Een lunchmenu bestellen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Quiero pedir un menú de almuerzo para los dos.

   Ik wil een lunchmenu voor ons bestellen.

   Quiero

   ik wil

   pedir

   bestellen

   menú

   menu

   almuerzo

   lunch

   para los dos

   voor ons tweeën

   Uitgebreide uitleg

   Quiero komt van querer (willen). Hier staat de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: de spreker geeft zijn of haar wens aan. Een bruikbaar patroon is quiero + infinitief, bijvoorbeeld: Quiero descansar. — Ik wil rusten. pedir betekent hier iets bestellen of vragen. Het is een infinitief na quiero; daarom verandert pedir hier niet met de persoon. In een andere zin kan dezelfde vorm ook “vragen om” betekenen, afhankelijk van wat erna komt. Voor bestellen is bijvoorbeeld Quiero pedir una sopa. — Ik wil een soep bestellen. menú betekent “menu”. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk enkelvoud; daarom staat het lidwoord als un menú. Het accent op de laatste klinker hoort bij de spelling van menú. almuerzo betekent “lunch” of “middagmaaltijd”. In menú de almuerzo bepaalt de almuerzo welk soort menu het is: een lunchmenu. Almuerzo kan in andere zinnen ook de maaltijd zelf aanduiden, bijvoorbeeld: El almuerzo está listo. — De lunch is klaar. para los dos betekent hier “voor ons tweeën”. Para geeft de bestemming of degene voor wie iets bedoeld is. Los dos verwijst in deze vaste betekenis naar de twee betrokken personen; het Spaanse meervoudige lidwoord los hoort bij deze uitdrukking voor een paar en maakt niet van dos een zelfstandig naamwoord. Samen vormt de zin het patroon Quiero + infinitief + zelfstandig naamwoord + bestemming: Quiero pedir un menú de almuerzo para los dos. De spreker zegt dus dat die een lunchmenu wil bestellen dat voor de twee betrokken personen bedoeld is. De volgende context maakt duidelijk dat er vervolgens een keuze over kip of vis wordt besproken.

2. ¿Prefieres pollo o pescado?

   Wil je liever kip of vis?

   Prefieres

   heb je liever

   pollo

   kip

   pescado

   vis

   Uitgebreide uitleg

   Prefieres is hier de vorm van preferir voor tú: tegenwoordige tijd, tweede persoon enkelvoud. De vraag vraagt naar jouw voorkeur. De stamverandering e → ie zie je in prefieres; vergelijk prefiero = “ik heb liever” en preferimos = “wij hebben liever”. Voorbeeld: ¿Prefieres té? — “Heb je liever thee?” pollo betekent hier “kip”, als voedsel. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is pollos. Voorbeeld: Comemos pollo. — “We eten kip.” pescado betekent hier “vis”, eveneens als voedsel. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is pescados, hoewel in gewone context vaak het enkelvoud voor vis als gerecht of voedingsmiddel wordt gebruikt. Voorbeeld: El pescado está bueno. — “De vis is lekker.” De volledige vraag heeft het patroon ¿Prefieres X o Y?: “Heb je liever X of Y?” o verbindt de twee keuzemogelijkheden. Hier vraagt de spreker of de aangesprokene liever kip of vis wil; de volgende context ondersteunt dat pescado als de voedselkeuze “vis” bedoeld is.

3. El pescado me parece mejor hoy.

   Vis klinkt vandaag beter voor mij.

   pescado

   vis

   me parece

   lijkt me

   mejor

   beter

   hoy

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   pescado betekent hier ‘vis’ als voedsel. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is pescados. Voor het levende dier gebruikt Spaans eerder pez (meervoud peces). me parece komt van parecer en betekent hier ‘lijkt mij’. parece is de derde persoon enkelvoud van het presens. In de constructie parecerle algo a alguien is me het voornaamwoord voor degene bij wie de indruk ontstaat, terwijl pescado het onderwerp is dat wordt beoordeeld. Voorbeeld: Me parece interesante. — ‘Het lijkt mij interessant.’ mejor betekent ‘beter’. Het is de onregelmatige vergrotende trap van bueno: bueno → mejor → el mejor (‘goed’ → ‘beter’ → ‘de beste’). In deze zin vergelijkt mejor de vis met een andere, uit de context bekende mogelijkheid. Mejor verandert niet naar mannelijk of vrouwelijk; in het meervoud wordt het mejores. hoy betekent ‘vandaag’ en plaatst de beoordeling op de huidige dag. Het is een bijwoord en krijgt geen meervouds- of persoonsvorm. Samen vormen de delen: El pescado (‘de vis’) + me parece (‘lijkt mij’) + mejor (‘beter’) + hoy (‘vandaag’). De volledige betekenis is: ‘Vis klinkt vandaag beter voor mij.’

4. Viene con arroz y una guarnición pequeña.

   Het komt met rijst en één klein bijgerecht.

   Viene

   komt

   arroz

   rijst

   guarnición

   bijgerecht

   pequeña

   klein

   Uitgebreide uitleg

   Viene is een vorm van venir en is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: “het komt”. In de vaste vertaling verwijst “het” naar het gerecht of voedsel waarover wordt gesproken. Venir con + zelfstandig naamwoord is een bruikbaar patroon voor wat iets erbij heeft of waarmee het wordt geserveerd. Voorbeeld: La ensalada viene con pan. — “De salade komt met brood.” Arroz betekent “rijst”. Het is hier een massanaamwoord: de zin noemt rijst als begeleidend voedsel en niet als een afzonderlijk getelde portie. Voorbeeld: El pollo viene con arroz. — “De kip komt met rijst.” Guarnición betekent “bijgerecht”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor una en krijgt het bijvoeglijk naamwoord de vrouwelijke vorm. De meervoudsvorm is guarniciones. Voorbeeld: Hay dos guarniciones. — “Er zijn twee bijgerechten.” Pequeña betekent hier “klein” en beschrijft guarnición. De vorm is vrouwelijk enkelvoud en stemt daarmee overeen: pequeño bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, pequeña bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De vergrotende trap is más pequeña: “kleiner”. Voorbeeld: Es una porción pequeña. — “Het is een kleine portie.” Samen vormen viene con arroz en una guarnición pequeña de betekenis: “Het komt met rijst en een klein bijgerecht.” Y verbindt de twee aanvullingen bij viene con. Het Spaanse una is hier het vrouwelijke onbepaalde lidwoord bij guarnición; op zichzelf drukt het niet noodzakelijk het getal één uit. De vaste Nederlandse vertaling geeft dit wel weer als “één klein bijgerecht”. De zin beschrijft dus waarmee het gerecht wordt geleverd of geserveerd.

5. ¿Qué guarnición se ve mejor?

   Welk bijgerecht ziet er het beste uit?

   Qué

   welk(e)

   guarnición

   bijgerecht

   se ve

   ziet eruit

   mejor

   het beste

   Uitgebreide uitleg

   Qué staat hier vóór een zelfstandig naamwoord en vraagt welke optie bedoeld wordt: qué + zelfstandig naamwoord betekent “welk(e) ...?”. In deze functie verandert qué niet mee met mannelijk/vrouwelijk of enkelvoud/meervoud. Voorbeeld: ¿Qué libro lees? — “Welk boek lees je?” guarnición betekent hier “bijgerecht”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is guarniciones. Hier is het het enkelvoudige onderwerp van se ve. se ve hoort bij verse, dat in deze gebruikswijze “eruitzien” betekent. ve is de derde persoon enkelvoud van ver in de tegenwoordige tijd, passend bij het enkelvoudige onderwerp guarnición. Se vertaal je hier niet afzonderlijk als “zich”. Voorbeeld: La sopa se ve caliente. — “De soep ziet er heet uit.” mejor is hier de vergelijkende vorm van het bijwoord bien: bien — “goed”, mejor — “beter / het beste”. In deze zin wordt mejor bijwoordelijk gebruikt: het zegt hoe het bijgerecht eruitziet. Omdat de vraag de mogelijke bijgerechten met elkaar vergelijkt, past in de vaste Nederlandse vertaling “het beste”. Het is dus niet de vergelijkende vorm van bueno; bueno betekent “goed” als bijvoeglijk naamwoord, terwijl mejor hier de manier van eruitzien beschrijft. Samen vormen de delen de vraag ¿Qué guarnición se ve mejor?: “Welk bijgerecht ziet er het beste uit?” De vraag vergelijkt de mogelijke bijgerechten op basis van hoe ze eruitzien.

6. Las verduras se ven frescas y sencillas.

   De groenten zien er vers en eenvoudig uit.

   verduras

   groenten

   se ven

   zien er … uit

   frescas

   vers

   sencillas

   eenvoudig

   Uitgebreide uitleg

   verduras betekent hier “groenten”. Het is het meervoud van verdura, een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la verdura → las verduras. Het lidwoord en de bijvoeglijke naamwoorden laten hier dat meervoud en die grammaticale vorm zien. se ven is hier de Spaanse constructie voor “er … uitzien”. De vorm ven hoort bij het werkwoord ver (“zien”) en is hier derde persoon meervoud, passend bij las verduras. In deze betekenis verwijst se niet naar een afzonderlijk genoemde persoon; samen met ver vormt het de betekenis “eruitzien”. Vergelijk: Las flores se ven bonitas. — “De bloemen zien er mooi uit.” frescas betekent hier “vers”. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van fresco: fresco → fresca → frescas. De vorm stemt af op verduras. Het mannelijke meervoud zou bijvoorbeeld frescos zijn bij een passend mannelijk meervoudig zelfstandig naamwoord. y betekent “en” en verbindt de twee beschrijvingen; het voegt sencillas dus toe aan dezelfde groenten. sencillas betekent hier “eenvoudig”. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van sencillo: sencillo → sencilla → sencillas, opnieuw in overeenstemming met verduras. In deze zin beschrijft het woord de groenten als eenvoudig of ongecompliceerd, zonder dat er een sterkere specifieke betekenis hoeft te worden toegevoegd. Samen vormen de delen: Las verduras (“de groenten”) + se ven (“zien er … uit”) + frescas y sencillas (“vers en eenvoudig”). De volledige betekenis is daarom: “De groenten zien er vers en eenvoudig uit.”

7. Vamos a elegir las verduras.

   Laten we de groenten kiezen.

   Vamos a

   laten we …

   elegir

   kiezen

   verduras

   groenten

   Uitgebreide uitleg

   Vamos a vormt hier een voorstel: “laten we …”. vamos is de tegenwoordige tijd van ir voor nosotros (wij), gevolgd door a en een infinitief. Het patroon Vamos a + infinitief kan ook een nabije toekomstige handeling uitdrukken. Voorbeeld: Vamos a preparar la cena. — “Laten we het avondeten bereiden.” elegir is de infinitief “kiezen”. Dezelfde vorm kan na andere werkwoorden staan: Puedo elegir. — “Ik kan kiezen.” In de vaste zin blijft elegir onvervoegd, omdat het na vamos a staat. verduras betekent hier “groenten”. Het is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord verdura; het bepaalde lidwoord las laat samen met verduras zien dat het om meervoud gaat. Voor één groente gebruik je la verdura. Samen betekent Vamos a elegir las verduras: “Laten we de groenten kiezen.” De voorgestelde handeling is elegir, en las verduras is datgene wat gekozen wordt.

8. Puedo hacer el pedido ahora.

   Ik kan de bestelling nu plaatsen.

   Puedo

   ik kan

   hacer

   doen; maken

   el pedido

   de bestelling

   ahora

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de eerste persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd: poder = kunnen, puedo = ik kan. Het is een onregelmatige vorm; vergelijk puedes = jij kunt en puede = hij/zij/u kan. Voorbeeld: Puedo esperar. — Ik kan wachten. hacer betekent op zichzelf meestal “doen” of “maken”. In combinatie met el pedido krijgt het hier de betekenis “een bestelling plaatsen”: hacer un pedido is een bruikbaar patroon. De infinitief hacer blijft na puedo staan. Voorbeeld: Quiero hacer un pedido. — Ik wil een bestelling plaatsen. el pedido betekent hier “de bestelling”. Het zelfstandig naamwoord is pedido; het mannelijke enkelvoud krijgt het lidwoord el. In andere contexten kan pedido ook een verzoek of opdracht aanduiden, maar in deze zin gaat het volgens de vertaling om een bestelling. Voorbeeld: El pedido está listo. — De bestelling is klaar. ahora betekent “nu” en geeft het tijdstip van de handeling aan. Voorbeeld: Lo hago ahora. — Ik doe het nu. Samen vormen Puedo + hacer + el pedido + ahora de betekenis: “Ik kan de bestelling nu plaatsen.” Puedo drukt de mogelijkheid van de spreker uit, hacer el pedido benoemt de handeling en ahora bepaalt het tijdstip.