Pauze tijdens het studeren | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Llevo mucho tiempo estudiando.

   Ik studeer al lange tijd.

   Llevo

   ik ben al … / ik heb al …

   mucho tiempo

   lange tijd

   estudiando

   aan het studeren

   Uitgebreide uitleg

   Llevo is de eerste persoon enkelvoud van llevar in de tegenwoordige tijd. In deze constructie geeft llevar aan hoelang een activiteit al bezig is; het betekent hier dus niet letterlijk alleen “dragen”. Het patroon is llevar + tijdsduur + gerundium. Voorbeeld: Llevo dos años aquí. — “Ik ben hier al twee jaar.” Mucho tiempo betekent hier “lange tijd”. Mucho past zich aan aan het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord tiempo; het geeft een aanzienlijke, maar niet exact bepaalde duur aan. Voorbeeld: Llevo poco tiempo estudiando. — “Ik studeer nog maar kort.” Estudiando is het gerundium van estudiar (“studeren”). In dit patroon benoemt het de activiteit die al die tijd voortduurt. Het gerundium verandert hier niet voor persoon of aantal; llevo geeft aan dat het onderwerp “ik” is. Voorbeeld: Llevan mucho tiempo esperando. — “Ze zijn al lange tijd aan het wachten.” Samen betekent Llevo mucho tiempo estudiando.: “Ik studeer al lange tijd.” De constructie presenteert het studeren als een activiteit die tot nu toe voortduurt, zonder een precieze tijdsduur te noemen.

2. Deja tu trabajo a un lado.

   Leg je werk even opzij.

   Deja

   leg opzij

   trabajo

   werk

   a un lado

   opzij

   Uitgebreide uitleg

   Deja is hier de bevestigende gebiedende wijs van dejar voor tú (enkelvoud): “leg opzij” of “laat”. Dezelfde vorm kan buiten een bevel ook een tegenwoordige tijd zijn, maar in deze zin is het een opdracht aan één aangesproken persoon. Voorbeeld: Deja la bolsa aquí. — “Leg de tas hier neer.” trabajo betekent hier “werk”. Het is een zelfstandig naamwoord; het kan ook “baan” betekenen, afhankelijk van de context. Het bepaalde bezittelijke woord tu maakt duidelijk dat het om werk gaat dat aan de aangesproken persoon wordt toegeschreven. Voorbeeld: Tengo mucho trabajo. — “Ik heb veel werk.” a un lado is een vaste uitdrukking met de betekenis “opzij” of “aan één kant”. In combinatie met dejar geeft zij aan dat iets terzijde moet worden gelegd. Voorbeeld: Pon el libro a un lado. — “Leg het boek opzij.” Samen betekent Deja tu trabajo a un lado.: “Leg je werk even opzij.” De gebiedende vorm Deja richt de opdracht aan één persoon; tu trabajo is wat die persoon opzij moet leggen, en a un lado beschrijft de bestemming of positie. Even staat in de vaste Nederlandse vertaling en geeft hier de praktische, tijdelijke strekking weer.

3. Descansa un momento.

   Rust even uit.

   Descansa

   rust uit

   un momento

   even een moment

   Uitgebreide uitleg

   Descansa is the affirmative command of descansar for tú singular: “rust uit”. The ending -a here marks this informal singular command; it is not a form for usted or ustedes. The same verb appears in other useful forms such as descanso (“ik rust uit”) and descansó (“hij/zij rustte uit”). Example: Descansa un poco. — “Rust een beetje uit.” un momento means “even” or “een moment”. In this utterance it indicates a short duration for the resting; un does not by itself assert a numerical count. momento is a masculine singular noun, so it combines with un; the plural is momentos. Together, Descansa un momento. is a direct but ordinary informal request: “Rust even uit.” The command addresses one person as tú and presents taking a short break as the requested action.

4. Ahora me cuesta concentrarme.

   Het is nu moeilijk om me te concentreren.

   Ahora

   nu op dit moment

   me cuesta

   ik vind het moeilijk

   concentrarme

   me te concentreren

   Uitgebreide uitleg

   Ahora betekent hier “nu” of “op dit moment”. Het is een bijwoord van tijd en staat vooraan om het huidige moment te markeren. Voor een ander tijdstip kun je bijvoorbeeld ahora vervangen door hoy (“vandaag”) wanneer de betekenis dat toelaat. me cuesta komt van costar, letterlijk “moeite kosten”. In deze constructie geeft me aan voor wie iets moeilijk is, terwijl cuesta de derde persoon enkelvoudige tegenwoordige tijd van costar is. Het onderwerp is de daaropvolgende handeling concentrarme: “me concentreren kost moeite”. Een bruikbaar patroon is me cuesta + infinitief, bijvoorbeeld: Me cuesta dormir. — “Ik vind het moeilijk om te slapen.” De vorm me is hier dus niet het onderwerp. Concentrarme bestaat uit het infinitief concentrar met het enclitische voornaamwoord me eraan vast. In deze zin betekent het “me te concentreren”; het verwijst naar de spreker als degene die zich concentreert. Bij een infinitief kan me achteraan worden vastgeschreven: concentrarme. Met een andere persoon verandert het voornaamwoord, bijvoorbeeld concentrarte — “je te concentreren”. Samen vormen de delen Ahora me cuesta concentrarme de betekenis: “Het is nu moeilijk om me te concentreren.” De zin zegt dat concentreren op dit moment moeite kost; ahora bepaalt wanneer dat geldt, me cuesta beschrijft de moeilijkheid voor de spreker, en concentrarme benoemt de handeling die moeilijk is.

5. Eso suele significar que tu cerebro necesita un descanso.

   Dat betekent meestal dat je hersenen een pauze nodig hebben.

   Eso

   dat

   suele

   meestal; gewoonlijk

   significar

   betekenen

   cerebro

   hersenen; brein

   necesita

   heeft nodig

   descanso

   pauze; rust

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar de vooraf genoemde situatie dat concentreren moeilijk is. Het is een aanwijzend voornaamwoord; de vorm is onzijdig/algemeen en wordt gebruikt voor een situatie of zaak, niet om hier een specifiek zelfstandig naamwoord opnieuw te noemen. suele komt van soler en is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. soler wordt gebruikt voor iets dat gewoonlijk of meestal gebeurt, gevolgd door een infinitief: suele significar = “betekent meestal”. Vergelijk suele ocurrir = “het gebeurt gewoonlijk”. significar staat als infinitief na suele. Het betekent hier “betekenen”. De combinatie suele significar drukt dus een gebruikelijke gevolgtrekking uit, niet een absolute zekerheid. tu cerebro betekent letterlijk “je brein”. tu geeft bezit aan. De vorm tu verandert niet voor het geslacht van het bezeten woord en ook niet voor het aantal van de bezitter; voor het aantal van het bezeten woord is er wel een onderscheid: tu cerebro maar tus cerebros. cerebro is hier enkelvoud. Het Nederlandse “je hersenen” is een natuurlijke vertaling van dezelfde bedoelde lichaamsfunctie, maar de Spaanse vorm in de vaste zin is enkelvoud. necesita komt van necesitar en is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. Het onderwerp is tu cerebro, daarom staat het werkwoord in het enkelvoud: El cerebro necesita descanso = “Het brein heeft rust nodig.” un descanso betekent “een pauze” of “rust”. Het zelfstandig naamwoord descanso komt van descansar en verwijst hier naar een periode van rust. un is hier een onbepaald lidwoord; het geeft niet op zichzelf een exact aantal aan. Samen vormen de delen: Eso (“dat”) + suele significar (“betekent meestal”) + que (“dat”) + tu cerebro necesita un descanso (“je brein heeft rust nodig”). De hele zin betekent daarom: “Dat betekent meestal dat je hersenen een pauze nodig hebben.”

6. ¿Debería repasar el vocabulario más tarde?

   Moet ik de woordenschat later herhalen?

   Debería

   zou moeten

   repasar

   herhalen; doornemen

   vocabulario

   woordenschat

   más tarde

   later

   Uitgebreide uitleg

   Debería betekent hier “zou moeten”. Het is de vorm van deber in de conditionele wijs. In combinatie met de eerste persoon geeft het een voorzichtige vraag over wat de spreker zou moeten doen: ¿Debería ...? = “Zou ik ... moeten?” De vorm debería kan ook bij een derde persoon enkelvoud voorkomen; de Nederlandse vertaling maakt hier duidelijk dat het om “ik” gaat. repasar is een infinitief en betekent hier “opnieuw doornemen” of “herhalen”, bijvoorbeeld leerstof of woorden. Na debería blijft het volgende werkwoord in de infinitief: Debería repasar = “Ik zou moeten herhalen”. Voorbeeld: Debería repasar la lección. — “Ik zou de les moeten doornemen.” vocabulario betekent “woordenschat”. Het is een zelfstandig naamwoord in het mannelijk enkelvoud; daarom staat ervoor el: el vocabulario. Het woord kan verwijzen naar de woorden die iemand kent of naar de woordenschat die bij een onderwerp of leermateriaal hoort. más tarde is een vaste tijdsbepaling en betekent “later” of “op een later moment”. Het zegt wanneer het doornemen zou gebeuren; het geeft op zichzelf geen precieze tijd aan. Samen vormen de delen ¿Debería + repasar + el vocabulario + más tarde? de vraag: “Moet ik de woordenschat later herhalen?” Letterlijker vanuit de voorzichtige vorm: “Zou ik de woordenschat later moeten doornemen?”

7. Empieza con las palabras más fáciles cuando vuelvas.

   Begin met de makkelijkere woorden als je terugkomt.

   Empieza

   begin

   palabras

   woorden

   más fáciles

   makkelijkere

   vuelvas

   terugkomt

   Uitgebreide uitleg

   Empieza is hier een bevestigende opdracht aan één persoon met tú: de vorm komt van empezar en betekent “begin”. Vergelijk: Empiezo = “ik begin”, terwijl empieza als opdracht voor tú wordt gebruikt. Voorbeelden: Empieza ahora. = “Begin nu.” Empezad is daarentegen een opdracht aan vosotros. palabras betekent hier “woorden”. Het enkelvoud is palabra; palabras is het meervoud. Het vrouwelijke lidwoord las en de vorm fáciles stemmen ermee overeen: las palabras fáciles = “de makkelijke woorden”. más fáciles betekent “makkelijkere” of, met een expliciete vergelijking, “makkelijker”. fáciles is de meervoudsvorm van fácil en past hier bij het vrouwelijke meervoud palabras. más fácil is de vergelijkende vorm “makkelijker” bij één zelfstandig naamwoord; más fáciles is dezelfde vergelijking bij een meervoud. Voorbeeld: Estos ejercicios son más fáciles. = “Deze oefeningen zijn makkelijker.” vuelvas komt van volver (“terugkomen” of “teruggaan”). De vorm is tweede persoon enkelvoud (tú) in de tegenwoordige subjunctief. Na cuando wordt die vorm gebruikt voor een toekomstige of nog niet gerealiseerde gebeurtenis: cuando vuelvas = “als/wanneer je terugkomt”. Het is hier geen bevel. Voorbeeld: Te llamaré cuando vuelvas. = “Ik bel je als je terugkomt.” Samen bestaat de zin uit de opdracht Empieza con las palabras más fáciles en de tijdsbepaling cuando vuelvas. con geeft aan waarmee je begint: “Begin met de makkelijkere woorden als je terugkomt.”

8. Cerraré el cuaderno mientras descanso.

   Ik doe mijn notitieboek dicht terwijl ik rust.

   Cerraré

   ik zal sluiten

   cuaderno

   notitieboek

   mientras descanso

   terwijl ik rust

   Uitgebreide uitleg

   Cerraré komt van cerrar en betekent hier “ik zal sluiten” of natuurlijker “ik doe dicht”. De uitgang -é markeert de eerste persoon enkelvoud in de eenvoudige toekomende tijd: cerrar → cerraré. Voorbeeld: Mañana cerraré la ventana. — “Morgen zal ik het raam sluiten.” cuaderno betekent “notitieboek” en is een zelfstandig naamwoord. Het is mannelijk; daarom staat ervoor el: el cuaderno — “het notitieboek”. Het woord kan in het meervoud cuadernos worden: los cuadernos — “de notitieboeken”. mientras betekent “terwijl” en verbindt twee handelingen die gelijktijdig plaatsvinden. descanso komt van descansar (“rusten”) en is de eerste persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: “ik rust”. Voorbeeld: Leo mientras descanso. — “Ik lees terwijl ik rust.” Het onderwerp van descanso is hier dezelfde spreker als bij cerraré; de vorm zelf markeert de eerste persoon enkelvoud. Samen betekent Cerraré el cuaderno mientras descanso: “Ik doe mijn notitieboek dicht terwijl ik rust.” De hoofdhandeling staat in de toekomst (cerraré), en mientras descanso geeft de gelijktijdige omstandigheid aan.

9. Entonces podemos continuar con más calma.

   Dan kunnen we rustiger verdergaan.

   Entonces

   dan

   podemos

   kunnen

   continuar

   doorgaan

   más

   meer

   calma

   rust

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze zin met wat eraan voorafgaat: “Ik doe mijn notitieboek dicht terwijl ik rust.” Het wijst in deze context op een gevolg of volgende stap. Voorbeeld: Entonces seguimos. — “Dan gaan we verder.” podemos is de vorm van poder voor nosotros/nosotras: “wij kunnen”. Het is de eerste persoon meervoud in de tegenwoordige tijd. Puedo betekent “ik kan”; pueden betekent “zij kunnen” of “jullie kunnen” (ellos/ellas/ustedes), niet “u kunt” in het enkelvoud; daarvoor gebruikt Spaans puede. Voorbeeld: Podemos esperar. — “We kunnen wachten.” continuar is een infinitief met de betekenis “doorgaan” of “verdergaan”. Na podemos staat de infinitief: podemos continuar = “we kunnen doorgaan”. Seguir kan in veel contexten ook “doorgaan” betekenen, maar continuar is het werkwoord dat hier daadwerkelijk gebruikt wordt. Voorbeeld: Podemos continuar mañana. — “We kunnen morgen doorgaan.” más betekent “meer”. In más calma geeft het aan dat er een grotere mate van rust is; het is niet zelf het woord voor “rust”. Voorbeeld: Necesito más tiempo. — “Ik heb meer tijd nodig.” calma is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord met de betekenis “rust” of “kalmte”. In con más calma betekent het geheel “rustiger” of letterlijk “met meer rust”. Het voorzetsel con maakt van deze groep de manier waarop de handeling gebeurt. Het bijvoeglijk naamwoord calmo/calma is een verwante, maar andere vorm: calma in de gegeven zin is het zelfstandige naamwoord. Voorbeeld: Trabajamos con calma. — “We werken rustig.” Samen betekent Entonces podemos continuar con más calma: “Dan kunnen we rustiger verdergaan.” Entonces geeft de overgang of het gevolg aan; podemos continuar zegt dat wij kunnen doorgaan; con más calma beschrijft dat dit met meer rust gebeurt. De zin gebruikt dus een grotere mate van rust, zonder een expliciet vergelijkingspunt te noemen.