Een verloren reiskaart melden | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Creo que perdí mi tarjeta de transporte en el tren.

   Ik denk dat ik mijn reiskaart in de trein ben kwijtgeraakt.

   Creo que

   Ik denk dat

   perdí

   ik raakte kwijt

   tarjeta

   kaart

   transporte

   vervoer

   tren

   trein

   Uitgebreide uitleg

   Creo que betekent hier “ik denk dat”. Dit is een veelgebruikte manier om een mening of onzekere inschatting in te leiden. Na creo volgt que met de inhoud van de gedachte. Bijvoorbeeld: Creo que llega tarde. — “Ik denk dat hij/zij laat aankomt.” perdí betekent hier “ik ben kwijtgeraakt”. De basisvorm is perder (“verliezen, kwijtraken”); perdí is de verleden tijd voor de eerste persoon enkelvoud: “ik verloor” of, in deze context, “ik raakte kwijt”. De vorm zegt dus dat de spreker zelf de handeling verrichtte. Bijvoorbeeld: Perdí las llaves. — “Ik ben de sleutels kwijtgeraakt.” tarjeta betekent “kaart” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Het bezittelijke woord mi betekent “mijn” en verandert niet naar mannelijk of vrouwelijk, maar wel in getal: mi tarjeta — “mijn kaart”, mis tarjetas — “mijn kaarten”. De vrouwelijke vorm van tarjeta bepaalt dus niet de vorm van mi. transporte betekent “vervoer” en specificeert hier het soort kaart: tarjeta de transporte betekent “vervoerskaart” of “reiskaart”. de verbindt het zelfstandig naamwoord met de soort- of functieaanduiding. Bijvoorbeeld: una tarjeta de crédito — “een creditcard”. tren betekent “trein”. Het staat na en el, dat hier “in de” betekent: en el tren — “in de trein”. Het lidwoord el hoort bij het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord tren. Bijvoorbeeld: Estoy en el tren. — “Ik ben in de trein.” Samen betekent Creo que + perdí + mi tarjeta de transporte + en el tren: “Ik denk dat ik mijn reiskaart in de trein ben kwijtgeraakt.” De hoofdzin drukt de inschatting van de spreker uit; de daaropvolgende inhoud zegt wat er volgens de spreker is gebeurd. en el tren geeft de plaats aan die met het kwijtraken wordt verbonden.

2. Deberías ir a la oficina de objetos perdidos.

   Je kunt het beste naar de afdeling gevonden voorwerpen gaan.

   Deberías

   je zou moeten; je kunt het beste

   ir

   gaan

   oficina

   kantoor; afdeling

   objetos perdidos

   gevonden voorwerpen

   Uitgebreide uitleg

   Deberías is de vorm van deber voor tú in de conditionele tijd. Hier drukt die geen harde opdracht uit, maar een aanbeveling: je zou het beste moeten gaan. Bruikbare reeks: deber (moeten) → deberías (je zou moeten). Voorbeeld: Deberías descansar. — Je zou moeten uitrusten. ir is het infinitief en betekent ‘gaan’. Na deberías staat het volgende werkwoord in het infinitief: deberías ir = ‘je zou moeten gaan’. Voorbeeld: Quiero ir a casa. — Ik wil naar huis gaan. oficina is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier ‘kantoor’ of ‘afdeling’. Het enkelvoudige bepaalde lidwoord is la; het meervoud is las oficinas. In a la oficina markeert a de bestemming: naar het kantoor of de afdeling. objetos perdidos betekent hier ‘gevonden voorwerpen’. objetos is het meervoud van objeto (‘voorwerp’). perdidos is het mannelijke meervoud van het voltooid deelwoord/adjectief perdido, gevormd van perder (‘verliezen’), en het stemt af op objetos. Samen benoemen deze woorden de gevonden voorwerpen waarnaar la oficina de objetos perdidos verwijst. Samen vormen Deberías ir a la oficina de objetos perdidos de betekenis: ‘Je kunt het beste naar de afdeling gevonden voorwerpen gaan.’ De voorafgaande zin over een kwijtgeraakte reiskaart maakt die bestemming in deze context passend; de Spaanse zin zelf formuleert vooral een aanbeveling, geen bevel.

3. ¿Pueden impedir que usen la tarjeta?

   Kunnen ze voorkomen dat de kaart wordt gebruikt?

   ¿Pueden

   kunnen ze

   impedir

   voorkomen; verhinderen

   usen

   gebruiken

   la tarjeta

   de kaart

   Uitgebreide uitleg

   ¿Pueden komt van poder en is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud: “kunnen ze”. Het onderwerp staat niet afzonderlijk in de Spaanse zin; de vaste vertaling geeft hier de lezing “ze”. Als vraag vraagt deze vorm of die personen iets kunnen doen. Vergelijk: puede = “hij/zij/u kan”, pueden = “zij/u (meervoud) kunnen”. impedir betekent “verhinderen” of “voorkomen”. Na poder staat het in de infinitief: pueden impedir = “ze kunnen voorkomen”. De bruikbare constructie impedir que + werkwoord betekent “voorkomen dat ...”. Het tweede werkwoord staat dan in de subjunctief omdat het gaat om iets dat men probeert te verhinderen, niet om een los meegedeeld feit. usen hoort bij usar (“gebruiken”). Dit is de tegenwoordige subjunctief, derde persoon meervoud. In deze zin volgt die vorm op impedir que: que usen = “dat ... gebruiken” / “dat ... wordt gebruikt”. De vorm zegt hier niet zelfstandig wie de gebruikers zijn; dat blijft in de vaste vertaling ongespecificeerd. la tarjeta betekent “de kaart”. Tarjeta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staan het lidwoord la en het zelfstandig naamwoord in deze vorm. In de vervolgzin verwijst bloquearla volgens de vaste context naar deze kaart: la is daar het vrouwelijk enkelvoudige lijdendvoorwerp. Samen vormen de delen ¿Pueden impedir que usen la tarjeta? de vraag: “Kunnen ze voorkomen dat de kaart wordt gebruikt?” Pueden impedir vraagt naar de mogelijkheid, en que usen la tarjeta benoemt wat men wil verhinderen. De Nederlandse vertaling gebruikt een passieve formulering; het Spaans noemt in deze bijzin evenmin wie de kaart gebruikt.

4. Pueden ayudarte a rellenar un formulario para bloquearla.

   Ze kunnen je helpen een formulier in te vullen om de kaart te blokkeren.

   Pueden

   kunnen

   ayudarte

   je helpen

   rellenar

   invullen

   formulario

   formulier

   bloquearla

   de kaart blokkeren

   Uitgebreide uitleg

   Pueden is de tegenwoordige tijd van poder voor de derde persoon meervoud: “zij kunnen”. Het onderwerp is hier dus meervoudig, zoals weergegeven in de vertaling. Poder wordt vaak gevolgd door een infinitief: pueden ayudar = “ze kunnen helpen”. ayudarte bestaat uit ayudar (“helpen”) plus het enclitische voornaamwoord te (“jou”). Het voornaamwoord staat hier achter de infinitief en verwijst naar de persoon die geholpen wordt. Vergelijk: ayudarme = “mij helpen”, ayudarnos = “ons helpen”. In ayudarte a rellenar leidt a de handeling in die ze helpen uitvoeren. rellenar betekent hier “invullen”, vooral een formulier of document invullen. Het is een infinitief en blijft daarom onvervoegd na ayudar ... a. Voorbeeld: Necesito rellenar este formulario. = “Ik moet dit formulier invullen.” formulario is een zelfstandig naamwoord voor een formulier. Het is mannelijk; daarom staat ervoor un formulario, “een formulier”. Het onbepaalde lidwoord geeft hier niet op zichzelf een exact aantal aan, maar introduceert het formulier als een niet eerder gespecificeerd object. bloquearla bestaat uit bloquear (“blokkeren”) plus la. La is hier een vrouwelijk enkelvoudig lijdendvoorwerpsvoornaamwoord en verwijst volgens de vaste vertaling naar la tarjeta, “de kaart”. Bij een ander antecedent verandert het clitic mee: bloquearlo voor een mannelijk enkelvoudig object en bloquearlas voor vrouwelijke meervoudige objecten. Het voornaamwoord staat achter de infinitief; bloquear la tarjeta en bloquearla hebben hier dezelfde objectrelatie. De volledige structuur is Pueden ayudarte a rellenar un formulario para bloquearla: “Ze kunnen je helpen een formulier in te vullen om de kaart te blokkeren.” Para plus een infinitief drukt hier het doel uit: het formulier invullen met als doel de kaart te blokkeren.

5. Tengo conmigo los datos de mi cuenta.

   Ik heb mijn accountgegevens bij me.

   Tengo

   ik heb

   conmigo

   bij me

   datos

   gegevens

   cuenta

   account

   Uitgebreide uitleg

   Tengo komt van tener (“hebben”). De vorm tengo is de tegenwoordige tijd voor de eerste persoon enkelvoud: “ik heb”. Voorbeelden: Tengo tiempo. = “Ik heb tijd.” en Tengo los datos. = “Ik heb de gegevens.” conmigo betekent hier “bij me” of “met me”. Het is de vaste vorm die ontstaat bij con (“met”) plus het voornaamwoord voor “mij”; in deze zin drukt het uit dat de spreker de gegevens bij zich heeft. Vergelijk contigo = “bij/met jou”. datos betekent hier “gegevens”. Het is het meervoud van dato (“gegeven” of “informatie-element”). Het lidwoord los staat erbij omdat datos mannelijk meervoud is: los datos = “de gegevens”. Voorbeeld: Necesito los datos. = “Ik heb de gegevens nodig.” cuenta betekent “account” in cuenta bancaria of een vergelijkbare context. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er mi voor, dat bij zowel enkelvoudig mannelijk als enkelvoudig vrouwelijk bezit gebruikt wordt. De woordgroep de mi cuenta betekent “van mijn account” en specificeert om welke gegevens het gaat. Samen vormen los datos de mi cuenta de woordgroep “mijn accountgegevens” — letterlijk “de gegevens van mijn account”. Tengo geeft aan dat de spreker ze heeft, en conmigo voegt toe dat de spreker ze bij zich heeft. De volledige betekenis is dus: “Ik heb mijn accountgegevens bij me.”

6. Esa información ayudará al personal.

   Die informatie zal het personeel helpen.

   Esa

   die

   información

   informatie

   ayudará

   zal helpen

   al

   aan het

   personal

   personeel

   Uitgebreide uitleg

   Esa betekent hier “die” en verwijst, volgens de vaste vertaling, naar información. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van dit aanwijzende woord: esa información. Vergelijk ese bij een mannelijk enkelvoudig woord en esas/esos bij meervoud. Voorbeeld: Esa tarjeta es nueva. — “Die kaart is nieuw.” información betekent “informatie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor esa, niet ese. Het enkelvoud is información en het meervoud is informaciones, hoewel het woord vaak een niet-telbare hoeveelheid aanduidt. Voorbeeld: La información es útil. — “De informatie is nuttig.” ayudará komt van ayudar (“helpen”). De vorm is de toekomende tijd, derde persoon enkelvoud: “zal helpen”. Het enkelvoudige onderwerp is esa información. De toekomstige vorm kan ook een verwachting of voorspelling uitdrukken; hier geeft de vaste vertaling toekomstige hulp weer. Voorbeeld: El documento ayudará al personal. — “Het document zal het personeel helpen.” al is de vaste samentrekking van a + el. In deze zin staat het in de constructie ayudar a alguien: “iemand helpen”. Met een vrouwelijk bepaald lidwoord blijven de woorden apart: ayudar a la persona — “de persoon helpen”. personal is hier een zelfstandig naamwoord voor het personeel of de medewerkers als groep. In el personal staat het in het enkelvoud, ook al kan de groep uit meerdere mensen bestaan. Het gewone meervoud van het zelfstandig naamwoord is personales; die vorm staat niet in deze zin. In een andere context kan personal ook een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “persoonlijk” zijn, maar dat is hier niet de betekenis. Voorbeeld: El personal trabaja aquí. — “Het personeel werkt hier.” Samen vormt esa información het onderwerp: “die informatie”. ayudará zegt dat die informatie in de toekomst zal helpen, en al personal geeft aan wie daardoor geholpen wordt. De volledige betekenis is daarom: “Die informatie zal het personeel helpen.”

7. Entonces preguntaré si debería conseguir una tarjeta nueva.

   Dan zal ik vragen of ik een nieuwe kaart moet krijgen.

   Entonces

   dan

   preguntaré

   ik zal vragen

   si

   of

   debería

   zou moeten

   conseguir

   krijgen

   tarjeta

   kaart

   nueva

   nieuwe

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze handeling met wat eraan voorafgaat. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het over een moment in het verleden gaat; de tijd blijkt uit de context. preguntaré is de vorm van preguntar (“vragen”). De uitgang -aré markeert hier de eerste persoon enkelvoud van de futuro: “ik zal vragen”. Vergelijk pregunto (“ik vraag”) en pregunté (“ik vroeg”). si leidt hier een indirecte ja/nee-vraag in en betekent “of”. Het is niet het voorwaardelijke si in “als”. Een bruikbaar patroon is preguntar si ... — “vragen of ...”. debería komt van deber en is de conditionalis, eerste of derde persoon enkelvoud. In deze zin maakt het de inhoud van de vraag voorzichtig of verplichtingsgericht: “zou moeten”. deber kan directer “moeten” betekenen, bijvoorbeeld Debo llamar — “Ik moet bellen.” conseguir is een infinitief en betekent hier “krijgen” of “bemachtigen”. Na debería blijft het werkwoord in de infinitief: debería conseguir — “zou moeten krijgen”. De combinatie betekent niet dat conseguir zelf de verplichting uitdrukt; die komt van debería. tarjeta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “kaart”. Het onbepaalde lidwoord una stemt ermee overeen in geslacht en getal. Het zelfstandig naamwoord is enkelvoud; una drukt hier niet op zichzelf een expliciet aantal uit, maar markeert een niet nader bepaalde kaart. nueva is het bijvoeglijk naamwoord nuevo in de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Het past zich aan tarjeta aan: una tarjeta nueva. De basisvorm is nuevo; bijvoorbeeld un documento nuevo — “een nieuw document”. Samen vormt de zin Entonces preguntaré si debería conseguir una tarjeta nueva: “Dan zal ik vragen of ik een nieuwe kaart moet krijgen.” Entonces geeft de aansluiting “dan” aan, preguntaré plaatst het vragen in de toekomst, en de indirecte vraag specificeert waarover de spreker zal vragen: of het verkrijgen van een nieuwe kaart nodig is.

8. Pregúntalo primero, porque quizá alguien la ha entregado.

   Vraag het eerst, want misschien heeft iemand hem ingeleverd.

   Pregúntalo

   Vraag het

   primero

   eerst

   porque

   want

   quizá

   misschien

   alguien

   iemand

   la

   het

   ha entregado

   heeft ingeleverd

   Uitgebreide uitleg

   Pregúntalo betekent hier: “vraag het”. Het is de bevestigende gebiedende wijs voor tú van preguntar (“vragen”), met het directe object lo eraan vast. De vorm pregunta is de gebiedende wijs zonder dit voornaamwoord; pregúntalo betekent dus “vraag het”. Het accentteken bewaart de klemtoon wanneer lo wordt aangehecht. primero betekent “eerst” en geeft aan dat deze handeling vóór de andere genoemde handeling moet gebeuren. Het kan ook na het werkwoord staan: Pregunta primero betekent eveneens “Vraag eerst”. porque leidt de reden in: “want” of “omdat”. Hier verklaart de bijzin waarom er eerst gevraagd moet worden. quizá betekent “misschien” en drukt onzekerheid uit. Het kan ook als quizás voorkomen; die variant heeft dezelfde kernbetekenis. alguien betekent “iemand”: een niet nader geïdentificeerde persoon. Het is grammaticaal enkelvoud, ook wanneer de spreker niet zegt wie die persoon is. Voor een ontkenning is het gebruikelijke verwante woord nadie (“niemand”), bijvoorbeeld: Nadie lo ha entregado — “Niemand heeft het ingeleverd.” la is hier een vrouwelijk, enkelvoudig direct-objectvoornaamwoord. Het vervangt een vrouwelijk enkelvoudig object; lo is de overeenkomstige vorm voor een mannelijk enkelvoudig object. De vertaling gebruikt “hem”, maar de zichtbare Spaanse vorm la draagt specifiek de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Het concrete zelfstandig naamwoord waarnaar la verwijst, wordt in deze zin niet genoemd. ha entregado komt van entregar (“overhandigen”, “inleveren”) en is de derde persoon enkelvoud van de voltooide tegenwoordige tijd: ha + het voltooid deelwoord entregado. Samen met la betekent het hier “heeft haar/het ingeleverd” volgens de Spaanse vorm. Het deelwoord entregado verandert in deze samengestelde werkwoordstijd niet mee met het object. Vergelijk: Alguien ha entregado el formulario — “Iemand heeft het formulier ingeleverd.” Samen vormen porque quizá alguien la ha entregado de reden: “want misschien heeft iemand het ingeleverd”, waarbij la in het Spaans naar een vrouwelijk enkelvoudig object verwijst. De volledige zin wordt daarmee: “Vraag het eerst, want misschien heeft iemand het ingeleverd.”