Restjes bewaren voor morgen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Hay muchas sobras de la cena.

   Er zijn nog veel restjes van het avondeten.

   Hay

   er zijn

   muchas

   veel

   sobras

   restjes

   cena

   avondeten

   Uitgebreide uitleg

   Hay betekent hier dat er iets aanwezig is: “er zijn”. Het is de onpersoonlijke vorm van haber voor bestaan of aanwezigheid en verandert niet mee met het aantal: Hay una sobra = “Er is één restje”, maar Hay muchas sobras = “Er zijn veel restjes”. Het onderwerp staat bij deze constructie meestal na hay. muchas betekent hier “veel” en hoort bij sobras. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van mucho: mucho voor een mannelijk enkelvoudig woord, mucha voor een vrouwelijk enkelvoudig woord, muchos voor een mannelijk meervoud en muchas voor een vrouwelijk meervoud. Voorbeeld: Hay muchas manzanas. = “Er zijn veel appels.” sobras betekent “restjes” of “overgebleven eten”. Het is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord sobra; het enkelvoud is sobra. In deze zin gaat het, door de la cena, om restjes van de avondmaaltijd. Voorbeeld: Guardamos las sobras. = “We bewaren de restjes.” cena betekent “avondeten” of “avondmaaltijd”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la cena; het meervoud is las cenas. In de la cena betekent de la “van het”, waarbij la bij het vrouwelijke woord cena hoort. Voorbeeld: La cena está lista. = “Het avondeten is klaar.” Samen vormen Hay muchas sobras de la cena de betekenis: “Er zijn nog veel restjes van het avondeten.” Hay geeft aan dat de restjes aanwezig zijn, muchas geeft hun grote aantal aan, sobras benoemt wat er over is, en de la cena specificeert waarvan ze afkomstig zijn.

2. Vamos a ponerlas en un recipiente limpio.

   Laten we ze in een schone bak doen.

   Vamos a

   laten we …

   ponerlas

   ze plaatsen

   recipiente

   bak

   limpio

   schoon

   Uitgebreide uitleg

   Vamos a vormt hier samen met het volgende werkwoord een voorstel in de eerste persoon meervoud: vamos a + infinitivo = “laten we …”. Het onderwerp is dus “wij”, zonder dat het zelfstandig naamwoord voor de aangesproken persoon apart genoemd hoeft te worden. Bijvoorbeeld: Vamos a empezar. — “Laten we beginnen.” ponerlas betekent hier “ze plaatsen/doen”. De infinitief is poner; ponerlas bestaat uit poner + las. las is een vrouwelijk meervoudig lijdendvoorwerpscliticum en verwijst in deze context naar sobras (“restjes”), dat in het Spaans vrouwelijk meervoud is. Het cliticum staat hier achter de infinitief. Bijvoorbeeld: Quiero guardarlas. — “Ik wil ze bewaren.” recipiente is een zelfstandig naamwoord voor een bak, houder of recipiënt. Het woord kan voor verschillende soorten houders worden gebruikt; de zin specificeert niet welk soort bak het precies is. Bijvoorbeeld: Pon el arroz en un recipiente. — “Doe de rijst in een bak.” limpio betekent hier “schoon”. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord limpio, passend bij recipiente, dat mannelijk enkelvoud is. De vorm verandert mee met het zelfstandig naamwoord: limpia bij een vrouwelijk enkelvoudig woord, limpios bij mannelijk meervoud en limpias bij vrouwelijk meervoud. Samen vormen de delen Vamos a ponerlas en un recipiente limpio: “Laten we ze in een schone bak doen.” ponerlas geeft aan wat er met de restjes gebeurt, en un recipiente geeft de plaats of bestemming aan, en limpio beschrijft die bak.

3. ¿Puedo calentarlas mañana para el almuerzo?

   Kan ik ze morgen voor de lunch opwarmen?

   Puedo

   kan ik

   calentarlas

   ze opwarmen

   mañana

   morgen

   para

   voor

   almuerzo

   lunch

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de ik-vorm van poder in de tegenwoordige tijd: puedo = “ik kan” of, in een vraag, “kan ik?”. Het werkwoord poder drukt hier mogelijkheid of toestemming uit. Na poder staat het volgende werkwoord in het infinitief: puedo + infinitief. calentarlas bestaat uit calentar (“opwarmen”) en het eraan vastgemaakte voornaamwoord las. Calentar is hier de infinitief omdat het volgt op puedo. Las is een meervoudig vrouwelijk lijdend-voorwerpsvoornaamwoord; volgens de vaste vertaling verwijst het hier naar “ze”. In het Spaans kan zo’n voornaamwoord aan een infinitief worden vastgeschreven: calentar + las → calentarlas. Vergelijk: Quiero calentarlas. = “Ik wil ze opwarmen.” mañana betekent “morgen”. Het is een tijdsbepaling en staat in deze zin vóór het doel- of gelegenheidsdeel. Een vergelijkbaar voorbeeld is: Lo hacemos mañana. = “We doen het morgen.” para betekent hier “voor” en leidt het doel of de beoogde gelegenheid aan. In para el almuerzo gaat het om opwarmen met het oog op de lunch, niet om een vervanging van de lunch. almuerzo is een zelfstandig naamwoord voor “lunch”. Het is mannelijk enkelvoud; daarom staat ervoor el: el almuerzo. Het lidwoord geeft hier grammaticaal geslacht en bepaaldheid aan, niet op zichzelf een aantal. Samen vormt de zin de vraag: “Kan ik ze morgen voor de lunch opwarmen?” De structuur is ¿puedo + infinitief-met-voornaamwoord + tijdsbepaling + para + maaltijd: de spreker vraagt of het mogelijk of toegestaan is om de bedoelde meervoudige vrouwelijke objecten morgen op te warmen met het oog op de lunch.

4. Puedes hacerlo si las guardamos en la nevera hasta entonces.

   Dat kan als we ze tot dan in de koelkast bewaren.

   Puedes

   je kunt

   hacerlo

   het doen

   si

   als

   las guardamos

   ze bewaren

   nevera

   koelkast

   hasta entonces

   tot dan

   Uitgebreide uitleg

   Puedes is de tegenwoordige tijd van poder voor tú: puedes betekent hier “je kunt”. De vorm drukt mogelijkheid of haalbaarheid uit. Vergelijk: puedo = “ik kan”, puede = “hij/zij/u kan”. Hacerlo bestaat uit hacer (“doen/maken”) plus het voornaamwoord lo (“het”). Het voornaamwoord staat hier achter de infinitief en verwijst naar de handeling die in de context bedoeld is. Een bruikbaar patroon is puedes + infinitief: Puedes esperar. = “Je kunt wachten.” Si betekent hier “als” en leidt de voorwaarde in. Het heeft in deze betekenis geen accent; sí met accent betekent “ja”. Las guardamos betekent “we bewaren ze”. Guardamos is de tegenwoordige tijd van guardar voor nosotros/nosotras; in deze zin is het onderwerp dus “we”. Las is het meervoudige vrouwelijke lijdend-voorwerpvoornaamwoord. Het verwijst naar de eerder bedoelde meervoudige zaken, zonder dat de exacte zelfstandige naamwoorden in deze zin worden herhaald. Het voornaamwoord past in geslacht en getal bij wat het vervangt: lo/la voor enkelvoud en los/las voor meervoud. Nevera is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “koelkast”. Na en vormt het de plaatsaanduiding en la nevera = “in de koelkast”. Voorbeeld: La comida está en la nevera. = “Het eten staat in de koelkast.” Hasta entonces betekent “tot dan”. Hasta geeft het eindpunt van een tijdsduur aan en entonces verwijst naar een eerder bepaalde tijd. Voorbeeld: Espera hasta entonces. = “Wacht tot dan.” De hele structuur is Puedes hacerlo si ...: “Je kunt het doen als ...”. De voorwaarde is si las guardamos en la nevera hasta entonces: als we de bedoelde zaken tot dat moment in de koelkast bewaren. Samen betekent de zin: “Dat kan als we ze tot dan in de koelkast bewaren.”

5. ¿Debería poner una etiqueta en el recipiente?

   Zal ik een etiket op de bak plakken?

   Debería

   zou ik moeten

   poner

   plaatsen

   etiqueta

   etiket

   en

   in/op

   recipiente

   bak

   Uitgebreide uitleg

   Debería is de conditional form of deber. Here it expresses a tentative proposal or question about what the speaker ought to do: “zou ik moeten…?” The ending -ía is used for the conditional; debería can agree with the subject yo (“ik”) here, while the form itself does not show gender. Compare debo (“ik moet”) with debería (“ik zou moeten”). Poner means “plaatsen” or, with an object such as a label, “aanbrengen”. It is an infinitive. After a conjugated form such as debería, Spanish uses the infinitive: debería poner = “ik zou moeten aanbrengen”. Example: Debería poner la fecha. — “Ik zou de datum moeten noteren.” Etiqueta is a feminine noun meaning “etiket” or “label”. Its plural is etiquetas; the singular indefinite article is una, as in una etiqueta. The article marks grammatical gender and number, not an additional numerical claim beyond the singular noun phrase in this sentence. En is a preposition that marks the location or surface where something is placed. With en el recipiente, it is naturally translated as “op de bak”, because the label is attached to the container’s outside. The following noun phrase uses el because recipiente is masculine singular. Recipiente means “bak” or “houder”: a container for keeping something. It is masculine in this use, so the definite phrase is el recipiente; its plural is los recipientes. Together, debería poner asks whether the speaker should carry out the action, una etiqueta is the object being attached, and en el recipiente specifies where it goes. The complete utterance therefore means: “Zal ik een etiket op de bak plakken?” In this context, the question proposes labeling the container so its contents can be identified later.

6. Así mañana sabremos qué hay dentro.

   Zo weten we morgen wat erin zit.

   Así

   zo

   mañana

   morgen

   sabremos

   zullen we weten

   qué hay dentro

   wat erin zit

   Uitgebreide uitleg

   Así betekent hier “zo” en verwijst naar de manier of het resultaat dat uit de context duidelijk is. Het kan ook “op die manier” betekenen. Voorbeeld: Hazlo así. — “Doe het zo.” mañana betekent “morgen” en kan zonder voorzetsel als tijdsbepaling worden gebruikt. Voorbeeld: Mañana trabajo. — “Morgen werk ik.” sabremos is de toekomende tijd van saber (“weten”): saber → sabremos. De uitgang -emos geeft hier de eerste persoon meervoud aan: “wij zullen weten”. Het onderwerp we staat niet los in de zin; het zit in de werkwoordsvorm. Vergelijk: sabré — “ik zal weten”, sabrá — “hij/zij zal weten” of “u zult weten”, en sabrán — “zij zullen weten” of “jullie zullen weten”. qué hay dentro is een indirecte vraag: “wat erin zit”. qué met accent is het vraagwoord “wat”. hay is een onpersoonlijke vorm van haber, hier met de betekenis “er is/zit”; deze vorm verandert niet mee met een meervoudig onderwerp. dentro betekent “binnen” of “erin”. Voorbeeld: No sé qué hay dentro. — “Ik weet niet wat erin zit.” Samen betekent Así mañana sabremos qué hay dentro: “Zo weten we morgen wat erin zit.” Así geeft de manier of het gevolg aan, mañana plaatst het weten in de toekomst, en sabremos leidt de indirecte vraag qué hay dentro in.

7. Le pondré una etiqueta clara.

   Ik plak er een duidelijk etiket op.

   Le

   eraan

   pondré

   zal zetten of plakken

   etiqueta

   etiket

   clara

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Le is een Spaans clitisch voornaamwoord voor een enkelvoudig indirect object of doelwit van de handeling. In deze zin wordt het in de vaste vertaling weergegeven als er ... op. De vorm zegt op zichzelf niet welke persoon of zaak bedoeld wordt en geeft ook geen grammaticaal geslacht aan; voor een meervoudig indirect object staat les. Noem hier dus geen specifieke ontvanger. pondré komt van poner (plaatsen, zetten, leggen of aanbrengen). Het is de eerste persoon enkelvoud van de eenvoudige toekomende tijd: pondré betekent “ik zal plaatsen/aanbrengen”. De toekomstige stam is pondr- en de uitgang -é markeert “ik”. In deze zin past “aanbrengen” of “opplakken” bij het plaatsen van een etiket. Voorbeeld: Pondré el libro aquí. — “Ik zal het boek hier neerleggen.” etiqueta betekent “etiket” of “label”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom stemt het onbepaalde lidwoord ermee overeen in una etiqueta. Het meervoud is etiquetas. Hier is etiqueta het directe voorwerp van pondré: datgene wat de spreker zal aanbrengen. clara betekent hier “duidelijk” en beschrijft etiqueta. Het bijvoeglijk naamwoord heeft als basisvorm claro; clara is de vrouwelijke enkelvoudsvorm die met etiqueta overeenstemt. Voorbeeld: una instrucción clara — “een duidelijke instructie”. Samen geven le en pondré aan dat de spreker een etiket op een enkelvoudig doelwit zal aanbrengen. una etiqueta clara betekent “een duidelijk etiket”. De volledige betekenis is: “Ik plak er een duidelijk etiket op.” De toekomende vorm presenteert dit als een handeling die de spreker zal uitvoeren.

8. Con eso, el almuerzo será más fácil.

   Dat maakt de lunch makkelijker.

   Con eso

   daarmee

   almuerzo

   lunch

   será

   zal zijn

   más fácil

   makkelijker

   Uitgebreide uitleg

   Con eso betekent hier “daarmee”: con geeft het middel of de omstandigheid aan, en eso is een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat al genoemd is. In de gegeven context verwijst het naar het eerder genoemde voornemen om een duidelijk etiket te plakken. Eso staat in de onzijdige vorm; het benoemt hier geen specifiek zelfstandig naamwoord met een zichtbaar grammaticaal geslacht. almuerzo betekent hier “lunch”. Het is een zelfstandig naamwoord; el ervoor markeert mannelijk enkelvoud. Het woord kan ook de middagmaaltijd als gebeurtenis aanduiden; hier is het datgene waarvan wordt gezegd dat het makkelijker wordt. será is de toekomende vorm van ser (“zijn”): será betekent “zal zijn” en is de derde persoon enkelvoud. Die vorm past bij het onderwerp el almuerzo. De toekomstige tijd plaatst de beschreven toestand na het spreekmoment. más fácil betekent “makkelijker”. Fácil is het bijvoeglijk naamwoord “makkelijk”; met más vormt het de vergelijkende trap: más fácil = “makkelijker”. Fácil verandert niet van vorm voor mannelijk tegenover vrouwelijk enkelvoud, maar krijgt in het meervoud wel de vorm fáciles. Voorbeeld: La tarea será más fácil. — “De taak zal makkelijker zijn.” Samen geeft Con eso, el almuerzo será más fácil de betekenis: “Daarmee zal de lunch makkelijker zijn.” Con eso noemt wat dit effect veroorzaakt, el almuerzo is datgene wat die toekomstige eigenschap krijgt, en será más fácil beschrijft die toekomstige toestand.