Een afspraak verzetten | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Necesito cambiar mi cita a otro día.

   Ik moet mijn afspraak naar een andere dag verzetten.

   Necesito

   ik moet

   cambiar

   verzetten; veranderen

   mi

   mijn

   cita

   afspraak

   otro

   andere

   día

   dag

   Uitgebreide uitleg

   Necesito komt van necesitar en is de tegenwoordige tijd voor yo: “ik heb nodig” of, zoals hier met een handeling, “ik moet”. Na necesitar volgt vaak een infinitief: Necesito cambiar = “Ik moet verzetten/veranderen”. Voorbeelden: Necesito descansar. = “Ik moet rusten.” Necesitas llamar. = “Je moet bellen.” cambiar is een infinitief en betekent hier “verzetten”: de afspraak krijgt een andere dag. Het kan ook “veranderen” betekenen; de precieze betekenis komt hier uit cita en de vaste vertaling. Een bruikbaar patroon is cambiar X a Y of cambiar X para Y, afhankelijk van de bedoelde bestemming of het tijdstip. Voorbeeld: Quiero cambiar la reunión al lunes. = “Ik wil de vergadering naar maandag verzetten.” mi is een bezittelijk woord voor “mijn”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en past zich hier aan bij het enkelvoud van cita; voor het vrouwelijke of mannelijke geslacht verandert de vorm niet. In het meervoud wordt het mis: mis citas = “mijn afspraken”. cita is hier een vrouwelijke naamwoordsvorm met de betekenis “afspraak”. Het woord kan in andere contexten ook een afspraak voor een ontmoeting of een afspraak bij een dienstverlener aanduiden; de vaste vertaling ondersteunt hier gewoon “afspraak”. Het meervoud is citas: Tengo dos citas. = “Ik heb twee afspraken.” otro betekent hier “andere” in de betekenis van “een andere, niet dezelfde”. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm en stemt af op día: otro día. De vormen zijn otra bij een vrouwelijk enkelvoudig woord en otros/otras in het meervoud. Voorbeeld: Necesito otra fecha. = “Ik heb een andere datum nodig.” día betekent “dag”. Hoewel het op -a eindigt, is het grammaticaal mannelijk; daarom staat hier otro, niet otra. Het meervoud is días: dos días = “twee dagen”. Samen vormen de delen Necesito cambiar mi cita a otro día de betekenis: “Ik moet mijn afspraak naar een andere dag verzetten.” Necesito drukt de noodzaak uit, cambiar benoemt de handeling, en mi cita a otro día geeft aan welke afspraak naar welke alternatieve dag wordt verplaatst.

2. Puedo revisar el calendario por ti.

   Ik kan de agenda voor je nakijken.

   Puedo

   ik kan

   revisar

   nakijken; controleren

   el calendario

   de agenda

   por ti

   voor jou

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de eerste persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd: “kunnen”. Hier drukt het uit dat de spreker iets kan of mogelijk kan doen: “ik kan”. Na een vervoegde vorm van poder staat het volgende werkwoord in de infinitief. Vergelijk puedo (“ik kan”), puedes (“jij kunt”) en puede (“hij/zij/u kan”). revisar is een infinitief met de betekenis “nakijken” of “controleren”. Na puedo blijft dit tweede werkwoord onvervoegd: Puedo revisar... betekent “Ik kan ... nakijken”. Voorbeeld: Puedo revisar el documento. — “Ik kan het document nakijken.” el calendario betekent hier “de agenda”. El is het bepaald lidwoord voor een mannelijk enkelvoud; calendario is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. In deze zin gaat het, volgens de Nederlandse vertaling, om de agenda of planning die nagekeken wordt. Een bruikbare meervoudsvorm is los calendarios (“de agenda’s/kalenders”). por ti betekent “voor jou”. Ti is de beklemtoonde vorm van “jou” na een voorzetsel zoals por; het is niet de onderwerpsvorm tú. Hier geeft por aan dat de handeling ten behoeve van de ander gebeurt. Voorbeeld: Lo hago por ti. — “Ik doe het voor jou.” Samen geeft Puedo plus de infinitief revisar de betekenis “ik kan nakijken”, noemt el calendario wat nagekeken wordt en geeft por ti aan voor wie de spreker dat doet. De volledige uiting betekent dus: “Ik kan de agenda voor je nakijken.”

3. ¿Hay alguna cita más tarde esta semana?

   Is er later deze week nog een plek?

   Hay

   er is / er zijn

   alguna

   een / enige

   cita

   afspraak

   más tarde

   later

   esta

   deze

   semana

   week

   Uitgebreide uitleg

   Hay betekent hier dat er iets beschikbaar of aanwezig is: “er is”. Het is de onpersoonlijke vorm van haber voor bestaan of aanwezigheid en verandert niet naar enkelvoud of meervoud: hay una cita en hay varias citas. Het is niet hetzelfde als está, dat de plaats of toestand van een bepaald iets beschrijft. alguna staat bij het vrouwelijke enkelvoud cita. Het betekent hier “een” of “enige” in een vraag naar de beschikbaarheid van minstens één mogelijkheid. Het woord past zich aan het zelfstandige naamwoord aan: algún voor mannelijk enkelvoud, alguna voor vrouwelijk enkelvoud, en algunos/algunas voor het meervoud. In deze vraag voegt alguna geen vast aantal toe; de vraag is of er ten minste één afspraak beschikbaar is. Cita betekent hier “afspraak”, in deze context een beschikbare afspraak of plek in de planning. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: una cita. Een bruikbaar voorbeeld is: Tengo una cita el lunes. — “Ik heb maandag een afspraak.” Más tarde betekent “later”. Tarde kan op zichzelf ook “middag” of “namiddag” betekenen, maar in deze combinatie met más geeft het een vergelijking in tijd aan: op een later tijdstip. De vergelijkingsreeks is tarde — “laat”, más tarde — “later”, lo más tarde — “het laatst / zo laat mogelijk”. In deze zin zegt más tarde niet op zichzelf welk exact tijdstip bedoeld is. Esta verwijst in esta semana naar de week waarin de spreker zich bevindt. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm die overeenkomt met semana, een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Vergelijk este día — “deze dag” en estas semanas — “deze weken”: het aanwijzende woord volgt het geslacht en aantal van het zelfstandig naamwoord. Semana betekent “week”. De combinatie esta semana betekent “deze week” en bepaalt de periode waarbinnen naar een afspraak wordt gevraagd. Een voorbeeld is: Trabajo esta semana. — “Ik werk deze week.” Samen vormt ¿Hay alguna cita más tarde esta semana? een vraag naar het bestaan van een beschikbare afspraak op een later moment binnen deze week: “Is er later deze week nog een plek?” De volgorde is hay + alguna cita voor wat er beschikbaar is, gevolgd door más tarde esta semana voor de tijd. De vraag laat het precieze tijdstip open.

4. Hay una cita disponible por la tarde más adelante esta semana.

   Er is later deze week in de middag een plek vrij.

   Hay

   er is / er zijn

   cita

   afspraak

   disponible

   beschikbaar

   por la tarde

   ’s middags

   más adelante

   later

   esta

   deze

   semana

   week

   Uitgebreide uitleg

   Hay betekent hier “er is”. Het is een onpersoonlijke vorm van haber om het bestaan of de aanwezigheid van iets te melden. Hay verandert niet voor enkelvoud of meervoud: Hay una cita = “Er is een afspraak”, en Hay dos citas = “Er zijn twee afspraken”. cita betekent hier “afspraak”, in deze context een afspraakmoment of beschikbare plek. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: una cita. Een bruikbare tegenstelling is cita (afspraak) tegenover reunión (vergadering/bijeenkomst); die woorden zijn niet in alle contexten uitwisselbaar. disponible betekent “beschikbaar” of “vrij”. Het beschrijft cita, dat vrouwelijk enkelvoud is, maar deze vorm heeft hier geen aparte uitgang voor mannelijk en vrouwelijk: un horario disponible en una cita disponible. In het meervoud wordt het disponibles. por la tarde betekent “’s middags” of “in de namiddag”. Por met een dagdeel geeft hier de periode aan waarin iets plaatsvindt. Bijvoorbeeld: La cita es por la tarde. — “De afspraak is ’s middags.” más adelante betekent “later” of “verderop in de tijd”. Más maakt de tijdsaanduiding relatief later; het verwijst hier niet naar een grotere hoeveelheid. Samen met esta semana betekent het “later deze week”. esta is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van de aanwijzende bepaler este/esta/estos/estas. Het staat bij semana, dat vrouwelijk enkelvoud is: esta semana = “deze week”. Het markeert dus de bedoelde week, maar op zichzelf niet het tijdstip “later”. semana betekent “week”. De meervoudsvorm is semanas: dos semanas = “twee weken”. In esta semana staat het zelfstandig naamwoord in het enkelvoud en stemt esta ermee overeen. Samen geeft Hay una cita disponible aan dat er een afspraak beschikbaar is. por la tarde bepaalt het dagdeel, en más adelante esta semana plaatst dat moment later in de huidige week. De volledige betekenis is daarom: “Er is later deze week ’s middags een plek vrij.”

5. Me viene bien.

   Dat komt mij goed uit.

   Me

   mij

   viene

   komt; komt goed uit

   bien

   goed

   Uitgebreide uitleg

   Me is hier een indirect objectpronomen: het geeft aan voor wie iets goed uitkomt, namelijk “mij”. Me verandert in het Spaans niet naar mannelijk/vrouwelijk of enkelvoud/meervoud. Andere personen hebben bijvoorbeeld te (“jou”) en le (“hem/haar/u”). Viene is de tegenwoordige tijd van venir (“komen”), in de derde persoon enkelvoud. In de vaste combinatie venir bien betekent het niet alleen letterlijk “goed komen”, maar “goed uitkomen” of “gelegen komen”. De vorm viene stemt af op het onderwerp. In deze korte zin wordt dat onderwerp niet zelfstandig uitgedrukt; de enkelvoudige vorm laat zien dat het onderwerp als enkelvoud wordt behandeld, zonder dat de zin zelf precies benoemt waarnaar het verwijst. Bien betekent hier “goed”. Het is een bijwoord dat samen met venir beschrijft hoe iets voor iemand uitkomt. Het is geen bijvoeglijk naamwoord dat met een zelfstandig naamwoord moet overeenkomen. Het bruikbare contrast venir mal betekent “slecht uitkomen”. Samen vormt Me viene bien een veelgebruikte Spaanse constructie met de betekenis “Dat komt mij goed uit”. Een herbruikbaar patroon is A alguien le viene bien algo: “Iets komt iemand goed uit”. Met een andere persoon kan bijvoorbeeld Te viene bien “Dat komt jou goed uit” betekenen. In de gegeven zin verwijst me naar de persoon voor wie het goed uitkomt. De volledige uiting betekent dus: “Dat komt mij goed uit.”

6. Puedo ir esa tarde.

   Ik kan die middag komen.

   Puedo

   kan

   ir

   komen

   esa

   die

   tarde

   middag

   Uitgebreide uitleg

   Puedo komt van poder en is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: “ik kan”. In deze zin drukt het samen met het volgende werkwoord mogelijkheid of vermogen uit. Vergelijk: Puedo venir. — “Ik kan komen.” Andere vormen zijn bijvoorbeeld puedes — “jij kunt” en puede — “hij/zij/u kan”. Ir is het infinitief “gaan”. Na poder staat het volgende werkwoord in het infinitief: puedo ir betekent letterlijk “ik kan gaan”. In de vaste vertaling wordt deze beweging, gezien de context, natuurlijk weergegeven als “komen”. Voorbeeld: Puedo ir mañana. — “Ik kan morgen komen.” Esa betekent hier “die” en is een aanwijzend woord in de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Het stemt af op tarde, dat vrouwelijk enkelvoud is. De vorm verandert volgens het bedoelde zelfstandig naamwoord: ese hoort bijvoorbeeld bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en esas bij een vrouwelijk meervoud. Het aanwijzende woord zegt hier niet op zichzelf wie de middag precies heeft genoemd; het verwijst naar een voor de gesprekspartners bepaalde middag. Tarde betekent hier “middag”. In andere contexten kan tarde ook “laat” betekenen, maar als zelfstandig naamwoord in deze combinatie betekent het een tijdstip in de middag. Voorbeeld: La tarde es tranquila. — “De middag is rustig.” Samen vormen puedo ir en esa tarde de betekenis “Ik kan die middag komen”: de spreker geeft aan dat komen op die specifieke middag mogelijk is. De omliggende context past daarbij: eerst wordt gezegd dat het goed uitkomt en daarna dat de afspraak wordt aangepast.

7. Voy a actualizar la cita.

   Ik zal de afspraak aanpassen.

   Voy a

   ik ga ...

   actualizar

   aanpassen; bijwerken

   la cita

   de afspraak

   Uitgebreide uitleg

   Voy a is een vaste, herbruikbare manier om een nabije toekomstige handeling of een voornemen uit te drukken: ir in de eerste persoon enkelvoud (voy) + a + infinitief. Het onderwerp is hier de spreker. Voorbeeld: Voy a llamar. — “Ik ga bellen.” De infinitief na a blijft onvervoegd; de persoon wordt al door voy aangegeven. actualizar betekent hier “bijwerken” of “aanpassen”. Het is een infinitief, omdat het volgt op de constructie voy a. De vorm verandert dus niet naar persoon of tijd in deze combinatie. Voorbeeld: Voy a actualizar el documento. — “Ik ga het document bijwerken.” la cita betekent in deze zin “de afspraak”. cita is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaalde lidwoord la ervoor. Het lidwoord geeft hier bepaaldheid aan, niet op zichzelf een aantal. Voorbeeld: La cita es mañana. — “De afspraak is morgen.” Samen vormt Voy a actualizar la cita. de betekenis: “Ik ga de afspraak aanpassen.” De spreker kondigt een toekomstige handeling aan waarbij de afspraak het directe object van actualizar is. De constructie is neutraal en bruikbaar in alledaagse gesprekken.

8. ¿Tengo que llevar los mismos documentos?

   Moet ik dezelfde documenten meenemen?

   Tengo que

   ik moet

   llevar

   meenemen

   los

   de bepaalde meervoudige lidwoorden

   mismos

   dezelfde

   documentos

   documenten

   Uitgebreide uitleg

   Tengo que drukt hier noodzakelijkheid uit: “ik moet”. Het bestaat uit tener in de ik-vorm, tengo, plus que en een infinitief. De vorm verandert met de persoon: tengo que = ik moet, tienes que = jij moet, tiene que = hij/zij/u moet. Voorbeeld: Tengo que estudiar. — “Ik moet studeren.” llevar betekent hier “meenemen”. Dit is de infinitief na tengo que; samen vormen ze het herbruikbare patroon tener que + infinitief, voor noodzakelijkheid. Llevar kan in andere contexten ook “dragen” of “brengen” betekenen, maar hier past “meenemen” bij de vaste vertaling. Voorbeeld: Tengo que llevar mi pasaporte. — “Ik moet mijn paspoort meenemen.” los is het bepaalde lidwoord voor mannelijke meervoudige zelfstandige naamwoorden. Hier hoort het bij documentos. mismos betekent hier “dezelfde”. Het is de mannelijke meervoudsvorm van mismo en stemt af op documentos, dat mannelijk meervoud is. De vormen zijn bijvoorbeeld mismo, misma, mismos en mismas; de vorm volgt het geslacht en getal van het woord waarbij hij hoort. Voorbeeld: Necesito las mismas llaves. — “Ik heb dezelfde sleutels nodig.” Daar is mismas vrouwelijk meervoud, omdat het bij llaves hoort. documentos betekent “documenten”. Het is het meervoud van documento; de uitgang -s markeert hier het meervoud. Voorbeeld: Estos documentos son importantes. — “Deze documenten zijn belangrijk.” Samen betekent het exacte Spaanse utterance ¿Tengo que llevar los mismos documentos?: “Moet ik dezelfde documenten meenemen?” tengo que llevar vraagt of de spreker die handeling moet uitvoeren; los mismos documentos betekent “dezelfde documenten”. De tekens ¿ ... ? markeren de vraag in het Spaans.

9. Por favor, traiga su tarjeta y el formulario completado.

   Neem alstublieft uw kaart en het ingevulde formulier mee.

   Por favor

   alstublieft

   traiga

   neem mee

   su

   uw

   tarjeta

   kaart

   formulario

   formulier

   completado

   ingevuld

   Uitgebreide uitleg

   Por favor maakt het verzoek beleefd: “alstublieft”. Het is een vaste beleefdheidsuitdrukking en verandert de grammaticale persoon van het werkwoord niet. traiga komt van traer (“brengen/meebrengen”) en is hier de bevestigende gebiedende vorm voor usted enkelvoud: “neemt u mee”. De vorm is dus niet de informele tú-vorm trae. Hetzelfde patroon komt vaak voor in beleefde instructies: Traiga su pasaporte. — “Neem uw paspoort mee.” su betekent hier “uw” en verwijst naar de aangesprokene. Het bezittelijke woord blijft hetzelfde voor een mannelijk of vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; bij meervoud staat sus, bijvoorbeeld sus documentos. In deze zin hoort su bij tarjeta; het wordt niet herhaald voor el formulario. tarjeta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: “kaart”. Het meervoud is tarjetas. Het lidwoord of andere bepalers laten het grammaticale geslacht zien: la tarjeta, maar el formulario. formulario is een mannelijk zelfstandig naamwoord: “formulier”. Het meervoud is formularios. Een bruikbaar contrast is el formulario tegenover los formularios: enkelvoud tegenover meervoud. completado komt van completar (“invullen/voltooien”) en betekent hier “ingevuld”. Het is een voltooid deelwoord dat als bijvoeglijk naamwoord bij formulario staat. Daarom is het mannelijk enkelvoud: el formulario completado; bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld la solicitud completada. Het deelwoord stemt hier dus af op het zelfstandig naamwoord, niet op de persoon die het formulier heeft ingevuld. Samen vormen traiga en de twee objecten de instructie: “Neem uw kaart en het ingevulde formulier mee.” y verbindt de twee dingen die moeten worden meegenomen. De hele zin is een beleefd verzoek aan één aangesproken persoon in de usted-vorm.