Een gedeelde vergaderruimte gebruiken | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Podemos usar la sala de reuniones compartida?

   Kunnen we de gedeelde vergaderruimte gebruiken?

   Podemos

   kunnen we

   usar

   gebruiken

   sala

   ruimte

   reuniones

   vergaderingen

   compartida

   gedeeld

   Uitgebreide uitleg

   Podemos komt van poder (“kunnen”) en is de tegenwoordige tijd voor nosotros/nosotras: “wij kunnen”. In deze vraag vormt het samen met usar de betekenis “kunnen gebruiken”. Het onderwerp “wij” staat niet als apart woord in de zin; het zit in de werkwoordsvorm. Voorbeelden: ¿Podemos entrar? = “Kunnen we naar binnen?”; ¿Puedo entrar? = “Kan ik naar binnen?” usar is het hele werkwoord “gebruiken”. Na podemos staat het volgende werkwoord in het infinitief: podemos usar = “we kunnen gebruiken”. Dezelfde combinatie kan met een ander infinitief worden hergebruikt, bijvoorbeeld podemos reservar = “we kunnen reserveren”. sala is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “ruimte” of “zaal”. Het lidwoord in de volledige zin is la: la sala = “de ruimte”. Het woord kan afhankelijk van de context bijvoorbeeld een kamer, zaal of specifieke ruimte aanduiden; hier wordt het door de reuniones nader bepaald. reuniones is het meervoud van reunión, “vergadering”. In sala de reuniones betekent de reuniones letterlijk “van vergaderingen”; samen vormt dit de gebruikelijke omschrijving “vergaderruimte”, dus een ruimte voor vergaderingen. Het meervoud verwijst hier naar het soort gebruik, niet noodzakelijk naar een vastgesteld aantal vergaderingen. compartida is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord compartido, “gedeeld”. Deze vorm stemt overeen met sala, dat vrouwelijk en enkelvoud is: sala compartida. Het bijvoeglijk naamwoord staat na het zelfstandig naamwoord. Voorbeelden: un espacio compartido = “een gedeelde ruimte” en unas salas compartidas = “gedeelde ruimtes”; de vorm verandert mee met het zelfstandig naamwoord. Samen vormen de delen ¿Podemos usar + la sala de reuniones compartida? de vraag: “Kunnen we de gedeelde vergaderruimte gebruiken?” Podemos drukt hier samen met usar uit wat “we kunnen gebruiken” betekent; de vraagtekens maken er een vraag van. Daarna wordt de ruimte benoemd als la sala de reuniones en nader omschreven met compartida.

2. Puedes hacerlo, pero mantén la sala limpia para otras personas.

   Je kunt dat doen, maar houd de ruimte netjes voor andere mensen.

   Puedes

   je kunt

   hacerlo

   het doen

   mantén

   houd

   sala

   ruimte

   limpia

   netjes

   otras

   andere

   personas

   mensen

   Uitgebreide uitleg

   Puedes komt van poder en is hier de tegenwoordige tijd voor tú: “je kunt”. Het drukt hier mogelijkheid of toestemming uit. Vergelijk: puedo = ik kan, puedes = je kunt, puede = hij/zij/u kan. hacerlo bestaat uit hacer (“doen/maken”) met het clitische voornaamwoord lo erachter. Hacer blijft hier in de infinitief; lo verwijst naar datgene wat gedaan kan worden, zonder dat de zin precies benoemt wat dat is. Na werkwoorden zoals poder staat vaak een infinitief: Puedes hacerlo = “Je kunt het doen”. mantén komt van mantener (“behouden, houden”) en is de bevestigende gebiedende wijs voor tú enkelvoud. De vorm richt zich dus tot één aangesproken persoon in de informele tú-vorm. De klemtoon en vorm zijn niet hetzelfde als bijvoorbeeld mantenga, dat bij usted hoort. In mantén la sala limpia betekent het dat de aangesprokene de ruimte netjes moet houden. la sala betekent hier “de ruimte”. Sala is een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaald lidwoord la ervoor. In een andere context kan sala bijvoorbeeld ook een kamer of zaal aanduiden, maar hier past “ruimte” bij de vaste vertaling. limpia is het bijvoeglijk naamwoord “netjes/schoon”. Het staat hier in het vrouwelijk enkelvoud en stemt af op sala, niet op mantén. De basisvorm is limpio; de vorm verandert mee met het beschreven zelfstandig naamwoord: limpio bij mannelijk enkelvoud en limpia bij vrouwelijk enkelvoud. Mantén la mesa limpia betekent bijvoorbeeld: “Houd de tafel netjes.” otras personas betekent “andere mensen”. Otras is de vrouwelijke meervoudsvorm van otro en stemt af op personas, een vrouwelijk meervoudig zelfstandig naamwoord. Het meervoud komt dus zowel in otras als in personas tot uitdrukking. Para geeft hier aan voor wie iets bedoeld is: para otras personas = “voor andere mensen”. De hele zin bouwt op uit een mogelijkheid gevolgd door een verzoek of opdracht: Puedes hacerlo (“Je kunt het doen”), pero (“maar”), en mantén la sala limpia para otras personas (“houd de ruimte netjes voor andere mensen”). Samen betekent de zin: “Je kunt dat doen, maar houd de ruimte netjes voor andere mensen.”

3. ¿Está libre esta mesa?

   Is deze tafel vrij?

   Está

   is

   libre

   vrij

   esta

   deze

   mesa

   tafel

   Uitgebreide uitleg

   Está komt van estar en is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud: “is/zich bevindt”. In deze zin beschrijft estar de tijdelijke of actuele toestand van iets. Voorbeeld: La puerta está abierta. — “De deur is open.” Está verandert hier niet omdat mesa vrouwelijk is; de persoonsvorm volgt het onderwerp in persoon en getal. libre betekent hier “vrij” in de zin van “niet bezet” of “beschikbaar”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord dezelfde vorm heeft voor mannelijk en vrouwelijk; in het meervoud wordt het libres. Voorbeeld: Hay dos sillas libres. — “Er zijn twee vrije/beschikbare stoelen.” esta is het aanwijzend bijvoeglijk naamwoord “deze”. De vorm is vrouwelijk enkelvoud en past bij mesa. Het heeft hier geen accentteken: esta is het aanwijzende woord, terwijl está de vorm van estar is. Voorbeeld: esta silla — “deze stoel”. mesa betekent “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is mesas. Voorbeeld: La mesa está libre. — “De tafel is vrij/beschikbaar.” Samen vormen de woorden de vraag ¿Está libre esta mesa?: ongeveer “Is deze tafel vrij?”, dus de vraag is of deze tafel beschikbaar of niet bezet is. In deze zin staat de persoonsvorm vóór het onderwerp esta mesa. Het Spaans kan die woordvolgorde in een vraag gebruiken, maar de vraag wordt niet uitsluitend door die volgorde gevormd; de vraagtekens en de intonatie zijn eveneens belangrijk. De vertaling en de nabije context ondersteunen hier de betekenis “beschikbaar/niet bezet”.

4. La mesa está disponible ahora.

   De tafel is nu beschikbaar.

   mesa

   tafel

   está

   is

   disponible

   beschikbaar

   ahora

   nu

   Uitgebreide uitleg

   mesa betekent hier “tafel”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is mesas. In deze zin staat het met het vrouwelijke enkelvoudige lidwoord la: la mesa. Voorbeeld: La mesa es grande. — “De tafel is groot.” está is de vorm van estar voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Estar beschrijft hier een toestand of situatie: de tafel verkeert nu in de toestand “beschikbaar”. Het onderscheid met ser is nuttig: estar wordt vaak gebruikt voor een toestand, terwijl ser vaker een kenmerk of identificatie uitdrukt. Voorbeeld: La puerta está abierta. — “De deur is open.” disponible betekent “beschikbaar”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat zowel bij enkelvoudig mannelijk als bij enkelvoudig vrouwelijk kan staan: el libro disponible, la mesa disponible. Het meervoud is disponibles. Het woord beschrijft dus de toestand van la mesa; het verandert hier niet omdat het onderwerp vrouwelijk is. ahora betekent “nu” en plaatst de beschreven toestand in het huidige moment. Het is een bijwoord en verandert niet naar geslacht of getal. Voorbeeld: El libro está disponible ahora. — “Het boek is nu beschikbaar.” Samen vormen de delen La mesa + está disponible + ahora: “De tafel is nu beschikbaar.” De eerdere vraag ondersteunt dezelfde verwijzing naar deze tafel. De zin beschrijft haar huidige beschikbaarheid; hij zegt niet dat dit altijd zo is.

5. Pondré mi bolso junto a la pared.

   Ik zal mijn tas bij de muur zetten.

   Pondré

   zal zetten

   mi

   mijn

   bolso

   tas

   junto a

   naast

   pared

   muur

   Uitgebreide uitleg

   Pondré betekent hier: “ik zal zetten”. Het is de eerste persoon enkelvoud van de toekomende tijd van poner (zetten/plaatsen): poner → pondré, pondrás, pondrá. De vorm bevat dus zowel de spreker als de toekomstige tijd. Voorbeeld: Pondré el libro aquí. — Ik zal het boek hier neerzetten. mi betekent “mijn” en staat hier vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord. mi verandert niet volgens het grammaticale geslacht; bij meervoud wordt het mis, bijvoorbeeld mis libros — mijn boeken. bolso betekent “tas”, in het bijzonder een handtas of draagtas. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el bolso; het meervoud is los bolsos. In deze zin is mi bolso het voorwerp dat geplaatst zal worden. junto a is een vaste voorzetseluitdrukking met de betekenis “naast” of “vlak bij”. Ze geeft de plaatsrelatie aan: iets wordt bij iets anders geplaatst. Voorbeeld: La silla está junto a la mesa. — De stoel staat naast de tafel. pared betekent “muur”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la pared; het meervoud is las paredes. Hier is de muur het referentiepunt voor de plaats: de tas komt ernaast te staan. Samen vormt Pondré mi bolso junto a la pared de betekenis: “Ik zal mijn tas naast de muur zetten.” Pondré geeft aan dat de spreker de handeling in de toekomst uitvoert, mi bolso is wat geplaatst wordt, en junto a la pared geeft aan waar.

6. Por favor, deja la mesa libre.

   Houd de tafel alstublieft leeg.

   Por favor

   alstublieft

   deja

   laat

   mesa

   tafel

   libre

   vrij; leeg

   Uitgebreide uitleg

   Por favor is een vaste beleefde uitdrukking: “alstublieft”. Ze verzacht hier het verzoek, maar verandert niet wie de handeling moet uitvoeren. deja komt van dejar, “laten” of “achterlaten”. In deze zin is deja de bevestigende gebiedende wijs voor tú enkelvoud: “laat jij …”. De vorm voor usted is deje; die moet je dus niet met deja verwarren. Voorbeeld: Deja la puerta abierta. — “Laat de deur open.” la mesa betekent “de tafel”. Mesa is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het lidwoord hier als la. Het directe object van deja is de volledige woordgroep la mesa. libre betekent hier “leeg” of “vrij van voorwerpen”. Het beschrijft de toestand waarin de tafel moet blijven of komen. Libre heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; het meervoud is libres. Voorbeeld: Deja la silla libre. — “Laat de stoel vrij.” Samen vormt deja la mesa libre het verzoek “laat de tafel leeg/vrij”. Por favor maakt daarvan de beleefde volledige zin: “Houd de tafel alstublieft leeg.”

7. Dejaremos la sala limpia cuando terminemos.

   Wij laten de ruimte schoon achter als we klaar zijn.

   Dejaremos

   we laten achter

   sala

   ruimte; zaal

   limpia

   schoon

   cuando

   wanneer; als

   terminemos

   we klaar zijn

   Uitgebreide uitleg

   Dejaremos komt van dejar en is de toekomende tijd voor nosotros/nosotras: “wij zullen achterlaten” of, afhankelijk van de context, “wij zullen laten”. Hier betekent het samen met la sala dat wij de ruimte achterlaten. Voorbeeld: Dejo la puerta abierta. — “Ik laat de deur open.” De toekomende uitgang voor nosotros/nosotras is -emos; bij dejar wordt dat dejar + emos = dejaremos. la sala betekent hier “de ruimte” of “de zaal”. Sala is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het lidwoord op la. Het meervoud is las salas. Voorbeeld: La sala está vacía. — “De zaal is leeg.” limpia betekent hier “schoon”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord limpio, passend bij sala. De vorm verandert dus door het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft: el cuarto limpio, maar la sala limpia. Voorbeeld: Dejamos la cocina limpia. — “We laten de keuken schoon achter.” cuando betekent hier “als” of “wanneer” en leidt een tijdsbepaling in. Het drukt niet op zichzelf een beperking uit zoals “alleen als”; de precieze tijdsrelatie komt uit de hele bijzin. terminemos komt van terminar en is de eerste persoon meervoud in de tegenwoordige conjunctief: “wij klaar zijn” of letterlijk “wij beëindigen”. Na cuando wordt deze vorm gebruikt voor een toekomstige gebeurtenis: cuando terminemos — “als we klaar zijn”. Voorbeeld: Te llamaré cuando terminemos. — “Ik bel je als we klaar zijn.” Samen vormen de delen: Dejaremos la sala limpia = “Wij laten de ruimte schoon achter”, en cuando terminemos geeft aan wanneer dat gebeurt: “als we klaar zijn”. De volledige betekenis is: “Wij laten de ruimte schoon achter als we klaar zijn.”

8. Eso ayuda al siguiente grupo.

   Dat helpt de volgende groep.

   Eso

   Dat

   ayuda

   helpt

   siguiente

   volgende

   grupo

   groep

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en is een aanwijzend voornaamwoord. Het verwijst naar iets dat in de situatie als geheel al herkenbaar is; de aangeleverde zin bepaalt niet zelfstandig precies waarnaar het verwijst. Eso is de onzijdige vorm voor een zaak, gebeurtenis of idee, niet een vorm voor een specifiek mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Vergelijk als leerpatroon: Eso ayuda. — “Dat helpt.” ayuda komt van het werkwoord ayudar (“helpen”). Dit is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: él/ella/eso ayuda. De vorm past dus bij het enkelvoudige onderwerp eso; bij een meervoudig onderwerp staat bijvoorbeeld ayudan. Voor een beleefde aansporing bestaat een andere vorm, zoals ayude; ayuda is hier geen bevel maar een mededeling. Voorbeeld: La guía ayuda al grupo. — “De gids helpt de groep.” al is de vaste samentrekking van a + el. Hier leidt a het doel of de ontvanger van de hulp in: letterlijk helpt iets “aan de volgende groep”. In natuurlijk Nederlands wordt dat “helpt de volgende groep”. siguiente betekent “volgende”. Het beschrijft grupo en staat daarom vóór dat zelfstandig naamwoord. In deze vorm is het enkelvoud; het woord verandert hier niet volgens mannelijk of vrouwelijk: el siguiente grupo, maar ook la siguiente página. In het meervoud wordt het siguientes: los siguientes grupos — “de volgende groepen”. grupo betekent “groep”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het lidwoord in de samentrekking als el in al: a + el grupo → al grupo. Het meervoud is grupos. Samen vormen de delen Eso + ayuda + al siguiente grupo: “Dat helpt de volgende groep.” De zin zegt dus dat een eerder herkenbare zaak, gebeurtenis of handeling nuttig is voor de volgende groep. De voorafgaande context noemt een ruimte die schoon wordt achtergelaten, maar de vaste vertaling laat het aanwijzende eso als “dat” staan en specificeert niet verder welk aspect precies wordt bedoeld.