Na de pauze weer aan het werk | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Ahora me siento más descansado.

   Ik voel me nu meer uitgerust.

   Ahora

   nu

   me siento

   ik voel me

   más descansado

   meer uitgerust

   Uitgebreide uitleg

   Ahora betekent hier “nu” en plaatst de beschreven toestand in het huidige moment. Het staat vaak aan het begin van de zin, maar kan ook elders staan. Voorbeeld: Ahora trabajo. — “Nu werk ik.” me siento komt van sentirse, “zich voelen”. siento is de eerste persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd van sentir; het voornaamwoord me maakt hier duidelijk dat de spreker zichzelf betreft. Vergelijk me siento bien — “ik voel me goed” — met se siente bien — “hij/zij voelt zich goed” of formeel “u voelt zich goed”. In deze betekenis wordt sentirse gebruikt voor een lichamelijke of emotionele toestand; dat verschilt van sentir zonder dit wederkerende voornaamwoord, dat bijvoorbeeld “voelen” of “spijt hebben” kan betekenen afhankelijk van de context. más descansado betekent “meer uitgerust”. más vormt de vergrotende trap: het geeft aan dat de toestand sterker is dan op een eerder of ander vergelijkingspunt. descansado is het voltooid deelwoord van descansar, maar is hier een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “uitgerust”. De vorm is mannelijk enkelvoud; die vorm stemt af op de persoon die als uitgerust wordt beschreven. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is descansada, en meervoudsvormen zijn descansados en descansadas. Voorbeeld: Después de dormir, me siento más descansada. — “Na het slapen voel ik me meer uitgerust.” Samen betekent Ahora + me siento + más descansado: “Nu voel ik me meer uitgerust.” De zin beschrijft dus de huidige toestand van de spreker en vergelijkt die met een eerder of ander impliciet vergelijkingspunt.

2. Empecemos por la parte más importante.

   Laten we beginnen met het belangrijkste deel.

   Empecemos

   Laten we beginnen

   parte

   deel

   más importante

   belangrijkste

   Uitgebreide uitleg

   Empecemos betekent hier “laten we beginnen”. Het is de eerste persoon meervoud van de aanvoegende wijs van empezar, gebruikt als aansporing om samen te beginnen. In deze vorm verandert de spelling van empez- in empec-, omdat z vóór e als c wordt geschreven; de stamklinker krijgt hier geen e-naar-ie-wisseling. Vergelijk empiezo (“ik begin”) en empezamos (“wij beginnen”). Voorbeeld: Empecemos por lo fácil. — “Laten we met het gemakkelijke beginnen.” De constructie empezar por + een deel of onderwerp geeft aan waarmee je begint. parte is een zelfstandig naamwoord voor “deel” of “gedeelte”. Het is vrouwelijk: la parte; het meervoud is las partes. In deze zin gaat het om een bepaald gedeelte, zonder dat de tekst de grenzen daarvan verder benoemt. Voorbeeld: La parte central es breve. — “Het middelste deel is kort.” más importante betekent hier “belangrijkste”. importante is de basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord. más importante kan zonder een bepaald zelfstandig naamwoord ook “belangrijker” betekenen, bijvoorbeeld in más importante que eso — “belangrijker dan dat”. In la parte más importante maakt het bepaalde lidwoord samen met más een overtreffende vergelijking: dit is het belangrijkste deel binnen de relevante keuze. Importante heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; het meervoud is importantes. Samen vormen de woorden de betekenis empezar por la parte más importante: beginnen met het belangrijkste deel. La parte duidt het deel aan, en más importante beschrijft dat deel als het belangrijkste. De volledige zin betekent: “Laten we beginnen met het belangrijkste deel.”

3. ¿Seguimos con la sección del gráfico?

   Zullen we verdergaan bij het gedeelte met de grafiek?

   Seguimos

   gaan we verder

   con

   met

   sección

   gedeelte

   del

   van de

   gráfico

   grafiek

   Uitgebreide uitleg

   Seguimos is de tegenwoordige tijd van seguir in de eerste persoon meervoud: “we gaan verder” of “we volgen”. Hier vormt het met de vraagzin een voorstel om samen verder te gaan. Vergelijk sigo = “ik ga door” en sigues = “jij gaat door”. con betekent hier “met” en verbindt de activiteit met het gedeelte waarnaar men verdergaat. sección betekent “gedeelte” of “sectie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er in de volledige woordgroep la sección. Het meervoud is secciones. del is de samentrekking van de + el. In del gráfico betekent het letterlijk “van de grafiek”. gráfico is hier een zelfstandig naamwoord en betekent “grafiek”. In deze woordgroep is het mannelijk: el gráfico. De spelling met accent blijft in het enkelvoud en meervoud: gráfico, gráficos. Samen vormen con la sección del gráfico en Seguimos de vraag ¿Seguimos con la sección del gráfico?: “Zullen we verdergaan bij het gedeelte met de grafiek?” De vraag gaat dus over samen verdergaan bij dat gedeelte; de vaste vertaling geeft de bedoelde lezing van del gráfico weer.

4. Esa parte requiere la mayor concentración.

   Dat deel vraagt de meeste concentratie.

   Esa

   dat

   parte

   deel

   requiere

   vraagt; vereist

   mayor

   grootste; meeste

   concentración

   concentratie

   Uitgebreide uitleg

   Esa betekent hier “dat” en verwijst volgens de vaste vertaling naar parte (“deel”). Het is een aanwijzend woord in het vrouwelijk enkelvoud, passend bij het grammaticale geslacht en getal van parte. De reeks is esa, ese, esas, esos; de vorm verandert dus voor vrouwelijk/mannelijk en enkelvoud/meervoud. parte betekent “deel” en is grammaticaal vrouwelijk: la parte. Voorbeeld: una parte importante — “een belangrijk deel”. requiere komt van requerir en is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: “vereist” of “vraagt”. In de beklemtoonde vormen verandert de stamklinker e in ie: requerir → requiere. Voorbeeld: El trabajo requiere tiempo. — “Het werk vereist tijd.” mayor is de onregelmatige vergelijkende vorm die bij grande hoort: grande — “groot”, mayor — “groter”. In la mayor concentración krijgt deze vorm met het bepaalde lidwoord een overtreffende betekenis: “de hoogste mate van concentratie”, hier natuurlijk vertaald als “de meeste concentratie”. Mayor hoort in deze zin bij concentración, niet bij parte. concentración betekent “concentratie” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la concentración. Voorbeeld: Necesito más concentración. — “Ik heb meer concentratie nodig.” Samen vormen Esa parte — “Dat deel”, requiere — “vraagt/vereist” en la mayor concentración — “de meeste concentratie”. De volledige betekenis is: “Dat deel vraagt de meeste concentratie.”

5. Abriré el archivo y lo revisaré.

   Ik zal het bestand openen en controleren.

   Abriré

   ik zal openen

   archivo

   bestand

   lo

   het

   revisaré

   zal controleren

   Uitgebreide uitleg

   Abriré komt van abrir («openen»). De uitgang -é geeft hier de eerste persoon enkelvoud in de eenvoudige toekomende tijd aan: «ik zal openen». Het onderwerp «ik» staat niet apart, omdat de werkwoordsvorm het al aangeeft. el archivo betekent «het bestand». archivo is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staat ervoor het bepaalde lidwoord el. Een bruikbaar patroon is abrir el archivo («het bestand openen»). lo is een lijdendvoorwerpclitic in het mannelijk enkelvoud. Hier verwijst het naar el archivo, zoals ook uit de vaste vertaling blijkt. Het voorkomt herhaling: Abriré el archivo y lo revisaré betekent niet dat er een nieuw, onbepaald object wordt geïntroduceerd. revisaré komt van revisar («controleren», «nakijken») en staat eveneens in de eenvoudige toekomende tijd, eerste persoon enkelvoud: «ik zal controleren/nakijken». In combinatie met lo betekent lo revisaré «ik zal het controleren»; lo staat vóór de vervoegde werkwoordsvorm. De verbinding y («en») koppelt twee handelingen met hetzelfde impliciete onderwerp. Eerst zal de spreker het bestand openen; daarna zal die persoon het bestand controleren. Samen vormen de delen de betekenis: «Ik zal het bestand openen en controleren.»

6. Yo leeré los comentarios del equipo mientras tú revisas el gráfico.

   Ik zal de opmerkingen van het team lezen terwijl jij de grafiek controleert.

   Yo

   ik

   leeré

   zal lezen

   comentarios

   opmerkingen

   equipo

   team

   mientras tú

   terwijl jij

   revisas

   controleert

   gráfico

   grafiek

   Uitgebreide uitleg

   Yo betekent hier “ik” en maakt de spreker als onderwerp expliciet. Het Spaanse persoonlijk voornaamwoord kan vaak worden weggelaten wanneer de werkwoordsvorm de persoon al duidelijk maakt. Het kan worden gebruikt om het onderwerp te benadrukken of duidelijk tegenover een ander onderwerp te plaatsen; uit deze ene zin volgt niet welke reden hier precies geldt. Vergelijk: Yo leo = “ik lees”, tegenover tú lees = “jij leest”. leeré is de toekomende vorm van leer (“lezen”) in de eerste persoon enkelvoud: leeré = “ik zal lezen”. Bij deze Spaanse toekomstsvorm wordt de uitgang aan het hele infinitief toegevoegd: leer + -é. Andere nuttige vormen zijn leo = “ik lees” en leí = “ik las”. comentarios betekent hier “opmerkingen” of “commentaren”. Het is het meervoud van het mannelijke zelfstandig naamwoord comentario; los staat erbij als bepaald lidwoord in het meervoud. Een bruikbaar enkelvoud is el comentario = “de opmerking”. equipo betekent “team” of “ploeg”. In del equipo betekent del “van het”; dit is de vaste samentrekking van de + el. De woordgroep los comentarios del equipo betekent dus “de opmerkingen van het team”: del equipo geeft aan bij welk team de opmerkingen horen. mientras tú betekent “terwijl jij”. tú is het zelfstandige persoonlijke voornaamwoord voor de tweede persoon enkelvoud; het onderscheidt zich van tu zonder accent, dat “jouw” betekent. Mientras kan een handeling als gelijktijdig met een andere handeling verbinden. revisas is de tegenwoordige tijd van revisar (“controleren”, “nakijken”) voor tú: “jij controleert”. De uitgang -as hoort hier bij de tweede persoon enkelvoud van een regelmatig werkwoord op -ar; vergelijk yo reviso = “ik controleer” en tú revisas = “jij controleert”. gráfico betekent hier “grafiek”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staat ervoor el in el gráfico. Het accent op de eerste lettergreep hoort bij deze spelling. Het bijvoeglijk naamwoord gráfico bestaat ook, maar in deze zin is gráfico een zelfstandig naamwoord en geen beschrijving van een ander zelfstandig naamwoord. Samen vormen Yo leeré los comentarios del equipo en mientras tú revisas el gráfico één zin: “Ik zal de opmerkingen van het team lezen terwijl jij de grafiek controleert.” De eerste handeling staat in de toekomst (leeré); de bijzin met mientras beschrijft de handeling die daarmee gelijktijdig plaatsvindt.

7. Ahora yo puedo seguir mejor los detalles.

   Ik kan de details nu beter volgen.

   Ahora

   nu

   puedo

   kan

   seguir

   volgen

   mejor

   beter

   detalles

   details

   Uitgebreide uitleg

   Ahora betekent hier “nu” en plaatst de handeling in het huidige moment. Het kan ook vóór een andere tijdsaanduiding staan, bijvoorbeeld: Ahora trabajo desde casa. — “Nu werk ik vanuit huis.” puedo is de ik-vorm van het werkwoord poder in de tegenwoordige tijd: puedo, puedes, puede. Het betekent hier dat de spreker in staat is iets te doen. In het patroon poder + infinitief staat daarna het hele werkwoord in de infinitief: Puedo leer. — “Ik kan lezen.” seguir is hier een infinitief na puedo en betekent “volgen” of “bijhouden”. In deze zin gaat het om het volgen van informatie of ontwikkelingen, niet om iemand fysiek achterna gaan. De combinatie seguir los detalles betekent dat de spreker de details kan blijven begrijpen of bijhouden. mejor is hier een bijwoordelijke vergelijkende vorm: de spreker kan de details “beter” volgen dan eerder of dan onder een minder gunstige omstandigheid. Het hoort bij de handeling seguir, niet bij het zelfstandig naamwoord detalles. In dit gebruik verandert mejor niet met het geslacht of getal van het zelfstandig naamwoord. Vergelijk: Ahora entiendo mejor. — “Nu begrijp ik het beter.” detalles is het meervoud van detalle, “detail”. Het bepaalde lidwoord los laat zien dat het om meervoudige mannelijke naamwoorden gaat; los detalles betekent “de details”. Een bruikbaar enkelvoud-meervoudpaar is el detalle — “het detail” en los detalles — “de details”. Samen vormt Ahora yo puedo seguir mejor los detalles de volgorde: tijdsaanduiding + onderwerp + mogelijkheid + infinitief + vergelijking + lijdend voorwerp. Yo maakt het onderwerp expliciet als “ik”; de persoonsvorm puedo geeft dat onderwerp al aan. De volledige betekenis is: “Ik kan de details nu beter volgen.”

8. La pausa hizo que el trabajo se sintiera más ligero.

   Door de pauze voelt het werk lichter.

   pausa

   pauze

   hizo que

   zorgde ervoor dat

   trabajo

   werk

   se sintiera

   aanvoelde

   más ligero

   lichter

   Uitgebreide uitleg

   pausa betekent hier “pauze”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: la pausa. Meervoud: las pausas. Voorbeeld: La pausa fue corta. — “De pauze was kort.” hizo que komt van hacer (“doen/maken”) en staat hier in de verleden tijd: hizo, “zorgde ervoor/maakte”. De constructie hacer que + subjuntivo drukt uit dat iets een gevolg veroorzaakt: La pausa hizo que ... — “De pauze zorgde ervoor dat ...”. Het is dus niet hetzelfde als alleen hacer in de betekenis “doen”. Voorbeeld: El ruido hizo que saliera. — “Het lawaai zorgde ervoor dat ik naar buiten ging.” trabajo betekent hier “werk”. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk: el trabajo; het meervoud is los trabajos. Afhankelijk van de context kan trabajo ook “baan” of “taak” betekenen, maar hier gaat het volgens de vertaling om het werk als geheel. se sintiera is een vorm van sentirse, “zich voelen/aanvoelen”. De vorm staat in de imperfecto de subjuntivo, omdat hij volgt op hizo que; de betekenis is hier “aanvoelde”. Se is het reflexieve cliticum dat bij sentirse hoort. De constructie beschrijft hoe el trabajo wordt ervaren; se introduceert hier geen extra genoemde persoon. Voorbeeld: Hizo que me sintiera mejor. — “Het zorgde ervoor dat ik me beter voelde.” más ligero betekent “lichter”. Ligero is het bijvoeglijk naamwoord en heeft als basisvorm de betekenis “licht”; más ligero is de vergrotende trap met más. Ligero krijgt hier de mannelijke enkelvoudsvorm, omdat het overeenkomt met el trabajo. Bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld más ligera: La carga es más ligera. — “De last is lichter.” Samen betekent La pausa hizo que el trabajo se sintiera más ligero.: “Door de pauze voelde het werk lichter.” Eerst is la pausa de oorzaak (hizo que), daarna beschrijft el trabajo se sintiera más ligero het veroorzaakte resultaat: het werk werd als minder zwaar ervaren.