Me
In "Me duele un poco la pierna" betekent Me ‘mij’: het geeft aan wie de pijn ervaart. Bij lichamelijke klachten staat Me vóór duele; in "Me siento mejor" verwijst het ook naar degene die zich beter voelt.
duele
In "Me duele un poco la pierna" betekent duele ‘doet pijn’. De vorm hoort hier bij één pijnlijk lichaamsdeel en je kunt het patroon Me duele + lichaamsdeel hergebruiken wanneer je een klacht meldt. Je gebruikt dit wanneer je aan iemand vertelt dat een lichaamsdeel pijn doet.
un
In "un poco" draagt un bij aan de betekenis van een kleine hoeveelheid: samen betekent un poco ‘een beetje’. Het staat hier direct vóór poco en komt voor in een veelgebruikte hoeveelheidsexpressie. Je gebruikt dit om een hoeveelheid of mate klein te maken.
poco
Poco betekent hier ‘een beetje’ in "un poco". Na een werkwoord kan het een kleine mate aangeven, zoals in "caminar un poco". Je gebruikt het wanneer iets slechts in beperkte mate gebeurt.
la
La is hier het Nederlandse ‘de’ in "la pierna" en hoort bij pierna. Omdat pierna vrouwelijk enkelvoud is, is la de passende bepaalde vorm. Gebruik la vóór een bepaald vrouwelijk zelfstandig naamwoord.
pierna
Pierna betekent ‘been’ in "la pierna". In deze scène benoemt het het lichaamsdeel dat pijn doet en omhoog moet. Je gebruikt het in gesprekken over lopen, pijn of rust.
Siéntate
Siéntate betekent hier ‘ga zitten’ en is een aansporing aan één persoon. De vorm bevat te voor de persoon die moet gaan zitten; in "Siéntate un momento en esta silla" kun je de instructie combineren met duur en plaats. Je gebruikt het wanneer je iemand direct vraagt om te gaan zitten.
momento
Momento betekent ‘moment’ in "un momento". Samen met un beperkt het de duur van de opdracht. Je gebruikt un momento wanneer je iemand vraagt iets kort te doen.
en
En betekent hier ‘op’ in "en esta silla" en geeft de plaats aan waar iemand zit. Het staat vóór een plaatsbepaling, zoals "en esta silla" of "en el sofá". Je gebruikt het om een locatie of zitplaats aan te geven.
esta
Esta betekent ‘deze’ in "esta silla" en wijst naar de bedoelde stoel. Omdat het bij silla staat, is deze vorm vrouwelijk enkelvoud. Gebruik esta vóór een aangewezen of besproken vrouwelijk zelfstandig naamwoord.
silla
Silla betekent ‘stoel’ in "esta silla". In deze dialoog is het de zitplaats waarop B A laat zitten. Je gebruikt silla voor een stoel als plaats of meubel.
Hoy
Hoy betekent ‘vandaag’ en staat hier aan het begin van "Hoy caminé demasiado" als tijdsaanduiding. Zet hoy bij een werkwoord wanneer je zegt dat iets op de huidige dag gebeurde. Hier gebruikt A het om over eerder lopen op dezelfde dag te vertellen.
caminé
Caminé betekent hier ‘ik liep’ in "Hoy caminé demasiado". Het is een verleden vorm van caminar voor de spreker en past bij een afgeronde activiteit van vandaag. Je gebruikt deze vorm wanneer je vertelt wat je eerder hebt gedaan.
demasiado
Demasiado betekent hier ‘te veel’ in "caminé demasiado": de hoeveelheid lopen was meer dan goed of gewenst. Het staat na de activiteit die het beoordeelt. Je gebruikt het om een overdreven mate aan te geven, bijvoorbeeld bij het terugkijken op inspanning.
Pon
Pon betekent ‘leg’ of ‘zet’ in "Pon la pierna aquí arriba" en is een aansporing aan één persoon. Het is de gebiedende vorm van poner en volgt hier het patroon Pon + voorwerp + plaats. Je gebruikt het om iemand iets ergens te laten plaatsen.
aquí
Aquí betekent ‘hier’ en verwijst in "aquí arriba" naar de plaats waar het been omhoog moet. Het combineert hier met een verdere plaatsaanduiding. Je gebruikt aquí om naar een plek bij de spreker of naar een aangewezen plek te wijzen.
arriba
Arriba betekent hier ‘omhoog’ of ‘boven’ in "aquí arriba". Het voegt aan aquí toe dat de pierna hoger moet komen te liggen. Je gebruikt het bij aanwijzingen over een hogere positie.
y
Y betekent ‘en’ en verbindt hier twee opdrachten in "Pon la pierna aquí arriba y descansa". Je gebruikt y om twee handelingen of instructies naast elkaar te zetten.
descansa
Descansa betekent ‘rust uit’ en is een aansporing aan één persoon. In "Pon la pierna aquí arriba y descansa" volgt het op een eerste instructie. Je gebruikt het wanneer je iemand adviseert een activiteit te onderbreken en te herstellen.
Puedo
Puedo betekent hier ‘kan ik?’ of ‘mag ik?’: A vraagt naar toestemming of mogelijkheid om te lopen. Het staat vóór een infinitief in "Puedo caminar". Gebruik ¿Puedo + infinitief? om naar toestemming of mogelijkheid voor jezelf te vragen.
caminar
Caminar betekent ‘lopen’ en staat in "Puedo caminar" als de handeling waarnaar A vraagt. Na puedo blijft de werkwoordsvorm hier in de infinitief. Je gebruikt puedo + infinitief om een eigen mogelijkheid of plan te noemen.
más
Más betekent hier niet los ‘meer’, maar maakt samen met tarde de tijdsaanduiding "más tarde": ‘later’. Je gebruikt más tarde om een moment na nu of na een eerder genoemd moment aan te duiden.
tarde
Tarde betekent in "más tarde" ‘later’. In deze tijdsaanduiding staat het na más en verwijst het naar een later moment. Je gebruikt más tarde wanneer je een latere tijd bedoelt.
Camina
Camina betekent ‘loop’ en is een aansporing aan één persoon. In "Camina solo si te sientes bien" is het de hoofdopdracht, die door een voorwaarde wordt beperkt. Je gebruikt het wanneer je iemand direct aanspoort te lopen.
solo
Solo betekent hier ‘alleen’ of ‘uitsluitend’ en beperkt de opdracht Camina. In "Camina solo si te sientes bien" mag de handeling alleen onder die voorwaarde gebeuren. Je gebruikt dit patroon om een duidelijke voorwaarde te stellen.
si
Si betekent ‘als’ en leidt in "si te sientes bien" de voorwaarde in. Het staat vóór een volledige voorwaardelijke bijzin. Je gebruikt si + voorwaarde om te zeggen wanneer een handeling wel of niet mag.
te
Te verwijst in "te sientes bien" naar de aangesprokene, die de toestand zelf ervaart. Samen met sientes vormt het te sientes, ‘je voelt je’. Je gebruikt zo’n wederkerende combinatie wanneer je iemands toestand beschrijft.
sientes
Sientes betekent hier ‘voelt’ in "te sientes bien", waarbij de aangesprokene zich goed voelt. Het is de vorm voor ‘je’ van sentir in deze constructie. Gebruik te sientes + toestand of beschrijving om te zeggen hoe iemand zich voelt.
bien
Bien betekent hier ‘goed’ in "te sientes bien" en beschrijft de toestand van de aangesprokene. Samen met te sientes gebruik je het om te zeggen dat iemand zich goed voelt. In deze scène is dat de voorwaarde om te lopen.
siento
Siento betekent hier ‘ik voel me’ in "Me siento mejor" en beschrijft hoe A op de bank zit of zich voelt. Het is de ik-vorm van sentir in deze constructie. Gebruik me siento + beschrijving om je eigen toestand of gevoel te beschrijven.
mejor
Mejor betekent ‘beter’ in "Me siento mejor en el sofá que en esta silla". Het vergelijkt hier het comfort op de bank met dat op de stoel. Je gebruikt mejor bij een vergelijking wanneer de ene toestand positiever is dan de andere.
el
El betekent ‘de’ in "el sofá" en staat bij sofá. Omdat sofá hier mannelijk enkelvoud is, is el de passende bepaalde vorm. Gebruik el vóór een bepaald mannelijk zelfstandig naamwoord.
sofá
Sofá betekent ‘bank’ of ‘sofa’ in "en el sofá". Het benoemt hier de plek waar A comfortabeler zit. Je gebruikt het voor dit meubel in een gesprek over zitten of rusten.
que
Que betekent hier ‘dan’ en verbindt in "Me siento mejor en el sofá que en esta silla" de twee vergeleken zitplaatsen. Het staat in een vergelijking na mejor. Je gebruikt que om het tweede deel van zo’n vergelijking in te leiden.
Entonces
Entonces betekent hier ‘dan’ of ‘in dat geval’ en volgt op de mededeling dat de bank beter zit. Het leidt de volgende reactie in "Entonces siéntate allí" in. Je gebruikt entonces om een gevolg of passende volgende stap aan te kondigen.
allí
Allí betekent ‘daar’ en verwijst hier naar de eerder genoemde bank als plaats om te gaan zitten. Het staat als plaatsaanduiding bij siéntate. Je gebruikt allí om naar een plaats op enige afstand of naar een al genoemde plek te verwijzen.
mantén
Mantén betekent ‘houd’ in "mantén la pierna quieta" en is een aansporing aan één persoon. Het is de gebiedende vorm van mantener en volgt het patroon mantén + voorwerp + gewenste toestand. Je gebruikt het wanneer je vraagt dat iets in een bepaalde toestand blijft.
quieta
Quieta betekent hier ‘stil’ of ‘onbeweeglijk’ en beschrijft de gewenste toestand van la pierna. Omdat het bij pierna hoort, heeft het hier deze vorm. Je gebruikt het bij een instructie om het been niet te bewegen.