Even naar buiten voor frisse lucht | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. La sala se siente demasiado calurosa y silenciosa.

   De kamer voelt te warm en stil aan.

   sala

   kamer

   se siente

   voelt aan

   demasiado

   te, te veel

   calurosa

   warm

   silenciosa

   stil

   Uitgebreide uitleg

   sala betekent hier ‘kamer’ of ‘ruimte’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la sala. Het meervoud is las salas. Voor een specifieke kamer gebruik je dus het lidwoord la. se siente komt van sentirse, ‘zich voelen’. siente is de tegenwoordige tijd bij een enkelvoudig onderwerp; se hoort bij deze pronominale constructie. In deze zin voelt de kamer zelf op een bepaalde manier aan. Vergelijk: La habitación se siente cómoda. — ‘De kamer voelt comfortabel aan.’ demasiado betekent ‘te’ in de betekenis ‘meer dan wenselijk’. Als bijwoord verandert het niet mee: demasiado calurosa en demasiado silenciosa. Het betekent hier niet simpelweg ‘erg’, maar geeft aan dat de warmte en stilte als overdreven worden ervaren. calurosa betekent hier ‘warm’. De vorm is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord caluroso, omdat het bij sala hoort: la sala calurosa. De mannelijke vorm is caluroso; het meervoud is calurosos of calurosas, afhankelijk van het zelfstandig naamwoord. Voor ‘heet’ is in veel contexten ook caliente mogelijk, maar dat is een ander bijvoeglijk naamwoord. silenciosa betekent ‘stil’. Dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van silencioso, opnieuw afgestemd op sala. De mannelijke vorm is silencioso en de meervoudsvormen zijn silenciosos en silenciosas. Een bruikbaar voorbeeld is La calle está silenciosa. — ‘De straat is stil.’ Samen vormen de delen: La sala (‘de kamer’) + se siente (‘voelt aan’) + demasiado calurosa y silenciosa (‘te warm en stil’). De volledige betekenis is: ‘De kamer voelt te warm en stil aan.’ Y verbindt de twee eigenschappen; demasiado geldt voor beide bijvoeglijke naamwoorden.

2. ¿Quieres dar un paseo corto afuera?

   Wil je even buiten een stukje lopen?

   ¿Quieres

   wil je

   dar un paseo

   een wandeling maken

   corto

   kort

   afuera

   buiten

   Uitgebreide uitleg

   ¿Quieres betekent hier “wil je?”. Het is de tweede persoon enkelvoud van querer in de tegenwoordige tijd: quiero, quieres, quiere. In deze vraag wordt querer gevolgd door een infinitief om naar iemands bereidheid of plan te vragen: ¿Quieres descansar? = “Wil je rusten?” De vraag richt zich dus op één aangesproken persoon. dar un paseo is een vaste, herbruikbare uitdrukking voor “een wandeling maken” of “een stukje lopen”. Het werkwoord is dar (“geven”), maar in deze combinatie vertaal je niet woord voor woord. Dar blijft hier in de infinitief omdat het volgt op quieres: ¿Quieres dar un paseo? = “Wil je een wandeling maken?” corto betekent hier “kort” en beschrijft paseo. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord corto, passend bij het mannelijke enkelvoud paseo. Bij een vrouwelijk enkelvoud staat bijvoorbeeld corta: una pausa corta = “een korte pauze”. afuera betekent “buiten”, dus op een plaats buiten. Het is hier een bijwoord en verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Vergelijk afuera (“buiten”) met adentro (“binnen”): El aire está afuera = “De lucht is buiten.” Samen vormt de zin: ¿Quieres + dar un paseo corto + afuera? De letterlijke structuur is “Wil je een korte wandeling maken buiten?”, natuurlijk vertaald als “Wil je even buiten een stukje lopen?” De context ondersteunt dat het om naar buiten gaan gaat omdat de kamer warm en stil aanvoelt en frisse lucht zou helpen. De vraag blijft een uitnodiging of voorstel, niet een bewering dat de aangesprokene al heeft ingestemd.

3. El aire fresco ayudaría.

   Frisse lucht zou helpen.

   aire

   lucht

   fresco

   fris

   ayudaría

   zou helpen

   Uitgebreide uitleg

   aire betekent hier “lucht”. Het is een zelfstandig naamwoord; el aire is mannelijk enkelvoud. Het lidwoord en eventuele bijvoeglijke naamwoorden sluiten daarbij aan: el aire fresco. Voorbeeld: El aire está limpio. — “De lucht is schoon.” fresco betekent hier “fris” en beschrijft aire. Het bijvoeglijk naamwoord staat in het Spaans doorgaans na het zelfstandig naamwoord en stemt ermee overeen: mannelijk enkelvoud fresco, vrouwelijk enkelvoud fresca, meervoud frescos/frescas. Voorbeeld: La brisa fresca ayuda. — “De frisse bries helpt.” ayudaría komt van ayudar (“helpen”). De uitgang -ía is hier de condicionalis: de vorm drukt uit dat iets onder de gegeven of veronderstelde omstandigheden zou helpen. Ayudaría is de vorm voor een derde persoon enkelvoud; het onderwerp hier is el aire fresco. Het onderwerp zelf krijgt geen aparte persoonsuitgang op het bijvoeglijk naamwoord. Voorbeeld: Una pausa ayudaría. — “Een pauze zou helpen.” Samen vormen el aire fresco en ayudaría de betekenis: “Frisse lucht zou helpen.” De zin presenteert frisse lucht als een mogelijke hulp, niet als een vaststaand feit dat het zeker helpt.

4. Podemos quedarnos cerca del edificio y volver pronto.

   We kunnen bij het gebouw blijven en snel terugkomen.

   Podemos

   we kunnen

   quedarnos

   blijven

   cerca

   dichtbij

   edificio

   gebouw

   volver

   terugkomen

   pronto

   snel

   Uitgebreide uitleg

   Podemos is de tegenwoordige tijd van poder voor nosotros: “wij kunnen”. Het drukt hier een mogelijkheid of voorstel uit. Een bruikbaar patroon is podemos + infinitief, bijvoorbeeld: Podemos esperar. — “We kunnen wachten.” quedarnos betekent hier “blijven”. Het is quedar met het wederkerende voornaamwoord nos: quedarnos = “bij ons blijven / blijven”. Na podemos staat het werkwoord in de infinitief: podemos quedarnos. Het voornaamwoord verwijst hier naar de groep die met “wij” wordt bedoeld. cerca betekent “dichtbij”. In cerca del edificio vormt het een plaatsaanduiding. del is de samentrekking van de en el; samen betekent cerca del edificio “dicht bij het gebouw”. edificio is een zelfstandig naamwoord voor “gebouw”. Het mannelijke enkelvoudige lidwoord is el: el edificio. In het meervoud wordt dat los edificios. volver betekent “terugkomen” of “teruggaan”. Hier staat het als infinitief na y: quedarnos ... y volver ... — “blijven ... en terugkomen ...”. De infinitief verandert niet met de persoon; podemos draagt de persoonsinformatie van “wij”. pronto betekent hier “snel” of “spoedig”. Het is een bijwoord en zegt wanneer of hoe snel het terugkomen plaatsvindt. Het verandert niet voor getal of geslacht. De delen worden samengevoegd als Podemos quedarnos cerca del edificio (“We kunnen bij het gebouw blijven”) en volver pronto (“snel terugkomen”). Y verbindt deze twee handelingen. De volledige zin betekent dus: “We kunnen bij het gebouw blijven en snel terugkomen.”

5. Todavía queda algo de luz.

   Er is nog wat daglicht.

   Todavía

   nog

   queda

   blijft over

   algo de

   wat; een beetje

   luz

   licht; daglicht

   Uitgebreide uitleg

   Todavía betekent hier ‘nog’ en geeft aan dat de toestand op dit moment voortduurt. Het staat vooraan in de zin. Voorbeeld: Todavía hay tiempo. — ‘Er is nog tijd.’ queda komt van quedar en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Hier betekent het dat iets overblijft of nog aanwezig is, niet dat iemand ergens blijft. In queda algo is algo het enkelvoudige onderwerp; daarom staat het werkwoord in het enkelvoud. Voorbeeld: Queda poco tiempo. — ‘Er is nog weinig tijd over.’ algo de drukt een onbepaalde hoeveelheid uit: ‘wat’ of ‘een beetje’. Algo geeft geen precieze hoeveelheid aan, en de verbindt deze hoeveelheid hier met luz. Een bruikbaar patroon is algo de + zelfstandig naamwoord: Hay algo de agua. — ‘Er is wat water.’ luz is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent ‘licht’. In deze zin verwijst het volgens de vaste vertaling naar daglicht. In andere contexten kan het ook licht in het algemeen aanduiden; de context van het naderende donker maakt hier ‘daglicht’ passend. Samen vormen de delen Todavía queda algo de luz: ‘Er is nog wat daglicht.’ De zin zegt dat er op dat moment nog een niet nader bepaalde hoeveelheid daglicht aanwezig is. Het is een neutrale mededeling.

6. Entonces vamos antes de que oscurezca.

   Dan gaan we voordat het donker wordt.

   Entonces

   dan

   vamos

   we gaan

   antes de que

   voordat

   oscurezca

   het donker wordt

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze stap met wat eraan voorafgaat. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het om een moment in het verleden gaat; in deze zin gaat het om de volgende handeling. vamos is de vorm van ir voor de eerste persoon meervoud: nosotros vamos = “wij gaan”. De vorm kan in andere contexten ook als aansporing worden gebruikt, maar de vaste vertaling geeft hier de gewone betekenis “we gaan”. antes de que betekent “voordat” en leidt een bijzin met een gebeurtenis in. Na antes de que staat in het Spaans doorgaans de subjuntivo, omdat die gebeurtenis nog niet heeft plaatsgevonden op het genoemde moment. Bijvoorbeeld: Salgo antes de que llueva. = “Ik vertrek voordat het regent.” oscurezca komt van oscurecer en is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige subjuntivo. In deze zin gaat het om het onpersoonlijke “het donker wordt”; er is dus geen genoemd persoon die donker wordt. De vorm is niet hetzelfde als een bevel: de subjuntivo wordt hier gekozen door antes de que. Samen betekent vamos + antes de que oscurezca: “we gaan voordat het donker wordt”. De volledige zin Entonces vamos antes de que oscurezca. betekent daarom: “Dan gaan we voordat het donker wordt.”

7. Volvamos cuando nos sintamos renovados.

   Laten we teruggaan als we ons weer fris voelen.

   Volvamos

   laten we teruggaan

   cuando

   als

   nos sintamos

   we ons voelen

   renovados

   weer fris

   Uitgebreide uitleg

   Volvamos komt van volver (“teruggaan”). De vorm is de aanvoegende wijs, eerste persoon meervoud, en wordt hier gebruikt voor een aansporing: “laten we teruggaan”. Vergelijk: volvemos = “we gaan terug” als mededeling; volvamos = “laten we teruggaan” als voorstel of aansporing. cuando betekent hier “als/wanneer”. Na cuando staat voor een toekomstige of nog niet gerealiseerde gebeurtenis vaak de aanvoegende wijs. Daarom volgt nos sintamos, niet de gewone tegenwoordige vorm nos sentimos. nos sintamos komt van sentirse, “zich voelen”. sentir kan ook “voelen” betekenen, maar sentirse beschrijft de toestand van de persoon zelf. sintamos is de eerste persoon meervoud van de aanvoegende wijs; nos is het wederkerende voornaamwoord dat bij “wij” hoort. Voorbeeld: Cuando nos sintamos mejor, salimos. = “Als we ons beter voelen, gaan we weg.” renovados is een bijvoeglijk naamwoord bij het impliciete nosotros in nos sintamos: “vernieuwd”, hier natuurlijk vertaald als “weer fris”. De vorm is meervoud; -os past bij een mannelijke of gemengde groep. Bij een uitsluitend vrouwelijke groep zou de overeenkomstige vorm renovadas zijn. Het bijvoeglijk naamwoord beschrijft dus hoe de betrokken personen zich voelen, niet een afzonderlijk zelfstandig naamwoord. Samen betekent Volvamos cuando nos sintamos renovados: “Laten we teruggaan als we ons weer fris voelen.” De hoofdzin is het voorstel volvamos; cuando nos sintamos renovados geeft de voorwaarde in de tijd aan: eerst moet dat frisse gevoel optreden, en dan gaan we terug.

8. Entonces estaremos listos para concentrarnos otra vez.

   Dan zijn we weer klaar om ons te concentreren.

   Entonces

   dan

   estaremos

   zullen zijn

   listos

   klaar

   concentrarnos

   ons concentreren

   otra vez

   weer

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze zin met de eerder genoemde voorwaarde of situatie. Het kan ook “dus” betekenen wanneer het een gevolg inleidt; in deze zin past de tijds-/gevolgbetekenis “dan”. Voorbeeld: Entonces empezamos. — “Dan beginnen we.” estaremos is de toekomende vorm van estar voor nosotros/nosotras: estoy (ik ben) → estaremos (wij zullen zijn). Estar beschrijft hier een tijdelijke toestand. De vorm zelf markeert de eerste persoon meervoud; het is dus “wij”, niet “jullie” of “zij”. Voorbeeld: Mañana estaremos allí. — “Morgen zullen we daar zijn.” listos betekent “klaar”. Het is het meervoud van listo; als bijvoeglijk naamwoord stemt het af op de groep die door nosotros wordt aangeduid. De uitgang -os is de vorm voor mannelijk meervoud of een gemengde groep; bij een uitsluitend vrouwelijke groep staat doorgaans listas. Voorbeeld: Estamos listas. — “We zijn klaar.” concentrarnos betekent “ons concentreren”. Dit is concentrar met het wederkerende voornaamwoord nos achter het infinitief: concentrar + nos. Nos verwijst hier naar dezelfde “wij”-groep als in estaremos; het is niet het onderwerp van een nieuwe, afzonderlijke handeling. Voorbeeld: Necesitamos concentrarnos. — “We moeten ons concentreren.” otra vez betekent “weer” of “opnieuw”. Het is een vaste bijwoordelijke uitdrukking die aangeeft dat de handeling opnieuw plaatsvindt. Voorbeeld: Lo intentamos otra vez. — “We proberen het opnieuw.” Samen vormen de delen: Entonces (“dan”) + estaremos listos (“zullen we klaar zijn”) + para concentrarnos (“om ons te concentreren”) + otra vez (“weer”). De hele zin betekent daarom: “Dan zullen we weer klaar zijn om ons te concentreren.”