine hoeveelheid bedoelt.
de
De verbindt hier un poco met espacio in un poco de espacio en betekent ongeveer ‘van’ binnen deze hoeveelheidsuitdrukking. Het maakt duidelijk waarvan je een beetje bedoelt. Je gebruikt de na un poco wanneer het volgende woord het bedoelde materiaal, de hoeveelheid of de ruimte noemt.
espacio
Espacio betekent hier ‘ruimte’, namelijk ruimte die mensen kunnen gebruiken om langs te lopen. In un poco de espacio is het datgene waarvan een kleine hoeveelheid wordt vrijgehouden. Je gebruikt dejar espacio wanneer je ruimte voor iemand of iets openlaat.
a
A hoort hier bij de plaatsaanduiding a un lado en helpt de locatie ‘aan één kant’ uit te drukken. Het betekent hier dus niet op zichzelf alleen ‘naar’. Je gebruikt a ook in vaste plaatsaanduidingen die aangeven waar iets zich bevindt.
lado
Lado betekent hier ‘kant’ in a un lado, dus ‘aan één kant’. De volledige uitdrukking geeft aan waar de ruimte moet blijven. Je gebruikt lado in plaatsaanduidingen wanneer je een zijde of kant bedoelt.
Me
Me verwijst hier naar de spreker in ¿Me muevo...? en hoort bij het werkwoord moverse: de spreker verplaatst zichzelf. Het is daarom niet gewoon een los object met de betekenis ‘mij’. Je gebruikt me vóór een vervoegde werkwoordsvorm wanneer de handeling op de spreker zelf betrekking heeft.
muevo
Muevo betekent hier ‘beweeg ik’ of ‘verplaats ik me’ in ¿Me muevo un poco hacia atrás? De vraag gaat over een kleine verandering van de eigen positie. Je gebruikt muevo met me en een richtingsaanduiding om te vragen of je jezelf moet verplaatsen.
hacia
Hacia geeft hier de richting aan in hacia atrás: naar achteren. Het verbindt de beweging met de richting waarin die plaatsvindt. Je gebruikt hacia vóór een plaats- of richtingsaanduiding wanneer je ‘naar’ of ‘in de richting van’ bedoelt.
atrás
Atrás betekent hier ‘naar achteren’ in hacia atrás. Samen met hacia geeft het de richting van de beweging aan. Je gebruikt het wanneer iemand of iets zich achterwaarts moet verplaatsen.
Así
Así betekent hier ‘zo’ of ‘op die manier’ en verwijst naar de voorgestelde verplaatsing. In Así la gente puede pasar beschrijft het de handeling als middel om een gevolg te bereiken. Je gebruikt Así aan het begin van een zin om naar een voorafgaande manier van handelen te verwijzen.
la
La betekent hier ‘de’ en hoort bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord gente in la gente. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord. In deze uitdrukking vormt la gente samen het onderwerp van puede pasar.
gente
Gente betekent hier ‘mensen’ als groep in la gente. In het Spaans behandelt deze groepsaanduiding zich hier als één grammaticaal onderwerp, zoals te zien is aan puede. Je gebruikt la gente wanneer je mensen als een groep bedoelt.
puede
Puede betekent hier ‘kan’ in la gente puede pasar. Het drukt de mogelijkheid uit om langs de vrije ruimte te gaan. Je gebruikt puede gevolgd door een infinitief, zoals pasar, om te zeggen wat iemand kan doen.
pasar
Pasar betekent hier ‘passeren’ of ‘langsgaan’ in la gente puede pasar. Na puede blijft pasar in deze onvervoegde vorm staan. Je gebruikt puede pasar wanneer je zegt dat iemand ergens langs of doorheen kan gaan.
más
Más betekent hier ‘meer’ en versterkt fácilmente in más fácilmente: gemakkelijker. Het vergelijkt de mogelijkheid om langs te gaan met de eerdere situatie. Je gebruikt más vóór een bijwoord wanneer je een hogere mate bedoelt.
fácilmente
Fácilmente betekent hier ‘gemakkelijk’ en beschrijft hoe de mensen kunnen pasar. In más fácilmente betekent het ‘gemakkelijker’. Je gebruikt een vorm op -mente om aan te geven op welke manier een handeling gebeurt.
lo
Lo hoort hier bij de graaduitdrukking lo bastante lejos en helpt de betekenis ‘ver genoeg’ te vormen. Het betekent hier niet afzonderlijk ‘het’. Je gebruikt lo bastante vóór een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord om een voldoende graad aan te geven.
bastante
Bastante betekent hier ‘genoeg’ in lo bastante lejos. Het geeft aan dat de afstand voldoende groot is. Je gebruikt bastante in een graaduitdrukking vóór het woord dat de mate of afstand beschrijft.
lejos
Lejos betekent hier ‘ver’ in lo bastante lejos. Samen met lo bastante geeft het aan dat iets ver genoeg is. Je gebruikt lejos om een afstand tot een plaats of punt te beschrijven.
Ahora
Ahora betekent hier ‘nu’ en plaatst de situatie op het huidige moment: Ahora hay un paso libre. Het contrasteert met de eerdere drukte in de rij. Je gebruikt Ahora om een nieuwe of actuele toestand aan te kondigen.
hay
Hay betekent hier ‘er is’ in hay un paso libre en introduceert iets dat aanwezig of beschikbaar is. Het hoort bij wat daarna genoemd wordt: un paso libre. Je gebruikt hay gevolgd door een zelfstandig naamwoord om te zeggen dat iets ergens is of bestaat.
paso
Paso betekent hier ‘doorgang’ of ‘pad’, dus een ruimte waar mensen langs kunnen gaan. In un paso libre beschrijft het samen met libre een onbelemmerde doorgang. Je gebruikt paso wanneer je een route of doorgang voor voetgangers bedoelt.
libre
Libre betekent hier ‘vrij’ of ‘onbelemmerd’ in un paso libre. Het beschrijft dat de doorgang open is voor mensen die erlangs willen. Je gebruikt libre bij een doorgang of ruimte die niet geblokkeerd is.
Puedo
Puedo betekent hier ‘ik kan’ in Puedo ponerme más cerca de la pared. Het drukt uit dat de spreker die verplaatsing als mogelijkheid aanbiedt. Je gebruikt puedo gevolgd door een infinitief om te zeggen wat je kunt doen.
ponerme
Ponerme betekent hier ‘mezelf plaatsen’ of ‘gaan staan’ in Puedo ponerme más cerca de la pared. Het bestaat uit poner en het wederkerende me, omdat de spreker zichzelf op een andere plek positioneert. Je gebruikt puedo ponerme gevolgd door een plaatsaanduiding om een mogelijke eigen positie te beschrijven.
cerca
Cerca betekent hier ‘dichtbij’ in más cerca de la pared. Samen met más geeft het aan dat de spreker op een kleinere afstand van de muur kan staan. Je gebruikt cerca de gevolgd door de plaats of persoon die als nabijheidspunt dient.
pared
Pared betekent hier ‘muur’ in de plaatsaanduiding de la pared. Het is het punt waar de spreker dichter bij kan gaan staan. Je gebruikt cerca de la pared om nabijheid tot een muur te beschrijven.
queda
Queda betekent hier ‘blijft’ of ‘komt te staan’ in el paso queda libre. Het beschrijft de toestand die na de verplaatsing overblijft: de doorgang is vrij. Je gebruikt quedar gevolgd door een beschrijving van de toestand om een resultaat of blijvende toestand aan te geven.