Een plek kiezen om te zitten | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Dónde nos sentamos?

   Waar zullen we zitten?

   Dónde

   waar

   nos sentamos

   gaan we zitten

   Uitgebreide uitleg

   Dónde betekent hier ‘waar’ en vraagt naar een plaats. De tilde onderscheidt het vragende dónde van donde in een verbindende bijzin, bijvoorbeeld: El lugar donde comemos es tranquilo. — ‘De plaats waar we eten is rustig.’ nos sentamos komt van het wederkerende werkwoord sentarse, ‘gaan zitten/zitten’. Sentamos is hier de vorm voor de eerste persoon meervoud (nosotros); nos hoort bij het werkwoord en verwijst naar de groep waarvan de spreker deel uitmaakt. De vorm is grammaticaal tegenwoordige tijd, maar kan in een vraag ook een voorstel voor de nabije toekomst uitdrukken: ¿Nos sentamos aquí? — ‘Gaan we hier zitten?’ Het werkwoord zonder wederkerend voornaamwoord, sentar, heeft een andere constructie en betekenis, namelijk iemand laten zitten of plaatsen. Samen vormt ¿Dónde nos sentamos? de vraag ‘Waar zullen we zitten?’ of natuurlijker in deze situatie: ‘Waar gaan we zitten?’ Het patroon is ¿Dónde + nos + sentamos?: eerst wordt de plaats gevraagd, daarna de gezamenlijke keuze om te gaan zitten. De volgende context noemt een rustige plek bij de tafel in de hoek, maar de vraag zelf legt nog geen specifieke plaats vast.

2. La mesa de la esquina está en un lugar tranquilo.

   De tafel in de hoek staat op een rustige plek.

   mesa

   tafel

   esquina

   hoek

   está

   bevindt zich; is

   lugar

   plek

   tranquilo

   rustig

   Uitgebreide uitleg

   mesa betekent hier “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la mesa = “de tafel”, una mesa = “een tafel”. Voor het meervoud blijft het woord vrouwelijk: las mesas. esquina betekent “hoek”. In de la esquina geeft de een relatie aan: letterlijk “van de hoek”, hier natuurlijk “in/op de hoek”. esquina is vrouwelijk, daarom staat er la. está is de derde persoon enkelvoud van estar, in de tegenwoordige tijd. Bij een plaats of tijdelijke toestand gebruik je vaak estar, niet ser: La mesa está aquí. = “De tafel is hier.” De vorm está hoort bij één derde persoon; bij meervoud wordt het están. lugar betekent “plek” of “plaats”. In un lugar is un een onbepaald lidwoord; het drukt hier niet op zichzelf een geteld aantal uit. lugar is mannelijk: un lugar tranquilo. tranquilo betekent hier “rustig”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat bij lugar hoort. Omdat lugar mannelijk enkelvoud is, staat de vorm tranquilo; bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld tranquila, en bij meervoud tranquilos of tranquilas, afhankelijk van het zelfstandig naamwoord. Samen vormt La mesa de la esquina de nominale groep “de tafel in de hoek”. Daarna zegt está en un lugar tranquilo waar die tafel zich bevindt: “staat op een rustige plek”. De volledige betekenis is dus: “De tafel in de hoek staat op een rustige plek.”

3. Esta mesa también tiene buena luz.

   Deze tafel heeft ook mooi licht.

   Esta

   deze

   mesa

   tafel

   también

   ook

   tiene

   heeft

   buena

   goed; mooi

   luz

   licht

   Uitgebreide uitleg

   Esta betekent hier “deze” en is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende woord. Het stemt af op het vrouwelijke enkelvoud mesa. Vergelijk bijvoorbeeld este libro (“dit boek”) met esta mesa (“deze tafel”): de vorm wordt gekozen op basis van het grammaticale geslacht en getal van het zelfstandig naamwoord. mesa betekent “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor esta, niet este. Voor meervoud gebruik je mesas, bijvoorbeeld Estas mesas (“Deze tafels”). también betekent “ook” en voegt deze tafel toe aan iets wat al als relevant of waar geldt. Het betekent niet “in plaats daarvan”. Voor “niet ook” gebruik je vaak tampoco, bijvoorbeeld Esta mesa tampoco tiene buena luz (“Deze tafel heeft ook geen goed licht” / “Deze tafel heeft evenmin goed licht”), afhankelijk van de voorafgaande ontkenning. Tiene komt van tener (“hebben”) en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: él/ella/usted tiene. In deze zin is het onderwerp esta mesa, dus letterlijk wordt de eigenschap als “hebben” uitgedrukt. Voor een meervoudig onderwerp staat tienen, bijvoorbeeld Estas mesas tienen buena luz (“Deze tafels hebben goed licht”). Buena is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord bueno (“goed”). Het beschrijft hier de kwaliteit van het licht en staat daarom in geslacht en getal bij luz: buena luz. De vormen zijn bijvoorbeeld buen vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, zoals buen lugar, en buenos/buenas in het meervoud. Buena is hier niet zelf het woord voor “licht”; het bepaalt welk soort licht wordt bedoeld. Luz betekent “licht”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, ook al eindigt het niet op -a; daarom is het buena luz, niet bueno luz. Het meervoud is luces, bijvoorbeeld Hay muchas luces (“Er zijn veel lichten”). Samen vormen de delen: Esta mesa = “Deze tafel”, también = “ook”, en tiene buena luz = “heeft goed/mooi licht”. De volledige betekenis is dus: “Deze tafel heeft ook mooi licht.”

4. Esta mesa sería mejor para leer.

   Deze tafel zou beter zijn om te lezen.

   Esta

   deze

   mesa

   tafel

   sería

   zou zijn

   mejor

   beter

   para

   voor

   leer

   lezen

   Uitgebreide uitleg

   Esta verwijst hier naar één vrouwelijk zelfstandig naamwoord: mesa. De vorm is dus vrouwelijk enkelvoud. Vergelijk: este bij een mannelijk enkelvoudig woord en estas bij een vrouwelijk meervoudig woord. Voorbeeld: Esta silla es cómoda. — Deze stoel is comfortabel. mesa betekent hier “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het met esta en niet met este. Voorbeeld: La mesa es grande. — De tafel is groot. sería is de voorwaardelijke vorm van ser (“zijn”) en betekent hier “zou zijn”. De vorm past bij het enkelvoudige onderwerp esta mesa; bij een meervoudig onderwerp staat bijvoorbeeld serían. De voorwaardelijke vorm maakt de beoordeling minder absoluut of hypothetisch. Voorbeeld: Esta silla sería útil. — Deze stoel zou nuttig zijn. mejor betekent hier “beter”. Het is de onregelmatige vergelijkende vorm die bij bueno hoort: bueno — “goed”, mejor — “beter”, el mejor — “de beste”. Het vergelijkt deze tafel met een andere mogelijke keuze, zonder die andere keuze te benoemen. Voorbeeld: Esta opción es mejor. — Deze optie is beter. para leidt hier samen met een infinitief een doel of geschiktheid aan: para + infinitivo betekent “om te ...”. Het hoort in deze zin bij de activiteit die met de tafel mogelijk of geschikt is. leer is de infinitief “lezen”. Na para blijft het werkwoord in de infinitief: para leer — “om te lezen”. Voorbeeld: Busco un lugar para leer. — Ik zoek een plek om te lezen. Samen vormen sería mejor para leer en esta mesa de betekenis: Esta mesa is het onderwerp, sería geeft “zou zijn” aan, mejor geeft de vergelijking “beter”, en para leer noemt het doel. De hele uiting betekent daarom: “Deze tafel zou beter zijn om te lezen.”

5. ¿Son cómodas estas sillas?

   Zijn deze stoelen comfortabel?

   Son

   zijn

   cómodas

   comfortabel

   estas

   deze

   sillas

   stoelen

   Uitgebreide uitleg

   Son is de tegenwoordige tijd van ser voor de derde persoon meervoud: son. Hier past die vorm bij het meervoudige onderwerp estas sillas. In deze vraag verbindt son het onderwerp met een eigenschap. Vergelijk: La mesa es grande. — “De tafel is groot.” Ser wordt vaak gebruikt voor een kenmerk of classificatie; estar wordt onder andere gebruikt voor een toestand of locatie, dus kies niet automatisch estar voor elke Nederlandse vertaling van “zijn”. cómodas betekent hier “comfortabel”. De vorm is het meervoud en vrouwelijk van cómodo: cómodo, cómoda, cómodos, cómodas. De uitgang stemt af op sillas, niet op son. Voor één vrouwelijke stoel zou je bijvoorbeeld zeggen: La silla es cómoda. — “De stoel is comfortabel.” estas is het aanwijzende woord voor “deze” bij een vrouwelijk meervoudig zelfstandig naamwoord. Het stemt hier in getal en grammaticaal geslacht af op sillas. De bijbehorende vormen zijn onder andere esta voor vrouwelijk enkelvoud en estos voor mannelijk meervoud: esta silla — “deze stoel”; estos libros — “deze boeken”. sillas is het meervoud van silla, “stoel”. De uitgang -s maakt dit meervoud; silla is vrouwelijk, wat ook de vorm estas en cómodas verklaart. Een bruikbaar contrast is una silla — “een stoel” tegenover unas sillas — “stoelen”. Samen vormen de woorden de vraag ¿Son cómodas estas sillas?: “Zijn deze stoelen comfortabel?” estas sillas is het onderwerp, son is de bijbehorende vorm van ser, en cómodas beschrijft de stoelen. De vraagtekens markeren de volledige vraag; in het Spaans staat ook een openingsvraagteken aan het begin.

6. A mí me parecen cómodas.

   Voor mij zitten ze prima.

   A mí

   voor mij

   parecen

   lijken

   cómodas

   comfortabel

   Uitgebreide uitleg

   A mí betekent hier “voor mij” en maakt het persoonlijke standpunt expliciet. mí is de beklemtoonde vorm na a; vergelijk a ti voor “voor jou”. In deze zin verwijst het standpunt naar de spreker. parecen komt van parecer (“lijken”). De vorm is meervoud: het onderwerp is hier niet uitgesproken, maar wordt door de context begrepen als de stoelen (estas sillas). Daarom staat parecen, niet het enkelvoud parece. Bij deze constructie markeert me wie iets zo ervaart: me parece = “ik vind iets lijken”, me parecen = “ik vind ze lijken”. Voorbeeld: A mí me parece cómoda esta silla. — “Ik vind deze stoel comfortabel.” cómodas betekent hier “comfortabel” en staat in het vrouwelijk meervoud. Die vorm stemt af op sillas, niet op de spreker. Het bijvoeglijk naamwoord is cómodo, met onder meer cómoda (vrouwelijk enkelvoud) en cómodas (vrouwelijk meervoud). Voorbeeld: Las sillas son cómodas. — “De stoelen zijn comfortabel.” Samen vormt de zin A mí me parecen cómodas: “Voor mij lijken ze comfortabel” of natuurlijker in de gegeven vertaling: “Voor mij zitten ze prima.” A mí geeft het perspectief aan, me koppelt die beoordeling aan de spreker, parecen verwijst naar het meervoudige onderwerp, en cómodas beschrijft de stoelen.

7. Vamos a sentarnos en esta mesa.

   Laten we aan deze tafel gaan zitten.

   Vamos a

   laten we …

   sentarnos

   gaan zitten

   esta

   deze

   mesa

   tafel

   Uitgebreide uitleg

   Vamos a vormt hier samen met een infinitief een voorstel: “laten we …”. vamos is de vorm van ir voor de eerste persoon meervoud (nosotros/nosotras). In ir a + infinitief leidt a een voorgenomen of nabije handeling in; in deze zin krijgt het geheel de praktische betekenis van een aansporing aan de spreker en anderen. sentarnos betekent hier “gaan zitten”. De vorm bestaat uit de infinitief sentar met het eraan vastgeschreven voornaamwoord nos. In deze context heeft die combinatie de wederkerende betekenis van sentarse: “gaan zitten”. sentar zonder nos betekent doorgaans iemand laten zitten of neerzetten, dus nos is hier betekenisvol. Het voornaamwoord verwijst naar de groep waarvan de spreker deel uitmaakt. Een vergelijkbaar patroon is lavarnos = “ons wassen”. Bij een bevestigende infinitief staat het wederkerende voornaamwoord achteraan en wordt het eraan vastgeschreven. esta betekent “deze” en staat hier bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De vorm stemt dus overeen met mesa: esta mesa. Aanwijzende woorden passen zich aan het grammaticale geslacht en getal van het zelfstandig naamwoord aan; vergelijk este libro (“dit boek”) met estas mesas (“deze tafels”). mesa betekent “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier esta en niet este. Het meervoud is mesas. Samen vormen de delen vamos a + sentarnos de aansporing “laten we gaan zitten”, en en esta mesa geeft aan waar: “aan deze tafel”. De volledige betekenis is dus: “Laten we aan deze tafel gaan zitten.”

8. Pondré nuestras bolsas debajo de la mesa.

   Ik leg onze tassen onder de tafel.

   Pondré

   ik zal leggen

   nuestras

   onze

   bolsas

   tassen

   debajo de

   onder

   mesa

   tafel

   Uitgebreide uitleg

   Pondré betekent hier dat de spreker de tassen zal neerleggen. Het is de eerste persoon enkelvoud van de toekomstige tijd van poner (“plaatsen/neerleggen”): pondré, met de onregelmatige stam pondr- en de uitgang -é. De vorm zegt dus “ik zal plaatsen”, niet “jij zult plaatsen”. Voorbeeld: Pondré el libro aquí. — “Ik leg het boek hier neer.” nuestras betekent “onze” en hoort bij bolsas. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm: het bezit is meervoudig en het zelfstandig naamwoord bolsa is vrouwelijk. De bezitter is “wij”; vergelijk nuestro libro (“ons boek”) en nuestras bolsas (“onze tassen”). bolsas is het meervoud van bolsa, “tas”. Het enkelvoud is bolsa; de uitgang -s markeert hier het meervoud. Voorbeeld: Tengo dos bolsas. — “Ik heb twee tassen.” debajo de is een vaste plaatsaanduidende combinatie met de betekenis “onder”. de verbindt de plaatsrelatie met wat eronder staat; in deze zin volgt daarop la mesa. Voorbeeld: El gato está debajo de la silla. — “De kat is onder de stoel.” mesa betekent “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la: la mesa, “de tafel”. Het meervoud is mesas, “tafels”. Samen vormen de delen: Pondré (“ik zal neerleggen”) + nuestras bolsas (“onze tassen”) + debajo de la mesa (“onder de tafel”). De volledige betekenis is: “Ik leg onze tassen onder de tafel.”