Een stoel kiezen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Qué silla debemos elegir?

   Welke stoel zullen we kiezen?

   Qué

   welke

   silla

   stoel

   debemos

   we moeten

   elegir

   kiezen

   Uitgebreide uitleg

   Qué betekent hier “welke” in een vraag naar een keuze. In deze betekenis staat het vóór een zelfstandig naamwoord: qué + zelfstandig naamwoord. Het accentteken onderscheidt het vragende qué van het betrekkelijke of voegwoordelijke que, dat geen accent heeft. Voor een vraag naar een persoon gebruik je bijvoorbeeld quién (“wie”), niet qué. Silla betekent hier “stoel”. Het is een zelfstandig naamwoord; de gebruikelijke basisvorm is silla, met het meervoud sillas. Het woord is vrouwelijk, wat je bijvoorbeeld ziet in una silla (“een stoel”) en la silla (“de stoel”). Debemos komt van deber (“moeten; horen te”). Dit is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon meervoud: “wij moeten”. De vorm drukt hier uit dat de spreker en minstens één andere persoon samen voor de keuze staan. Vergelijk debo (“ik moet”) en deben (“zij moeten” of “jullie moeten” met ustedes). Deber wordt gevolgd door een infinitief wanneer het aangeeft welke handeling nodig is: debemos elegir = “we moeten kiezen”. Elegir is de infinitief “kiezen”. Na een vervoegde vorm zoals debemos blijft het volgende werkwoord in de infinitief: debemos elegir, niet een tweede vervoegde vorm. De eerste persoon meervoud van de tegenwoordige tijd is elegimos (“wij kiezen”), maar na debemos is elegir de juiste vorm. Samen vormt qué silla de vraag “welke stoel”, en debemos elegir betekent “we moeten kiezen”. De volledige zin ¿Qué silla debemos elegir? betekent daarom: “Welke stoel zullen we kiezen?” De vraag nodigt de gesprekspartners uit om samen te bepalen welke stoel ze kiezen.

2. Esta parece cómoda.

   Deze ziet er comfortabel uit.

   Esta

   deze (stoel)

   parece

   lijkt

   cómoda

   comfortabel

   Uitgebreide uitleg

   Esta is een aanwijzend voornaamwoord in de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Hier verwijst het, met steun van de vorige zin en de vertaling, naar de stoel die wordt besproken. De vorm past bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, zoals silla; voor een mannelijk enkelvoudig woord gebruik je bijvoorbeeld este. parece komt van parecer en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. In deze zin betekent het dat iets comfortabel lijkt of er comfortabel uitziet; het is geen stellige uitspraak dat het zeker comfortabel is. Een herbruikbaar patroon is X parece + bijvoeglijk naamwoord, bijvoorbeeld: La habitación parece tranquila. — De kamer lijkt rustig. cómoda is het bijvoeglijk naamwoord cómodo in de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Het stemt af op silla, dat vrouwelijk en enkelvoud is. De mannelijke vorm is cómodo, de vrouwelijke vorm cómoda; het tegenovergestelde is incómodo/incómoda. Samen vormen de delen Esta parece cómoda: “Deze stoel lijkt comfortabel” of natuurlijker in het Nederlands: “Deze ziet er comfortabel uit.” De aanwijzing esta identificeert het besproken vrouwelijke enkelvoudige object, parece geeft een indruk weer en cómoda beschrijft die indruk.

3. La otra silla parece demasiado pequeña.

   De andere stoel lijkt te klein.

   otra

   andere

   silla

   stoel

   parece

   lijkt

   demasiado

   te veel; te

   pequeña

   klein

   Uitgebreide uitleg

   otra betekent hier “andere” en staat in het vrouwelijke enkelvoud, omdat het bij silla hoort. De basisvorm is otro; de vormen stemmen af: otro (mannelijk enkelvoud), otra (vrouwelijk enkelvoud), otros en otras (meervoud). Voorbeeld: otra mesa — “een andere tafel”. silla betekent “stoel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; dat zie je ook aan la en aan de vorm pequeña verderop. Voorbeeld: La silla está aquí. — “De stoel is hier.” parece is de derde persoon enkelvoud van parecer, “lijken” of “eruitzien”. In deze zin beschrijft het wat de stoel lijkt te zijn: “lijkt”. Voor personen of dingen met een ander onderwerp verandert de vorm, bijvoorbeeld parezco — “ik lijk” en parecen — “ze lijken”. Voorbeeld: La mesa parece nueva. — “De tafel lijkt nieuw.” demasiado betekent hier “te” of “te veel”, en versterkt pequeña: de stoel is kleiner dan geschikt of gewenst is. Als bijwoord verandert demasiado hier niet mee met het vrouwelijke zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: El café está demasiado caliente. — “De koffie is te heet.” pequeña betekent “klein” en is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van pequeño. Het bijvoeglijk naamwoord stemt af op silla: pequeño bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, pequeña bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, en pequeños/pequeñas in het meervoud. Voorbeeld: La caja es pequeña. — “De doos is klein.” Samen vormt La otra silla het onderwerp: “de andere stoel”. parece geeft de indruk of beoordeling, en demasiado pequeña betekent “te klein”. De volledige betekenis is dus: “De andere stoel lijkt te klein.”

4. Entonces, esta debería servir.

   Dan zou deze moeten passen.

   Entonces

   dan

   esta

   deze

   debería

   zou moeten

   servir

   passen

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verbindt deze uitspraak met wat eraan voorafgaat: na de opmerking over de andere stoel volgt een conclusie. Het is een bijwoord en verandert niet naar persoon of getal. esta betekent hier “deze”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende voornaamwoord; de vorm past dus bij een vrouwelijk enkelvoudig referent. In de gegeven context verwijst het naar het object dat nu wordt aangewezen, in contrast met la otra silla (“de andere stoel”). Vergelijk: este voor mannelijk enkelvoud en estas voor vrouwelijk meervoud. debería is de derde persoon enkelvoud van de voorwaardelijke vorm van deber, met als basisvorm deber. In deze zin geeft het, samen met servir, een verwachting weer: “zou moeten passen”. De voorwaardelijke vorm maakt de uitspraak minder stellig dan een directe bewering dat iets past. Debería staat hier vóór het infinitief servir, zoals in het herbruikbare patroon debería + infinitief. servir staat in de infinitief na debería. Hoewel servir in andere contexten ook “dienen” of “serveren” kan betekenen, betekent het hier “passen” of “geschikt zijn”. Voorbeelden: Esto sirve. — “Dit is geschikt.” La mesa sirve para cuatro personas. — “De tafel is geschikt voor vier personen.” Samen betekent Entonces, esta debería servir.: “Dan zou deze moeten passen.” Entonces trekt de conclusie, esta wijst het vrouwelijke enkelvoudige object aan, en debería servir drukt uit dat dit object naar verwachting geschikt is.

5. ¿Qué te parece el color brillante?

   Wat vind je van de felle kleur?

   Qué

   wat

   te parece

   vind je ervan?

   color

   kleur

   brillante

   fel; helder

   Uitgebreide uitleg

   Qué is hier het vraagwoord “wat”. Met een accent in ¿Qué ...? vraagt het naar de inhoud of beoordeling; zonder accent is que doorgaans een voegwoord of betrekkelijk woord. Voorbeeld: ¿Qué quieres? — “Wat wil je?” te parece vormt hier samen met wat erop volgt de herbruikbare constructie ¿Qué te parece ...? — “Wat vind je van ...?” / letterlijker: “Hoe lijkt ... je?” te is een voornaamwoord voor de aangesprokene als degene aan wie iets lijkt; de vorm is enkelvoudig en informeel. parece komt van parecer (“lijken”) en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Die vorm past bij het beoordeelde onderwerp el color brillante, niet bij te. Voorbeeld: ¿Qué te parece la silla? — “Wat vind je van de stoel?” color is het zelfstandig naamwoord “kleur”. De combinatie el color gebruikt het bepaalde lidwoord omdat het om de bedoelde kleur gaat. color is mannelijk; het meervoud is colores. Voorbeeld: Me gusta el color. — “Ik vind de kleur mooi.” brillante betekent hier “fel” en beschrijft color. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat in het enkelvoud dezelfde vorm heeft bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; in het meervoud wordt het brillantes: colores brillantes. In deze zin staat het na het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: una luz brillante — “een fel licht”. Samen betekent ¿Qué te parece el color brillante? “Wat vind je van de felle kleur?” De vraag gebruikt parecer om de indruk of beoordeling van de aangesprokene over el color brillante te vragen. De voorafgaande context ondersteunt dat esta naar iets vrouwelijks verwijst, maar bepaalt niet zelfstandig een specifieke kleur; de vaste vertaling geeft hier wel de bedoelde betekenis “de felle kleur”.

6. Por el color brillante, es fácil ver la silla.

   Door de felle kleur zie je de stoel makkelijk.

   Por

   door

   color

   kleur

   brillante

   fel

   fácil

   makkelijk

   ver

   zien

   silla

   stoel

   Uitgebreide uitleg

   Por introduceert hier de reden of oorzaak: por el color brillante betekent “door de felle kleur”. Een veel bruikbaar patroon is por + zelfstandig naamwoord: por la lluvia = “door de regen”. Dit is iets anders dan para, dat vaak doel of bestemming aanduidt. color betekent hier “kleur”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el color; het meervoud is los colores. In deze zin wordt de kleur nader bepaald door brillante. brillante betekent hier “fel” of “helder”. Het bijvoeglijk naamwoord staat na color en is enkelvoud. De vorm verandert niet tussen mannelijk en vrouwelijk enkelvoud: un color brillante, una luz brillante; in het meervoud wordt het brillantes. In deze context beschrijft het de opvallende helderheid van de kleur. fácil betekent “makkelijk” of “gemakkelijk”. In es fácil ver ... beschrijft het geen persoon, maar de moeilijkheidsgraad van de handeling. Fácil heeft dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke enkelvoudige woorden; het meervoud is fáciles. Voorbeeld: Es fácil aprender esta palabra. = “Het is makkelijk om dit woord te leren.” ver betekent “zien”. Dit is de infinitief; andere basisvormen zijn bijvoorbeeld veo = “ik zie” en ves = “je ziet”. Na es fácil blijft het werkwoord in de infinitief: es fácil ver = “het is makkelijk om te zien”. La silla betekent “de stoel”. Silla is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, dus het bepaald lidwoord is la; het meervoud is las sillas. Het lidwoord hoort bij silla, niet bij color. Samen vormt por el color brillante de reden: “door de felle kleur”. Daarna geeft es fácil ver la silla aan dat het door die reden makkelijk is om de stoel te zien. De volledige betekenis is daarom: “Door de felle kleur zie je de stoel makkelijk.”

7. Vamos a elegir esta silla.

   Laten we deze stoel kiezen.

   Vamos a

   laten we ...

   elegir

   kiezen

   esta

   deze

   silla

   stoel

   Uitgebreide uitleg

   Vamos a vormt hier samen met het volgende infinitief een voorstel of aansporing: “laten we …”. Vamos is de vorm van ir voor de eerste persoon meervoud: letterlijk “wij gaan”. Met a plus een infinitief kan dezelfde constructie ook een nabije bedoeling of toekomst uitdrukken, afhankelijk van de context. Voorbeeld: Vamos a estudiar. — “Laten we studeren.” elegir betekent hier “kiezen”. Dit is de infinitief, dus de onbepaalde vorm die na a staat. De stam is eleg-; bijvoorbeeld elijo betekent “ik kies” en elegimos “wij kiezen”. In deze zin krijgt elegir geen persoonsuitgang, omdat vamos a de constructie draagt. esta is het aanwijzende woord voor een enkelvoudig vrouwelijk zelfstandig naamwoord: “deze”. Het stemt hier in geslacht en getal overeen met silla, dat vrouwelijk en enkelvoudig is. De mannelijke enkelvoudsvorm is este, zoals in este libro — “dit boek”. silla betekent “stoel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er bijvoorbeeld la silla voor “de stoel” en esta silla voor “deze stoel”. Het meervoud is sillas. Samen betekent vamos a elegir esta silla: “Laten we deze stoel kiezen.” De constructie drukt het voorstel uit, elegir benoemt de handeling, en esta silla is wat gekozen wordt.

8. La voy a mover aquí.

   Ik zet hem hier neer.

   La

   haar; vrouwelijk enkelvoud als lijdend voorwerp

   voy a

   ga …

   mover

   verplaatsen

   aquí

   hier

   Uitgebreide uitleg

   La is een Spaans clitic voor een vrouwelijk enkelvoudig lijdend voorwerp. In de voorafgaande zin ondersteunt esta silla de verwijzing naar de stoel. De Nederlandse vertaling gebruikt hem omdat stoel in het Nederlands een de-woord is; dat verandert de Spaanse vorm la niet. Voorbeeld: La veo. = Ik zie haar. voy a vormt samen met een infinitief een veelgebruikte constructie voor een voorgenomen of nabije handeling. voy is de eerste persoon enkelvoud van ir in de tegenwoordige tijd. In voy a mover betekent de combinatie: ‘ik ga verplaatsen’. Patroon: voy a + infinitief. Voor een derde persoon enkelvoud is het bijvoorbeeld va a mover = ‘hij/zij gaat verplaatsen’. mover is de infinitief ‘verplaatsen’ of ‘bewegen’. Hier gaat het om het verplaatsen van het object waarnaar la verwijst. Na voy a blijft de infinitief staan. Voorbeeld: Voy a mover la mesa. = Ik ga de tafel verplaatsen. aquí betekent ‘hier’ en geeft de plaats aan waarheen of waar de handeling plaatsvindt. Voorbeeld: Ponlo aquí. = Zet het hier neer. Samen betekent La voy a mover aquí: ‘Ik ga haar hierheen verplaatsen’, waarbij la in deze context naar de stoel verwijst. De vaste Nederlandse vertaling geeft dat natuurlijk weer als: ‘Ik zet hem hier neer.’ De Spaanse zin bevat het objectclitic la, de constructie voy a + mover, en de plaatsaanduiding aquí. Het clitic staat vóór de vervoegde vorm voy; ook Voy a moverla aquí is mogelijk, met het clitic aan de infinitief vast.