Betalen en zware en glazen boodschappen apart inpakken | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Está abierta esta caja ahora?

   Is deze kassa nu open?

   Está

   is

   abierta

   open

   esta

   deze

   caja

   kassa

   ahora

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Está is de tegenwoordige tijd van estar voor de derde persoon enkelvoud: “is”. Estar beschrijft hier een toestand. Het accent onderscheidt está van esta zonder accent. abierta betekent hier “open”. Dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van abierto en het bijvoeglijk naamwoord stemt af op caja, een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Vergelijk: El libro está abierto. — “Het boek is open.” esta betekent “deze” en staat vóór caja. Het is de aanwijzende vorm voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. esta caja betekent “deze kassa”; dit verschilt van está abierta, “is open”. caja betekent in deze zin “kassa”, zoals de vaste Nederlandse vertaling aangeeft. Het woord is vrouwelijk: la caja. Voorbeeld: La caja está abierta. — “De kassa is open.” ahora betekent “nu” en plaatst de toestand in het huidige moment. Voorbeeld: La tienda está abierta ahora. — “De winkel is nu open.” Samen vormen Está abierta de vraag of iets open is. Esta caja geeft aan welke kassa wordt bedoeld, en ahora beperkt de vraag tot het huidige moment. De hele vraag betekent: “Is deze kassa nu open?”

2. Puedes poner tus cosas aquí.

   Je kunt je boodschappen hier neerleggen.

   Puedes

   kunt

   poner

   neerleggen

   cosas

   boodschappen

   aquí

   hier

   Uitgebreide uitleg

   Puedes betekent hier “je kunt” en is de tegenwoordige tijd van poder bij tú: puedo, puedes, puede. Het drukt hier een mogelijkheid of toestemming uit. Voorbeeld: Puedes esperar aquí. — “Je kunt hier wachten.” poner is een infinitief met de betekenis “neerleggen” of algemener “zetten/plaatsen”. Na puedes blijft het werkwoord in de infinitief: puedes poner. De keuze tussen “neerleggen”, “zetten” en “plaatsen” hangt af van wat er wordt geplaatst. Voorbeeld: Puedes poner el libro en la mesa. — “Je kunt het boek op tafel leggen.” cosas is het meervoud van cosa, “ding” of “spul”. In deze context wordt het volgens de vaste vertaling opgevat als de boodschappen of spullen die de aangesprokene bij zich heeft. Het meervoud verwijst naar meer dan één ding, maar de zin specificeert niet precies welke dingen. Voorbeeld: Mis cosas están aquí. — “Mijn spullen zijn hier.” aquí betekent “hier” en geeft de plaats aan waar de spullen neergelegd kunnen worden. Het is een bijwoord en verandert niet mee met enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: Pon la bolsa aquí. — “Leg de tas hier neer.” Samen vormt Puedes poner tus cosas aquí een directe, neutraal klinkende mededeling of toestemming: “Je kunt je boodschappen hier neerleggen.” tus betekent “je” bij een meervoudig zelfstandig naamwoord; cosas is dus letterlijk “je dingen/spullen”. De combinatie puedes + infinitief is een herbruikbaar patroon voor “je kunt ...”: Puedes usar la pantalla. — “Je kunt het scherm gebruiken.”

3. ¿Debo usar la pantalla para pagar?

   Moet ik het scherm gebruiken om te betalen?

   Debo

   ik moet

   usar

   gebruiken

   pantalla

   scherm

   pagar

   betalen

   Uitgebreide uitleg

   Debo komt van deber en is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon enkelvoud: “ik moet”. In deber + infinitief drukt het een verplichting of noodzaak uit. Vergelijk: debes = “je moet” en debe = “hij/zij/u moet”. usar is het infinitief “gebruiken”. Na deber blijft het volgende werkwoord in het infinitief: debo usar = “ik moet gebruiken”. Voorbeeld: Debo esperar. — “Ik moet wachten.” pantalla is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: “scherm”. Het meervoud is pantallas. Het lidwoord la ervoor geeft hier vrouwelijk enkelvoud aan; het betekent niet zelf “scherm”. pagar is het infinitief “betalen”. In para pagar geeft para het doel aan: “om te betalen”. Voorbeeld: Uso la tarjeta para pagar. — “Ik gebruik de kaart om te betalen.” Samen vormt ¿Debo usar la pantalla para pagar? de vraag “Moet ik het scherm gebruiken om te betalen?” Debo usar vraagt of de spreker dit moet doen, la pantalla is wat de spreker moet gebruiken, en para pagar noemt het doel. De Spaanse vraagtekens markeren de volledige vraag.

4. Usa la pantalla que está a tu derecha.

   Gebruik het scherm aan je rechterkant.

   Usa

   gebruik

   pantalla

   scherm

   está

   is / bevindt zich

   a tu derecha

   aan je rechterkant

   Uitgebreide uitleg

   Usa betekent hier “gebruik” en is de bevestigende gebiedende wijs van usar voor tú (enkelvoud): één aangesproken persoon. De vorm voor een formeel enkelvoud is use, niet usa. Voorbeeld: Usa esta puerta. — “Gebruik deze deur.” pantalla betekent “scherm”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier het lidwoord la: la pantalla. Het meervoud is pantallas. está komt van estar en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Hier beschrijft het de plaats van het scherm: het bevindt zich daar. Het accentteken hoort bij deze vorm. Voorbeeld: La pantalla está aquí. — “Het scherm is hier.” a tu derecha betekent “aan je rechterkant”. tu verwijst grammaticaal naar de aangesproken persoon en heeft hier geen accent; tú met accent is het persoonlijk voornaamwoord “jij”. derecha betekent “rechterkant” of, afhankelijk van de context, “rechts”. que está a tu derecha is een betrekkelijke bijzin die la pantalla nader omschrijft: het gaat om het scherm dat zich aan de rechterkant van de aangesproken persoon bevindt. Samen vormt Usa la pantalla een directe instructie, en de bijzin helpt precies het bedoelde scherm te identificeren. De hele zin betekent daarom: “Gebruik het scherm aan je rechterkant.”

5. La bolsa se siente demasiado llena.

   De tas voelt te vol.

   La bolsa

   de tas

   se siente

   voelt

   demasiado

   te

   llena

   vol

   Uitgebreide uitleg

   La bolsa betekent hier “de tas”. bolsa is een vrouwelijk, enkelvoudig zelfstandig naamwoord; daarom staat het lidwoord als la. Het bijvoeglijk naamwoord later in de zin stemt daar ook mee overeen: llena, niet lleno. Voorbeeld: La bolsa es pequeña. — “De tas is klein.” se siente betekent hier “voelt” of letterlijk “voelt aan”. Het is de derde persoon enkelvoud van sentirse, gebruikt om aan te geven hoe iets aanvoelt. Het onderwerp is hier de tas; se hoort bij deze pronominale constructie en is niet zelfstandig “zich” in de Nederlandse vertaling. De vorm siente hoort bij het werkwoord sentir; bijvoorbeeld La tela se siente suave. — “De stof voelt zacht aan.” demasiado betekent “te”, in de betekenis van “meer dan wenselijk”. Hier is het een bijwoord dat de mate van llena versterkt. Het verandert niet mee met het geslacht of getal van bolsa. llena betekent hier “vol”. Dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord lleno, omdat het naar la bolsa verwijst. De gewone vergelijkingsvorm is más llena — “voller”; demasiado llena betekent echter “te vol”, niet alleen “voller”. Voorbeeld: La caja está llena. — “De doos is vol.” Samen vormen de delen La bolsa + se siente + demasiado llena de betekenis: “De tas voelt te vol aan.” De zin beschrijft dus hoe de tas aanvoelt en zegt dat de mate van volheid hoger is dan wenselijk; hij zegt niet dat er noodzakelijk iets specifieks in de tas zit.

6. Puedo poner el artículo pesado en otra bolsa.

   Ik kan het zware artikel in een andere tas doen.

   Puedo

   ik kan

   poner

   doen; plaatsen

   artículo

   artikel

   pesado

   zwaar

   otra

   andere

   bolsa

   tas

   Uitgebreide uitleg

   Puedo betekent hier dat de spreker in staat is iets te doen: “ik kan”. Het is de eerste persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd: puedo, puedes, puede. In dit patroon staat poder vóór een infinitief: Puedo poner... = “Ik kan ... doen/plaatsen”. Poner betekent hier “plaatsen” of in deze context natuurlijker “doen”. Dit is de infinitief; na puedo blijft de tweede werkwoordsvorm een infinitief. Voorbeeld: Puedo abrir la puerta. — “Ik kan de deur openen.” Artículo is hier een zelfstandig naamwoord voor het artikel of voorwerp dat wordt geplaatst. Artículo is mannelijk en enkelvoud, wat je ook ziet aan el artículo. Het meervoud is artículos: los artículos = “de artikelen/voorwerpen”. Pesado betekent hier “zwaar”. De vorm staat in het mannelijk enkelvoud om overeen te komen met artículo: el artículo pesado. Bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord wordt dat bijvoorbeeld pesada: la bolsa pesada — “de zware tas”. Otra betekent hier “een andere”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van otro en stemt overeen met het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord bolsa: otra bolsa. De vormen zijn onder meer otro (mannelijk enkelvoud), otra (vrouwelijk enkelvoud), otros en otras (meervoud). In deze zin betekent otra niet “nog een” als vaste hoeveelheid, maar markeert het een andere tas dan de eerder genoemde tas. Bolsa betekent “tas”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la bolsa; het meervoud is las bolsas. In otra bolsa staat het enkelvoud, omdat het om één andere tas gaat. De volledige opbouw is Puedo + poner + el artículo pesado + en otra bolsa: “Ik kan het zware artikel in een andere tas doen.” El en un/una zijn lidwoorden; hier markeert el het specifieke zware artikel en otra de andere tas. En betekent “in”, en verbindt de plaatsingshandeling met de tas. De zin drukt mogelijkheid of vermogen uit, niet dat de handeling al is uitgevoerd.

7. Por favor, pon los artículos de vidrio en una bolsa aparte.

   Doe de glazen artikelen alstublieft in een aparte tas.

   Por favor

   alstublieft

   pon

   doe erin

   artículos

   artikelen

   de vidrio

   van glas

   una bolsa

   een tas

   aparte

   apart

   Uitgebreide uitleg

   Por favor maakt het verzoek beleefd: “alstublieft”. Het verandert niet wie de handeling moet uitvoeren. pon komt van poner (“doen/leggen/zetten”). Dit is de bevestigende gebiedende wijs voor tú (één aangesproken persoon): pon. Het is een onregelmatige vorm; gebruik dus niet pone als bevel aan tú. Voorbeeld: Pon el libro aquí. — “Leg het boek hier.” los artículos betekent hier “de artikelen”. artículos is het meervoud van het mannelijke zelfstandig naamwoord artículo; daarom staat het lidwoord in het meervoud als los. Het bepaalde lidwoord verwijst hier naar geïdentificeerde artikelen, niet naar een door het lidwoord opgegeven aantal. de vidrio beschrijft waarvan de artikelen gemaakt zijn: “van glas”. de verbindt het zelfstandig naamwoord met het materiaal. Voorbeeld: una botella de vidrio — “een glazen fles”. una bolsa betekent “een tas”. bolsa is vrouwelijk en enkelvoudig, daarom staat ervoor una. In een andere context kan hetzelfde woord ook een zak of tas aanduiden; hier ondersteunt de vaste vertaling “tas” die betekenis. aparte betekent hier “apart” of “afzonderlijk”. Het hoort bij bolsa. Als bijvoeglijk woord blijft aparte in deze betekenis gelijk voor mannelijk en vrouwelijk, enkelvoud en meervoud: un lugar aparte, una bolsa aparte en bolsas aparte. Samen vormt pon los artículos de vidrio en una bolsa aparte de instructie “doe de glazen artikelen in een aparte tas”. en una bolsa geeft aan waar ze in moeten komen, en aparte specificeert dat die tas afzonderlijk is. De volledige uiting is dus een beleefd verzoek aan één persoon om de glazen artikelen apart in een tas te doen.

8. Tendré cuidado mientras los meto en la bolsa.

   Ik zal voorzichtig zijn als ik ze inpak.

   Tendré

   ik zal hebben

   cuidado

   voorzichtigheid; zorg

   mientras

   terwijl

   los

   ze

   meto

   ik stop

   bolsa

   tas; zak

   Uitgebreide uitleg

   Tendré is de toekomende tijd van tener (“hebben”): tendré = “ik zal hebben”. In de vaste combinatie tener cuidado betekent het geheel echter “voorzichtig zijn”. De vorm tendré is eerste persoon enkelvoud; het onderwerp “ik” staat hier niet apart. cuidado is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “voorzichtigheid” of “zorg”. Samen met tener vormt het de herbruikbare uitdrukking tener cuidado: “voorzichtig zijn”. Bijvoorbeeld: Ten cuidado. — “Wees voorzichtig.” mientras leidt hier een tijdsbepaling in en betekent “terwijl” of “als”, in de betekenis dat twee handelingen gelijktijdig plaatsvinden. Bijvoorbeeld: Escucho música mientras trabajo. — “Ik luister naar muziek terwijl ik werk.” los is een meervoudig mannelijk lijdendvoorwerpsvoornaamwoord: “hen” of “ze”. In deze context verwijst het, overeenkomstig de vaste vertaling en de voorafgaande zin, naar de glazen artikelen. Het voornaamwoord staat vóór de vervoegde werkwoordsvorm: los meto = “ik pak ze erin”. meto is de eerste persoon enkelvoud van meter, “erin doen” of “erin stoppen”, in de tegenwoordige tijd. De vorm meto kan dus “ik stop” betekenen. Met en plus een plaats of omhulsel ontstaat een bruikbaar patroon: meto X en Y = “ik stop X in Y”. bolsa is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “tas” of “zak”. In la bolsa verwijst het lidwoord naar een bepaalde tas of zak; het woord zelf blijft bolsa in het enkelvoud. Het meervoud is bolsas. De zin wordt opgebouwd als Tendré cuidado (“ik zal voorzichtig zijn”) + mientras (“terwijl/als”) + los meto en la bolsa (“ik ze in de tas stop”). Het geheel betekent: “Ik zal voorzichtig zijn als ik ze inpak.” De toekomstige hoofdhandeling en de gelijktijdige handeling met mientras worden zo samen uitgedrukt.