Een plan veranderen en een andere dag kiezen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Lo siento, tengo que cambiar nuestro plan.

   Het spijt me, ik moet ons plan veranderen.

   Lo siento

   Het spijt me

   tengo que

   ik moet

   cambiar

   veranderen

   nuestro

   ons

   plan

   plan

   Uitgebreide uitleg

   Lo siento is hier een vaste, beleefde verontschuldiging: “Het spijt me”. Letterlijk bevat siento de ik-vorm van sentir (“voelen”), in de tegenwoordige tijd; in deze uitdrukking betekent de combinatie echter “het spijt me”. Een bruikbaar voorbeeld is: Lo siento por llegar tarde. — “Het spijt me dat ik laat ben.” Tengo que drukt noodzakelijkheid of verplichting uit: “ik moet”. Tengo is de eerste persoon enkelvoud van tener (“hebben”); samen met que en een infinitief vormt het patroon tener que + infinitief. Het onderwerp is hier de spreker. Bijvoorbeeld: Tengo que trabajar. — “Ik moet werken.” Cambiar is een infinitief en betekent hier “veranderen”. Na tener que blijft het werkwoord in de infinitief: tengo que cambiar. Dezelfde vorm kan volgens de context ook “wisselen” of “ruilen” betekenen, maar hier gaat het om het wijzigen van het plan. Nuestro betekent “ons/onze” en staat vóór plan. Deze vorm is mannelijk enkelvoud en stemt af op het bezittelijke zelfstandig naamwoord: nuestro plan. Het bezittelijke woord verwijst hier naar de spreker en minstens één andere betrokkene. Ter vergelijking: nuestra casa betekent “ons huis”, omdat casa vrouwelijk enkelvoud is; de vorm verandert dus mee met het bezeten zelfstandig naamwoord. Plan betekent “plan”. Het is hier een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, wat ook de vorm nuestro ondersteunt. Een herbruikbaar voorbeeld is: nuestro viaje — “onze reis”. Samen betekent Lo siento, tengo que cambiar nuestro plan.: “Het spijt me, ik moet ons plan veranderen.” Eerst verontschuldigt de spreker zich; daarna noemt die een noodzakelijke handeling, namelijk het gezamenlijke plan wijzigen. De constructie tener que + infinitief is een algemene manier om een verplichting uit te drukken.

2. Me alegra que me lo hayas dicho antes de irme.

   Ik ben blij dat je het me vertelde voordat ik wegging.

   Me alegra

   ik ben blij

   me lo hayas dicho

   je hebt het me verteld

   antes de

   voor, voordat

   irme

   weggaan

   Uitgebreide uitleg

   Me alegra betekent hier “ik ben blij”. alegra is de derde persoon enkelvoud van alegrar in de tegenwoordige tijd. In deze constructie staat me voor de persoon die de blijdschap ervaart; de inhoud die deze reactie veroorzaakt volgt met que. Voorbeeld: Me alegra verte. — “Ik ben blij je te zien.” me lo hayas dicho betekent hier “je hebt het me verteld”. hayas is de tweede persoon enkelvoud van haber in de tegenwoordige conjunctief; de vaste vertaling maakt duidelijk dat de aangesprokene “je” is. dicho is het voltooid deelwoord van decir (“zeggen/vertellen”). Samen vormen hayas dicho een voltooid conjunctief: de mededeling is al gedaan vanuit het relevante perspectief. me is het meewerkend voorwerp (“aan mij”), en lo is het lijdend voorwerp (“het”). Met het voorafgaande que vormt dit de bijzin “dat je het me hebt verteld”. De conjunctief in hayas dicho volgt hier op Me alegra que: een emotionele beoordeling gaat over de inhoud van de bijzin. De voornaamwoordelijke elementen staan vóór het vervoegde hulpwerkwoord: me lo hayas dicho. Voorbeeld: Me alegra que hayas venido. — “Ik ben blij dat je bent gekomen.” antes de betekent “voor” of, vóór een infinitief, “voordat”. Het leidt hier een gebeurtenis in met een infinitief. Voor een andere constructie met een expliciet onderwerp gebruik je bijvoorbeeld antes de que llegues — “voordat je aankomt”. irme betekent hier “weggaan” of “vertrekken”. Het is ir (“gaan”) met het aan het infinitief vastgeschreven voornaamwoord me. De infinitief markeert zelf geen persoon. De vaste vertaling identificeert de spreker als degene die wegging; me is hier het aangehechte voornaamwoord, niet de persoonsmarkering van het onderwerp. irse betekent eveneens “weggaan” of “vertrekken”, terwijl ir zonder se gewoon “gaan” betekent. De delen worden dus als volgt verbonden: Me alegra geeft de blije reactie, que me lo hayas dicho benoemt wat al verteld is, en antes de irme plaatst dat vertellen vóór het weggaan van de spreker. De volledige betekenis is: “Ik ben blij dat je het me vertelde voordat ik wegging.”

3. Ha surgido algo inesperado.

   Er is iets onverwachts tussen gekomen.

   Ha surgido

   is ontstaan / is opgekomen

   algo

   iets

   inesperado

   onverwacht

   Uitgebreide uitleg

   Ha surgido bevat de vorm ha van haber plus het voltooid deelwoord surgido van surgir. Samen vormen ze hier de Spaanse voltooide tijd: er is iets opgekomen of ontstaan. Ha is de derde persoon enkelvoud; het deelwoord surgido verandert in deze constructie niet mee voor geslacht of getal. Surgir betekent onder andere “opkomen”, “ontstaan” of “zich voordoen”. Algo is een onbepaald voornaamwoord met de betekenis “iets”. Het verwijst hier naar iets dat niet nader wordt gespecificeerd; op zichzelf geeft het geen exact aantal aan. Algo is grammaticaal onzijdig, niet mannelijk of vrouwelijk. Inesperado is een bijvoeglijk naamwoord en betekent “onverwacht”. Bij het onzijdige algo staat het in de mannelijke enkelvoudsvorm inesperado; dat is de vorm die Spaans hier voor zo’n onzijdig voornaamwoord gebruikt. Bij zelfstandige naamwoorden verandert het bijvoeglijk naamwoord wel mee: inesperada (vrouwelijk enkelvoud), inesperados (mannelijk meervoud) en inesperadas (vrouwelijk meervoud). Bijvoorbeeld: una noticia inesperada = “een onverwacht bericht”. Samen betekent Ha surgido algo inesperado.: “Er is iets onverwachts tussengekomen.” De zin zegt dat zich iets onverwachts heeft voorgedaan, zonder verder te specificeren wat dat was.

4. No pasa nada. Podemos elegir otro día.

   Dat is niet erg. We kunnen een andere dag kiezen.

   No pasa nada

   geen probleem

   Podemos

   we kunnen

   elegir

   kiezen

   otro

   andere

   día

   dag

   Uitgebreide uitleg

   No pasa nada is een vaste Spaanse uitdrukking met de betekenis “geen probleem” of “er is niets aan de hand”. Letterlijk bevat zij pasa, de derde persoon enkelvoud van pasar (“gebeuren”, “voorbijgaan”), maar als geheel geef je hiermee aan dat een situatie geen bezwaar vormt. Podemos komt van poder (“kunnen”) en is de tegenwoordige tijd voor nosotros/nosotras: “wij kunnen”. De vorm drukt hier mogelijkheid of haalbaarheid uit. Vergelijk: puedo = “ik kan”, puedes = “jij kunt”, podemos = “wij kunnen”. elegir is het onbepaalde werkwoord (“kiezen”). Na podemos staat het tweede werkwoord in deze vorm: podemos elegir = “we kunnen kiezen”. Bijvoorbeeld: Podemos elegir otra opción. = “We kunnen een andere optie kiezen.” otro betekent hier “andere” en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm; het stemt af op día. Andere vormen zijn bijvoorbeeld otra bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en otros/otras bij meervouden. Bijvoorbeeld: otro momento = “een ander moment”, maar otra fecha = “een andere datum”. día betekent “dag”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord, ook al eindigt het op -a; daarom staat hier otro, niet otra. Het meervoud is días. Samen betekent Podemos elegir otro día: “We kunnen een andere dag kiezen.” In de volledige uiting verzacht No pasa nada de situatie eerst: er is geen probleem, en vervolgens wordt als praktische mogelijkheid voorgesteld om een andere dag te kiezen. otro día verwijst daarbij naar een alternatieve dag, zonder dat de zin zelf een specifiek aantal alternatieve dagen vastlegt.

5. ¿Te viene bien más adelante esta semana?

   Zou later deze week voor jou uitkomen?

   Te viene bien

   komt jou goed uit

   más adelante

   later

   esta semana

   deze week

   Uitgebreide uitleg

   Te viene bien is een vaste, herbruikbare constructie: venirle bien a alguien betekent dat iets voor iemand goed uitkomt of geschikt is. Te is hier een indirect object: het verwijst naar de aangesprokene en betekent “voor jou”. Viene is de derde persoon enkelvoud van venir; de vorm stemt niet af op te, maar op de impliciete afspraak, tijd of gelegenheid die goed uitkomt. In deze vraag gaat het om het voorgestelde tijdstip, niet om letterlijk ergens naartoe komen. Voorbeeld: ¿Te viene bien el martes? — “Komt dinsdag jou goed uit?” Más adelante betekent “later” of “op een later moment”. Adelante betekent hier “verder/vooruit” in een tijdsverloop; más maakt daarvan een vergelijking met een eerder moment. De combinatie is een bruikbaar patroon voor “later”: más adelante hoy (“later vandaag”) of más adelante en el mes (“later in de maand”). Voorbeeld: Lo hablamos más adelante. — “We bespreken het later.” Esta semana betekent “deze week”. Esta is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende woord este en stemt af op het vrouwelijke enkelvoud semana. Het wijst de week aan die bij het huidige gesprek of tijdstip hoort. Het aanwijzende woord draagt hier dus de vorm voor geslacht en getal; semana is het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Esta semana trabajo mucho. — “Deze week werk ik veel.” Samen vormt más adelante esta semana de tijdsbepaling “later deze week”. De vraagstructuur ¿Te viene bien ...? vraagt vervolgens of die genoemde periode voor de aangesprokene geschikt is. De volledige betekenis is daarom: “Zou later deze week voor jou goed uitkomen?”

6. Más adelante esta semana me viene bien.

   Later deze week komt mij goed uit.

   Más adelante

   later

   esta

   deze

   semana

   week

   me viene bien

   komt mij goed uit

   Uitgebreide uitleg

   Más adelante betekent hier “later” in de tijd. Más betekent “meer” en adelante “vooruit/verder”; samen vormt dit een veelgebruikte tijdsaanduiding. Voorbeeld: Hablamos más adelante. — “We praten later.” Esta is hier het aanwijzende woord “deze”. Het staat bij semana en heeft daarom de vrouwelijke enkelvoudsvorm; de vormen zijn este voor mannelijk enkelvoud en esta voor vrouwelijk enkelvoud. Voorbeeld: esta tarde — “vanmiddag” of “deze middag”. Semana betekent “week”. Het meervoud is semanas. In esta semana betekent het geheel “deze week”. Me viene bien is een vaste manier om te zeggen dat iets iemand goed uitkomt. Viene is de tegenwoordige tijd van venir (“komen”), in de derde persoon enkelvoud. Me is hier het meewerkend voorwerp en betekent “mij”. De natuurlijke betekenis is dus “het komt mij goed uit”. Voorbeeld: Me viene bien el viernes. — “Vrijdag komt mij goed uit.” Als datgene wat goed uitkomt meervoudig is, wordt viene vienen: Me vienen bien las tardes. — “De middagen komen mij goed uit.” Samen betekent Más adelante esta semana me viene bien: “Later deze week komt mij goed uit.” Más adelante esta semana geeft het geschikte tijdstip aan, en me viene bien zegt dat dit tijdstip voor de spreker passend is.

7. Puedo enviarte el nuevo plan.

   Ik kan je het nieuwe plan sturen.

   Puedo

   ik kan

   enviarte

   je sturen

   nuevo

   nieuw

   plan

   plan

   Uitgebreide uitleg

   Puedo komt van poder en is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: “ik kan”. Poder drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Andere vormen zijn bijvoorbeeld puedes = “je kunt” en puede = “hij/zij/u kan”. enviarte bestaat uit enviar (“sturen/verzenden”) plus te (“aan jou/je”). Het werkwoord staat in de infinitief; het voornaamwoord is eraan vast geschreven. Het patroon puedo + infinitief is herbruikbaar: Puedo ayudarte = “Ik kan je helpen.” nuevo betekent hier “nieuw”. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord en stemt af op plan. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is nueva, bijvoorbeeld in una idea nueva = “een nieuw idee” — waarbij idea in het Spaans vrouwelijk is. plan is een zelfstandig naamwoord voor “plan”. Het is mannelijk: el plan; het meervoud is los planes. Samen betekent Puedo enviarte “Ik kan je sturen”, gevolgd door el nuevo plan, “het nieuwe plan”. De volledige uiting betekent dus: “Ik kan je het nieuwe plan sturen.”

8. Eso me ayuda a ajustar mi horario.

   Dat helpt me mijn planning aan te passen.

   Eso

   dat

   me ayuda

   helpt me

   ajustar

   aanpassen

   horario

   planning; rooster

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar iets dat al in de context bekend is; de precieze referent hoeft niet door de vorm zelf te worden bepaald. Het is een aanwijzend voornaamwoord. Vergelijk esto “dit” met eso “dat”. Voorbeeld: Eso es importante. — “Dat is belangrijk.” me ayuda betekent “helpt me”. Het werkwoord is ayudar; ayuda is de vorm voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. me geeft aan wie hulp ontvangt: “mij”. De constructie ayudar a + infinitief betekent “helpen om iets te doen”: Me ayuda a estudiar. — “Het helpt me studeren.” Het onderwerp van ayuda is hier Eso, niet me. ajustar is de infinitief “aanpassen” of “bijstellen”. Na ayudar a blijft het volgende werkwoord in de infinitief: ayuda a ajustar — “helpt aanpassen”. Voorbeeld: Quiero ajustar el plan. — “Ik wil het plan aanpassen.” horario betekent hier “planning” of “rooster”, vooral een indeling van tijden. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is horarios. In de uitdrukking mi horario betekent mi “mijn”; een bezittelijk woord staat hier vóór het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Mi horario cambia mañana. — “Mijn rooster verandert morgen.” Samen vormt de zin Eso me ayuda a ajustar mi horario. de betekenis: “Dat helpt me mijn planning aan te passen.” Eso is het onderwerp, me is degene die hulp krijgt, en a ajustar mi horario benoemt wat die hulp mogelijk maakt.