Een verloren portemonnee melden | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Creo que me dejé la cartera.

   Ik denk dat ik mijn portemonnee heb laten liggen.

   Creo que

   ik denk dat

   me dejé

   liet ik achter

   cartera

   portemonnee

   Uitgebreide uitleg

   Creo que betekent hier “ik denk dat”. Creo is de tegenwoordige tijd van creer (“geloven, denken”) in de eerste persoon enkelvoud: yo creo. Na creo que volgt een bijzin met wat de spreker denkt. Voorbeeld: Creo que llega mañana. — “Ik denk dat hij/zij morgen aankomt.” me dejé komt van dejarse, hier in de verleden tijd. dejé is de eerste persoon enkelvoud van de pretérito indefinido van dejar; me hoort bij deze pronominale constructie. In me dejé la cartera betekent de combinatie niet simpelweg “ik liet mezelf”, maar “ik liet mijn portemonnee ergens achter” of “ik vergat mijn portemonnee mee te nemen”. De vorm drukt hier een afgeronde gebeurtenis in het verleden uit. Voorbeeld: Me dejé las llaves en casa. — “Ik liet mijn sleutels thuis liggen.” cartera is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “portemonnee”. Het bepaalde lidwoord la past daarbij: la cartera. Het meervoud is carteras. In deze zin is de portemonnee het voorwerp dat is achtergelaten; het is niet nodig om uit de vorm me af te leiden wie de eigenaar is. Samen vormen de delen: Creo que + me dejé la cartera: “Ik denk dat ik mijn portemonnee heb laten liggen.” De spreker presenteert het achterlaten als een eigen inschatting, terwijl het achterlaten zelf als een voltooide gebeurtenis in het verleden wordt voorgesteld.

2. Volvamos al mostrador y avisemos de que la he perdido.

   Laten we teruggaan naar de balie en het melden.

   Volvamos

   laten we teruggaan

   mostrador

   balie

   avisemos

   laten we melden

   de que

   dat

   la

   het

   he perdido

   ben kwijtgeraakt

   Uitgebreide uitleg

   Volvamos betekent hier: laten we teruggaan. Het is de vorm voor nosotros/nosotras van de aanvoegende wijs van volver; in deze zin werkt die vorm als een aansporing voor een gezamenlijke handeling. De stamklinker wisselt: volver → vuelvo, maar volvamos. mostrador betekent balie of toonbank. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is mostradores. In deze context gaat het om de balie waar men iets kan melden. avisemos betekent laten we het melden of laten we iemand waarschuwen. Ook dit is een eerste-persoons-meervoudsvorm van de aanvoegende wijs, nu van avisar, en vormt hier samen met de spreker een aansporing. Vergelijk als zelfstandig voorbeeld: Avisemos al personal. — Laten we het personeel waarschuwen. de que hoort bij de constructie avisar de que ...: melden dat ... . Het voorzetsel de maakt hier deel uit van de gekozen constructie; het betekent niet dat de melding over een richting of plaats gaat. la is een vrouwelijk enkelvoudig lijdend-voorwerpsvoornaamwoord. Volgens de gegeven context verwijst het naar la cartera uit de vorige zin, dus naar de portemonnee. De vorm volgt het grammaticale geslacht en getal van dat vervangen zelfstandig naamwoord: la cartera → la; bijvoorbeeld He perdido la llave → La he perdido — Ik ben de sleutel kwijtgeraakt. Het voornaamwoord is niet zelf een aanduiding van de persoon die handelt. he perdido betekent ben kwijtgeraakt. he is de eerste-persoons-enkelvoudsvorm van haber als hulpwerkwoord, en perdido is het voltooid deelwoord van perder; samen vormen ze de voltooide tegenwoordige tijd. perder betekent verliezen of kwijtraken, terwijl encontrar het relevante tegenovergestelde is: vinden. De combinatie la he perdido plaatst het voornaamwoord vóór de vervoegde hulpwerkwoordsvorm. De zin bouwt zo op: Volvamos al mostrador = laten we teruggaan naar de balie; y avisemos de que ... = en laten we melden dat ...; la he perdido = ik ben haar/het kwijtgeraakt, waarbij la hier naar de portemonnee verwijst. Het geheel betekent: Laten we teruggaan naar de balie en melden dat ik mijn portemonnee ben kwijtgeraakt.

3. Es marrón y tiene un pequeño botón plateado.

   Hij is bruin en heeft een klein zilveren knoopje.

   Es

   is

   marrón

   bruin

   tiene

   heeft

   pequeño

   klein

   botón

   knoopje

   plateado

   zilverkleurig

   Uitgebreide uitleg

   Es is de derde persoon enkelvoud van ser (“zijn”) in de tegenwoordige tijd. Hier verwijst het onderwerp, volgens de vaste vertaling, naar een mannelijk enkelvoudig voorwerp: “hij is”. Spaans laat het onderwerp vaak weg, maar gebruikt es hier expliciet. Voorbeeld: La llave es nueva. — “De sleutel is nieuw.” marrón betekent hier “bruin” en beschrijft het onderwerp. Deze kleurvorm verandert niet met het grammaticale geslacht: un objeto marrón en una bolsa marrón; in het meervoud wordt het marrones. Tiene is de derde persoon enkelvoud van tener (“hebben”): tener → tiene. Het betekent hier dat het bedoelde voorwerp een bepaald onderdeel bezit of draagt. Voorbeeld: La bolsa tiene una etiqueta. — “De tas heeft een label.” pequeño betekent “klein”. De vorm is mannelijk enkelvoud en stemt af op het zelfstandig naamwoord botón, dat mannelijk enkelvoud is. Vergelijk: pequeña bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld una pieza pequeña; pequeños en pequeñas zijn meervoudsvormen. Botón betekent “knop” of, in deze context, “knoopje”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el botón; het meervoud is los botones. In un pequeño botón staat eerst het onbepaalde lidwoord en daarna de beschrijving vóór het zelfstandig naamwoord. Plateado betekent hier “zilverkleurig” of “zilveren” in de zin van de kleur of het uiterlijk. Het is een mannelijk enkelvoudig bijvoeglijk naamwoord dat bij botón past. De vrouwelijke vorm is plateada, en in het meervoud zijn de vormen plateados en plateadas. Samen verbinden Es marrón en tiene un pequeño botón plateado twee eigenschappen van hetzelfde bedoelde voorwerp: het is bruin en het heeft een klein zilverkleurig knoopje. De volledige betekenis is daarom: “Hij is bruin en heeft een klein zilveren knoopje.”

4. Ese detalle les ayudará a revisar los objetos perdidos.

   Dat detail helpt hen bij het controleren van de gevonden voorwerpen.

   Ese

   dat

   detalle

   detail

   les ayudará

   zal hen helpen

   revisar

   controleren

   objetos

   voorwerpen

   perdidos

   verloren

   Uitgebreide uitleg

   Ese betekent hier “dat” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. De vorm is mannelijk enkelvoud, passend bij detalle. Een vergelijkbare tegenstelling is esa voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; het aanwijzende woord moet dus bij het zelfstandig naamwoord passen. detalle betekent “detail” of “bijzonderheid”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el detalle, meervoud los detalles. Voorbeeld: Necesito más detalles. — “Ik heb meer details nodig.” les ayudará betekent hier “zal hen helpen”. ayudará is de derde persoon enkelvoud van ayudar in de toekomende tijd: ayudar → ayudará. Het onderwerp is ese detalle, dus enkelvoud. les is het meervoudige indirecte object: de personen die hulp krijgen; de vertaling specificeert hen, maar benoemt niet wie zij precies zijn. Voorbeeld: La información les ayudará. — “De informatie zal hen helpen.” revisar is de infinitief “controleren” of “nakijken”. Na ayudar kan de geholpen handeling met een infinitief worden uitgedrukt: les ayudará a revisar — “zal hen helpen om te controleren”. De voorzetselgroep a revisar leidt hier dus de handeling in die zij uitvoeren. objetos betekent “voorwerpen” en is het meervoud van objeto: el objeto → los objetos. Het is hier het lijdend voorwerp van revisar, dus wat gecontroleerd wordt. perdidos betekent letterlijk “verloren” en beschrijft objetos. Het is het voltooid deelwoord van perder dat hier als bijvoeglijk naamwoord wordt gebruikt. Omdat objetos mannelijk meervoud is, heeft het de vorm perdidos; objetos perdidos betekent dus “verloren voorwerpen”. De meegeleverde Nederlandse vertaling zegt “gevonden voorwerpen”, maar dat strookt niet met perdidos; op basis van de Spaanse zin is “verloren voorwerpen” de juiste betekenis. Samen bestaat de zin uit Ese detalle (“dat detail”) als onderwerp, les ayudará (“zal hen helpen”), en a revisar los objetos perdidos (“de verloren voorwerpen te controleren”). De volledige betekenis is: “Dat detail zal hen helpen de verloren voorwerpen te controleren.”

5. ¿Qué debo decir si piden detalles?

   Wat moet ik zeggen als ze om details vragen?

   ¿Qué debo

   wat moet ik

   decir

   zeggen

   si

   als

   piden

   vragen om

   detalles

   details

   Uitgebreide uitleg

   ¿Qué debo vraagt naar wat de spreker moet doen of zeggen. qué betekent hier “wat” in een vraag. debo is de eerste persoon enkelvoud van deber in de tegenwoordige tijd. Met deber + infinitief druk je een verplichting of noodzakelijke handeling uit: debo decir = “ik moet zeggen”. Vergelijk: debes decir = “je moet zeggen”. decir betekent “zeggen” en staat hier in de infinitief na debo. De infinitief benoemt de handeling zonder zelf persoon of getal aan te geven; debo geeft aan dat de spreker degene is die moet spreken. Voorbeeld: Debo esperar. — “Ik moet wachten.” si leidt de voorwaardelijke bijzin in en betekent hier “als”. Het geeft de situatie aan waarin de spreker wil weten wat hij of zij moet zeggen. Het is niet hetzelfde als het vraagwoord sí (“ja”); het accent ontbreekt hier omdat si “als” betekent. piden betekent hier “vragen om” en is de derde persoon meervoud van pedir in de tegenwoordige tijd. In deze zin verwijst het, overeenkomstig de vaste vertaling, naar “ze”: meerdere personen vragen om iets. pedir kan de structuur pedir algo hebben: Piden ayuda. — “Ze vragen om hulp.” detalles is het meervoud van detalle en betekent “details”. Het gaat hier om meerdere bijzonderheden of aanvullende informatie. Het enkelvoud is detalle; bijvoorbeeld un detalle importante betekent “een belangrijk detail”. Samen vormt ¿Qué debo decir si piden detalles? de vraag: “Wat moet ik zeggen als ze om details vragen?” ¿Qué vraagt naar de inhoud, debo decir maakt duidelijk dat de spreker wil weten wat hij of zij moet zeggen, en si piden detalles geeft de situatie aan waarin dat nodig is.

6. Describe la cartera, pero mantén en privado la información personal.

   Beschrijf de portemonnee, maar houd persoonlijke informatie privé.

   Describe

   beschrijf

   cartera

   portemonnee

   mantén

   houd; bewaar

   en privado

   privé

   información

   informatie

   personal

   persoonlijk

   Uitgebreide uitleg

   Describe is hier een bevestigende opdracht aan één aangesproken persoon: de vorm hoort bij tú (enkelvoud). Het werkwoord is describir; in de tegenwoordige tijd krijg je bijvoorbeeld describes = “je beschrijft”. Voor een beleefde opdracht aan één persoon is de vorm describa, niet describe. cartera betekent hier “portemonnee”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord en bijvoeglijke naamwoorden moeten daarmee overeenkomen, bijvoorbeeld la cartera pequeña = “de kleine portemonnee”. mantén is ook een bevestigende opdracht aan één persoon met tú. Het basiswerkwoord is mantener; de opdrachtvorm is onregelmatig: mantén. In deze zin betekent het “houd ...”, niet simpelweg “bewaar” als een zelfstandig benoemde handeling. Een bruikbaar patroon is mantén + iets + bijvoeglijke bepaling, bijvoorbeeld: Mantén la puerta abierta. = “Houd de deur open.” en privado is een vaste manier om aan te geven dat iets privé of niet openbaar moet blijven. Het vormt samen met mantén de betekenis “houd ... privé”. información betekent “informatie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en is meestal een ontelbaar begrip; daarom staat hier la información, niet een vorm die een concrete hoeveelheid uitdrukt. personal beschrijft hier información. Het betekent “persoonlijk” en staat in het enkelvoud en vrouwelijk bij dit zelfstandig naamwoord: información personal. De vorm personal verandert hier niet zichtbaar voor mannelijk tegenover vrouwelijk; het meervoud is personales. De zin bestaat uit twee opdrachten die met pero (“maar”) tegenover elkaar staan: Describe la cartera = “Beschrijf de portemonnee”, maar mantén en privado la información personal = “houd persoonlijke informatie privé”. Samen is de betekenis: “Beschrijf de portemonnee, maar houd persoonlijke informatie privé.”

7. Puedo escribir una nota breve para ellos.

   Ik kan een kort briefje voor hen schrijven.

   Puedo

   ik kan

   escribir

   schrijven

   nota

   briefje; notitie

   breve

   kort

   para ellos

   voor hen

   Uitgebreide uitleg

   Puedo betekent hier dat de spreker iets kan of in staat is te doen. Het is de eerste persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd: puedo, puedes, puede. In combinatie met een infinitief volgt het patroon poder + infinitief, bijvoorbeeld: Puedo esperar. — Ik kan wachten. Escribir is de infinitief ‘schrijven’. Na puedo blijft het werkwoord in de infinitief; alleen poder draagt hier de persoonsvorm. Bijvoorbeeld: Puedo escribir. — Ik kan schrijven. Nota betekent hier een kort geschreven briefje of notitie. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: una nota; het meervoud is notas. Het onbepaalde lidwoord una markeert hier een enkelvoudig vrouwelijk zelfstandig naamwoord, maar zegt op zichzelf niet dat er precies één exemplaar wordt geteld. Breve betekent ‘kort’ in de zin van beperkte lengte of omvang. Het beschrijft nota en staat erna. Deze vorm verandert niet voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud: un mensaje breve en una nota breve; in het meervoud wordt het breves. Para ellos betekent ‘voor hen’. Para geeft de bestemde ontvanger of het doel aan. Ellos is een persoonlijk voornaamwoord in de derde persoon meervoud; de vertaling maakt duidelijk dat het om hen als ontvangers gaat. De vorm ellos kan naar een mannelijke groep of naar een gemengde groep verwijzen; de concrete personen worden in deze zin niet nader genoemd. Vergelijk: para él — voor hem; para ellos — voor hen. Samen vormt de zin Puedo escribir una nota breve para ellos: de spreker geeft aan dat die een korte notitie kan schrijven, bestemd voor hen. De infinitief escribir vult aan wat de spreker kan doen, una nota breve benoemt wat er geschreven kan worden en para ellos geeft voor wie de notitie bestemd is.

8. Así, el informe quedará claro.

   Dan wordt de melding duidelijk.

   Así

   dan / zo

   informe

   melding

   quedará

   zal worden / blijven

   claro

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Así betekent hier “dan” of “zo” en verbindt deze zin met wat eraan voorafgaat. In deze betekenis geeft het een gevolg of resultaat aan; het beschrijft hier niet hoe iemand iets doet. informe is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “melding”. Het is mannelijk: el informe. Het meervoud is los informes. Een bruikbaar voorbeeld is: El informe es breve. — “De melding is kort.” quedará is de toekomende vorm van quedar voor de derde persoon enkelvoud: quedar → quedará. In deze zin betekent quedar niet simpelweg “blijven”, maar “in een bepaalde toestand komen of verkeren”. Samen met claro geeft quedará claro dus aan dat iets duidelijk zal zijn of worden. De uitgang -á markeert hier de toekomende tijd en past bij het enkelvoudige onderwerp el informe. claro is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “duidelijk”. Het staat in het mannelijk enkelvoud omdat het bij el informe hoort. Andere vormen zijn bijvoorbeeld clara bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en claros/claras bij meervoud. In quedará claro beschrijft het de toestand waarin de melding zal zijn. Samen betekent Así, el informe quedará claro.: “Dan wordt de melding duidelijk.” De structuur is Así + onderwerp el informe + quedará + toestand claro: “Zo zal de melding duidelijk zijn/worden.”