Duidelijke aanwijzingen aan een taxichauffeur | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Podría dejarnos cerca de la entrada de la clínica, por favor?

   Kunt u ons alstublieft bij de ingang van de kliniek afzetten?

   Podría

   zou u kunnen

   dejarnos

   ons afzetten

   cerca de

   dicht bij

   la entrada

   de ingang

   la clínica

   de kliniek

   por favor

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   Podría komt van poder (“kunnen”) en is hier de beleefde vraagvorm voor usted: “zou u kunnen”. Het is de derde persoon enkelvoud van de condicional; de vorm drukt hier geen zekerheid over een verleden feit uit, maar maakt het verzoek beleefd. Vergelijk: ¿Puede ayudarme? = “Kunt u mij helpen?” en ¿Podría ayudarme? = “Zou u mij kunnen helpen?” dejarnos bestaat uit dejar (“achterlaten; ergens afzetten”) met het aangehechte voornaamwoord nos (“ons”). Het infinitief blijft hier na podría staan: podría dejarnos = “zou u ons kunnen afzetten”. nos is het lijdend voorwerp en verwijst in deze vaste vertaling naar de sprekers. Voor één persoon gebruik je bijvoorbeeld dejarme (“mij afzetten”). cerca de betekent “dicht bij” en introduceert de plaats. Het is een vaste voorzetseluitdrukking: cerca de la estación = “dicht bij het station”. Het zegt niet dat de plaats precies bij het genoemde punt ligt. la entrada betekent “de ingang”. entrada is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaalde lidwoord la ervoor. Het woord kan in andere contexten ook “toegang” of “entree” betekenen, maar hier gaat het om de ingang als plaats. la clínica betekent “de kliniek”. Ook clínica is vrouwelijk, dus het bepaalde lidwoord is la. De combinatie la entrada de la clínica betekent letterlijk “de ingang van de kliniek”: de verbindt de ingang met de instelling waarvan die ingang is. por favor betekent “alstublieft” en verzacht het verzoek. Het kan aan het begin of einde van een verzoek staan; hier staat het aan het einde. Samen vormt ¿Podría dejarnos cerca de la entrada de la clínica, por favor? de beleefde vraag: “Zou u ons alstublieft dicht bij de ingang van de kliniek kunnen afzetten?” De vraag richt zich tot één aangesproken persoon met usted, vraagt om het afzetten van nos (“ons”), en specificeert de gewenste plaats met cerca de la entrada de la clínica.

2. ¿Está justo después del cruce principal?

   Is dat net voorbij de grote kruising?

   Está

   is

   justo

   net; precies

   después del

   na; voorbij de

   cruce

   kruising

   principal

   belangrijkste; hoofd-

   Uitgebreide uitleg

   Está komt van estar en is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud. Hier staat het onderwerp niet apart in de Spaanse vraag; volgens de vaste vertaling gaat het om “dat”. Estar gebruik je hier om de plaats van iets of iemand aan te geven. Voorbeeld: La clínica está aquí. — “De kliniek is hier.” Justo betekent hier “net” of “precies”: het beperkt de plaatsbepaling tot een punt vlak na de kruising. In andere contexten kan justo ook “rechtvaardig” betekenen, maar dat is hier niet de bedoelde betekenis. Después del bestaat uit después de (“na; voorbij”) plus el; de + el wordt samengetrokken tot del. Het patroon después de + zelfstandig naamwoord geeft aan wat als referentiepunt dient. Voorbeeld: después del banco — “na de bank”. Het tegenovergestelde is antes de — “vóór”. Cruce is een zelfstandig naamwoord voor een kruising of kruispunt. Het hoort bij de woordenschat voor routebeschrijvingen. Voorbeeld: Gire en el cruce. — “Sla af bij de kruising.” Principal beschrijft hier cruce en betekent “belangrijkste” of “hoofd-”. Het is een bijvoeglijk naamwoord; de vorm is in het enkelvoud zowel mannelijk als vrouwelijk principal, terwijl het meervoud principales is. Voorbeeld: la calle principal — “de hoofdstraat”. Samen vormt justo después del cruce principal de plaatsbepaling “net na de hoofd-/belangrijkste kruising”. De hele vraag ¿Está justo después del cruce principal? betekent daarom: “Is dat net voorbij de grote kruising?” De vraag controleert of iets zich op die plaats bevindt.

3. Gire a la izquierda después del banco.

   Sla na de bank linksaf.

   Gire

   sla af / draai

   a la izquierda

   naar links

   después

   na / daarna

   banco

   bank

   Uitgebreide uitleg

   Gire betekent hier “sla af” of “draai” en is een bevestigende gebiedende wijs voor usted in het enkelvoud: je spreekt dus één persoon formeel aan. Vergelijk gira voor tú en giren voor ustedes. De vorm gire kan in andere zinsverbanden ook een aanvoegende wijs zijn, maar hier geeft de route-instructie hem de functie van een bevel. A la izquierda geeft de richting aan: naar links. Izquierda is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la. Het tegenovergestelde is a la derecha (“naar rechts”). Después betekent hier “na” en verwijst naar de volgorde van de route. In después del banco staat het vóór het oriëntatiepunt waarop de volgorde wordt gebaseerd. Del is de samentrekking van de + el en betekent hier “na de/na het” in combinatie met después. Banco betekent in deze zin “bank”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord, wat ook zichtbaar is in el binnen del. Een kort voorbeeld: Después del banco, gire a la derecha. — “Na de bank slaat u rechtsaf.” Samen vormen de delen Gire + a la izquierda + después del banco de instructie: “Sla na de bank linksaf.”

4. Después, siga la calle hacia la farmacia.

   Volg daarna de weg richting de apotheek.

   Después

   daarna

   siga

   volg

   calle

   straat

   hacia

   richting

   farmacia

   apotheek

   Uitgebreide uitleg

   Después betekent hier “daarna” en plaatst deze instructie na een eerdere stap. Het is een bijwoord; het verandert niet mee met persoon of getal. Voor een eerder genoemde handeling kun je bijvoorbeeld zeggen: Después, gire a la derecha. — “Sla daarna rechtsaf.” Siga betekent hier “volg”. Dit is de bevestigende gebiedende wijs van seguir voor usted (enkelvoud): een beleefde instructie aan één persoon. De vorm is dus niet sigue (tú) en ook niet sigan (ustedes). Seguir heeft in andere tijden bijvoorbeeld sigo — “ik volg” en siguió — “hij/zij volgde”. Calle betekent “straat”. Het is een zelfstandig naamwoord en verschijnt hier met het lidwoord la: la calle. In de vaste zin wordt geen specifieke straatnaam genoemd; het gaat om de straat die men moet volgen. Voorbeeld: La calle es estrecha. — “De straat is smal.” Hacia geeft een richting aan: “naar” of “in de richting van”. Het benoemt de richting, niet noodzakelijk het bereiken van de bestemming. Voorbeeld: Camina hacia el parque. — “Loop in de richting van het park.” Farmacia betekent “apotheek”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la farmacia. Voorbeeld: La farmacia está cerca. — “De apotheek is dichtbij.” Samen vormen de delen: Después + siga + la calle + hacia la farmacia: “Volg daarna de straat in de richting van de apotheek.” De spreker geeft eerst de volgorde (“daarna”), vervolgens een beleefde enkelvoudige instructie (siga), en daarna de route (la calle) met de richting (hacia la farmacia).

5. ¿Debo seguir recto después de girar?

   Moet ik na het afslaan rechtdoor blijven rijden?

   Debo

   moet ik

   seguir

   doorgaan; blijven rijden

   recto

   rechtdoor

   después de

   na

   girar

   afslaan; draaien

   Uitgebreide uitleg

   Debo komt van deber en is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon enkelvoud: “ik moet”. In deze vraag drukt het uit dat de spreker wil weten of rechtdoor gaan verplicht of de juiste vervolgstap is. Vergelijk: debes = “jij moet” en debe = “hij/zij/u moet”. Na deber staat het volgende werkwoord in de infinitief. seguir betekent hier “doorgaan” of, in deze routecontext, “blijven rijden”. Het is de infinitief na debo; de vorm zegt dus niet zelfstandig wie de handeling uitvoert. In een andere vorm kan hetzelfde werkwoord bijvoorbeeld sigo = “ik ga door” zijn. Voorbeeld: Sigo recto. = “Ik ga rechtdoor.” recto betekent hier “rechtdoor”. Het werkt in deze zin als richtingsaanduiding bij seguir: seguir recto = “rechtdoor doorgaan”. In deze adverbiale betekenis verandert recto niet mee met een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Siga recto. = “Ga rechtdoor.” después de betekent “na” en geeft aan dat de volgende handeling eerst plaatsvindt. Voor een werkwoord volgt hier de infinitief: después de girar = “na het afslaan”. Het patroon is bruikbaar als después de + infinitief, bijvoorbeeld después de comer = “na het eten”. girar betekent hier “afslaan”, dus van richting veranderen tijdens de route. Het is een infinitief na después de; daarom wordt er in dit fragment geen persoon of tijd door die vorm uitgedrukt. Afhankelijk van de context kan girar ook “draaien” betekenen. Voorbeeld: Gire a la derecha. = “Sla rechtsaf.” Samen vormt debo seguir recto de vraag naar de verplichting of juiste vervolghandeling: “moet ik rechtdoor blijven rijden?” después de girar bepaalt wanneer dat gebeurt: pas na het afslaan. De volledige betekenis is dus: “Moet ik na het afslaan rechtdoor blijven rijden?”

6. Siga recto hasta que la farmacia esté a su derecha.

   Blijf rechtdoor rijden tot de apotheek aan uw rechterkant is.

   Siga

   ga / blijf gaan

   recto

   rechtdoor

   hasta que

   totdat

   la farmacia

   de apotheek

   esté

   is / zich bevindt

   a su derecha

   aan uw rechterkant

   Uitgebreide uitleg

   Siga is hier een bevestigend bevel aan één persoon met de beleefde vorm usted: “gaat u verder”. De vorm hoort bij seguir; vergelijk voor dezelfde betekenis bijvoorbeeld sigue (tú) en sigan (ustedes). In deze zin verwijst Siga naar het doorgaan in de aangegeven richting, niet naar een apart nieuw werkwoord. recto geeft hier aan hoe men verdergaat: rechtdoor. Het is in deze combinatie een bijwoordelijke richtingsaanduiding. Samen vormen Siga recto een herbruikbaar patroon: “ga/rijd rechtdoor”. hasta que betekent “totdat” en leidt hier de grens van de beweging in. Het sluit het voorafgaande niet uit: men gaat rechtdoor tot het in de volgende bijzin beschreven punt is bereikt. la farmacia betekent “de apotheek”. Farmacia is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er la. Het bepaalde lidwoord maakt duidelijk dat het om een in deze situatie geïdentificeerde apotheek gaat, zonder op zichzelf de precieze referentie verder te specificeren. esté komt van estar (“zich bevinden/zijn”). Dit is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige aanvoegende wijs. Na hasta que wordt deze vorm hier gebruikt voor een nog te bereiken toestand: de apotheek bevindt zich dan aan de rechterkant. De vorm is dus niet simpelweg de indicatief está. a su derecha betekent letterlijk “aan uw rechterkant”. Su is hier de bezittelijke vorm die bij de beleefde aanspreking past; derecha is het vrouwelijke zelfstandig naamwoord voor “rechterkant”. Het voorzetsel a hoort bij deze vaste plaatsaanduiding. De zin wordt zo opgebouwd: Siga recto = “ga/rijd rechtdoor”, hasta que = “totdat”, en la farmacia esté a su derecha = “de apotheek zich aan uw rechterkant bevindt”. Als geheel: “Blijf rechtdoor rijden tot de apotheek aan uw rechterkant is.”

7. ¿Dónde quiere que pare?

   Waar wilt u dat ik stop?

   Dónde

   waar

   quiere

   wilt u

   pare

   stop

   Uitgebreide uitleg

   Dónde betekent hier waar en vraagt naar een plaats. Het accentteken onderscheidt het vragende dónde van het betrekkelijke donde in bijvoorbeeld el lugar donde paro (“de plaats waar ik stop”). quiere komt van querer (“willen”). Dit is de vorm voor usted in de tegenwoordige tijd; de vaste vertaling maakt duidelijk dat de aangesprokene met “u” wordt bedoeld. Hetzelfde woord kan ook bij él of ella horen, maar dat is hier niet de bedoelde lezing. Een bruikbaar patroon is ¿Quiere ...? — “Wilt u ...?” pare komt van parar (“stoppen”). Hier staat het in de tegenwoordige aanvoegende wijs (subjuntivo), omdat het volgt op quiere que: quiere que + [iemand] + pare. De vorm pare past bij de niet-uitgesproken spreker als onderwerp: “dat ik stop”. In een andere context kan pare ook de gebiedende vorm voor usted zijn, maar hier is het geen zelfstandig bevel; het maakt deel uit van de bijzin na que. Samen vormt ¿Dónde quiere que pare? het patroon ¿Dónde quiere que + onderwerp + werkwoord? — “Waar wilt u dat [ik] stop?” De vraag gaat dus over de gewenste stopplaats, niet over de plaats waar de aangesprokene zelf stopt. De voorgaande route-instructie en het volgende antwoord passen bij die betekenis.

8. Cualquier lugar cerca de la puerta principal está bien.

   Een plek in de buurt van de voordeur is prima.

   Cualquier

   elke / om het even welke

   lugar

   plek

   cerca de

   in de buurt van

   puerta

   deur

   principal

   voornaamste; hoofd-

   está bien

   is prima

   Uitgebreide uitleg

   Cualquier betekent hier “elke” of “om het even welke”. Het is de verkorte vorm van cualquiera vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord, zowel mannelijk als vrouwelijk: cualquier lugar en cualquier puerta. De vorm zelf verandert dus niet voor mannelijk of vrouwelijk; vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord blijft de vorm cualquiera: cualesquiera lugares is mogelijk, maar in gewoon taalgebruik komt die vorm minder vaak voor. Lugar betekent “plek” of “plaats”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is lugares. Voorbeeld: Busco un lugar. — “Ik zoek een plek.” Cerca de is een vaste voorzetseluitdrukking met de betekenis “in de buurt van”. In deze zin volgt la puerta principal: “de hoofddeur”. Voorbeeld: Vivo cerca de aquí. — “Ik woon hier in de buurt.” Puerta betekent “deur”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is puertas. Principal betekent hier “voornaamste” of “hoofd-” en beschrijft puerta: puerta principal betekent “hoofddeur” of, in deze context, natuurlijk “voordeur”. Principal heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; het meervoud is principales. Voorbeeld: la calle principal — “de hoofdstraat”. Está bien betekent “is prima” of “is goed”. Está is de derde persoon enkelvoud van estar, hier gebruikt om één plek als aanvaardbaar te beoordelen; bien is een bijwoord met de betekenis “goed”. Voorbeeld: Aquí está bien. — “Hier is het prima.” Samen vormt Cualquier lugar het onderwerp: “elke plek” of, in deze situatie, “een plek naar keuze”. Cerca de la puerta principal bepaalt waar die plek is. Está bien beoordeelt die mogelijkheid als aanvaardbaar. De volledige betekenis is: “Een plek in de buurt van de voordeur is prima.”

9. Puedo parar justo después de la entrada.

   Ik kan net voorbij de ingang stoppen.

   Puedo

   kan

   parar

   stoppen

   justo después de

   net voorbij

   entrada

   ingang

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is the first-person singular present form of poder (“kunnen”). It means that the speaker has the ability or possibility to do something. Poder is commonly followed by an infinitive: Puedo esperar = “Ik kan wachten.” Parar is an infinitive meaning “stoppen”. After puedo, it stays in the infinitive rather than being conjugated: puedo parar = “ik kan stoppen”. The infinitive can also be used independently in other constructions, for example Quiero parar = “Ik wil stoppen.” Justo después de means “net na” or “precies na”. Después de introduces what comes later in relation to a reference point; justo makes the boundary precise. For example, justo después de la reunión means “net na de vergadering”. Here, the reference point is the entrance. Entrada is a feminine noun meaning “ingang” in this sentence. With the feminine singular article, it appears as la entrada; the preposition gives the full sequence de la entrada (“van de ingang”). The same noun can have other context-dependent meanings, such as “toegang” or “entree”, but “ingang” is the intended meaning here. Together, puedo parar expresses “ik kan stoppen”, and justo después de la entrada specifies the place: “net voorbij de ingang”. The complete utterance therefore means: “Ik kan net voorbij de ingang stoppen.”