Een kamer controleren | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Está lista la sala?

   Is de ruimte klaar?

   Está

   is

   lista

   klaar

   la sala

   de ruimte

   Uitgebreide uitleg

   Está komt hier van estar en is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud: “is” voor één onderwerp. Estar wordt vaak gebruikt voor een toestand of tijdelijke situatie. In een vraag staat het werkwoord hier vóór het onderwerp: ¿Está ...? = “Is ...?” lista betekent hier “klaar” of “gereed”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en staat in de vrouwelijke enkelvoudsvorm, omdat het overeenkomt met la sala. De mannelijke vorm is listo, bijvoorbeeld in El formulario está listo — “Het formulier is klaar.” In een andere context kan lista ook “lijst” betekenen, maar dat is niet de betekenis in deze zin. la sala betekent “de ruimte” of “de zaal”. Sala is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaald lidwoord la ervoor. Het lidwoord geeft hier bepaaldheid aan: de spreker bedoelt een specifieke ruimte die uit de context herkenbaar is. Samen vormen de delen ¿Está lista la sala?: estar geeft de toestand “klaar” aan, lista past zich aan de vrouwelijke enkelvoudige sala aan, en de woordvolgorde maakt er een ja-neevraag van. De volledige betekenis is: “Is de ruimte klaar?”

2. Las sillas están en su sitio.

   De stoelen staan op hun plek.

   sillas

   stoelen

   están

   staan

   su

   hun

   sitio

   plek

   Uitgebreide uitleg

   sillas betekent hier “stoelen”. Het is het meervoud van silla (“stoel”); silla is vrouwelijk, daarom staat ervoor las in las sillas. Voor één stoel gebruik je la silla, voor meerdere stoelen las sillas. están komt van estar en is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud: “ze zijn/staan”. De vorm past bij het meervoudige onderwerp las sillas. Estar wordt vaak gebruikt voor een plaats of toestand; hier geeft het de plaats aan. Vergelijk: La silla está aquí. — “De stoel staat hier.” su is een bezittelijk woord met de betekenis “zijn/haar/hun” of formeel “uw”. In deze zin is de bedoelde betekenis “hun”, zoals de vaste vertaling aangeeft. Su verwijst naar de bezitter, maar verandert niet naar diens aantal; het hangt af van het bezittene. Voor een enkelvoudig bezittene is het su, voor meerdere bezittenen sus: su sitio tegenover sus sitios. sitio betekent “plek” of “plaats”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier su sitio, niet su silla. De vaste combinatie en su sitio betekent “op zijn/hun plek” of “op de juiste plaats”. Samen vormen Las sillas están en su sitio de betekenis: “De stoelen staan op hun plek.” De structuur is: Las sillas (onderwerp) + están (toestand/plaats) + en su sitio (de plaats waar ze staan).

3. ¿Funciona la pantalla?

   Werkt het scherm?

   Funciona

   werkt

   pantalla

   scherm

   Uitgebreide uitleg

   Funciona komt van funcionar en betekent hier “werken” in de zin van goed functioneren. Het is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: funciona = “het werkt” of “hij/zij werkt”, afhankelijk van het onderwerp. Hier bepaalt la pantalla dat het om “het scherm” gaat. Vergelijk: funcionar → funciona; voor een meervoudig onderwerp staat bijvoorbeeld funcionan. Voorbeeld: La aplicación funciona. = “De toepassing werkt.” pantalla betekent “scherm”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la, het bepaalde lidwoord voor enkelvoudige vrouwelijke woorden. Het meervoud is pantallas, met las: las pantallas = “de schermen”. Voorbeeld: La pantalla está limpia. = “Het scherm is schoon.” Samen vormen de delen ¿Funciona la pantalla?: het werkwoord staat voor het onderwerp, een gewone vraagvolgorde in het Spaans. De betekenis is letterlijk “Werkt het scherm?”; het onderwerp is dus la pantalla en funciona stemt ermee overeen in de derde persoon enkelvoud.

4. La imagen se ve clara.

   Het beeld ziet er duidelijk uit.

   imagen

   beeld

   se ve

   ziet eruit

   clara

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   imagen betekent hier “beeld” en is een zelfstandig naamwoord. Het is vrouwelijk: la imagen; het meervoud is las imágenes. se ve komt van verse, letterlijk “zich zien”, maar betekent in deze constructie “eruitzien” of “lijken”. ve is de derde persoon enkelvoud van ver in de tegenwoordige tijd; se hoort bij deze vorm van verse. Een bruikbaar patroon is algo se ve + bijvoeglijk naamwoord: “iets ziet er + bijvoeglijk naamwoord uit”. clara betekent hier “duidelijk”. Deze vorm hoort bij imagen: het bijvoeglijk naamwoord is vrouwelijk enkelvoud. De basisvorm is claro; vergelijk claro bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en clara bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: La explicación se ve clara. — “De uitleg ziet er duidelijk uit.” Samen vormen de delen La imagen + se ve + clara: “Het beeld ziet er duidelijk uit.” De combinatie beschrijft hoe het beeld eruitziet, niet dat iemand het beeld actief duidelijk maakt.

5. ¿Tenemos rotuladores?

   Hebben we stiften?

   Tenemos

   we hebben

   rotuladores

   stiften

   Uitgebreide uitleg

   Tenemos betekent hier “we hebben”. De vorm komt van tener (“hebben”) en is de tegenwoordige tijd voor de eerste persoon meervoud: tenemos = “wij hebben”. De vraagvorm verandert de werkwoordsvorm niet. Voorbeeld: Tenemos tiempo. — “We hebben tijd.” rotuladores betekent hier “stiften”. Het enkelvoud is rotulador; rotuladores is het meervoud. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk; het meervoud krijgt -es omdat het enkelvoud op een medeklinker eindigt. Voorbeeld: Hay dos rotuladores. — “Er zijn twee stiften.” Samen vormen de delen ¿Tenemos rotuladores?: “Hebben we stiften?” De vraag vraagt of de groep waarvan de spreker deel uitmaakt over stiften beschikt. ¿ ... ? markeert in het Spaans de vraag; het openingsvraagteken staat aan het begin en het sluitende vraagteken aan het einde.

6. Están en la mesa.

   Ze liggen op de tafel.

   Están

   liggen

   mesa

   tafel

   Uitgebreide uitleg

   Están is de derde persoon meervoud van estar in de tegenwoordige tijd. In deze zin beschrijft estar de plaats waar de bedoelde dingen zich bevinden; daarom past de vaste vertaling liggen. De vorm zegt alleen dat het onderwerp meervoud is; het onderwerp staat niet afzonderlijk in deze zin. Vergelijk: Está aquí. — “Het/hij/zij is hier.” en Están aquí. — “Ze zijn hier.” mesa betekent “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la mesa betekent “de tafel”. Het meervoud is mesas, bijvoorbeeld in Las mesas están aquí. — “De tafels zijn hier.” Het woord zelf draagt geen informatie over wie of wat er op de tafel ligt. Samen vormt están en la mesa de plaatsuitdrukking “liggen op de tafel”: están geeft de toestand of locatie van een meervoudig onderwerp aan, en en la mesa geeft de plaats aan. Zo ontstaat de volledige betekenis: “Ze liggen op de tafel.”

7. ¿Hay espacio para moverse?

   Is er ruimte om rond te lopen?

   Hay

   er is

   espacio

   ruimte

   moverse

   zich verplaatsen

   Uitgebreide uitleg

   Hay betekent hier dat er iets aanwezig of beschikbaar is: “er is”. Het is de onpersoonlijke vorm van haber in de tegenwoordige tijd. In deze betekenis verandert hay niet mee met het aantal: Hay espacio = “Er is ruimte”, maar ook Hay sillas = “Er zijn stoelen”. Vergelijk dit met está, dat meestal de plaats of toestand van een bepaald iets beschrijft: La silla está aquí = “De stoel is hier”. Espacio is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “ruimte”, dus beschikbare plaats om te bewegen. Het kan ook “ruimte” in een tekst of fysiek oppervlak betekenen; de context bepaalt de precieze toepassing. Een bruikbaar voorbeeld is: Hay suficiente espacio para caminar. — “Er is genoeg ruimte om rond te lopen.” Moverse is het wederkerende infinitief van mover: mover betekent iets bewegen, terwijl moverse betekent zelf bewegen of zich verplaatsen. Het element se hoort bij het werkwoord in deze betekenis. Na para staat het infinitief: para moverse betekent “om zich te verplaatsen”. Vergelijk: Quiero mover la mesa. — “Ik wil de tafel verplaatsen.” tegenover Quiero moverme. — “Ik wil me verplaatsen.” Samen vormt hay espacio para + infinitief een herbruikbaar patroon voor de vraag of er voldoende plaats is om iets te doen. ¿Hay espacio para moverse? vraagt letterlijk of er ruimte is om zich te verplaatsen; volgens de vaste vertaling is de bedoelde betekenis: “Is er ruimte om rond te lopen?” De vraag gaat dus over beschikbare ruimte, niet over de plaats van een specifiek voorwerp.

8. Hay suficiente espacio para caminar.

   Er is genoeg ruimte om rond te lopen.

   Hay

   er is / er zijn

   suficiente

   genoeg

   espacio

   ruimte

   caminar

   lopen

   Uitgebreide uitleg

   Hay betekent hier dat er iets aanwezig of beschikbaar is: “er is”. Het is de onpersoonlijke vorm van haber in een bestaansconstructie en verandert in de tegenwoordige tijd niet mee met enkelvoud of meervoud: Hay una silla = “Er is een stoel”, Hay dos sillas = “Er zijn twee stoelen”. Het eerdere ¿Hay espacio...? gebruikt dezelfde constructie als vraag. Suficiente zegt dat de hoeveelheid voldoet: “genoeg” of “voldoende”. Hier staat het bij espacio; in het enkelvoud heeft het dezelfde vorm bij een mannelijk en vrouwelijk zelfstandig naamwoord. In het meervoud wordt het suficientes, bijvoorbeeld Hay suficientes sillas = “Er zijn genoeg stoelen”. Espacio is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el espacio, “de ruimte”. In deze zin verwijst het naar beschikbare ruimte. Een bruikbaar meervoud is los espacios = “de ruimtes”. Caminar is het hele werkwoord “lopen” of “wandelen”. Na para gebruikt het Spaans het infinitief om het doel aan te geven: para caminar = “om te lopen”. Bijvoorbeeld: Busco un lugar para caminar = “Ik zoek een plek om te lopen.” Samen betekent Hay suficiente espacio para caminar: er is genoeg ruimte om te lopen. Hay suficiente espacio zegt dat de beschikbare ruimte toereikend is, en para caminar geeft aan waarvoor die ruimte toereikend is. De zin specificeert niet wie er loopt.