Een shirt omruilen voor een grotere maat | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Compré esta camisa.

   Ik heb dit shirt gekocht.

   Compré

   heb gekocht

   esta

   dit/deze

   camisa

   shirt

   Uitgebreide uitleg

   Compré is the first-person singular past form of comprar (“kopen”). The ending and the context show that the speaker is the person who bought it; the accent on é belongs to this verb form. Compare the present compro (“ik koop”) with the completed-past form compré (“ik kocht / ik heb gekocht”). Example: Compré un libro. — “Ik heb een boek gekocht.” esta means “deze” and refers to one feminine noun. It agrees with camisa, which is feminine and singular. The related masculine form is este, used with a masculine singular noun; the plural forms are estas and estos. Here esta is a demonstrative determiner placed before the noun. camisa means “shirt” or “overhemd” and is a feminine singular noun. Its plural is camisas; the article and demonstrative would also show the plural, for example estas camisas — “deze shirts”. Together, Compré esta camisa means “Ik heb dit shirt gekocht.” The verb expresses the speaker’s completed purchase, while esta camisa identifies the purchased item as one specific feminine singular shirt. In a natural Dutch translation, the Spanish past form can therefore be rendered with the perfect tense “heb gekocht”.

2. No me queda bien.

   Het past niet.

   No

   niet

   me

   mij

   queda

   past / staat

   bien

   goed

   Uitgebreide uitleg

   No ontkent de combinatie die erop volgt: de spreker zegt dat het kledingstuk niet goed past of staat. In het Spaans staat no doorgaans vóór de werkwoordsvorm. me betekent hier “aan mij” of “bij mij”. Deze onbeklemtoonde vorm geeft aan voor wie de pasvorm geldt; het is niet het onderwerp. Een vergelijkbaar patroon is: Me queda grande. — “Het is me te groot.” queda is de derde persoon enkelvoud van quedar in de tegenwoordige tijd. In deze betekenis beschrijft quedar hoe iets iemand past of staat. Het kledingstuk is hierbij grammaticaal het onderwerp, waardoor het werkwoord enkelvoud is. Voorbeeld: Estas camisas me quedan bien. — “Deze overhemden zitten me goed.” Bij het meervoudige onderwerp estas camisas staat quedan dus ook in het meervoud. bien betekent hier “goed” en vormt met quedar de herbruikbare combinatie quedar bien: “goed passen” of “goed staan”. Het tegenovergestelde in dit patroon is quedar mal. Voorbeeld: La camisa me queda mal. — “Het overhemd staat me niet goed.” Samen vormen No, me, queda en bien de betekenis: “Het past of staat me niet goed.” In de gegeven context verwijst dit naar het eerder genoemde shirt. De vaste Nederlandse vertaling “Het past niet” geeft dezelfde bedoelde kern weer.

3. ¿Todavía tienes el recibo y la etiqueta?

   Heb je de bon en het kaartje nog?

   ¿Todavía

   nog steeds

   tienes

   heb je

   recibo

   bon

   etiqueta

   kaartje

   Uitgebreide uitleg

   ¿Todavía betekent hier “nog”: het vraagt of de genoemde dingen nog steeds aanwezig of beschikbaar zijn. Het bijwoord staat aan het begin van deze vraag. In andere contexten kan todavía ook expliciet “nog steeds” betekenen. tienes is de vorm van tener (“hebben”) voor tú in de tegenwoordige tijd: tengo, tienes, tiene. Het onderwerp “jij” staat niet apart in de zin; de werkwoordsvorm maakt duidelijk dat één aangesproken persoon bedoeld is. De vraagstructuur is ¿Todavía tienes ...? — “Heb je ... nog?” recibo betekent hier “bon”. Het is een zelfstandig naamwoord; met het bepaalde lidwoord wordt het el recibo. Een bruikbaar contrast is el recibo tegenover los recibos voor enkelvoud en meervoud. etiqueta betekent hier “kaartje” of “label”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la etiqueta in het enkelvoud en las etiquetas in het meervoud. Het lidwoord la hoort dus bij dit woord, terwijl el bij recibo hoort. De twee zelfstandige naamwoordgroepen worden verbonden door y (“en”): el recibo y la etiqueta. Samen met todavía tienes ontstaat ¿Todavía tienes el recibo y la etiqueta?, letterlijk ongeveer “Heb je de bon en het kaartje nog?” De vaste vertaling bevestigt dat todavía hier het Nederlandse “nog” uitdrukt. De volgende zin verwijst naar beide voorwerpen met “ze allebei”, wat met deze lezing overeenkomt.

4. He guardado los dos en la bolsa.

   Ik heb ze allebei in de tas bewaard.

   He guardado

   ik heb bewaard

   los dos

   ze allebei

   bolsa

   tas

   Uitgebreide uitleg

   He guardado betekent hier “ik heb bewaard”. He is de vorm van haber voor de eerste persoon enkelvoud (yo) in de Spaanse samengestelde verleden tijd: he + voltooid deelwoord. Guardado is het voltooid deelwoord van guardar (“bewaren”). Met haber past dit deelwoord zich niet aan het lijdend voorwerp aan. Voorbeeld: He guardado el recibo. — “Ik heb de bon bewaard.” Los dos betekent hier “ze allebei”. In deze zin verwijst de uitdrukking, ondersteund door de voorafgaande zin, naar de bon en het kaartje. Los dos is een mannelijke meervoudsvorm die ook voor een gemengde groep kan staan; bij twee vrouwelijke zaken of personen gebruik je las dos. Dos drukt het aantal twee uit en verandert niet van vorm voor mannelijk of vrouwelijk. Voorbeeld: He guardado las dos. — “Ik heb ze allebei bewaard.” Bolsa betekent “tas” of “zak”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat in de zin la bolsa. En la bolsa geeft de plaats aan: “in de tas”. Voorbeeld: La bolsa está aquí. — “De tas is hier.” Samen vormen he guardado, los dos en en la bolsa de betekenis: “Ik heb ze allebei in de tas bewaard.”

5. Entonces puedo ayudarte con una devolución o un cambio.

   Dan kan ik je helpen met een retour of een ruiling.

   Entonces

   dan

   puedo

   kan

   ayudarte

   je helpen

   devolución

   retour

   cambio

   ruiling

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” of “in dat geval” en verbindt deze uitspraak met de voorafgaande situatie. Het is een verbindingswoord; het verandert niet van vorm. Voorbeeld: Entonces, vamos. — “Dan gaan we.” puedo is de vorm van poder in de tegenwoordige tijd voor yo: “ik kan”. Poder drukt hier mogelijkheid of bereidheid uit om iets te doen. Voor een andere persoon verandert de vorm: puedes = “je kunt”, puede = “hij/zij/u kan”. Voorbeeld: Puedo ayudarte. — “Ik kan je helpen.” ayudarte bestaat uit het infinitief ayudar (“helpen”) met het voornaamwoord te eraan vast. Ayudar blijft hier een infinitief na puedo; te verwijst naar de persoon die geholpen wordt en betekent hier “je”. In een gewone positie vóór een vervoegde vorm staat hetzelfde voornaamwoord los: Te puedo ayudar. — “Ik kan je helpen.” devolución is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor een retour of het terugbrengen van een artikel. Het meervoud is devoluciones. Het artikel in una devolución stemt ermee overeen in geslacht en getal: una, niet un. Voorbeeld: Quiero hacer una devolución. — “Ik wil iets retourneren.” cambio is hier een ruiling of omwisseling van een artikel; als zelfstandig naamwoord heeft het in deze zin het mannelijke artikel un. Het woord kan in andere contexten ook “verandering” betekenen, maar de vaste Nederlandse vertaling maakt hier de betekenis “ruiling” bedoeld. Voorbeeld: Necesito un cambio. — “Ik heb een ruiling nodig.” con una devolución o un cambio geeft de twee mogelijke manieren van hulp aan: met een retour of met een ruiling. O betekent “of”; de combinatie sluit de twee genoemde mogelijkheden niet noodzakelijk uit, maar presenteert ze als alternatieven. De artikelen una en un passen afzonderlijk bij de zelfstandige naamwoorden devolución en cambio. Samen betekent Entonces puedo ayudarte con una devolución o un cambio: “Dan kan ik je helpen met een retour of een ruiling.” De spreker biedt dus hulp aan bij een van deze twee handelingen; puedo ayudarte maakt duidelijk dat het om kunnen of aanbieden van hulp gaat, niet om een al voltooide handeling.

6. Prefiero cambiarla por una talla más grande.

   Ik wil het liever omruilen voor een grotere maat.

   Prefiero

   ik wil liever

   cambiarla

   het omruilen

   talla

   maat

   más grande

   groter

   Uitgebreide uitleg

   Prefiero betekent hier dat de spreker een voorkeur uitspreekt: “ik wil liever”. Het is de eerste persoon enkelvoud van preferir in de tegenwoordige tijd. Dit werkwoord heeft in de stam een klinkerwisseling: prefiero, maar bijvoorbeeld preferimos. cambiarla bestaat uit het infinitief cambiar (“ruilen/veranderen”) met het voornaamwoord la eraan vast. La is een enkelvoudig vrouwelijk lijdend voorwerp; het verwijst hier naar het kledingstuk dat omgeruild moet worden. Bij een mannelijk enkelvoudig voorwerp staat bijvoorbeeld lo: Quiero cambiarlo = “Ik wil het omruilen”. Bij een meervoudig voorwerp gebruik je los of las, afhankelijk van het grammaticale geslacht. Omdat het voornaamwoord aan een infinitief vastzit, wordt het als één geschreven woord: cambiar + la → cambiarla. Talla betekent “maat”, vooral een kledingmaat. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, zoals blijkt uit una talla. Een bruikbaar voorbeeld is: Necesito otra talla. — “Ik heb een andere maat nodig.” Más grande betekent “groter”. Grande is het basisbijvoeglijk naamwoord; más grande is de vergrotende trap en vergelijkt deze maat met de huidige of bedoelde maat. Het bijvoeglijk naamwoord zelf is grande; talla is niet de basisvorm ervan. Een voorbeeld: Quiero una caja más grande. — “Ik wil een grotere doos.” Samen vormen de delen: Prefiero + cambiarla + por + una talla más grande. Por geeft hier de ruil aan: iets wordt omgeruild voor iets anders. Una talla más grande betekent “een grotere maat”. De volledige bedoeling is dus: “Ik wil het liever omruilen voor een grotere maat.” Dit is een beleefde, gewone manier om een voorkeur of verzoek bij een ruiling te formuleren.

7. Eso debería ser posible si la camisa no se ha usado.

   Dat moet kunnen als het shirt niet gedragen is.

   Eso

   dat

   debería

   zou moeten

   ser

   zijn

   posible

   mogelijk

   si

   als

   camisa

   shirt

   no

   niet

   se ha usado

   gedragen is

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en is een aanwijzend voornaamwoord. Het verwijst naar een eerder genoemde situatie of beoordeling; de zin specificeert niet dat het naar één bepaald zelfstandig naamwoord verwijst. Vergelijk: Eso es importante. — “Dat is belangrijk.” Debería komt van deber en is de vorm voor de derde persoon enkelvoud in de condicional. Hier drukt het een voorzichtige verwachting of beoordeling uit: “zou moeten”. Het is niet hetzelfde als het stelliger klinkende debe — “moet”. Ser is het infinitief “zijn”. Na vormen zoals debería blijft het werkwoord in de infinitief: debería ser — “zou moeten zijn”. Posible is een bijvoeglijk naamwoord dat “mogelijk” betekent. In ser posible beschrijft het een mogelijkheid of haalbaarheid. Het verandert hier niet van vorm voor mannelijk of vrouwelijk: es posible kan bijvoorbeeld zowel “het is mogelijk” als “zij/hij is mogelijk” betekenen, afhankelijk van het beschrevene. Si is hier het voegwoord “als” en leidt een voorwaarde in. Het is niet het vragende of bevestigende sí met accent, dat “ja” betekent. Een herbruikbaar patroon is si + zin, zin: Si hay tiempo, vamos. — “Als er tijd is, gaan we.” Camisa betekent “shirt” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la camisa. Het meervoud is camisas. Het lidwoord la in de vaste zin laat het grammaticale geslacht zien; het Nederlandse woord “shirt” heeft die Spaanse categorie niet. No ontkent het deel dat erop volgt. Hier maakt het dus de bewering over het dragen of gebruiken van het shirt negatief. In het Spaans staat no normaal vóór de verbale groep: no se ha usado. Se ha usado betekent hier “is gedragen” in de context van een shirt. De basisvorm is usar — “gebruiken” of, bij kleding, “dragen”. Ha usado bestaat uit ha, de derde persoon enkelvoud van haber, plus het voltooid deelwoord usado; samen verwijst dit naar iets dat tot nu toe gebeurd is. Se vormt hier met het werkwoord een passieve of middelconstructie: het shirt wordt als gebruikt of gedragen voorgesteld, zonder een persoon te noemen die het droeg. Omdat het samengestelde perfectum haber gebruikt, blijft usado in deze vorm staan; het neemt hier niet de vrouwelijke uitgang van camisa over. Samen vormen de delen: Eso debería ser posible — “Dat zou mogelijk moeten zijn” — en si la camisa no se ha usado — “als het shirt niet gedragen is”. De volledige betekenis is: “Dat moet kunnen als het shirt niet gedragen is.” De voorwaarde beperkt wanneer de genoemde mogelijkheid geldt.

8. ¿Dónde puedo probarme la talla más grande?

   Waar kan ik de grotere maat passen?

   ¿Dónde

   waar

   puedo

   kan ik

   probarme

   passen

   talla

   maat

   más grande

   groter

   Uitgebreide uitleg

   ¿Dónde vraagt naar een plaats: “waar”. Het accent op dónde hoort bij een directe vraag. Vergelijk in een mededeling donde zonder accent, “waar”. Voorbeeld: ¿Dónde está la salida? — “Waar is de uitgang?” puedo is de vorm van poder in de tegenwoordige tijd voor de eerste persoon enkelvoud: “ik kan”. In deze vraag introduceert het een mogelijkheid of toestemming om iets te doen. De combinatie puedo + infinitief is een bruikbaar patroon: ¿Puedo entrar? — “Kan ik binnenkomen?” probarme bestaat uit probar plus het wederkerende voornaamwoord me. Bij kleding betekent probarse “iets passen” of “iets aantrekken om te zien of het past”; me verwijst hier naar de spreker als degene die de kleding past. Het infinitief blijft na puedo staan: puedo probarme .... Voorbeeld: Quiero probarme esta chaqueta. — “Ik wil dit jasje passen.” la talla betekent “de maat”. Talla is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, daarom staat hier het lidwoord la. Het kan bij kleding naar de maataanduiding verwijzen, niet naar het kledingstuk zelf. Voorbeeld: Necesito otra talla. — “Ik heb een andere maat nodig.” más grande betekent hier “groter”. Grande is de basisvorm; met más wordt de vergelijkende vorm gemaakt: más grande = “groter”. Het bijvoeglijk naamwoord vergelijkt de maat met een andere maat die in de situatie al relevant is. Het verandert hier niet van vorm voor mannelijk of vrouwelijk: una talla más grande, maar ook un tamaño más grande. Samen vormt ¿Dónde puedo probarme la talla más grande? de vraag: “Waar kan ik de grotere maat passen?” ¿Dónde vraagt naar de plaats, puedo probarme naar de mogelijkheid om de kleding zelf te passen, en la talla más grande benoemt de grotere maat.

9. Los probadores están detrás de ese expositor.

   De paskamers zijn achter die display.

   probadores

   paskamers

   están

   zijn; zich bevinden

   detrás de

   achter

   ese

   die

   expositor

   display

   Uitgebreide uitleg

   probadores betekent hier “paskamers”. Het is het meervoud van probador, een zelfstandig naamwoord voor een ruimte waarin je kleding past. Het woord is mannelijk; het meervoud krijgt -es: el probador → los probadores. In de vorige vraag verwijst de context naar deze paskamers, maar de vorm zelf drukt vooral meervoud uit. están is de meervoudsvorm van estar in de tegenwoordige tijd: ellos/ellas están. Estar gebruik je hier voor de plaats waar iets of iemand zich bevindt; het is dus niet het algemene “zijn” van ser. Vergelijk: Las llaves están aquí. = “De sleutels zijn hier.” detrás de is een vaste plaatsbepaling met de betekenis “achter”. Het zelfstandig naamwoord of de aanwijzer erna vormt het punt waarachter iets zich bevindt. Een bruikbaar patroon is estar detrás de + zelfstandig naamwoord: La tienda está detrás del hotel. = “De winkel is achter het hotel.” ese betekent hier “die” en verwijst naar een enkelvoudig mannelijk zelfstandig naamwoord op enige afstand van de spreker. Het stemt af op expositor, niet op probadores: ese expositor. De vormen zijn onder andere ese (mannelijk enkelvoud), esa (vrouwelijk enkelvoud), esos (mannelijk meervoud) en esas (vrouwelijk meervoud). De vorm drukt hier geen onbekend aantal uit; het zelfstandig naamwoord na ese staat wel in het enkelvoud. expositor betekent hier “display” of “presentatiemeubel”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el expositor; het meervoud is los expositores. In combinatie met ese gaat het om één specifieke display die als oriëntatiepunt voor “achter” dient. Samen vormen de delen: Los probadores = “de paskamers”, están = “bevinden zich/zijn”, en detrás de ese expositor = “achter die display”. De volledige betekenis is daarom: “De paskamers zijn achter die display.” De zin geeft een eenvoudige plaatsaanduiding in een winkel.