Een beleefd bericht over geluid | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. El vecino estuvo bastante ruidoso anoche.

   De buur was gisteravond nogal luidruchtig.

   vecino

   buur

   estuvo

   was

   bastante

   nogal

   ruidoso

   luidruchtig

   anoche

   gisteravond

   Uitgebreide uitleg

   vecino betekent hier “buur”. Het is een zelfstandig naamwoord; de vrouwelijke vorm is vecina. In deze zin staat El vecino: het lidwoord en het zelfstandig naamwoord zijn mannelijk enkelvoud. estuvo is de vorm van estar voor de derde persoon enkelvoud in de verleden tijd pretérito perfecto simple. Estar gebruik je hier voor een tijdelijke of begrensde toestand; estuvo betekent dus dat hij op dat moment luidruchtig was. Voor een andere persoon verandert de vorm, bijvoorbeeld estuve = “ik was” en estuvieron = “zij waren”. bastante betekent hier “nogal” of “best wel”. Als bijwoord versterkt het het bijvoeglijk naamwoord ruidoso; het verandert zelf niet mee met geslacht of getal. Voorbeeld: La película fue bastante larga. — “De film was nogal lang.” ruidoso betekent “luidruchtig”. Dit is een bijvoeglijk naamwoord dat bij El vecino hoort en daarom mannelijk enkelvoud is. De basisvorm is ruidoso; bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld ruidosa, en bij een mannelijk meervoud ruidosos. Voorbeeld: El motor es ruidoso. — “De motor is luidruchtig.” anoche betekent “gisteravond” en verwijst naar de avond/nacht vóór het moment van spreken. Het is een tijdsbepaling en krijgt geen meervouds- of geslachtsuitgang. Samen vormen de delen: El vecino = “de buur”, estuvo bastante ruidoso = “was nogal luidruchtig”, en anoche = “gisteravond”. De volledige betekenis is: “De buur was gisteravond nogal luidruchtig.”

2. Oí música alta mientras intentábamos dormir.

   Ik hoorde harde muziek terwijl we probeerden te slapen.

   Oí

   ik hoorde

   música

   muziek

   alta

   hard; luid

   mientras

   terwijl

   intentábamos

   we probeerden

   dormir

   slapen

   Uitgebreide uitleg

   Oí is the first-person singular preterite of oír (“horen”). The ending -í shows “ik” as the subject and presents hearing as a completed event: “ik hoorde”. In the present, the same verb is oigo (“ik hoor”). música is a feminine singular noun meaning “muziek”. It is the thing that was heard. The adjective alta agrees with this noun in feminine singular. alta means “hard” or “luid” here, referring to the volume of the music. Its base form is alto; alta is the feminine singular form. The same adjective can have other meanings, such as “hoog” or “lang”, depending on what it describes, but that is not the meaning in this sentence. Example: La música está alta. — “De muziek staat hard.” mientras introduces an action happening at the same time as another action: “terwijl”. It links oí música alta with the simultaneous situation intentábamos dormir. intentábamos is the first-person plural imperfect of intentar, “proberen”. The ending -ábamos shows “wij” and the imperfect presents the attempting as ongoing or in progress in the past. Intentar + infinitief is a reusable pattern for “proberen te ...”: Intentábamos salir. — “We probeerden weg te gaan.” dormir is the infinitive “slapen”. After intentar, it names the action that someone is trying to do. The infinitive does not show person or number; those are shown by intentábamos. Together, Oí música alta means “Ik hoorde harde muziek”. Mientras intentábamos dormir adds that this happened while we were trying to sleep. The complete utterance is therefore: “Ik hoorde harde muziek terwijl we probeerden te slapen.”

3. ¿Deberíamos dejar un mensaje educado?

   Zullen we een beleefd bericht achterlaten?

   Deberíamos

   zouden we moeten

   dejar

   achterlaten

   mensaje

   bericht

   educado

   beleefd

   Uitgebreide uitleg

   Deberíamos is de conditionele vorm van deber voor de eerste persoon meervoud (nosotros): “wij zouden moeten”. In deze vraag maakt die vorm een voorstel voor de groep: “zouden we … moeten?” De vorm is niet hetzelfde als debemos (“we moeten”), dat directer en stelliger klinkt. dejar staat in de infinitief na deberíamos. De combinatie deberíamos + infinitief is een herbruikbaar patroon voor een voorstel of voorzichtige aanbeveling. Voorbeeld: Deberíamos esperar. — “We zouden moeten wachten.” mensaje betekent hier “bericht”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is mensajes. Met un vormt het un mensaje: “een bericht”. Het woord verwijst in deze zin naar de inhoud die men wil achterlaten, zonder dat een specifiek soort bericht wordt genoemd. educado is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “beleefd”. Het staat hier in de mannelijke enkelvoudsvorm, omdat het overeenkomt met het mannelijke enkelvoud mensaje: un mensaje educado. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is educada, bijvoorbeeld in una respuesta educada — “een beleefd antwoord”. Samen vormen deberíamos dejar een voorstel om iets achter te laten. un mensaje educado specificeert wat men wil achterlaten: een beleefd bericht. De volledige vraag ¿Deberíamos dejar un mensaje educado? betekent daarom: “Zullen we een beleefd bericht achterlaten?”

4. Tenemos que hacer que suene amable, no enojado.

   We moeten het vriendelijk laten klinken, niet boos.

   Tenemos que

   we moeten

   hacer que

   ervoor zorgen dat; laten

   suene

   klinkt

   amable

   vriendelijk

   enojado

   boos

   Uitgebreide uitleg

   Tenemos que betekent hier “we moeten”. Het is een vaste manier om noodzaak uit te drukken: tener que + infinitief. Tenemos is de vorm voor nosotros/nosotras in de tegenwoordige tijd; de infinitief erna blijft onveranderd. Voorbeeld: Tenemos que esperar. — “We moeten wachten.” hacer que betekent “ervoor zorgen dat” of “laten”. Na deze constructie volgt een nieuwe werkwoordsvorm die beschrijft wat het gevolg moet zijn. In deze zin gaat het niet om alleen iets doen, maar om ervoor zorgen dat iets op een bepaalde manier klinkt. Voorbeeld: Haz que funcione. — “Zorg dat het werkt.” suene komt van sonar, “klinken”. De vorm is tegenwoordige conjunctief, passend na hacer que: hacer que suene = “ervoor zorgen dat het klinkt”. De vorm geeft hier het beoogde resultaat weer. Voorbeeld: Quiero que suene natural. — “Ik wil dat het natuurlijk klinkt.” amable betekent hier “vriendelijk”. Het is een beschrijvend bijvoeglijk naamwoord dat in het enkelvoud dezelfde vorm gebruikt bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden. Het kan dus niet op basis van deze vorm alleen het grammaticale geslacht van een verzwegen referent vaststellen. Voorbeeld: El mensaje suena amable. — “Het bericht klinkt vriendelijk.” enojado betekent hier “boos”. Dit is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord; de vrouwelijke vorm is enojada, en meervoudsvormen zijn enojados en enojadas wanneer ze bij een expliciet passend zelfstandig naamwoord staan. Hier staat no ervoor, zodat de tweede beschrijving wordt ontkend: niet boos. Voorbeeld: El cliente está enojado. — “De klant is boos.” Samen betekent hacer que suene amable “ervoor zorgen dat het vriendelijk klinkt”. no enojado voegt een ontkenning en een tegengestelde gewenste indruk toe: niet boos klinkend. De volledige zin betekent daarom: “We moeten het vriendelijk laten klinken, niet boos.”

5. Diré que el ruido nos impidió dormir.

   Ik zal zeggen dat we door het lawaai niet konden slapen.

   Diré

   ik zal zeggen

   el ruido

   het lawaai

   nos

   ons

   impidió

   verhinderde

   dormir

   slapen

   Uitgebreide uitleg

   Diré is de eerste persoon enkelvoud van de Spaanse toekomende tijd van decir (“zeggen”): diré betekent “ik zal zeggen”. De vorm maakt duidelijk dat de spreker degene is die dit later zal zeggen. Vergelijk de tegenwoordige tijd digo (“ik zeg”) en het infinitief decir (“zeggen”). el ruido betekent hier “het lawaai”. Ruido is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staat ervoor het bepaalde lidwoord el. Een bruikbare meervoudsvorm is los ruidos (“de geluiden” of “de geluiden/lawaaien”). Het lidwoord drukt op zichzelf geen aantal uit. nos is hier het onbeklemtoonde voornaamwoord voor “ons”. Het verwijst naar de mensen die door het lawaai niet konden slapen en vormt samen met impidió de constructie nos impidió dormir. Bij een vervoegd werkwoord staat zo’n voornaamwoord doorgaans ervoor; bij een infinitief kan het in sommige constructies eraan vast worden geschreven, bijvoorbeeld impedirnos (“ons verhinderen”). impidió is de derde persoon enkelvoud van de verleden tijd (pretérito perfecto simple) van impedir (“verhinderen”). Het enkelvoud hoort bij het grammaticale onderwerp el ruido, niet bij nos. De vorm presenteert het verhinderen als een afgeronde gebeurtenis in het verleden. Een herbruikbaar patroon is algo impide a alguien hacer algo (“iets verhindert dat iemand iets doet”): El tráfico me impidió llegar a tiempo betekent “Het verkeer verhinderde dat ik op tijd aankwam”. dormir is het infinitief “slapen”. Na impedir benoemt het de handeling die verhinderd werd: impedir dormir betekent “het slapen verhinderen”. Het infinitief toont hier geen afzonderlijk onderwerp; wie niet kon slapen wordt door nos aangegeven. Samen betekent el ruido nos impidió dormir letterlijk ongeveer “het lawaai verhinderde ons te slapen”. In de vaste vertaling wordt dezelfde betekenis natuurlijk weergegeven als “we konden door het lawaai niet slapen”. Diré que leidt vervolgens de inhoud in die de spreker zal zeggen. De volledige zin betekent dus: “Ik zal zeggen dat we door het lawaai niet konden slapen.”

6. Añade que sabemos que las noches pueden ser ajetreadas.

   Voeg toe dat we weten dat avonden druk kunnen zijn.

   Añade

   voeg toe

   sabemos

   we weten

   noches

   avonden

   pueden

   kunnen

   ser

   zijn

   ajetreadas

   druk

   Uitgebreide uitleg

   Añade betekent hier “voeg toe” en is de bevestigende gebiedende wijs voor tú in het enkelvoud. Het werkwoord is añadir (“toevoegen”); de vorm voor usted is añada en voor ustedes añadan. Het onderwerp “jij” staat niet apart in de zin, maar zit in de werkwoordsvorm. Sabemos is de tegenwoordige tijd van saber (“weten”) voor nosotros/nosotras: “wij weten”. Na saber que volgt hier de inhoud waarvan men kennis heeft. Voorbeeld: Sabemos que es tarde. — “We weten dat het laat is.” Noches is het meervoud van het zelfstandig naamwoord noche (“nacht”). Het is vrouwelijk, vandaar las noches: “de avonden/nachten”. In deze vertaling verwijst het naar avonden. Pueden is de tegenwoordige tijd van poder voor de derde persoon meervoud: “zij kunnen”. Hier staat het bij las noches; pueden + infinitief drukt uit dat iets mogelijk is of kan gebeuren. Ser is de infinitief (“zijn”) die na pueden staat. Samen vormen pueden ser de betekenis “kunnen zijn”. Ajetreadas is het bijvoeglijk naamwoord “druk” of “hectisch”. Het heeft de vrouwelijke meervoudsvorm omdat het overeenkomt met las noches: ajetreado is de basisvorm, ajetreada vrouwelijk enkelvoud en ajetreadas vrouwelijk meervoud. Voorbeeld: Las tardes pueden ser ajetreadas. — “De middagen kunnen druk zijn.” De zin is opgebouwd als Añade que ...: “Voeg toe dat ...”. Binnen dat toegevoegde deel is sabemos que ... “we weten dat ...”. Het laatste deel, las noches pueden ser ajetreadas, betekent “de avonden kunnen druk zijn”. Alles samen: “Voeg toe dat we weten dat avonden druk kunnen zijn.”

7. Así el mensaje suena más amable y claro.

   Daardoor klinkt het bericht vriendelijker en duidelijker.

   Así

   daardoor

   mensaje

   bericht

   suena

   klinkt

   más amable

   vriendelijker

   claro

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Así betekent hier “daardoor” en verwijst naar een manier of gevolg dat uit de voorafgaande inhoud voortkomt. Het kan ook “zo” betekenen: Hazlo así. = “Doe het zo.” In deze zin geeft het dus het gevolg aan, niet een nieuwe handeling. mensaje is een zelfstandig naamwoord: “bericht”. Het is mannelijk; daarom staat het verderop bij het mannelijke enkelvoud claro. Meervoud: mensajes. Voorbeeld: El mensaje es breve. = “Het bericht is kort.” suena is de vorm van sonar (“klinken”) in de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Het onderwerp is hier el mensaje: het bericht klinkt op een bepaalde manier. Voorbeeld: La propuesta suena bien. = “Het voorstel klinkt goed.” más amable maakt een vergelijking: amable betekent “vriendelijk” en más amable “vriendelijker”. Amable heeft dezelfde vorm bij mannelijk en vrouwelijk enkelvoud; het meervoud is amables. Het bijwoord más markeert hier de hogere graad. claro betekent hier “duidelijk”. De vorm is mannelijk enkelvoud en stemt overeen met mensaje. Door het eerdere más geldt de vergelijking ook voor dit bijvoeglijk naamwoord: más amable y claro betekent “vriendelijker en duidelijker”. Voorbeeld: La explicación es más clara. = “De uitleg is duidelijker.” Bij een vrouwelijk enkelvoud wordt het clara. Samen betekent Así el mensaje suena más amable y claro: “Daardoor klinkt het bericht vriendelijker en duidelijker.”

8. Podemos dejarlo cerca de su puerta más tarde.

   We kunnen het later bij hun deur leggen.

   Podemos

   we kunnen

   dejarlo

   het neerleggen

   cerca de

   dicht bij

   su

   hun

   puerta

   deur

   más tarde

   later

   Uitgebreide uitleg

   Podemos is the first-person plural present form of poder: “wij kunnen”. The ending -mos identifies “wij”; the form expresses present ability or possibility. It is followed here by an infinitive, a common pattern: podemos + infinitivo = “we kunnen + werkwoord”. Example: Podemos esperar. — “We kunnen wachten.” dejarlo combines the infinitive dejar with the direct-object clitic lo: dejar + lo. Dejar means “achterlaten” or, in this sentence, “ergens neerleggen”; lo refers to the thing being placed, and the fixed translation identifies that thing as “het”. With an infinitive, this clitic can be attached to the end: dejarlo. Example: Voy a dejarlo aquí. — “Ik ga het hier neerleggen.” cerca de is the reusable prepositional pattern “dicht bij” or “in de buurt van”. De introduces the place used as the reference point. Example: El bolso está cerca de la puerta. — “De tas is dicht bij de deur.” su is a possessive determiner meaning here “hun”. Spanish possessive determiners do not show the possessor’s gender; su can therefore refer to a male, female, or plural possessor. In this fixed sentence, the translation specifies the intended plural possessor “hun”. The form also agrees in number with the possessed noun: su puerta is singular, while sus puertas is plural. Example: su casa — “hun huis”; sus casas — “hun huizen”. puerta is the feminine noun “deur”. Its article would be la: la puerta. The noun itself is singular here; the possessive su does not change to mark its feminine gender. Example: La puerta está abierta. — “De deur staat open.” más tarde is the time expression “later” or “op een later moment”. Más normally means “meer”, but in this fixed expression it forms a temporal phrase with tarde; it does not mean that something is being compared in quantity. Example: Hablamos más tarde. — “We praten later.” Together, podemos + dejarlo means “we kunnen het neerleggen”. Cerca de su puerta gives the location, “dicht bij hun deur”, and más tarde gives the time, “later”. The whole utterance therefore means: “We kunnen het later bij hun deur leggen.”