Samen een rollenspel oefenen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Podemos practicar este juego de roles en equipo?

   Kunnen we dit rollenspel samen oefenen?

   Podemos

   kunnen we

   practicar

   oefenen

   este

   dit

   juego

   spel

   roles

   rollen

   en equipo

   samen, in teamverband

   Uitgebreide uitleg

   Podemos komt van poder (“kunnen”) en is de tegenwoordige tijd voor wij: podemos = “wij kunnen”. In deze vraag staat het als eerste werkwoord; de vraagvorm maakt er “kunnen we …?” van. Na poder volgt een infinitief: podemos practicar = “we kunnen oefenen”. practicar is de infinitief “oefenen”. De infinitief verandert hier niet mee met de persoon; podemos draagt de persoonsinformatie. Voorbeeld: Podemos practicar mañana. — “We kunnen morgen oefenen.” este betekent hier “dit”. Het is een aanwijzend woord in de mannelijke enkelvoudsvorm, passend bij het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord juego. De vormen veranderen volgens het grammaticale geslacht en aantal van het zelfstandig naamwoord: este juego (“dit spel”), maar bijvoorbeeld esta actividad (“deze activiteit”). juego betekent “spel”. Het zelfstandig naamwoord staat hier in het enkelvoud. In juego de roles maakt het deel uit van de vaste, transparante combinatie “rollenspel”: de roles specificeert om welk soort spel het gaat. roles is het meervoud van rol en betekent “rollen”. Het verwijst hier naar de rollen die in het rollenspel worden gespeeld. Het patroon juego de + zelfstandig naamwoord kan ook andere soorten spellen benoemen, bijvoorbeeld juego de cartas — “kaartspel”. en equipo betekent letterlijk “in teamverband” of “als team”. In deze zin beschrijft het hoe het oefenen gebeurt; de Nederlandse vertaling geeft dat natuurlijk weer als “samen”. en leidt hier de manier of samenwerkingsvorm in. Samen vormen de delen de vraag ¿Podemos practicar este juego de roles en equipo?: “Kunnen we dit rollenspel samen oefenen?” De vraag combineert podemos (“we kunnen”) met de infinitief practicar (“oefenen”), gevolgd door wat er geoefend wordt (este juego de roles) en de samenwerkingsvorm (en equipo).

2. Puedo hacer el otro papel.

   Ik kan de andere rol spelen.

   Puedo

   ik kan

   hacer

   doen; maken

   el otro

   de andere

   papel

   rol

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de ik-vorm van poder in de tegenwoordige tijd: puedo = “ik kan”. Poder drukt hier mogelijkheid of vermogen uit; het is niet hetzelfde als deber (“moeten”). Voorbeeld: Puedo ayudarte. — “Ik kan je helpen.” Hacer betekent op zichzelf meestal “doen” of “maken”. In deze zin krijgt het samen met papel de betekenis “een rol spelen”, in de vaste combinatie hacer el papel de .... Na puedo staat hacer in de infinitief, omdat poder + infinitief “kunnen + werkwoord” betekent. Voorbeeld: Puedo hacer una pregunta. — “Ik kan een vraag stellen.” El otro betekent hier “de andere”. Otro is een bijvoeglijk naamwoord dat vóór het zelfstandig naamwoord staat en zich ermee aanpast. Bij het mannelijke enkelvoud papel krijgt het de vorm otro; el is het bijbehorende bepaalde lidwoord. Ter vergelijking: la otra pregunta — “de andere vraag”. Papel betekent hier “rol”, in de betekenis van een personage of taak die iemand in een rollenspel op zich neemt. Het kan in andere contexten ook “papier” betekenen; de combinatie in deze zin en de gegeven vertaling maken hier de betekenis “rol” passend. Voorbeeld: Ella hace el papel de la profesora. — “Zij speelt de rol van de lerares.” Samen vormen puedo hacer el otro papel de structuur poder + infinitief, gevolgd door het lijdend voorwerp el otro papel: “ik kan de andere rol spelen”. Puedo geeft de mogelijkheid aan, hacer el papel drukt het spelen van een rol uit, en el otro papel specificeert dat het om de andere rol gaat. De volledige betekenis is dus: “Ik kan de andere rol spelen.”

3. Haz una pausa después de cada pregunta, por favor.

   Pauzeer alsjeblieft na elke vraag.

   Haz

   pauzeer

   pausa

   pauze

   después de

   na

   cada

   elke

   pregunta

   vraag

   por favor

   alsjeblieft

   Uitgebreide uitleg

   Haz is hier de bevestigende gebiedende wijs van hacer voor tú (enkelvoud): “doe”. In deze zin is het dus een instructie aan één aangesproken persoon; por favor maakt het verzoek beleefder, maar verandert de persoon van Haz niet. Voorbeeld: Haz una pregunta. — “Stel een vraag.” pausa betekent hier “pauze”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is pausas. In una pausa staat una als onbepaald lidwoord bij pausa; samen benoemen ze een pauzemoment, zonder dat het lidwoord op zichzelf een expliciete telwaarde toevoegt. Voorbeeld: Necesito una pausa. — “Ik heb een pauze nodig.” después de is de vaste tijdsconstructie “na”, gevolgd door datgene waarna iets gebeurt. Voorbeeld: Después de la reunión, descanso. — “Na de vergadering rust ik uit.” cada betekent “elke” of “ieder” en staat vóór een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: cada pregunta. Het drukt herhaling per afzonderlijk geval uit. Voorbeeld: Leo cada mensaje. — “Ik lees elk bericht.” pregunta betekent hier “vraag”. Het zelfstandig naamwoord heeft het meervoud preguntas. Voorbeeld: La pregunta es clara. — “De vraag is duidelijk.” por favor betekent “alsjeblieft” en markeert een beleefd verzoek. Het voegt geen extra handeling toe aan de opdracht. Samen vormt Haz una pausa de instructie “pauzeer” of “neem een pauze”. después de cada pregunta bepaalt wanneer dat moet gebeuren: na elke afzonderlijke vraag. Por favor verzacht het verzoek. De volledige betekenis is daarom: “Pauzeer alsjeblieft na elke vraag.”

4. Eso te dará tiempo para responder con naturalidad.

   Dat geeft je tijd om op een natuurlijke manier te antwoorden.

   Eso

   Dat

   te

   jou

   dará

   zal geven

   tiempo

   tijd

   para responder

   om te antwoorden

   con naturalidad

   op een natuurlijke manier

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier ‘dat’ of ‘datgene’ en staat als onderwerp van de zin. Het is het onzijdige aanwijzende voornaamwoord; de vorm verwijst dus niet naar een specifiek mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Het contrast is bijvoorbeeld este (‘deze’/‘dit, dichtbij’) en eso (‘dat’/‘datgene’). te is het onbeklemtoonde voornaamwoord voor de aangesprokene in het enkelvoud. Bij dar markeert het hier degene die iets krijgt: ‘jou’. Een voorbeeld is Te doy un minuto. — ‘Ik geef je een minuut.’ Dará is de derde persoon enkelvoud van dar in de toekomstige tijd: dar → dará. De uitgang hoort bij het onderwerp eso, niet bij te of tiempo. De toekomende betekenis is hier ‘zal geven’. Ter vergelijking: da betekent ‘geeft’ en dará ‘zal geven’. Tiempo betekent hier ‘tijd’. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; in dar tiempo gaat het om tijd geven die beschikbaar is om iets te doen. Een bruikbaar voorbeeld is Tengo tiempo para leer. — ‘Ik heb tijd om te lezen.’ Para responder drukt het doel uit: ‘om te antwoorden’. Na para staat hier het infinitief responder, wanneer het doel van de gegeven tijd wordt genoemd. De infinitief verandert niet mee met de persoon. In deze zin is volgens de vaste vertaling de aangesprokene degene die zal antwoorden: ‘je antwoorden’. Necesito tiempo para pensar. betekent bijvoorbeeld ‘Ik heb tijd nodig om na te denken.’ Con naturalidad beschrijft de manier waarop het antwoorden gebeurt: ‘op een natuurlijke manier’ of ‘natuurlijk’. Naturalidad is het zelfstandig naamwoord ‘natuurlijkheid’; met con vormt het een bepaling van wijze. Een voorbeeld is Habla con naturalidad. — ‘Hij/zij spreekt natuurlijk.’ Samen betekent Eso te dará tiempo para responder con naturalidad: ‘Dat zal je tijd geven om op een natuurlijke manier te antwoorden.’ Eso is wat die tijd geeft, te is degene die de tijd ontvangt, dará plaatst het geven in de toekomst, para responder noemt het doel en — volgens de vaste vertaling — de handeling van de aangesprokene, en con naturalidad de manier waarop die persoon antwoordt.

5. Si cometo un error, repite la frase, por favor.

   Als ik een fout maak, herhaal dan alsjeblieft de zin.

   Si

   als

   cometo

   maak

   error

   fout

   repite

   herhaal

   frase

   zin

   por favor

   alsjeblieft

   Uitgebreide uitleg

   Si betekent hier “als” en leidt een voorwaardelijke bijzin in. Het geeft een voorwaarde aan; het is niet hetzelfde als sí met accent, dat “ja” betekent. cometo betekent hier “maak” in de betekenis “begaan”. Het is de ik-vorm van cometer: yo cometo = “ik maak/bega”. In deze als-zin staat de tegenwoordige tijd: “als ik een fout maak”. error betekent “fout”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is errores. De combinatie cometer un error is een gebruikelijke manier om “een fout maken” te zeggen. repite is hier een bevel aan één persoon met tú: “herhaal”. Het is de bevestigende tú-vorm van repetir, niet een bevel aan usted of ustedes. De stamklinker verandert in deze vorm: repetir → repite. Voorbeelden: Repite la palabra. = “Herhaal het woord.” Repita la palabra. is de beleefde enkelvoudsvorm voor usted. frase betekent “zin” of “uitdrukking”. In deze context gaat het om de zin die eerder is uitgesproken. Het is een zelfstandig naamwoord; la frase is vrouwelijk enkelvoud. por favor betekent “alsjeblieft” en maakt het verzoek beleefder. Het is een vaste beleefdheidsuitdrukking en verandert niet mee met de aangesproken persoon. Samen vormen Si cometo un error en repite la frase een voorwaarde en het bijbehorende verzoek: “Als ik een fout maak, herhaal dan de zin, alsjeblieft.” De komma markeert de grens tussen de voorwaardelijke bijzin en het verzoek. De zin zegt dus dat de andere persoon de zin moet herhalen wanneer de spreker een fout maakt.

6. Lo diré despacio y señalaré una corrección importante.

   Ik zal de zin langzaam zeggen en op één belangrijke correctie wijzen.

   Lo

   het (de zin)

   diré

   zal zeggen

   despacio

   langzaam

   señalaré

   zal aanwijzen

   corrección

   correctie

   importante

   belangrijk

   Uitgebreide uitleg

   Lo is een lijdendvoorwerpspronomen. In deze zin geeft de vaste vertaling de bedoelde betekenis als “het”, namelijk de zin. Lo kan een mannelijk enkelvoudig object aanduiden, maar ook naar neutrale inhoud verwijzen; hier moet je de vorm dus niet eenvoudig als een vertaling van een mannelijk zelfstandig naamwoord leren. Voor een vrouwelijk enkelvoudig object staat bijvoorbeeld la: La repetiré — “Ik zal haar/het herhalen”, wanneer het bedoelde object vrouwelijk is. diré komt van decir (“zeggen”) en is de eerste persoon enkelvoud van de toekomende tijd: “ik zal zeggen”. De vorm maakt de spreker onderwerp; dirás betekent “jij zult zeggen” en dirá “hij/zij/u zal zeggen”. despacio is een bijwoord en beschrijft hoe het zeggen gebeurt: langzaam. Het verandert niet mee met persoon of getal. Voorbeeld: Habla despacio. — “Spreek langzaam.” señalaré komt van señalar (“aanwijzen”, “aangeven”) en is opnieuw de eerste persoon enkelvoud van de toekomende tijd: “ik zal aanwijzen”. Daardoor is dezelfde spreker als bij diré ook het onderwerp van deze handeling. Voorbeeld: Señalaré el error. — “Ik zal de fout aanwijzen.” corrección is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent “correctie”. Het onbepaalde lidwoord una en het bijvoeglijk naamwoord importante staan daarbij in het vrouwelijk enkelvoud. Una betekent hier “een” als onbepaald lidwoord; het stelt op zichzelf geen expliciete telwaarde vast. importante betekent “belangrijk”. Deze vorm ziet er in het enkelvoud hetzelfde uit bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden: un punto importante en una corrección importante; in het meervoud wordt dat importantes. In het geheel verbinden y (“en”) en de twee toekomende-tijdsvormen twee handelingen van dezelfde spreker. Lo diré despacio betekent “Ik zal de zin langzaam zeggen”. Daarna volgt señalaré una corrección importante: “en ik zal op een belangrijke correctie wijzen”. De volledige betekenis is dus: “Ik zal de zin langzaam zeggen en op een belangrijke correctie wijzen.”

7. Eso me ayuda a sentir menos nervios.

   Dat helpt me om me minder nerveus te voelen.

   Eso

   dat

   ayuda

   helpt

   sentir

   voelen

   menos

   minder

   nervios

   zenuwen

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en is een zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord. Het verwijst naar iets dat in de situatie of context duidelijk is, zonder dat de zin precies zegt wat het is. In deze neutrale vorm staat geen genoemd zelfstandig naamwoord waarmee het moet overeenkomen. ayuda komt van ayudar (“helpen”). Het is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: iets of iemand helpt. Hier is eso het onderwerp, dus staat het werkwoord in het enkelvoud. Voorbeeld: Esto ayuda mucho. — “Dit helpt veel.” sentir betekent “voelen” of “ervaren” en is de infinitief. In het patroon ayudar a alguien a + infinitief geeft a alguien aan wie geholpen wordt; die persoon kan vervolgens de handeling van de infinitief uitvoeren. Hier is me die persoon: me ayuda a sentir betekent “helpt me om te voelen”. Voorbeeld: Me ayuda a descansar. — “Het helpt me om uit te rusten.” menos betekent “minder”. Hier vermindert het de mate van wat met sentir wordt ervaren. Voorbeeld: Quiero sentir menos dolor. — “Ik wil minder pijn voelen.” nervios is het meervoud van nervio, letterlijk “zenuwen”. In sentir nervios verwijst het naar zenuwachtigheid of het ervaren van zenuwen. Het meervoud betekent hier niet dat er in de zin een bepaald aantal zenuwen wordt geteld. Voorbeeld: Antes del examen siento nervios. — “Voor het examen ben ik zenuwachtig.” Samen vormen Eso me ayuda a sentir menos nervios de delen “dat helpt me om minder zenuwen te ervaren”. Eso is wat helpt, me is degene die geholpen wordt, en menos nervios geeft aan dat die ervaring minder sterk is. De volledige betekenis is: “Dat helpt me om me minder nerveus te voelen.”

8. Empieza con esta escena.

   Begin met deze scène.

   Empieza

   begin

   con

   met

   esta

   deze

   escena

   scène

   Uitgebreide uitleg

   Empieza betekent hier “begin” en is een bevestigend bevel aan één persoon die met tú wordt aangesproken. Het is de gebiedende wijs van empezar; de stamklinker verandert daarbij van e naar ie: empieza. Bijvoorbeeld: Empieza ahora. — “Begin nu.” con betekent “met” en leidt hier aan waarmee je begint. Deze voorzetselbetekenis blijft hetzelfde voor enkelvoud en meervoud. Bijvoorbeeld: Empiezo con el primer ejercicio. — “Ik begin met de eerste oefening.” esta betekent “deze” en verwijst naar een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De vorm stemt hier overeen met escena, dat vrouwelijk en enkelvoudig is. Het accentloze esta is de vorm vóór een zelfstandig naamwoord; het aanwijzende voornaamwoord “deze” zonder genoemd zelfstandig naamwoord wordt in hedendaags Spaans doorgaans ook esta geschreven. Bijvoorbeeld: Esta pregunta es fácil. — “Deze vraag is gemakkelijk.” escena betekent “scène”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het met esta, niet met het mannelijke este. Het meervoud is escenas: estas escenas — “deze scènes”. Samen vormen de delen Empieza con + esta escena de instructie: “Begin met deze scène.” De gebiedende wijs geeft de opdracht, con noemt het startpunt en esta escena identificeert de scène waarmee begonnen moet worden. De formulering spreekt één persoon informeel met tú aan.

9. Seguiré tu ritmo.

   Ik volg jouw tempo.

   Seguiré

   ik zal volgen

   tu

   jouw

   ritmo

   tempo

   Uitgebreide uitleg

   Seguiré komt van het Spaanse werkwoord seguir en betekent hier “ik zal volgen”. De uitgang -é markeert de eerste persoon enkelvoud in de toekomende tijd: seguiré = “ik zal volgen”. Voorbeeld: Seguiré tu plan. — “Ik zal jouw plan volgen.” De waargenomen vorm is seguiré; de basisvorm is seguir. tu is een bezittelijk woord met de betekenis “jouw”. In deze vorm staat geen accent. Dat onderscheidt het van tú, het persoonlijk voornaamwoord “jij”. Tu wordt gebruikt bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord, zowel mannelijk als vrouwelijk; bij een meervoudig zelfstandig naamwoord staat tus. Voorbeeld: tu idea — “jouw idee”. Hier maakt tu ritmo tot iets van de aangesprokene. ritmo is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “tempo” of “ritme”. Het is mannelijk: el ritmo; het meervoud is los ritmos. De zin specificeert niet welk tempo precies bedoeld wordt. Samen vormt Seguiré tu ritmo de betekenis “ik zal jouw tempo volgen”: de spreker zegt dat hij of zij het tempo van de aangesprokene zal volgen.