De hoofdingang in het station vinden | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Disculpe, ¿por dónde se va a la entrada principal?

   Pardon, welke kant leidt naar de hoofdingang?

   Disculpe

   Pardon / neem me niet kwalijk

   por dónde

   welke kant op / via welke weg

   se va

   men gaat / het leidt

   entrada

   ingang

   principal

   hoofd- / belangrijkste

   Uitgebreide uitleg

   Disculpe is een beleefde manier om iemands aandacht te vragen: “pardon” of “neem me niet kwalijk”. Het is de bevestigende bevelsvorm van disculpar voor usted, dus enkelvoud; de informele vorm voor tú is disculpa. Voorbeeld: Disculpe, ¿puede ayudarme? — “Pardon, kunt u me helpen?” por dónde vraagt naar de route of richting: welke kant je op moet of via welke weg je gaat. Vergelijk ¿dónde? — “waar?” met ¿por dónde? — “welke kant op?” In se va is va de derde persoon enkelvoud van ir (“gaan”); de basisvorm is ir. Hier maakt se een onpersoonlijke constructie: er wordt niet gezegd welke specifieke persoon gaat. Voorbeeld: Por aquí se va al museo. — “Via deze kant gaat men naar het museum.” entrada betekent hier “ingang”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, wat je ook ziet aan la in a la entrada. Voorbeeld: La entrada está a la derecha. — “De ingang is aan de rechterkant.” principal betekent hier “hoofd-” of “belangrijkste”. Het is een bijvoeglijk naamwoord bij entrada. In het enkelvoud heeft het dezelfde geschreven vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; het meervoud is principales, bijvoorbeeld in las entradas principales — “de hoofdingangen”. Samen betekent a la entrada principal “naar de hoofdingang”: a markeert de bestemming en la entrada principal is de naamwoordgroep voor die bestemming. De volledige vraag ¿por dónde se va a la entrada principal? vraagt welke route of richting naar de hoofdingang leidt. Met Disculpe erbij is het geheel een beleefd verzoek om de weg te wijzen: “Pardon, welke kant leidt naar de hoofdingang?”

2. Siga las señales amarillas hacia el vestíbulo principal.

   Volg de gele borden naar de hoofdhal.

   Siga

   volg

   señales

   borden

   amarillas

   gele

   hacia

   naar

   vestíbulo

   hal

   principal

   hoofd-

   Uitgebreide uitleg

   Siga betekent hier “volg” en is de bevestigende gebiedende wijs voor usted in het enkelvoud: een beleefde instructie aan één persoon. De vorm hoort bij het werkwoord seguir; in andere tijden zie je bijvoorbeeld sigue als tegenwoordige tijd voor tú, maar dat is niet dezelfde aanspreekvorm. Voorbeeld: Siga recto. — “Ga rechtdoor.” señales betekent hier “borden” of “bewegwijzeringsborden”. Het is het meervoud van het zelfstandig naamwoord señal (vrouwelijk: la señal, meervoud las señales). Het woord kan ook andere soorten signalen aanduiden; hier wordt de betekenis door de vaste vertaling en de richtinggevende context beperkt tot borden die de weg wijzen. amarillas betekent “gele” en beschrijft señales. Het bijvoeglijk naamwoord is vrouwelijk meervoud om met señales overeen te stemmen: amarillo (mannelijk enkelvoud), amarilla (vrouwelijk enkelvoud), amarillos (mannelijk meervoud), amarillas (vrouwelijk meervoud). Voorbeeld: las puertas amarillas — “de gele deuren.” hacia is een voorzetsel dat een richting naar een doel aanduidt: “naar” of “in de richting van”. Het drukt hier de richting uit waarin men de gele borden moet volgen, niet dat men al op de bestemming is. vestíbulo betekent “hal” of “foyer”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el vestíbulo; het meervoud is los vestíbulos. De klemtoon wordt in de spelling met het accent op de í aangegeven. Voorbeeld: El vestíbulo está lleno. — “De hal is vol.” principal betekent hier “hoofd-” en specificeert welk soort hal bedoeld wordt. Dit bijvoeglijk naamwoord heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden: el vestíbulo principal, maar la entrada principal; in het meervoud wordt het principales. Samen vormen de delen de instructie Siga las señales amarillas hacia el vestíbulo principal.: “Volg de gele borden naar de hoofdhal.” Siga geeft de instructie aan één aangesproken persoon in de usted-vorm; las señales amarillas is wat die persoon moet volgen, en hacia el vestíbulo principal geeft de bestemming of richting aan.

3. ¿Debo tomar la escalera mecánica después de los tornos?

   Moet ik na de poortjes de roltrap nemen?

   Debo

   ik moet

   tomar

   nemen

   escalera mecánica

   roltrap

   después de

   na

   tornos

   poortjes

   Uitgebreide uitleg

   Debo is de eerste persoon enkelvoud van deber in de tegenwoordige tijd. Hier drukt het een verplichting of noodzakelijkheid van de spreker uit: “moet ik …?”. Het is geen bevel aan de luisteraar. Vergelijk: debo esperar = “ik moet wachten”. tomar is de infinitief “nemen”. Na debo blijft het werkwoord in de infinitief: debo tomar = “ik moet nemen”. In deze context betekent tomar niet letterlijk iets vastpakken, maar een vervoermiddel of route nemen. Voorbeeld: Debo tomar el autobús. — “Ik moet de bus nemen.” escalera mecánica betekent hier “roltrap”. Het is een vrouwelijke enkelvoudige woordgroep: escalera is het zelfstandig naamwoord en mecánica is het bijvoeglijk naamwoord dat ermee overeenkomt in geslacht en getal. Mecánica betekent hier dat de trap mechanisch beweegt; samen vormt de woordgroep de gebruikelijke betekenis “roltrap”. después de is een vaste voorzetselconstructie met de betekenis “na”. Ze plaatst wat volgt in de tijd of volgorde na iets anders. In deze zin komt de roltrap dus na de genoemde poortjes in de route: después de los tornos = “na de poortjes”. los tornos betekent hier “de poortjes” of “de tourniquets”. Tornos is het meervoud van torno; los is het meervoudige mannelijke bepaalde lidwoord dat bij dit zelfstandig naamwoord hoort. In de stations- of toegangscontext bevestigt de vertaling dat het om doorgangspoortjes gaat, niet om een andere betekenis van torno. Samen vormt Debo tomar la escalera mecánica después de los tornos? de vraag: “Moet ik na de poortjes de roltrap nemen?” De spreker vraagt naar de juiste route en legt de handeling bij zichzelf: na het passeren van de poortjes de roltrap nemen. De volgende zin gebruikt vervolgens por ella om naar de roltrap te verwijzen en geeft aan dat men ermee omhoog moet gaan.

4. Suba por ella y luego gire a la derecha.

   Neem de roltrap naar boven en ga dan rechtsaf.

   Suba

   ga omhoog

   por ella

   via de roltrap

   luego

   daarna

   gire

   draai of sla af

   a la derecha

   naar rechts

   Uitgebreide uitleg

   Suba betekent hier “ga naar boven” en is de bevestigende gebiedende wijs van subir voor usted (enkelvoud). De vorm richt zich dus tot één persoon in de beleefde of formele aanspreekvorm. Vergelijk voor tú: sube. Voorbeeld: Suba al segundo piso. — “Ga naar de tweede verdieping.” por ella verwijst hier naar de eerder genoemde roltrap, Spaans la escalera mecánica. Ella is het vrouwelijke enkelvoudige persoonlijk voornaamwoord; por geeft hier de route aan: via of met dat middel. Het voornaamwoord stemt in grammaticaal geslacht en getal overeen met het bedoelde vrouwelijke enkelvoud. Voorbeeld: Suba por ella. — “Ga via de roltrap naar boven.” luego is een tijdsbepalend bijwoord met de betekenis “daarna” of “vervolgens”. Het ordent de tweede handeling na de eerste. gire komt van girar en is opnieuw een bevestigende gebiedende wijs voor usted in het enkelvoud. Hier betekent het “draai” of “sla af”; de daaropvolgende richtingsaanduiding specificeert de richting. Voor tú is de overeenkomstige vorm gira. Voorbeeld: Gire a la izquierda. — “Sla linksaf.” a la derecha is een vaste richtingsaanduiding: a + la + derecha, letterlijk “naar de rechterkant”, dus “naar rechts”. Het zelfstandige naamwoord derecha is vrouwelijk enkelvoud; la stemt daarmee overeen. De tegenstelling is a la izquierda — “naar links”. Samen geeft Suba por ella y luego gire a la derecha. eerst een route-instructie via de roltrap naar boven en daarna een tweede instructie om rechtsaf te slaan: “Neem de roltrap naar boven en ga dan rechtsaf.”

5. ¿Está lejos la entrada principal?

   Is de hoofdingang ver van hier?

   Está

   is

   lejos

   ver

   entrada

   ingang

   principal

   hoofd-

   Uitgebreide uitleg

   Está is hier de tegenwoordige tijd van estar in de derde persoon enkelvoud: “is”. Estar gebruik je hier voor een toestand of ruimtelijke afstand; ser past niet bij deze betekenis. Voorbeelden: La estación está cerca. — “Het station is dichtbij.” Las estaciones están cerca. — “De stations zijn dichtbij.” De vorm verandert dus mee met het onderwerp: enkelvoud está, meervoud están. Lejos betekent hier “ver weg”. Het is een bijwoord en verandert niet voor geslacht of getal. Het vormt met estar de afstandsuitdrukking estar lejos: “ver weg zijn”. Het tegenovergestelde is cerca: La entrada está cerca. — “De ingang is dichtbij.” Entrada betekent hier “ingang”. Het is een zelfstandig naamwoord; de vaste vorm in deze zin is vrouwelijk enkelvoud, wat zichtbaar is aan la: la entrada. Het meervoud is entradas, bijvoorbeeld las entradas — “de ingangen”. Principal betekent hier “hoofd-” of “belangrijkste” en beschrijft entrada. Als bijvoeglijk naamwoord staat het na het zelfstandig naamwoord. De vorm is gelijk voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud (el acceso principal, la entrada principal); in het meervoud wordt het principales. De volledige vraag heeft de volgorde ¿Está lejos la entrada principal?: eerst staat het werkwoord está, daarna de afstandsbepaling lejos, en vervolgens het onderwerp la entrada principal. Samen betekent dit: “Is de hoofdingang ver van hier?” De vraag gebruikt geen afzonderlijk woord voor “hier”; die lezing wordt door de vaste vertaling gegeven. Het patroon ¿Está lejos + zelfstandig naamwoord? is herbruikbaar, bijvoorbeeld ¿Está lejos el hotel? — “Is het hotel ver weg?”

6. Es un paseo corto desde allí.

   Vanaf daar is het een kort stukje lopen.

   Es

   is

   paseo

   wandeling; stukje lopen

   corto

   kort

   desde allí

   vanaf daar

   Uitgebreide uitleg

   Es is de derde persoon enkelvoud van ser in de tegenwoordige tijd. Hier verbindt het de situatie met un paseo corto: “het is”. Spaans gebruikt ser hier om iets te beschrijven of te typeren; estar zou niet dezelfde constructie geven. Voorbeeld: El paseo es agradable. — “De wandeling is aangenaam.” paseo is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. In deze zin betekent het een wandeling of, in combinatie met de rest, een stukje lopen. Het kan ook “uitje” of “wandelingetje” betekenen. Voorbeeld: El paseo es corto. — “De wandeling is kort.” corto is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord corto (“kort”) en stemt af op paseo. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is corta, bijvoorbeeld in una distancia corta; de meervoudsvormen zijn cortos en cortas. Voorbeeld: Es una caminata corta. — “Het is een korte wandeling.” desde allí geeft het vertrekpunt aan: “vanaf daar”. desde betekent hier “vanaf”, en allí is een plaatsbijwoord met de betekenis “daar”. In deze zin wordt de afstand dus vanaf die locatie beschreven. Samen betekent Es un paseo corto desde allí: “Vanaf daar is het een kort stukje lopen.” In de gegeven context is dat een antwoord op de vraag of de hoofdingang ver weg is.

7. Esta estación es un poco confusa.

   Dit station is een beetje verwarrend.

   Esta

   deze

   estación

   station

   es

   is

   un poco

   een beetje

   confusa

   verwarrend

   Uitgebreide uitleg

   Esta verwijst hier naar een specifiek vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: estación. De vorm kan nabijheid of een contextueel aangewezen referent uitdrukken; de vorm zelf legt niet altijd fysieke nabijheid vast. Vergelijk este bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Esta calle es larga. — Deze straat is lang. estación betekent hier “station”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la estación. Het meervoud is las estaciones. In deze zin is het station het onderwerp van de beschrijving. es is de tegenwoordige tijd van ser (“zijn”), in de derde persoon enkelvoud: él/ella/usted es. Ser wordt gebruikt om een kenmerk of beschrijving aan een onderwerp te koppelen. Voorbeeld: La estación es grande. — Het station is groot. un poco betekent hier “een beetje” en geeft een geringe mate aan. Het maakt de daaropvolgende beschrijving niet ongedaan. Voorbeeld: El camino es un poco largo. — De route is een beetje lang. confusa betekent hier “verwarrend” of “onduidelijk”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord confuso, omdat het bij estación hoort. Andere overeenstemmende vormen zijn bijvoorbeeld confuso (mannelijk enkelvoud), confusos (mannelijk meervoud) en confusas (vrouwelijk meervoud). Voorbeeld: La señal es confusa. — Het bord is verwarrend. Samen vormen de delen: Esta estación (“dit station”) + es (“is”) + un poco confusa (“een beetje verwarrend”). De volledige betekenis is: “Dit station is een beetje verwarrend.”

8. Las señales son más fáciles de seguir arriba.

   De borden zijn boven makkelijker te volgen.

   señales

   borden

   son

   zijn

   más fáciles

   makkelijker

   seguir

   volgen

   arriba

   boven

   Uitgebreide uitleg

   señales betekent hier “borden” of “bewegwijzeringsborden”. Het is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord señal (een bord, signaal of teken, afhankelijk van de context). In deze zin verwijst de vaste vertaling naar borden die je kunt volgen. Voorbeeld: Las señales son claras. — “De borden zijn duidelijk.” son is de tegenwoordige tijd van ser bij ellos/ellas/ustedes: “zijn”. De vorm is meervoud en past bij Las señales. Ser vormt hier de koppeling met het kenmerk más fáciles de seguir. Voorbeeld: Las señales son claras. — “De borden zijn duidelijk.” más fáciles betekent hier “makkelijker”. De vergelijking wordt gevormd met más + het bijvoeglijk naamwoord fácil; fáciles is de meervoudsvorm van fácil en past bij señales. Fácil heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk; in het meervoud wordt het fáciles. Voorbeeld: Estas instrucciones son más fáciles. — “Deze instructies zijn makkelijker.” seguir is het infinitief “volgen”. Na een bijvoeglijk naamwoord gebruikt het Spaans vaak de + infinitief: fácil de seguir betekent “makkelijk te volgen”. Het onderwerp van seguir wordt hier niet als een apart woord genoemd; de zin beschrijft de borden als iets dat men kan volgen. Voorbeeld: El camino es fácil de seguir. — “De weg is makkelijk te volgen.” arriba is een bijwoord dat “boven” betekent. Het geeft hier aan dat het volgen boven makkelijker is. Als tegenstelling staat abajo voor “beneden”. Voorbeeld: La salida está arriba. — “De uitgang is boven.” Samen bestaat de zin uit Las señales (“de borden”), son más fáciles de seguir (“zijn makkelijker te volgen”) en arriba (“boven”). De volledige betekenis is dus: “De borden zijn boven makkelijker te volgen.” De vergelijking zegt dat het volgen boven makkelijker is dan op een andere, niet nader genoemde plaats; die andere plaats wordt niet in de zin genoemd.