Een wekelijks schoonmaakschema | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Necesitamos un mejor horario de limpieza para el apartamento.

   We hebben een beter schoonmaakschema voor het appartement nodig.

   Necesitamos

   we hebben nodig

   mejor

   beter

   horario

   schema; rooster

   limpieza

   schoonmaak

   apartamento

   appartement

   Uitgebreide uitleg

   Necesitamos betekent hier “we hebben nodig”. Het is de vorm van necesitar in de tegenwoordige tijd voor de eerste persoon meervoud (nosotros/nosotras). Spaans laat het onderwerp vaak weg, omdat de werkwoordsvorm al aangeeft dat het om “wij” gaat. Necesito betekent “ik heb nodig”; necesitan betekent “zij/u (meervoud) hebben nodig”. mejor betekent hier “beter” en vergelijkt het gewenste schema met een ander, niet nader genoemd schema. Het is de vergelijkende vorm van bueno: bueno → mejor → el mejor (“goed” → “beter” → “het beste”). Mejor verandert niet mee met het geslacht van een enkelvoudig zelfstandig naamwoord; in het meervoud is de vorm mejores. horario is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor een schema of rooster, vooral een indeling van tijden. Het kan bijvoorbeeld over een werkrooster of een schoonmaakschema gaan. Voorbeeld: Necesito un horario nuevo. — “Ik heb een nieuw rooster nodig.” limpieza is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord dat hier “schoonmaak” betekent. In horario de limpieza geeft de limpieza aan waarvoor het schema dient: een schema voor de schoonmaak. Het woord limpieza kan ook naar het resultaat of de toestand van schoon zijn verwijzen, afhankelijk van de context. apartamento is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor “appartement”. In el apartamento staat het bepaalde lidwoord el erbij, omdat naar een specifiek appartement wordt verwezen. Un in un mejor horario is een onbepaald lidwoord; het drukt hier niet op zichzelf een expliciet aantal uit. Samen vormt un mejor horario de limpieza de naamwoordgroep “een beter schoonmaakschema”. para el apartamento geeft het doel of de bestemming van dat schema aan: het is bedoeld voor het appartement. De hele zin betekent daarom: “We hebben een beter schoonmaakschema voor het appartement nodig.”

2. No hemos repartido las tareas de manera justa.

   We verdelen de huishoudelijke taken niet eerlijk.

   No

   niet

   hemos repartido

   hebben verdeeld

   tareas

   taken

   justa

   eerlijk

   Uitgebreide uitleg

   No ontkent de bewering die erop volgt: hier wordt dus gezegd dat het verdelen niet eerlijk is gebeurd. In andere zinnen kan no ook een ander werkwoord of een andere hele woordgroep ontkennen; de precieze reikwijdte volgt uit de zin. hemos repartido bestaat uit hemos, de eerste persoon meervoud van haber, plus het voltooid deelwoord repartido van repartir (‘verdelen’). Samen vormt dit de Spaanse voltooide tegenwoordige tijd: “we hebben verdeeld”. Het onderwerp “we” zit in hemos; een apart persoonlijk voornaamwoord is daarom niet nodig. Repartir kan ook in andere vormen voorkomen, bijvoorbeeld repartimos (“we verdelen” of, afhankelijk van de context, “we verdeelden”) en han repartido (“zij/jullie hebben verdeeld”). Tareas is het meervoud van tarea, een taak of karwei. Het lidwoord las markeert hier een meervoudige, vrouwelijke naamwoordgroep: las tareas. Een bruikbaar voorbeeld is Tenemos muchas tareas. — “We hebben veel taken.” justa betekent hier “eerlijk” in de uitdrukking de manera justa (“op een eerlijke manier”). Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van justo, omdat het overeenkomt met het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord manera, niet met het meervoudige tareas. De woordgroep de manera justa beschrijft dus hoe het verdelen gebeurt. Een vergelijkbare vorm is de manera clara — “op een duidelijke manier”. Samen betekent hemos repartido las tareas “we hebben de taken verdeeld”. de manera justa voegt de manier toe: “op een eerlijke manier”. Met No ervoor wordt dit ontkend: “We hebben de huishoudelijke taken niet eerlijk verdeeld.”

3. Puedo quitar el polvo de los estantes el sábado por la mañana.

   Ik kan zaterdagochtend de planken afstoffen.

   Puedo

   ik kan

   quitar

   weghalen; verwijderen

   polvo

   stof

   estantes

   planken; rekken

   sábado

   zaterdag

   por la mañana

   's ochtends

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de eerste persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd: puedo = “ik kan”. Poder wordt gevolgd door een infinitief: puedo quitar = “ik kan afstoffen/verwijderen”. Vergelijk puedes = “jij kunt” en puede = “hij/zij/u kan”. Quitar betekent hier “weghalen” of “verwijderen” en vormt met el polvo de vaste, herbruikbare uitdrukking quitar el polvo = “afstoffen”. Voorbeeld: Voy a quitar el polvo. — “Ik ga afstoffen.” Omdat het onderwerp van quitar hier dezelfde persoon is als bij puedo, staat quitar in de infinitief. Polvo is het zelfstandig naamwoord voor “stof”. In el polvo staat het met het bepaalde lidwoord el; hier gaat het om stof als materiaal. Voorbeeld: El polvo está sobre la mesa. — “Het stof ligt op de tafel.” Estantes betekent hier “planken” of “rekken”, afhankelijk van de context. Het is het meervoud van estante: un estante = “een plank/rek” en los estantes = “de planken/rekken”. In de los estantes geeft de aan van welke planken of rekken het stof wordt verwijderd. Sábado betekent “zaterdag”. In el sábado verwijst het lidwoord naar de bedoelde zaterdag in deze planning. Het meervoud is los sábados = “op zaterdagen”. Por la mañana betekent “'s ochtends” of “in de ochtend”. Dit is een gebruikelijke tijdsaanduiding. Voorbeeld: Trabajo por la mañana. — “Ik werk 's ochtends.” Samen vormen puedo quitar el polvo de los estantes en el sábado por la mañana de betekenis: “Ik kan zaterdagochtend de planken afstoffen.” Puedo drukt de mogelijkheid of het vermogen van de spreker uit; het beweert op zichzelf niet dat de handeling zeker zal plaatsvinden. Quitar el polvo de los estantes benoemt het afstoffen en de planken waarvan het stof wordt verwijderd. De volledige zin is dus: “Ik kan zaterdagochtend de planken afstoffen.”

4. Entonces fregaré la cocina después de comer.

   Dan dweil ik na de lunch de keuken.

   Entonces

   dan

   fregaré

   ik zal dweilen

   cocina

   keuken

   después de

   na

   comer

   eten

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” of “dus”: het verbindt deze uitspraak met wat eraan voorafgaat. Het kan in andere zinnen ook een gevolg inleiden, bijvoorbeeld Entonces salimos. — “Dan vertrekken we.” fregaré is de vorm van fregar (“boenen”, “dweilen”) voor de eerste persoon enkelvoud in de eenvoudige toekomende tijd: fregaré = “ik zal dweilen”. De uitgang -é markeert hier “ik” in deze tijd; vergelijk voor dezelfde persoon bijvoorbeeld comeré — “ik zal eten”. Het werkwoord fregar kan afhankelijk van de context ook “afwassen” of “schrobben” betekenen; hier past “dweilen” bij la cocina. cocina betekent “keuken”. Het is een zelfstandig naamwoord; met het bepaalde lidwoord wordt het la cocina — “de keuken”. Een bruikbaar contrast is el baño — “de badkamer”; het lidwoord verschilt daar omdat baño mannelijk is. después de betekent “na”. Hier leidt deze vaste combinatie een infinitief in: después de + infinitief = “na het ...”. Bijvoorbeeld: Después de trabajar, descanso. — “Na het werken rust ik uit.” comer betekent “eten”. Dit is de infinitiefvorm. Na después de blijft het werkwoord in de infinitief: después de comer betekent letterlijk “na het eten”, oftewel “nadat ik heb gegeten” in deze context. De Nederlandse vaste vertaling geeft dit weer als “na de lunch”. Samen opgebouwd: Entonces geeft de aansluiting “dan”, fregaré zegt “ik zal dweilen”, la cocina is “de keuken”, en después de comer bepaalt wanneer: “na het eten”. De volledige betekenis is daarom: “Dan dweil ik na de lunch de keuken.”

5. ¿Deberíamos limpiar el baño todos los domingos?

   Zullen we de badkamer elke zondag schoonmaken?

   Deberíamos

   zouden we moeten

   limpiar

   schoonmaken

   baño

   badkamer

   todos los domingos

   elke zondag

   Uitgebreide uitleg

   Deberíamos is de eerste persoon meervoud van de conditionalis van deber (“moeten”). Hier drukt het een gezamenlijke, voorzichtige suggestie uit: “zouden we moeten…?” De vorm verwijst naar wij; hij is niet de bevelsvorm voor één luisteraar. Ter vergelijking: debemos betekent in de tegenwoordige tijd “we moeten”. Voorbeeld: Deberíamos salir temprano. — “We zouden vroeg moeten vertrekken.” limpiar is een infinitief en betekent hier “schoonmaken”. Na deberíamos blijft het volgende werkwoord in de infinitief: deberíamos limpiar = “we zouden moeten schoonmaken”. Voorbeeld: Debemos limpiar la mesa. — “We moeten de tafel schoonmaken.” baño is hier een zelfstandig naamwoord voor “badkamer”. Het is mannelijk; daarom staat in de volledige woordgroep el baño, met het bepaalde lidwoord el. Voorbeeld: El baño está limpio. — “De badkamer is schoon.” todos los domingos betekent letterlijk “alle zondagen” en geeft een terugkerende gewoonte aan; in deze vertaling is dat natuurlijk weergegeven als “elke zondag”. Todos en los staan in het mannelijk meervoud en stemmen overeen met domingos. Het meervoud maakt duidelijk dat het om herhaalde zondagen gaat, niet om één specifieke zondag. Voorbeeld: Cocinamos juntos todos los domingos. — “We koken elke zondag samen.” Samen vormt de vraag ¿Deberíamos limpiar el baño todos los domingos? een voorstel aan een groep waarvan de spreker deel uitmaakt: “Zullen we de badkamer elke zondag schoonmaken?” De vraag gaat dus over de voorgestelde gezamenlijke handeling limpiar el baño en over de herhaling todos los domingos.

6. El domingo tiene sentido porque el baño se ensucia rápido.

   Zondag is logisch, omdat de badkamer snel vuil wordt.

   domingo

   zondag

   tiene sentido

   is logisch; heeft zin

   baño

   badkamer

   se ensucia

   wordt vuil

   rápido

   snel

   Uitgebreide uitleg

   domingo betekent hier ‘zondag’. Het meervoud is domingos; met el vormt het een tijdsaanduiding: el domingo = ‘op zondag’. Voorbeeld: Los domingos cocino. — ‘Op zondag kook ik.’ tiene sentido is een vaste uitdrukking met de betekenis ‘is logisch’ of ‘heeft zin’. Het werkwoord is tener (‘hebben’); tiene is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud. Hier is el domingo het onderwerp: de zondag is logisch. Voorbeeld: Tu propuesta tiene sentido. — ‘Je voorstel is logisch.’ baño betekent hier ‘badkamer’. Het zelfstandige naamwoord is mannelijk: el baño. In andere contexten kan het ook ‘bad’ betekenen; hier ondersteunt de vertaling de betekenis ‘badkamer’. Voorbeeld: El baño está limpio. — ‘De badkamer is schoon.’ se ensucia betekent hier ‘wordt vuil’. De basisvorm is ensuciarse, ‘vuil worden’; ensucia is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud en se hoort bij deze verandering van toestand. Het onderwerp is el baño, daarom staat de persoonsvorm in het enkelvoud. Zonder se kan ensucia betekenen dat iemand of iets iets anders vuil maakt. Voorbeeld: La camisa se ensucia. — ‘Het overhemd wordt vuil.’ rápido betekent hier ‘snel’. In deze positie beschrijft het bijwoord hoe snel de badkamer vuil wordt. De vorm is gelijk aan het mannelijke enkelvoud van het bijvoeglijk naamwoord rápido; als bijvoeglijk naamwoord kan het met een zelfstandig naamwoord meegaan, bijvoorbeeld un cambio rápido (‘een snelle verandering’). Voorbeeld: El tren llega rápido. — ‘De trein komt snel aan.’ Porque verbindt de reden met de hoofdzin: de zondag is logisch omdat de badkamer snel vuil wordt. In de volledige zin staat eerst de tijdsaanduiding El domingo, daarna de beoordeling tiene sentido, en vervolgens de causale bijzin porque el baño se ensucia rápido. Samen betekent de uiting: ‘Zondag is logisch, omdat de badkamer snel vuil wordt.’

7. Pondré el horario en la nevera.

   Ik leg het schema op de koelkast.

   Pondré

   ik zal leggen

   horario

   schema, rooster

   nevera

   koelkast

   Uitgebreide uitleg

   Pondré is the first-person singular future of poner (“zetten/leggen, plaatsen”). The ending -é shows “ik zal …”; the subject is included in the verb, so a separate yo is not needed. The future stem is irregular: poner → pondr- → pondré, not *poneré*. Example: Pondré la llave aquí. — “Ik leg de sleutel hier.” horario means a schedule or timetable. In this sentence it is the thing being placed. The plural is horarios; the form itself is masculine, as also shown by el horario. Example: Necesito consultar el horario. — “Ik moet het rooster raadplegen.” nevera means refrigerator or fridge. It is a feminine noun: la nevera; its plural is las neveras. Here, la refers to one specific fridge in the situation, without expressing a number as a separate count. Example: La comida está en la nevera. — “Het eten staat in de koelkast.” The pattern poner + iets + en + plaats means “iets ergens neerzetten/leggen”. In el horario, el marks horario as a specific masculine noun. en la nevera gives the location; in the fixed translation this is rendered as “op de koelkast”. Thus Pondré el horario en la nevera. means: “Ik leg het schema op de koelkast.” The sentence presents this placement as something the speaker will do.

8. Eso debería ayudarnos a recordar cada tarea.

   Dat zou ons moeten helpen om elke taak te onthouden.

   Eso

   dat

   debería

   zou moeten

   ayudarnos

   ons helpen

   recordar

   onthouden

   cada

   elke

   tarea

   taak

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat”. Het is een onzijdig aanwijzend voornaamwoord en verwijst naar iets dat in de context of het gesprek als geheel aanwijsbaar is. De vorm verandert niet zoals ese en esa, die met mannelijke of vrouwelijke zelfstandige naamwoorden worden gebruikt. In de vaste zin wordt niet expliciet vastgelegd wat eso precies aanduidt. Debería is de vorm van deber voor de derde persoon enkelvoud in de voorwaardelijke wijs. Hier drukt het de voorzichtige modaliteit “zou moeten” uit; het is geen rechtstreeks bevel. Vergelijk: Debe funcionar. — “Het moet werken.” en Debería funcionar. — “Het zou moeten werken.” Ayudarnos bestaat uit het infinitief ayudar (“helpen”) en het eraan vastgeschreven voornaamwoord nos (“ons”). Bij een infinitief kan een voornaamwoord erachter staan: Quiero ayudarnos. — “Ik wil ons helpen.” In debería ayudarnos is nos degene(n) die hulp ontvangen. Recordar is een infinitief en betekent hier “onthouden”. Na ayudar staat de constructie ayudar a + infinitief: ayudar a recordar betekent “helpen om te onthouden”. In deze constructie is nos niet alleen de ontvanger van de hulp; het verwijst ook naar degenen die volgens de betekenis van de zin de taken zullen onthouden. De infinitief heeft hier geen afzonderlijk uitgesproken onderwerp. Cada betekent “elke” en staat vóór een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: cada tarea — “elke taak”. Het verdeelt de aandacht over de afzonderlijke leden van een reeks. Tarea is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent “taak”. Het meervoud is tareas: una tarea — “een taak”, varias tareas — “verschillende taken”. Na cada staat het enkelvoud, zoals in cada tarea. Samen betekent Eso debería ayudarnos a recordar cada tarea: “Dat zou ons moeten helpen om elke taak te onthouden.” Eso is het onderwerp; debería geeft “zou moeten” aan; ayudarnos a recordar betekent “ons helpen om te onthouden”; en cada tarea is wat onthouden moet worden. De voorafgaande context noemt een schema dat op de koelkast wordt gelegd, maar de vaste zin zegt niet expliciet dat eso precies naar dat schema verwijst.