Alles controleren voor vertrek | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Tenemos todo antes de irnos?

   Hebben we alles voordat we weggaan?

   Tenemos

   wij hebben

   todo

   alles

   antes de

   voordat

   irnos

   weggaan

   Uitgebreide uitleg

   Tenemos is de tegenwoordige tijd van tener voor de eerste persoon meervoud: nosotros/nosotras tenemos betekent “wij hebben”. De vorm verwijst dus naar een groep met de spreker. Vergelijk tengo (“ik heb”) en tiene (“hij/zij/u heeft”). Voorbeeld: Tenemos tiempo. — “Wij hebben tijd.” Todo betekent hier “alles” en staat zelfstandig: er wordt geen zelfstandig naamwoord genoemd waarnaar het verwijst. Als zelfstandig gebruikt voor “alles” is dit de mannelijke enkelvoudsvorm. In andere constructies stemmen de vormen af op het zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld toda bij een vrouwelijk enkelvoud en todos of todas bij meervoud. Voorbeeld: ¿Está todo listo? — “Is alles klaar?” Antes de betekent “voordat” en plaatst wat erop volgt vóór een andere gebeurtenis in de tijd. Voor een werkwoord in de infinitief gebruik je antes de + infinitief. Voorbeeld: Lávate las manos antes de comer. — “Was je handen voordat je eet.” Irnos bestaat hier uit ir (“gaan”) plus het wederkerende voornaamwoord nos. Irse betekent in deze context “weggaan” of “vertrekken”; in irnos staat nos vast aan de infinitief. Het voornaamwoord past bij de eerste persoon meervoud, dus bij “wij”. Voorbeeld: Es hora de irnos. — “Het is tijd om weg te gaan.” Samen vormt ¿Tenemos todo antes de irnos? de vraag: “Hebben we alles voordat we weggaan?” Tenemos todo geeft aan wat de groep met de spreker heeft, en antes de irnos geeft het tijdstip aan waarop zij dat heeft: vóór het weggaan. De hele zin zegt niet dat het weggaan al heeft plaatsgevonden.

2. Vamos a comprobarlo ahora.

   Laten we het nu controleren.

   Vamos a

   laten we …

   comprobarlo

   het controleren

   ahora

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Vamos a vormt hier een voorstel: vamos is de vorm van ir bij de eerste persoon meervoud, en in het patroon vamos a + infinitief betekent het “laten we …”. Voorbeeld: Vamos a estudiar. — “Laten we studeren.” comprobarlo betekent hier “het controleren”. De infinitief is comprobar (“controleren, nagaan”); lo is een enkelvoudig lijdend-voorwerpspronomen. De vertaling ondersteunt hier de betekenis “het”, maar de precieze referent wordt niet genoemd. In het Spaans kan lo aan een infinitief worden vastgeschreven: Voy a comprobarlo. — “Ik ga het controleren.” Comprobar kan ook zonder uitgesproken object voorkomen wanneer dat uit de context blijkt; lo maakt het object hier expliciet. ahora is een bijwoord met de betekenis “nu” en plaatst de handeling in het heden of op een onmiddellijk moment. Voorbeeld: Lo hacemos ahora. — “We doen het nu.” Samen betekent Vamos a + comprobarlo + ahora: “Laten we het nu controleren.” De eerste constructie stelt de gezamenlijke handeling voor, comprobarlo noemt de handeling met het expliciete object “het”, en ahora geeft het tijdstip aan.

3. ¿Tienes tus llaves?

   Heb je je sleutels?

   Tienes

   heb je

   tus

   je

   llaves

   sleutels

   Uitgebreide uitleg

   Tienes komt van tener (hebben). Hier is het de tegenwoordige tijd voor tú: tú tienes. In een vraag krijgt het de betekenis “heb je …?”. Vergelijk: ¿Tienes tiempo? = “Heb je tijd?” tus is een bezittelijk woord met de betekenis “je/jouw”. De vorm tus staat bij een meervoudig zelfstandig naamwoord; bij enkelvoud staat tu, bijvoorbeeld tu llave = “je sleutel”. Deze vorm drukt bezit uit, niet het geslacht van de bezitter. llaves is het meervoud van llave, “sleutel”. llave is vrouwelijk in het Spaans, maar in deze zin is vooral het meervoud belangrijk: llaves. Het bezittelijke woord stemt hier in aantal af met llaves: tus llaves = “je sleutels”. Samen vormen de delen ¿Tienes tus llaves?: “Heb je je sleutels?” De vraag gebruikt tienes voor de aangesproken persoon en tus llaves voor de sleutels die bij die persoon horen.

4. Están en mi bolsillo.

   Ze zitten in mijn zak.

   Están

   zitten

   en

   in

   mi

   mijn

   bolsillo

   zak

   Uitgebreide uitleg

   Están komt van estar en is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon meervoud: están = “ze zijn / ze bevinden zich”. Hier wordt estar met een plaatsbepaling gebruikt; in het Nederlands klinkt dat natuurlijk als “zitten”. Het onderwerp staat niet in deze zin, maar de vertaling ondersteunt een meervoudig “ze”. Vergelijk: Está en la mesa. = “Het ligt/staat op tafel.” en Están en la mesa. = “Ze liggen/staan op tafel.” en is het voorzetsel voor een plaats: “in” of “op”, afhankelijk van de bedoelde ruimtelijke relatie. In deze zin betekent het “in”. Voorbeeld: Las llaves están en el bolso. = “De sleutels zitten in de tas.” mi betekent “mijn”. Het verwijst naar één bezitter en verandert niet mee met het geslacht of aantal van het zelfstandig naamwoord: mi bolsillo maar mis bolsillos voor meervoud. Ter vergelijking: tu betekent “jouw”; mi en tu krijgen hier geen accentteken. bolsillo is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor “zak”, bijvoorbeeld een kleding- of broekzak. Het meervoud is bolsillos. Dit woord is niet hetzelfde als bolso, dat meestal “tas” of “handtas” betekent. Samen vormen de delen: Están + en + mi bolsillo: “Ze zitten in mijn zak.” De zin zegt waar de bedoelde meervoudige dingen zich bevinden; de bezitter van de zak is de spreker. Een herbruikbaar patroon is [iets meervoud] están en [plaats], bijvoorbeeld Los libros están en mi mochila. = “De boeken zitten in mijn rugzak.”

5. ¿Está tu cartera en tu bolso?

   Zit je portemonnee in je tas?

   Está

   zit / bevindt zich

   tu

   je / jouw

   cartera

   portemonnee

   en

   in

   bolso

   tas

   Uitgebreide uitleg

   Está is here the third-person singular present form of estar, used for a temporary location or position: “bevindt zich / is”. The infinitive is estar; compare están in the earlier context, which is the plural form. Example: El libro está en la bolsa. — “Het boek zit in de tas.” tu means “je/jouw” and indicates possession. It agrees in number with the thing possessed: tu cartera is singular, while tus carteras is plural. Do not confuse it with tú, which is the personal pronoun “jij”. cartera means “portemonnee” in this sentence. The word can have other context-dependent meanings, but here the fixed translation identifies a wallet. Example: Mi cartera está aquí. — “Mijn portemonnee is hier.” en expresses location inside or at a place. In en tu bolso, it introduces the place where the wallet is located. Example: Las llaves están en el bolso. — “De sleutels zitten in de tas.” bolso means “tas”, specifically the bag named as the location here. Its plural is bolsos. The possessive phrase tu bolso means “je tas”. Together, ¿Está tu cartera en tu bolso? asks whether the listener’s wallet is located inside their bag: “Zit je portemonnee in je tas?” The question uses está because cartera is singular; en tu bolso gives the location being asked about.

6. La puse ahí.

   Ik heb hem erin gedaan.

   La

   haar/het

   puse

   ik heb geplaatst/gedaan

   ahí

   daar

   Uitgebreide uitleg

   La is hier een lijdendvoorwerpvoornaamwoord voor één vrouwelijk zelfstandig naamwoord. In de gegeven context kan het verwijzen naar la cartera uit de vorige zin. De vorm la markeert dus niet de handelende persoon, maar het voorwerp dat ergens wordt geplaatst. Voorbeelden: La veo. = Ik zie haar/het. Lo veo. gebruikt lo bij een mannelijk enkelvoudig voorwerp. puse is de vorm van poner voor de eerste persoon enkelvoud in de verleden tijd: poner → puse. Poner betekent onder andere ‘plaatsen’ of ‘doen’; hier gaat het om iets ergens neerzetten of erin doen. Voorbeeld: Puse el libro en la mesa. = Ik legde het boek op tafel. ahí betekent ‘daar’ en verwijst naar een plaats die in de situatie herkenbaar is. Het woord zelf betekent niet altijd letterlijk ‘erin’; in deze context kan ‘daar’ door de voorafgaande vraag worden opgevat als in de tas. Samen vormen de delen: La (het vrouwelijke voorwerp) + puse (ik plaatste/deed) + ahí (daar): ‘Ik heb het daar gedaan/geplaatst.’ Met de gegeven context en vertaling is de bedoelde betekenis: ‘Ik heb hem erin gedaan.’

7. ¿Está la puerta cerrada con llave?

   Is de deur op slot?

   Está

   is

   puerta

   deur

   cerrada

   gesloten

   con llave

   op slot

   Uitgebreide uitleg

   Está is hier de derde persoon enkelvoud van estar in de tegenwoordige tijd: “is” of “bevindt zich in een toestand”. In deze vraag staat ¿Está ...? aan het begin; de vraagbetekenis blijkt uit de vraagtekens en de intonatie. Het is hier estar, niet ser, omdat het om een toestand van de deur gaat. puerta betekent “deur”. Het is een vrouwelijk, enkelvoudig zelfstandig naamwoord; daarom staat het met la: la puerta. cerrada betekent hier “gesloten”. Dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van cerrado, passend bij puerta. Het Spaanse voltooid deelwoord wordt hier als bijvoeglijk naamwoord gebruikt en beschrijft de toestand van de deur. Voorbeeld: La ventana está cerrada. — “Het raam is gesloten.” con llave betekent in deze combinatie “op slot”, letterlijk “met een sleutel”: con betekent “met” en llave “sleutel”. Samen geeft de uitdrukking aan dat de deur met een sleutel vergrendeld is. Voorbeeld: La puerta está cerrada con llave. — “De deur is op slot.” Samen vormen de delen ¿Está la puerta cerrada con llave? de ja-neevraag “Is de deur op slot?” Está vraagt naar de toestand, la puerta is datgene waarover gevraagd wordt, en cerrada con llave beschrijft die toestand.

8. La acabo de revisar.

   Ik heb de deur net gecontroleerd.

   La

   de deur

   acabo de

   net … hebben gedaan

   revisar

   controleren

   Uitgebreide uitleg

   La is hier een vrouwelijk enkelvoudig lijdend-voorwerpvoornaamwoord: het verwijst naar la puerta uit de vorige zin, dus naar de deur. Het staat vóór de vervoegde werkwoordsvorm. Vergelijk voor andere vormen: lo voor een mannelijk enkelvoudig object, las voor vrouwelijke meervoudige objecten en los voor mannelijke meervoudige objecten. acabo de bevat de tegenwoordige, eerste persoon enkelvoud van acabar (acabo) plus de. De constructie acabar de + infinitief betekent dat de spreker iets zojuist heeft gedaan. De vorm acabo zegt hier wie handelt: ik; acabas de revisar betekent bijvoorbeeld: je hebt net gecontroleerd. De constructie drukt recente voltooiing uit, niet alleen het algemene feit dat iemand iets controleert. revisar is de infinitief en betekent hier controleren of nakijken. Na acabar de blijft het werkwoord in de infinitief: acabo de revisar, niet een tweede vervoegde vorm. Voorbeeld: Acabo de cerrar la puerta. — Ik heb de deur net gesloten. Samen vormt La acabo de revisar de volgorde la + acabo de + revisar: ik heb haar net gecontroleerd. La maakt duidelijk dat het gecontroleerde object de eerder genoemde deur is; acabo de revisar geeft aan dat de controle zojuist is afgerond.