Iets uit een tas lenen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Me prestas un pañuelo de tu bolso?

   Mag ik een tissue uit je tas lenen?

   Me

   mij

   prestas

   je leent uit

   pañuelo

   zakdoek

   tu

   je

   bolso

   tas

   Uitgebreide uitleg

   Me betekent hier dat de spreker de persoon is aan wie iets geleend wordt: “aan mij”. Bij prestar staat de ontvanger vaak met a: Te presto el libro = “Ik leen je het boek.” In deze vraag is me een objectsvorm; het is niet hetzelfde als het bezittelijke mi (“mijn”). prestas komt van prestar (“lenen” of “uitlenen”). De vorm is de tegenwoordige tijd voor tú: tú prestas. De vraag gebruikt dus een vorm als “leen jij mij…?”, en de volledige vraag functioneert natuurlijk als een verzoek. Vergelijk: ¿Me prestas tu lápiz? = “Leen je me je potlood?” pañuelo betekent hier “zakdoek” of “tissue”. Het is een zelfstandig naamwoord van het mannelijk geslacht; het meervoud is pañuelos. Het voorafgaande un is het onbepaalde lidwoord in de mannelijke enkelvoudsvorm en stemt met pañuelo overeen. Een andere uitdrukking voor een specifiek soort papieren tissue kan afhankelijk van de context ook pañuelo de papel zijn, maar die uitdrukking staat niet in deze zin. tu betekent “je/jouw” en staat vóór het zelfstandig naamwoord: tu bolso = “je tas”. Deze bezitsvorm krijgt geen accent. tú met accent is daarentegen het persoonlijk voornaamwoord “jij”: Tú prestas…. bolso betekent “tas” en is een mannelijk zelfstandig naamwoord. Het meervoud is bolsos. In de tu bolso geeft de in deze zin de bron aan: “uit je tas”. De vraag ¿Me prestas un pañuelo de tu bolso? combineert me prestas (“leen je me…?”), un pañuelo (“een tissue”) en de tu bolso (“uit je tas”). Samen betekent de zin: “Mag ik een tissue uit je tas lenen?”

2. Están en el bolsillo lateral.

   Ze zitten in het zijvak.

   Están

   zitten

   bolsillo

   zakje; vak

   lateral

   zij-

   Uitgebreide uitleg

   Están komt van estar en is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon meervoud. Hier geeft het een plaats aan: “ze bevinden zich” of natuurlijk “ze zitten”. Het meervoudige onderwerp wordt in deze zin niet opnieuw genoemd; de vertaling ondersteunt “ze”, maar identificeert niet afzonderlijk waarnaar dit meervoud verwijst. Vergelijk: Está en la bolsa = “Het/hij/zij bevindt zich in de tas”; Están en la bolsa = “Ze bevinden zich in de tas”. bolsillo betekent hier “zak” of “vak”. Het is een zelfstandig naamwoord: el bolsillo (mannelijk, enkelvoud), los bolsillos (meervoud). In deze context gaat het om een vak aan of in iets, niet noodzakelijk om een kledingzak. Voorbeeld: El móvil está en el bolsillo. — “De telefoon zit in het vak.” lateral betekent hier “zijdelings” of “aan de zijkant” en beschrijft bolsillo. In bolsillo lateral staat het na het zelfstandig naamwoord; samen betekent dit “zijvak”. Lateral heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden. In het meervoud wordt het laterales: los bolsillos laterales = “de zijvakken”. De plaats wordt opgebouwd met en (“in/op”) plus el bolsillo lateral (“het zijvak”). Samen betekent Están en el bolsillo lateral: “Ze zitten in het zijvak.”

3. ¿Puedo abrirlo?

   Mag ik het openen?

   Puedo

   mag ik / kan ik

   abrirlo

   het openen

   Uitgebreide uitleg

   Puedo betekent hier “mag ik?” in de vraag ¿Puedo ...?. Het is de ik-vorm van poder (“kunnen/mogen”): puedo, puedes, puede. In deze context drukt poder toestemming uit, niet alleen praktische mogelijkheid. Voorbeeld: ¿Puedo entrar? — “Mag ik binnenkomen?” abrirlo betekent “het openen”. Dit is abrir (“openen”) met het directe objectvoornaamwoord lo eraan vast: abrir + lo → abrirlo. Lo is mannelijk enkelvoud; het vervangt hier het object dat geopend zou worden. De vorm abrir blijft na puedo in de infinitief. Voorbeeld: Quiero abrirlo. — “Ik wil het openen.” Samen vormt ¿Puedo abrirlo? de vraag “Mag ik het openen?”: puedo geeft de vraag om toestemming aan, en abrirlo benoemt de handeling met het object lo. De vraag is beleefd en laat de aangesprokene beslissen of die handeling mag plaatsvinden.

4. ¿Prefieres sacar uno tú?

   Wil je liever zelf een tissue pakken?

   ¿Prefieres

   Heb je liever

   sacar

   pakken

   uno

   er één

   tú

   jij

   Uitgebreide uitleg

   ¿Prefieres komt van preferir en betekent hier: “heb je liever…?”. Het is de tegenwoordige tijd voor de tweede persoon enkelvoud (tú): prefiero, prefieres, prefiere. In een vraag naar een voorkeur volgt vaak een infinitief: ¿Prefieres descansar? = “Wil je liever rusten?” sacar is een infinitief en betekent hier “pakken” of “tevoorschijn halen”. Na preferir benoemt de infinitief de handeling waaraan iemand de voorkeur geeft. Voorbeeld: Prefiero esperar. = “Ik wacht liever.” uno betekent “één” en staat hier zelfstandig voor “één exemplaar”; volgens de vaste vertaling gaat het om één tissue. Het is hier zelfstandig gebruikt als telwoord/voornaamwoord. Voor een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord verschijnt de verkorte vorm un, bijvoorbeeld un pañuelo = “een tissue”; uno staat daar dus niet onveranderd vóór het zelfstandig naamwoord. tú betekent “jij”. Het expliciete onderwerp benadrukt wie de handeling zou uitvoeren of contrasteert die persoon met iemand anders. Het verschilt in spelling en functie van tu zonder accent, dat “jouw” betekent: tu pañuelo = “jouw tissue”. Samen vormt de zin de vraag ¿Prefieres sacar uno tú?: “Wil je liever zelf een tissue pakken?” ¿Prefieres ...? vraagt naar de voorkeur, sacar uno noemt de handeling en één exemplaar, en tú maakt duidelijk dat de aangesprokene die handeling zelf zou doen.

5. Puedes abrirlo.

   Je mag het openen.

   Puedes

   je mag

   abrirlo

   het openen

   Uitgebreide uitleg

   Puedes komt van poder en is de tegenwoordige tijd voor tú (enkelvoud): puedo, puedes, puede. In deze zin drukt puedes volgens de vaste vertaling toestemming uit: “je mag”. Poder kan in andere contexten ook “kunnen” betekenen. Voorbeeld: Puedes entrar. — “Je mag binnenkomen.” abrirlo bestaat uit het infinitief abrir (“openen”) met het aangehechte directe-objectvoornaamwoord lo (“het”). Bij een infinitief kan lo erachter vastgeschreven worden: abrir + lo → abrirlo. Lo is hier een mannelijk enkelvoudig lijdend-voorwerpcliticum; de vaste vertaling identificeert het bedoelde object niet nader. Voorbeeld: Quiero abrirlo. — “Ik wil het openen.” De volledige structuur is puedes + abrirlo: een vervoegde vorm van poder gevolgd door een infinitief. Samen betekent Puedes abrirlo. dus: “Je mag het openen.”

6. Ahora tengo uno.

   Ik heb er nu een.

   Ahora

   nu

   tengo

   ik heb

   uno

   er een

   Uitgebreide uitleg

   Ahora betekent hier “nu” en verwijst naar het huidige moment. Het kan ook op een andere plaats in een zin staan; de plaats kan dan de nadruk beïnvloeden. Tengo is de eerste persoon enkelvoud van tener in de tegenwoordige tijd: tener → tengo. Hier betekent het “ik heb”. Voorbeeld: Tengo tiempo. — “Ik heb tijd.” De vorm voor “jij hebt” is tienes. Uno staat hier zelfstandig en betekent “er een” of “één exemplaar”. De vorm uno is mannelijk enkelvoud; de overeenkomstige vrouwelijke vorm is una. In deze vaste zin wordt niet vastgesteld naar welk zelfstandig naamwoord uno verwijst, dus de vertaling geeft geen specifiek geslacht van het bedoelde ding aan. Voorbeeld: Tengo una. — “Ik heb er een.” Daarin is una de vrouwelijke vorm, terwijl het zelfstandig naamwoord ongenoemd blijft. Samen betekenen Ahora tengo uno.: “Ik heb er nu een.” Ahora bepaalt het moment, tengo geeft aan dat de spreker iets heeft, en uno verwijst zelfstandig naar één niet nader genoemd exemplaar.

7. Cierra el bolsillo cuando termines, por favor.

   Doe het zijvak dicht als je klaar bent, alsjeblieft.

   Cierra

   doe dicht

   bolsillo

   zijvak

   termines

   klaar bent

   por favor

   alsjeblieft

   Uitgebreide uitleg

   Cierra betekent hier “doe dicht” en is de bevestigende gebiedende wijs van cerrar voor tú (één aangesproken persoon). Cerrar betekent “sluiten” of “dichtdoen”; bijvoorbeeld: Cierra la puerta. — “Doe de deur dicht.” Deze vorm is dus niet de beleefde enkelvoudsvorm cierre en ook niet de meervoudsvorm cierren. Bolsillo betekent hier “zijvak” en is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el bolsillo. Het kan in andere contexten ook “zak” betekenen, bijvoorbeeld een zak in een kledingstuk of tas; de vaste vertaling maakt hier “zijvak” de bedoelde betekenis. Het meervoud is bolsillos. Termines komt van terminar, “eindigen” of “klaar zijn”. De vorm is tegenwoordige conjunctief, tweede persoon enkelvoud (tú), in de tijdsbepaling na cuando: cuando termines = “als je klaar bent”. Na cuando gebruikt Spaans deze vorm wanneer naar een nog niet voltooid moment wordt verwezen. Een voorbeeld: Cuando termines, avísame. — “Als je klaar bent, laat het me weten.” Por favor is de vaste beleefde toevoeging “alsjeblieft” of “alstublieft”. Hier verzacht het de opdracht; het verandert niet wie de opdracht krijgt of wat er moet gebeuren. Samen bestaat de zin uit de opdracht Cierra el bolsillo — “Doe het zijvak dicht” — gevolgd door de voorwaarde cuando termines — “als je klaar bent” — en de beleefde toevoeging por favor. De volledige betekenis is daarom: “Doe het zijvak dicht als je klaar bent, alsjeblieft.”

8. Lo cerraré con cuidado.

   Ik zal het voorzichtig dichtdoen.

   Lo

   het

   cerraré

   ik zal sluiten / dichtdoen

   con cuidado

   voorzichtig

   Uitgebreide uitleg

   Lo is een lijdendvoorwerpsvoornaamwoord: hier betekent het “het”. lo kan een mannelijk enkelvoudig of een onzijdig enkelvoudig lijdend voorwerp aanduiden; uit deze zin alleen volgt niet welk concreet object bedoeld is. Het is niet de handelende persoon. Vergelijk la voor een vrouwelijk enkelvoudig object en los/las voor meervoudige objecten. Voorbeeld: Lo veo. = “Ik zie het.” cerraré komt van cerrar, “sluiten” of “dichtdoen”. De uitgang -é markeert hier de eerste persoon enkelvoud in de eenvoudige toekomende tijd: “ik zal dichtdoen”. De vorm is cerrar → cerraré. Voorbeeld: Mañana cerraré la puerta. = “Morgen zal ik de deur dichtdoen.” con cuidado is een breed bruikbare woordgroep om uit te drukken dat een handeling voorzichtig of zorgvuldig gebeurt. cuidado is hier een zelfstandig naamwoord na con; samen beschrijft de woordgroep de manier waarop het dichtdoen gebeurt. Voorbeeld: Abre la caja con cuidado. = “Open de doos voorzichtig.” Samen vormt Lo cerraré con cuidado de structuur lo + werkwoord in de ik-vorm van de toekomst + manier waarop: “Ik zal het voorzichtig dichtdoen.” Het voornaamwoord staat vóór het vervoegde werkwoord, en con cuidado voegt toe dat de handeling voorzichtig gebeurt.

9. Lleva otro contigo si lo necesitas.

   Houd er nog een bij je als je die nodig hebt.

   Lleva

   neem mee

   otro

   nog een

   contigo

   bij je

   si

   als

   lo

   het / die

   necesitas

   nodig hebt

   Uitgebreide uitleg

   Lleva is hier een bevestigend bevel aan één persoon met tú: “neem mee”. Het komt van llevar (“meenemen/dragen”). De vorm lleva kan buiten een bevel ook de tegenwoordige tijd voor él/ella/usted zijn, maar in deze zin past de bevelslezing bij de vaste vertaling. Otro betekent hier “nog een” of “een andere”. Het staat zelfstandig en verwijst dus naar een niet-uitgeschreven zelfstandig naamwoord; de zin specificeert niet welk voorwerp dat is. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm. Vergelijk: otra bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en otros/otras in het meervoud. Voorbeeld: Necesito otra. — “Ik heb er nog een nodig.” Contigo betekent “bij je” of “met jou”. Dit is de vaste vorm van con + tú; naast contigo bestaan bijvoorbeeld conmigo (“met mij”) en con él (“met hem”). Hier geeft het aan dat de aangesprokene het bedoelde voorwerp bij zich houdt. Si betekent “als” en leidt hier een voorwaardelijke bijzin in. Het introduceert de voorwaarde waaronder de aangesprokene het voorwerp moet meenemen; het betekent hier niet “ja” (dat als sí met accent wordt geschreven). Lo is een mannelijk enkelvoudig lijdendvoorwerpvoornaamwoord. Het staat vóór het vervoegde werkwoord in lo necesitas en betekent hier “het/die”. De vaste gegevens noemen niet welk mannelijk enkelvoudig voorwerp het precies vervangt. Het onderscheid is grammaticaal: la is vrouwelijk enkelvoud en los/las zijn meervoud. Necesitas komt van necesitar (“nodig hebben”) en is de tegenwoordige tijd voor tú: “je hebt nodig”. Voorbeeld: Lo necesitas. — “Je hebt het nodig.” De vorm is hier geen bevel; de voorwaardelijke bijzin beschrijft de situatie waarin het meenemen nodig is. Samen vormt Lleva otro contigo de aansporing “Neem nog een bij je mee”. Si lo necesitas betekent “als je het/die nodig hebt”: si maakt de voorwaarde, lo is het lijdend voorwerp van necesitas, en necesitas geeft aan dat de aangesprokene het nodig heeft. De volledige betekenis is daarom: “Houd er nog een bij je als je die nodig hebt.”