Kiezen tussen twee tassen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Qué bolso debo elegir?

   Welke tas zal ik kiezen?

   Qué

   welke

   bolso

   tas

   debo

   moet

   elegir

   kiezen

   Uitgebreide uitleg

   Qué betekent hier “welke” en staat aan het begin van een vraag naar een keuze. In een Spaanse vraag krijgt het vraagwoord een accent: qué. Vergelijk bijvoorbeeld: ¿Qué libro eliges? — “Welk boek kies je?” bolso betekent hier “tas” en is een zelfstandig naamwoord. Het is mannelijk: el bolso, meervoud los bolsos. Het woord voor “tas” is dus niet automatisch bolsa; dat is een ander Spaans zelfstandig naamwoord met eigen gebruik. debo komt van deber. Dit is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: yo debo. In deze vraag drukt deber uit dat de spreker wil weten welke keuze hij of zij moet maken. Debo elegir is een bruikbaar patroon voor “ik moet kiezen”. Voorbeeld: Debo estudiar hoy. — “Ik moet vandaag studeren.” elegir is de infinitief “kiezen”. Na deber blijft het volgende werkwoord in de infinitief: debo elegir, niet een tweede vervoegde vorm. De stam verandert in deze infinitief niet; andere vormen zijn bijvoorbeeld elijo — “ik kies” en elegí — “ik koos”. Samen vormen de delen de vraag ¿Qué bolso debo elegir?: “Welke tas moet ik kiezen?” Qué bolso vraagt om de gekozen tas, en debo elegir geeft aan dat de spreker vraagt welke keuze hij of zij moet maken. De vraag laat het aantal mogelijke tassen en de reden voor de keuze onbepaald.

2. Este es ligero.

   Deze is licht.

   Este

   deze

   ligero

   licht

   Uitgebreide uitleg

   Este betekent hier ‘deze’ en staat zelfstandig als aanwijzend voornaamwoord. Het is mannelijk enkelvoud, passend bij een begrepen mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord zoals bolso. De reeks is este, esta, estos, estas, afhankelijk van geslacht en aantal van het bedoelde zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Esta es ligera. — ‘Deze is licht.’ Ligero betekent hier ‘licht’ in de betekenis van weinig wegen. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord en stemt overeen met het begrepen bolso. De vormen zijn ligero, ligera, ligeros en ligeras. Voorbeeld: El bolso es ligero. — ‘De tas is licht.’ Samen betekenen Este es ligero dus: ‘Deze is licht.’ Este wijst een mannelijk enkelvoudig voorwerp aan en ligero beschrijft daarvan het gewicht. In de context sluit este aan bij het eerder genoemde type voorwerp bolso; de teksten zeggen niet welke concrete tas precies wordt bedoeld en beweren ook niet dat er al een keuze is gemaakt.

3. El otro bolso parece más resistente.

   De andere tas ziet er sterker uit.

   otro

   andere

   bolso

   tas

   parece

   lijkt

   más resistente

   sterker

   Uitgebreide uitleg

   otro betekent hier ‘andere’. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm en stemt af op het mannelijke enkelvoud bolso. De vormen zijn bijvoorbeeld otro (mannelijk enkelvoud), otra (vrouwelijk enkelvoud) en otros/otras (meervoud). Voorbeeld: Quiero otra bolsa. — ‘Ik wil een andere tas.’ bolso betekent ‘tas’, in het bijzonder een handtas of draagtas. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el bolso, meervoud los bolsos. Het vrouwelijke bolsa is een ander Spaans woord voor ‘tas/zak’ en is niet de basisvorm van bolso. parece is de derde persoon enkelvoud van parecer in de tegenwoordige tijd: ‘lijkt’ of ‘ziet eruit als’. In parecer + bijvoeglijk naamwoord beschrijft het bijvoeglijk naamwoord hoe iets lijkt. Voorbeeld: El bolso parece práctico. — ‘De tas lijkt praktisch.’ más resistente betekent ‘sterker’ in de betekenis ‘duurzamer/bestandiger’. Más maakt de vergrotende trap; resistente is het bijvoeglijk naamwoord waarvan de basisvorm hier al zichtbaar is. Resistente heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; in het meervoud wordt het resistentes. Het tegenovergestelde van más in een vergelijking is menos: menos resistente — ‘minder sterk/bestendig’. Samen vormt El otro bolso parece más resistente. de betekenis: ‘De andere tas ziet er sterker uit.’ El otro bolso is het onderwerp, parece zegt dat iets zo lijkt, en más resistente vergelijkt deze tas met een andere tas. In de gegeven context sluit otro aan bij het onderscheid tussen Este (‘deze’) en de andere tas.

4. También tiene dos bolsillos.

   Die heeft ook twee vakken.

   También

   ook

   tiene

   heeft

   dos

   twee

   bolsillos

   vakken

   Uitgebreide uitleg

   También betekent hier “ook” en voegt deze eigenschap toe aan iets dat al in de context ter sprake is. Het is een bijwoord en verandert niet mee met het onderwerp of het aantal. Tiene is de derde persoon enkelvoud van tener (“hebben”). De vorm kan bij verschillende enkelvoudige onderwerpen gebruikt worden; het weggelaten onderwerp wordt hier door de vaste vertaling als “die” weergegeven, zonder dat de zin zelf de referent nader benoemt. Vergelijk: tengo = “ik heb”, tienes = “jij hebt”, tiene = “hij/zij/het heeft” of formeel “u heeft”. Dos betekent “twee” en staat bij het meervoud. Het is een telwoord en verandert niet naar mannelijk of vrouwelijk: dos bolsillos en bijvoorbeeld dos bolsas. Bolsillos betekent hier “vakken” of letterlijk “zakken”, zoals de opbergvakken van een tas. Het is het meervoud van bolsillo; het zelfstandig naamwoord is mannelijk: el bolsillo, los bolsillos. Het enkelvoud zou un bolsillo zijn. Samen vormt tiene dos bolsillos de bewering “heeft twee vakken”. Met También ervoor wordt dat “heeft ook twee vakken”: het onderwerp heeft deze twee vakken dus als extra genoemde eigenschap. De volledige zin betekent: “Die heeft ook twee vakken.”

5. Necesito un bolso para el trabajo.

   Ik heb een tas nodig voor mijn werk.

   Necesito

   ik heb nodig

   bolso

   tas

   trabajo

   werk

   Uitgebreide uitleg

   Necesito betekent hier “ik heb nodig”. Het is de eerste persoon enkelvoud van necesitar in de tegenwoordige tijd: necesito = “ik heb nodig”, terwijl necesitas = “jij hebt nodig”. Een bruikbaar voorbeeld is: Necesito agua. — “Ik heb water nodig.” bolso betekent hier “tas”, meer bepaald een tas of handtas om iets in mee te nemen. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is bolsos. In un bolso staat het onbepaalde lidwoord un bij het mannelijke enkelvoud. Dat lidwoord duidt hier niet zelfstandig een exact aantal aan; de zin zegt dat er een tas nodig is. trabajo betekent hier “werk”. De vorm is het mannelijke enkelvoud van het zelfstandig naamwoord trabajo; het bepaalde lidwoord daarbij is el. Het kan in andere contexten ook naar een concrete baan of taak verwijzen, maar hier gaat het volgens de vertaling om werk. Een voorbeeld is: El trabajo empieza a las ocho. — “Het werk begint om acht uur.” para el trabajo geeft het doel of gebruik aan: “voor het werk”. para wordt vaak gebruikt voor een doel, bestemming of beoogd gebruik. Het lidwoord el hoort bij trabajo en vormt geen deel van het voorzetsel. Samen betekent Necesito un bolso para el trabajo.: “Ik heb een tas nodig voor mijn werk.” De structuur is Necesito + [wat nodig is] + para + [doel of gebruik]: eerst wordt gezegd dat de spreker iets nodig heeft, daarna wat dat is (un bolso) en waarvoor het dient (para el trabajo).

6. Entonces, tiene sentido elegir el más resistente.

   Dan is het logisch om de sterkere tas te kiezen.

   Entonces

   dan

   tiene sentido

   is logisch

   elegir

   kiezen

   más resistente

   sterker; steviger

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” of “dus” en verbindt deze conclusie met de voorafgaande context. Het kan ook een tijdsaanduiding zijn (“toen”), maar die betekenis past hier niet. Tiene sentido is een vaste, herbruikbare uitdrukking met de betekenis “logisch zijn” of “zinvol zijn”. Tiene is de derde persoon enkelvoud van tener in de tegenwoordige tijd; letterlijk staat er dus iets als “heeft zin”. In deze uitdrukking verwijst het onderwerp niet naar een specifiek genoemde persoon. Voorbeeld: Tiene sentido esperar. — “Het is logisch om te wachten.” Elegir is de infinitief “kiezen”. Na tiene sentido kan een infinitief aangeven welke handeling logisch of zinvol is: Tiene sentido elegir... = “Het is logisch om ... te kiezen.” Andere nuttige vormen zijn elijo (“ik kies”) en elige (“hij/zij kiest” of als aansporing tegen één persoon, afhankelijk van de context). Más resistente betekent hier “steviger” of “duurzamer”. Resistente is een bijvoeglijk naamwoord; más resistente is de vergelijkende vorm met más (“meer”). Het vergelijkt de tas met minstens één andere mogelijke tas, zonder dat de andere tas in deze zin wordt genoemd. De basisvorm is resistente; de overtreffende trap is bijvoorbeeld el más resistente — “de stevigste”. In el más resistente hoort el bij het weggelaten of eerder bekende mannelijke zelfstandig naamwoord bolso (“tas”). In de gegeven context ondersteunt un bolso die lezing. El maakt van de vergelijking een bepaalde keuze: “de stevigere/stevigste [tas]”. De vorm resistente zelf verandert hier niet naar geslacht; het lidwoord en eventueel andere woorden dragen die grammaticale informatie. Samen betekent Entonces, tiene sentido elegir el más resistente.: “Dan is het logisch om de sterkere tas te kiezen.” Entonces leidt de conclusie in, tiene sentido geeft het oordeel “is logisch”, elegir benoemt de handeling en el más resistente is de tas die door haar grotere stevigheid wordt gekozen.

7. Puedo poner mis papeles en los bolsillos.

   Ik kan mijn papieren in de vakken doen.

   Puedo

   ik kan

   poner

   doen; plaatsen

   mis

   mijn

   papeles

   papieren

   bolsillos

   vakken; zakken

   Uitgebreide uitleg

   Puedo komt van poder (“kunnen”). De vorm is de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: yo puedo. Met een infinitief erna drukt het uit wat de spreker kan doen. Voorbeeld: Puedo esperar. — “Ik kan wachten.” poner betekent hier “plaatsen” of “doen”. Dit is de infinitief die volgt op puedo; na poder blijft het volgende werkwoord in de infinitief. De vorm verandert dus niet mee met de persoon van poder in deze constructie. Voorbeeld: Puedes ponerlo aquí. — “Je kunt het hier neerzetten.” mis betekent “mijn” vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord. Het bezittelijk woord heeft hier de vorm mis omdat papeles meervoud is; mis zelf maakt geen onderscheid tussen mannelijk en vrouwelijk. Vergelijk: mi papel — “mijn papier/document” en mis papeles — “mijn papieren/documenten”. papeles is het meervoud van papel, hier met de betekenis “papieren” of “documenten”. Het zelfstandig naamwoord krijgt de meervoudsuitgang -es: papel → papeles. Voorbeeld: Guardo mis papeles. — “Ik bewaar mijn papieren.” bolsillos is het meervoud van bolsillo, “zak” of, in deze context, “vak”. Het voorzetsel en geeft aan waar iets wordt geplaatst: en los bolsillos betekent “in de vakken”. Voorbeeld: El libro está en el bolsillo. — “Het boek zit in het vak.” Samen vormen de delen: Puedo (“ik kan”) + poner (“plaatsen/doen”) + mis papeles (“mijn papieren”) + en los bolsillos (“in de vakken”). De volledige betekenis is dus: “Ik kan mijn papieren in de vakken doen.”

8. Eso debería funcionar bien para ti.

   Dat zou goed voor je moeten werken.

   Eso

   dat

   debería

   zou moeten

   funcionar

   werken

   bien

   goed

   para ti

   voor jou

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat”: een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat in de situatie al bekend is. De vorm eso is onzijdig en verwijst dus niet naar een specifiek mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Voor een concreet mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord gebruikt het Spaans bijvoorbeeld ese of esa; de exacte referentie van eso wordt in deze zin niet verder benoemd. Debería is een vorm van deber, “moeten” of “verschuldigd zijn”. Hier drukt het samen met een infinitief een verwachting uit: “zou moeten”. In deze zin is het de derde persoon enkelvoud van de conditionele wijs, passend bij het onderwerp eso. De vorm debería kan zonder verdere context echter ook de eerste persoon enkelvoud zijn. Vergelijk: debe funcionar = “het moet werken” (directer), tegenover debería funcionar = “het zou moeten werken” (een verwachting of voorzichtige inschatting). Funcionar is de infinitief “werken” in de zin van functioneren of bruikbaar zijn. Na debería blijft het werkwoord in de infinitief: debería funcionar = “zou moeten werken”. Voorbeelden: El plan funciona. — “Het plan werkt.” Espero que funcione. — “Ik hoop dat het werkt.” In het tweede voorbeeld verandert de vorm omdat funcione in een andere zinsstructuur staat; het is niet dezelfde vorm als de infinitief funcionar. Bien betekent hier “goed” en beschrijft hoe iets functioneert. Het is een bijwoord en verandert niet mee met het onderwerp. Het staat bijvoorbeeld ook in funciona bien — “het werkt goed”. Het tegenovergestelde in deze betekenis is mal: funciona mal — “het werkt slecht”. Para ti betekent “voor jou”. Para geeft hier aan voor wie iets geschikt of nuttig is, en ti is de beklemtoonde vorm van het persoonlijke voornaamwoord na een voorzetsel. Vergelijk para mí — “voor mij” en para ti — “voor jou”. De vorm ti wordt gebruikt na een voorzetsel; als onderwerp staat meestal tú, bijvoorbeeld Tú puedes hacerlo — “Jij kunt het doen”. Samen vormen de delen: Eso (“dat”) + debería funcionar (“zou moeten werken”) + bien (“goed”) + para ti (“voor jou”). De volledige betekenis is dus: “Dat zou goed voor je moeten werken.” De zin presenteert dit als een verwachting, niet als een absolute garantie.