Een zere keel thuis | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Me duele un poco la garganta.

   Mijn keel doet een beetje pijn.

   Me duele

   doet pijn bij mij

   un poco

   een beetje

   garganta

   keel

   Uitgebreide uitleg

   Me duele betekent hier dat iets pijn doet bij de spreker. Het werkwoord is doler; duele is hier de derde persoon enkelvoud. Me verwijst naar degene die de pijn ervaart. Het lichaamsdeel is in deze Spaanse constructie het grammaticale onderwerp, en duele stemt daarmee overeen: Me duele la garganta = "Mijn keel doet pijn." Bij een meervoudig lichaamsdeel wordt het werkwoord meervoud: Me duelen los pies = "Mijn voeten doen pijn." Me duele zegt op zichzelf nog niet welk lichaamsdeel pijn doet; dat wordt door het zelfstandig naamwoord bepaald. un poco geeft een kleine mate of intensiteit aan: "een beetje". In Me duele un poco... verzacht het de pijnklacht. Bijvoorbeeld: Me duele un poco la espalda. = "Mijn rug doet een beetje pijn." Het onbepaalde lidwoord un maakt hier deel uit van un poco; het drukt hier niet zelfstandig een getelde hoeveelheid uit. garganta betekent hier "keel". Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat erbij la garganta. Het lidwoord stemt af op garganta, terwijl me de persoon aanduidt die de pijn ervaart. Samen vormen Me duele + un poco + la garganta de betekenis: "Mijn keel doet een beetje pijn." Letterlijk gebruikt het Spaans een patroon als "De keel doet een beetje pijn bij mij", maar de natuurlijke Nederlandse vertaling is "Mijn keel doet een beetje pijn."

2. Intenta beber algo caliente.

   Probeer iets warms te drinken.

   Intenta

   probeer

   beber

   drinken

   algo

   iets

   caliente

   warm

   Uitgebreide uitleg

   Intenta betekent hier “probeer”. Het is de bevestigende gebiedende wijs voor tú (enkelvoud): je spreekt één persoon informeel aan. De vorm is ook gelijk aan de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd, maar in deze zin werkt zij als aansporing. Het werkwoord is intentar — “proberen”. Voorbeeld: Intenta descansar. — “Probeer te rusten.” beber is de infinitief “drinken”. Na intentar volgt hier een infinitief: intentar + infinitief betekent “proberen iets te doen”. Voorbeeld: Intento beber más agua. — “Ik probeer meer water te drinken.” algo betekent “iets” en verwijst hier naar een niet nader bepaald ding. Het is een onbepaald voornaamwoord, geen specifiek zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Quiero comer algo. — “Ik wil iets eten.” caliente betekent hier “warm” en beschrijft algo: letterlijk “iets warms”. Het staat na het woord dat het beschrijft. Bij algo is het bijvoeglijk naamwoord enkelvoud; caliente heeft daarbij dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk. In het meervoud wordt het calientes: una bebida caliente — “een warme drank”; bebidas calientes — “warme dranken”. Samen vormt de zin het patroon Intenta + infinitief + algo + bijvoeglijk naamwoord: “Probeer iets warms te drinken.” De zin noemt niet welke warme zaak bedoeld is. In deze situatie kan hij als praktisch advies bij keelpijn worden gebruikt.

3. ¿Puedes prepararme un té?

   Kun je thee voor me maken?

   ¿Puedes

   Kun je?

   prepararme

   voor me klaarmaken

   té

   thee

   Uitgebreide uitleg

   ¿Puedes komt van poder (“kunnen”) en is de tegenwoordige tijd voor tú: “jij kunt”. In deze vraag drukt het een verzoek uit: “Kun je …?” De vorm voor usted is puede, niet puedes. Voorbeeld: ¿Puedes esperar? — “Kun je wachten?” prepararme bestaat uit preparar (“klaarmaken, bereiden”) plus me (“voor mij”) aan het einde van het infinitief. Het infinitief blijft hier preparar; me maakt duidelijk voor wie het klaarmaken bedoeld is. Het is dus niet hetzelfde als alleen preparar (“klaarmaken”). Voorbeeld: Voy a prepararme un café. — “Ik ga koffie voor mezelf klaarmaken.” té betekent “thee”. Het accentteken onderscheidt dit zelfstandig naamwoord van te, een voornaamwoord met een andere grammaticale functie. Voorbeeld: El té está caliente. — “De thee is warm.” Samen vormen de delen ¿Puedes prepararme un té?: “Kun je voor mij thee klaarmaken?” De vraag gebruikt puedes om een verzoek te formuleren, gevolgd door het infinitief preparar met het voornaamwoord me en het object un té. In natuurlijk Nederlands is dat: “Kun je thee voor me maken?”

4. Ahora preparo un poco de té.

   Ik maak nu wat thee.

   Ahora

   nu

   preparo

   ik maak klaar

   un poco de

   een beetje van

   té

   thee

   Uitgebreide uitleg

   Ahora betekent hier ‘nu’ en plaatst de handeling in het huidige moment. Het kan ook aan het begin of einde van een zin staan: Ahora estudio. — ‘Nu studeer ik.’ preparo is de vorm van preparar voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: ‘ik maak klaar’ of, afhankelijk van het object, ‘ik bereid’. De uitgang -o laat hier zien dat de spreker zelf de handelende persoon is. Vergelijk preparas — ‘jij maakt klaar’ en prepara — ‘hij/zij maakt klaar’ of ‘u maakt klaar’. In deze zin gaat het om het klaarmaken van thee, niet om een algemene betekenis van ‘voorbereiden’. un poco de drukt een kleine hoeveelheid uit: ‘een beetje’. Het is een herbruikbaar patroon voor een niet-precieze hoeveelheid, gevolgd door de en wat waarvan er een kleine hoeveelheid is: un poco de agua — ‘een beetje water’. un geeft in dit patroon niet op zichzelf een exact aantal aan. té betekent ‘thee’. Het accentteken onderscheidt dit woord van te, een ander Spaans woord met een andere grammaticale functie. Het zelfstandig naamwoord té is hier het directe object van preparo. Samen vormen de delen: Ahora (‘nu’) + preparo (‘ik maak klaar’) + un poco de té (‘een beetje thee’). De volledige betekenis is daarom: ‘Ik maak nu wat thee.’ De formulering is een gewone mededeling in de tegenwoordige tijd.

5. Mi voz suena rara hoy.

   Mijn stem klinkt vandaag vreemd.

   Mi

   mijn

   voz

   stem

   suena

   klinkt

   rara

   vreemd

   hoy

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   Mi betekent hier “mijn” en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Het verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk: mi voz = mijn stem, terwijl mis voor meervoud staat, bijvoorbeeld mis palabras = mijn woorden. voz betekent “stem”. Het meervoud is voces; de vorm voz is enkelvoud. Het woord is vrouwelijk, wat je hier ziet aan het bijvoeglijk naamwoord rara. suena komt van sonar (“klinken”, ook “geluid maken”). Suena is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud: “hij/zij/het klinkt”. In deze zin is het onderwerp mi voz, dus enkelvoud. Voorbeeld: La música suena bien. — De muziek klinkt goed. rara betekent hier “vreemd” of “ongewoon” en beschrijft hoe de stem klinkt. De vorm is vrouwelijk enkelvoud, omdat ze bij het vrouwelijke enkelvoud voz hoort. De basisvorm is raro; andere passende vormen zijn raro (mannelijk enkelvoud), raros (mannelijk meervoud) en raras (vrouwelijk meervoud). Voorbeeld: Las voces suenan raras. — De stemmen klinken vreemd. hoy betekent “vandaag”. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. Voorbeeld: Hoy trabajo. — Vandaag werk ik. Samen vormen de delen: Mi voz (“mijn stem”) is het onderwerp, suena rara zegt hoe die stem klinkt, en hoy geeft het tijdstip aan. De volledige betekenis is: “Mijn stem klinkt vandaag vreemd.”

6. Intenta hablar menos por ahora.

   Probeer voorlopig minder te praten.

   Intenta

   probeer

   hablar

   praten

   menos

   minder

   por ahora

   voorlopig

   Uitgebreide uitleg

   Intenta is the affirmative command form of intentar for tú singular: “probeer”. The infinitive is intentar; in this sentence the speaker addresses one person informally. A useful contrast is intente, which is the corresponding affirmative command for usted singular. hablar is the infinitive “praten”. After intentar, Spanish commonly uses the pattern intentar + infinitivo: Intenta hablar means “Probeer te praten”. The infinitive does not itself show the person; the command form intenta supplies the addressee. menos means “minder” here and reduces the amount or frequency of the action. It is the comparative form associated with poco: poco = “weinig”, menos = “minder”. For example: Habla menos. — “Praat minder.” por ahora is a time expression meaning “voorlopig” or “voor nu”. It limits the request to the present period; it does not state that the restriction is permanent. For example: Espera por ahora. — “Wacht voorlopig.” Together, Intenta hablar gives the request “Probeer te praten”, while menos specifies “minder” and por ahora specifies “voorlopig”. The complete utterance therefore means: “Probeer voorlopig minder te praten.”

7. Descansaré después de beberlo.

   Ik ga rusten nadat ik het heb gedronken.

   Descansaré

   ik zal rusten

   después de

   nadat; na

   beberlo

   het drinken

   Uitgebreide uitleg

   Descansaré betekent hier dat de spreker later zal rusten. De vorm komt van descansar (rusten) en is de toekomende tijd in de eerste persoon enkelvoud: descansaré = “ik zal rusten”. Andere personen hebben andere vormen, bijvoorbeeld descansará = “hij/zij/u zal rusten”. después de geeft een tijdsrelatie aan: iets gebeurt na iets anders. Voor een werkwoord volgt hier de infinitief: después de + infinitief = “nadat/na het ...”. Voorbeeld: Después de comer, caminaré. = “Nadat ik heb gegeten, zal ik wandelen.” beberlo bestaat uit beber (“drinken”) plus het aangehechte voornaamwoord lo. Beber is een infinitief; lo is een direct-objectvoornaamwoord voor één mannelijk grammaticaal object. In deze vaste zin verwijst lo naar het “het” uit de vertaling, zonder dat de tekst zelf een zelfstandig naamwoord noemt. Bij een ander object kan het voornaamwoord veranderen, bijvoorbeeld beberla wanneer het bedoelde object grammaticaal vrouwelijk enkelvoud is. Aan een infinitief kan zo'n voornaamwoord worden vastgeschreven: beberlo. Samen betekent Descansaré después de beberlo.: “Ik ga rusten nadat ik het heb gedronken.” Eerst wordt het drinken voltooid en daarna rust de spreker. De toekomstige vorm descansaré maakt duidelijk dat het rusten later plaatsvindt; después de beberlo noemt de voorafgaande handeling.

8. Eso debería ayudar a tu garganta.

   Dat zou je keel moeten helpen.

   Eso

   dat

   debería

   zou moeten

   ayudar

   helpen

   tu

   je

   garganta

   keel

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en is een zelfstandig gebruikt, onzijdig aanwijzend voornaamwoord. Het verwijst naar iets dat als geheel wordt bedoeld, niet naar een expliciet genoemd zelfstandig naamwoord met mannelijk of vrouwelijk geslacht. Vergelijk voor afstand of perspectief: esto = “dit”, eso = “dat”, aquello = “dat daar”. Voorbeeld: Eso es importante. — “Dat is belangrijk.” Debería is de derde persoon enkelvoud van de voorwaardelijke vorm van deber. In combinatie met een infinitief, zoals debería ayudar, drukt het een voorzichtige verwachting of aanbeveling uit: “zou moeten helpen”. De vorm heeft hier geen verledenbetekenis. De basisreeks is deber — “moeten” — debería — “zou moeten”. Voorbeeld: Deberías descansar. — “Je zou moeten rusten.” Ayudar staat in de infinitief. Na debería blijft het werkwoord in die vorm; debería draagt de persoon en de voorwaardelijke betekenis, terwijl ayudar de handeling noemt. Ayudar a kan een persoon of zaak aanduiden die geholpen wordt; hier is a tu garganta dat doel. Voorbeeld: El agua puede ayudar a tu garganta. — “Water kan je keel helpen.” Tu is een bezittelijk woord zonder accent en betekent “je/jouw”. Het stemt in het Spaans niet af op de bezitter, maar wel in vorm op het bezeten zelfstandig naamwoord: tu garganta is enkelvoud; bij meervoud staat bijvoorbeeld tus manos — “je handen”. Het is iets anders dan tú met accent, het persoonlijk voornaamwoord “jij”. Garganta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “keel”. Met een bepaald lidwoord is dat la garganta; na het bezittelijke tu staat hier geen lidwoord: tu garganta. Voorbeeld: Me duele la garganta. — “Mijn keel doet pijn.” Samen betekent eso debería ayudar a tu garganta: “dat zou je keel moeten helpen”. Eso is het bedoelde middel of de bedoelde zaak, debería ayudar geeft de voorzichtige verwachting weer, en a tu garganta noemt het lichaamsdeel dat er baat bij zou hebben. De zin presenteert dit als een verwachting, niet als een absolute garantie.