Plannen aanpassen door het weer | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. El tiempo puede cambiar nuestros planes.

   Het weer kan onze plannen veranderen.

   El tiempo

   het weer

   puede

   kan

   cambiar

   veranderen

   nuestros

   onze

   planes

   plannen

   Uitgebreide uitleg

   El tiempo betekent hier “het weer”. In het Spaans kan tiempo ook “tijd” betekenen; de vaste vertaling en de context met regen maken hier de betekenis “weer” duidelijk. El is het bepaalde lidwoord bij het mannelijke enkelvoud tiempo. puede komt van poder en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “kan”. De vorm past bij el tiempo. Na een vervoegde vorm van poder staat het volgende werkwoord in het infinitief: puede cambiar = “kan veranderen”. cambiar is het infinitief “veranderen”. Het onderwerp van dit werkwoord blijft hetzelfde als bij puede: het weer kan iets veranderen. Voorbeelden: El viento puede cambiar el plan. — “De wind kan het plan veranderen.” No puede cambiarlo. — “Hij/zij kan het niet veranderen.” Hier verwijst lo naar een mannelijk enkelvoudig lijdend voorwerp. nuestros is een bezittelijk woord voor “onze”. Het krijgt hier de vorm mannelijk meervoud, omdat het bij planes hoort: nuestros planes. De vorm verwijst naar bezit door “ons”; de vorm zelf zegt niet hoeveel bezitters er zijn. Vergelijk: nuestra casa — “ons huis”, met vrouwelijk enkelvoud casa. planes is het meervoud van plan, “plan”. Het meervoud wordt hier gevormd met -es: plan → planes. Het is het lijdend voorwerp van cambiar: datgene wat kan veranderen. Samen vormen de delen: El tiempo + puede cambiar + nuestros planes = “Het weer kan onze plannen veranderen.” De zin drukt een mogelijkheid uit, niet de bewering dat de plannen daadwerkelijk veranderen.

2. El picnic puede ser difícil si llueve.

   De picknick kan lastig worden als het regent.

   picnic

   picknick

   puede ser

   kan zijn / kan worden

   difícil

   lastig

   si

   als

   llueve

   het regent

   Uitgebreide uitleg

   picnic betekent hier “picknick”. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin staat het met het lidwoord el. Het meervoud is picnics: Los picnics pueden ser difíciles. — “Picknicks kunnen lastig zijn.” Dit voorbeeld is nieuw en laat zien dat ook het werkwoord en het bijvoeglijk naamwoord dan meervoud worden. puede ser geeft de mogelijkheid weer: “kan zijn” of, afhankelijk van de vertaling, “kan worden”. puede is de tegenwoordige tijd van poder in de derde persoon enkelvoud; ser blijft hier de infinitief. Het onderwerp is El picnic, dus de vorm is enkelvoud: El plan puede ser difícil. — “Het plan kan lastig zijn.” De combinatie poder + infinitief is een herbruikbaar patroon voor “kunnen + werkwoord”. difícil beschrijft de picknick als lastig. Het is de enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord; bij een mannelijk en vrouwelijk enkelvoud blijft deze vorm gelijk. In het meervoud wordt het difíciles: La tarea puede ser difícil. — “De taak kan lastig zijn.” De vergelijkende vorm is más difícil — “moeilijker”; het zelfstandig naamwoord ernaast is niet de basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord. si leidt hier een voorwaarde in: “als”. De voorwaarde volgt na de hoofdzin. Het betekent hier niet “of”, zoals in sommige vraagconstructies; in deze zin gaat het om de omstandigheid waaronder de picknick lastig kan zijn. llueve betekent “het regent”. Het is de derde persoon enkelvoud van llover in de tegenwoordige tijd. Bij weerswerkwoorden wordt in het Spaans doorgaans geen concrete handelende persoon genoemd: Si nieva, nos quedamos en casa. — “Als het sneeuwt, blijven we thuis.” Dit voorbeeld is nieuw en gebruikt hetzelfde voorwaardelijke patroon. Samen betekent El picnic puede ser difícil si llueve: “De picknick kan lastig worden als het regent.” El picnic puede ser difícil geeft de mogelijke moeilijkheid aan, en si llueve bepaalt de voorwaarde daarvoor. De zin spreekt over de mogelijkheid dat regen de picknick lastig maakt; hij beweert niet dat het op dat moment daadwerkelijk regent.

3. ¿Deberíamos cancelar o planear algo en un lugar cerrado?

   Zullen we afzeggen of in plaats daarvan iets binnen plannen?

   Deberíamos

   zouden we moeten

   cancelar

   afzeggen; annuleren

   planear

   plannen

   algo

   iets

   lugar

   plaats; plek

   cerrado

   gesloten

   Uitgebreide uitleg

   Deberíamos is de conditionele vorm van deber in de eerste persoon meervoud: deber betekent “moeten” en deberíamos betekent “we zouden moeten”. In deze vraag maakt de vorm een gezamenlijke, voorzichtige suggestie: “zullen we …?” Voorbeeld: Deberíamos salir. — “We zouden moeten vertrekken.” cancelar is een infinitief en betekent hier “afzeggen” of “annuleren”. Na deberíamos blijft het volgende werkwoord in de infinitief: Deberíamos cancelar. — “We zouden moeten afzeggen.” Cancelamos is geen aansporingsvorm: het is de vorm voor “we zeggen af” in de tegenwoordige tijd en kan ook, afhankelijk van de context, “we zegden af” in de verleden tijd betekenen. De aansporingsvorm is cancelemos: Cancelemos la reunión. — “Laten we de vergadering afzeggen.” planear is eveneens een infinitief en betekent “plannen”. Na o vormt het het tweede alternatief naast cancelar: cancelar o planear = “afzeggen of plannen”. Hier gaat het volgens de vaste vertaling om iets in plaats daarvan binnen plannen; de twee handelingen worden dus als alternatieven gepresenteerd. algo is een onbepaald voornaamwoord met de betekenis “iets”. Hier verwijst het naar een niet nader gespecificeerde activiteit of afspraak die men kan plannen. Voor personen gebruik je bijvoorbeeld alguien (“iemand”). Voorbeeld: Podemos planear algo. — “We kunnen iets plannen.” lugar is een zelfstandig naamwoord en betekent “plaats” of “plek”. In en un lugar betekent het “op/in een plaats”. Het onbepaalde lidwoord un maakt de plaats niet nader bepaald; het drukt op zichzelf geen specifiek aantal uit. cerrado is het bijvoeglijk naamwoord “gesloten”. In un lugar cerrado staat het in de mannelijke enkelvoudsvorm, omdat het overeenkomt met lugar, een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. De vrouwelijke vorm is cerrada, bijvoorbeeld in una puerta cerrada — “een gesloten deur”. In de hele combinatie wordt un lugar cerrado hier natuurlijk opgevat als “een plek binnen” of “een binnenlocatie”. Samen vormen de delen de vraag ¿Deberíamos cancelar o planear algo en un lugar cerrado?: “Zullen we afzeggen of in plaats daarvan iets binnen plannen?” De vraag stelt twee mogelijkheden voor: afzeggen, of een niet nader bepaalde activiteit op een binnenlocatie plannen.

4. Seamos flexibles y quedemos dentro.

   Laten we flexibel blijven en binnen afspreken.

   Seamos

   laten we zijn

   flexibles

   flexibel

   quedemos

   laten we afspreken

   dentro

   binnen

   Uitgebreide uitleg

   Seamos is hier de vorm van ser voor de eerste persoon meervoud in de tegenwoordige conjunctief: seamos. In deze zin werkt die vorm als een aansporing met laten we: “laten we zijn/blijven”. Een bruikbaar voorbeeld is: Seamos pacientes. — “Laten we geduldig zijn.” Flexibles betekent hier “flexibel”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en staat in het meervoud, passend bij het impliciete nosotros (“wij”) van seamos; flexible is enkelvoud en flexibles meervoud. De vorm is voor mannelijk en vrouwelijk hetzelfde: flexible / flexibles. Quedemos komt van quedar en is opnieuw de eerste persoon meervoud van de tegenwoordige conjunctief. Ook hier geeft de vorm in deze zelfstandige aansporing de betekenis “laten we”. In deze context betekent quedar “afspreken” of “afspreken om ergens te zijn”. Voorbeeld: Quedemos a las seis. — “Laten we om zes uur afspreken.” Dentro is een onveranderlijk bijwoord met de betekenis “binnen”. Het beschrijft hier de plaats van het afspreken; het verandert niet mee met persoon, getal of geslacht. Samen vormen de delen de aansporing Seamos flexibles y quedemos dentro: “Laten we flexibel blijven en binnen afspreken.” Y verbindt de twee voorstellen. De context maakt duidelijk dat dentro verwijst naar binnen afspreken, als alternatief voor buiten zijn.

5. Eso suena mejor que mojarnos afuera.

   Dat klinkt beter dan buiten nat worden.

   Eso

   dat

   suena

   klinkt

   mejor

   beter

   mojarnos

   nat worden

   afuera

   buiten

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar een idee, situatie of voorstel; de precieze referent wordt in de vaste zin niet benoemd. Het is een onzijdige aanwijzende vorm. Vergelijk esto (“dit”) voor iets dat dichter bij de spreker staat en aquello (“dat daar”) voor iets verder weg. suena komt van sonar (“klinken”) en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: suena. In deze zin betekent het dat iets een bepaalde indruk geeft, niet dat het letterlijk een geluid voortbrengt. Voorbeeld: La idea suena bien. — “Het idee klinkt goed.” mejor is de vergelijkende vorm “beter”. Hier vergelijkt het de optie waarnaar eso verwijst met een andere optie. De vaste combinatie is sonar mejor que ... — “beter klinken dan ...”. Mejor kan ook bij een werkwoord staan: Hoy trabajo mejor. — “Vandaag werk ik beter.” mojarnos bestaat uit mojar (“nat maken” of “nat worden”) met het wederkerende voornaamwoord nos aan het infinitief vast: mojar + nos. In deze zin gaat het om “nat worden” en verwijst nos naar de eerste persoon meervoud: de spreker samen met anderen. Het wederkerende werkwoord is mojarse; een bruikbare vormketen is mojarse — nos mojamos (“we worden nat / we zijn nat geworden”, afhankelijk van de tijd) — mojarnos (“nat worden”, als infinitief met nos). Voorbeeld: No queremos mojarnos. — “We willen niet nat worden.” afuera betekent “buiten” en geeft de plaats aan. Het is een bijwoord en verandert niet voor persoon of getal. Voorbeeld: Esperamos afuera. — “We wachten buiten.” De woorden mejor que vormen de vergelijkingsstructuur “beter dan”. Mojarnos afuera is de vergeleken handeling: buiten nat worden. Samen betekent Eso suena mejor que mojarnos afuera: “Dat klinkt beter dan buiten nat worden.”

6. Todavía podemos almorzar juntos en un lugar cercano.

   We kunnen nog steeds samen in de buurt lunchen.

   Todavía

   nog steeds

   podemos

   we kunnen

   almorzar

   lunchen

   juntos

   samen

   lugar

   plek

   cercano

   dichtbij

   Uitgebreide uitleg

   Todavía betekent hier ‘nog steeds’: de mogelijkheid blijft bestaan. Het kan ook ‘nog’ betekenen wanneer het gaat om iets dat tot nu toe niet is veranderd. Voorbeeld: Todavía vivo aquí. — ‘Ik woon hier nog steeds.’ podemos is de vorm van poder in de tegenwoordige tijd voor nosotros/nosotras: ‘wij kunnen’. De vorm drukt hier de mogelijkheid uit om iets te doen. Een bruikbare reeks is puedo — ‘ik kan’, podemos — ‘wij kunnen’. Voorbeeld: Podemos esperar. — ‘We kunnen wachten.’ almorzar is het hele werkwoord ‘lunchen’. Na poder staat de infinitief: podemos almorzar — ‘we kunnen lunchen’. Voorbeeld: Quiero almorzar. — ‘Ik wil lunchen.’ juntos betekent ‘samen’. Dit is een bijvoeglijk woord dat hier bij een meervoudige groep hoort; de vorm is mannelijk meervoud. De overeenkomst zegt iets over de grammaticale vorm, maar identificeert niet zelfstandig welke personen precies in de groep zitten. Voorbeeld: Trabajamos juntos. — ‘We werken samen.’ lugar betekent ‘plaats’ of ‘plek’. In un lugar is het een zelfstandig naamwoord in het mannelijk enkelvoud; un is hier een onbepaald lidwoord en stelt op zichzelf geen specifiek aantal vast. Voorbeeld: Busco un lugar tranquilo. — ‘Ik zoek een rustige plek.’ cercano betekent ‘dichtbij’ of ‘nabij’. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord cercano, die overeenkomt met lugar. Vergelijk: una zona cercana — ‘een nabijgelegen zone/omgeving’; daar krijgt het bijvoeglijk naamwoord de vrouwelijke enkelvoudsvorm cercana. Samen vormen en un lugar cercano de betekenis ‘op/in een nabijgelegen plek’. De combinatie todavía podemos almorzar zegt dat lunchen nog steeds mogelijk is; juntos voegt toe dat dit samen gebeurt. De volledige zin betekent daarom: ‘We kunnen nog steeds samen op een nabijgelegen plek lunchen.’

7. Les mandaré un mensaje a los demás sobre el cambio.

   Ik stuur de anderen een bericht over de verandering.

   Les

   aan de anderen

   mandaré

   ik zal sturen

   mensaje

   bericht

   los demás

   de anderen

   sobre

   over

   cambio

   verandering

   Uitgebreide uitleg

   Les betekent hier “aan de anderen”. Het is een meervoudig indirect-objectpronomen; in deze zin verwijst het samen met a los demás naar de ontvangers. Vergelijk Le mandaré un mensaje = “Ik stuur hem/haar een bericht” met Les mandaré un mensaje = “Ik stuur hun een bericht”. mandaré komt van mandar (“sturen”) en is de toekomende tijd, eerste persoon enkelvoud: “ik zal sturen”. De uitgang -é geeft hier de combinatie van toekomstige tijd en “ik” aan. Voorbeeld: Mañana mandaré el formulario. = “Morgen stuur ik het formulier.” mensaje betekent “bericht”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is mensajes. Het onbepaalde lidwoord un markeert hier een niet nader bepaald bericht, niet noodzakelijk een expliciet geteld aantal. los demás betekent “de anderen” of “de overige mensen”. Demás verandert zelf niet naar geslacht; het lidwoord los is hier de mannelijke meervoudsvorm. Bij een vrouwelijke meervoudige groep staat bijvoorbeeld las demás. sobre betekent hier “over” in de zin van “met als onderwerp”. Voorbeeld: Hablamos sobre el viaje. = “We praten over de reis.” Het kan in andere contexten ook een ruimtelijke betekenis hebben, maar die past hier niet. cambio betekent hier “verandering”. Als zelfstandig naamwoord kan het naar een verandering verwijzen; het meervoud is cambios. Het lidwoord el maakt het zelfstandig naamwoord bepaald, dus de zin verwijst naar een specifieke verandering. Samen vormen Les mandaré en a los demás de structuur “ik zal aan de anderen sturen”. un mensaje is “een bericht”, en sobre el cambio geeft het onderwerp daarvan aan: “over de verandering”. De volledige betekenis is: “Ik stuur de anderen een bericht over de verandering.”

8. Eso ayuda a todos a hacer planes, sobre todo porque el tiempo está cambiando.

   Dat helpt iedereen om plannen te maken, vooral omdat het weer verandert.

   Eso

   dat

   ayuda

   helpt

   a todos

   iedereen

   hacer

   maken

   planes

   plannen

   sobre todo

   vooral

   porque

   omdat

   el tiempo

   het weer

   está cambiando

   verandert

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar de voorafgaande inhoud of situatie. Het is een onzijdig aanwijzend voornaamwoord: de vorm verandert niet mee met het grammaticale geslacht van een genoemd zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Eso es importante. — “Dat is belangrijk.” ayuda komt van ayudar en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “helpt”. Het onderwerp is Eso. Een nuttig patroon is ayudar a alguien a + infinitief: iemand helpen om iets te doen. a todos betekent hier “iedereen”. a markeert de persoon die hulp ontvangt; todos is de meervoudsvorm van todo voor een mannelijke of gemengde groep. De vorm drukt hier niet zelfstandig een specifiek aantal uit. hacer is het infinitief van “doen/maken”. Na ayudar ... a blijft het werkwoord in het infinitief: ayudar a hacer. In deze zin betekent hacer planes “plannen maken”. planes is het meervoud van plan: “plannen”. Het enkelvoud is un plan; het meervoud krijgt -es omdat plan op een medeklinker eindigt. sobre todo is een vaste uitdrukking met de betekenis “vooral”. Ze legt nadruk op de reden die erop volgt; ze sluit andere redenen niet uit. porque is een voegwoord dat een reden inleidt: “omdat”. Het verbindt hier de hoofdzin met de verklaring waarom plannen helpen. el tiempo betekent in deze zin, zoals de vertaling bevestigt, “het weer”. tiempo kan in andere contexten ook “tijd” betekenen, maar die betekenis past hier niet. Het lidwoord el hoort bij het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord tiempo. está cambiando bestaat uit está, de derde persoon enkelvoud van estar, en het gerundium cambiando van cambiar. Samen geven ze een handeling weer die nu aan de gang is: “aan het veranderen is”. Het onderwerp is el tiempo; cambiando verandert niet voor persoon of getal. De gewone tegenwoordige vorm cambia kan algemener “verandert” betekenen, terwijl está cambiando de lopende verandering benadrukt. Samen ontstaat de structuur Eso ayuda a todos a hacer planes: “Dat helpt iedereen om plannen te maken”. Daarna geeft sobre todo porque el tiempo está cambiando de reden: “vooral omdat het weer verandert”. De volledige betekenis is dus: “Dat helpt iedereen om plannen te maken, vooral omdat het weer verandert.”