Een boek lenen om een taal te leren | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Puede recomendarme un libro para estudiantes de idiomas?

   Kunt u een boek voor taalleerders aanbevelen?

   Puede

   kunt u

   recomendarme

   mij aanbevelen

   libro

   boek

   estudiantes

   studenten of leerders

   idiomas

   talen

   Uitgebreide uitleg

   Puede komt van poder en is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud: puede. In deze vraag wordt het, volgens de vaste vertaling, gebruikt als beleefde aanspreekvorm voor usted: “kunt u”. De vorm zelf verandert niet tussen él, ella en usted; de context bepaalt wie wordt aangesproken. Een vergelijkbaar patroon is ¿Puede + infinitief ...? voor een beleefd verzoek, bijvoorbeeld: ¿Puede esperar? — “Kunt u wachten?” recomendarme bestaat uit het infinitief recomendar (“aanbevelen”) met het voornaamwoord me eraan vast. Recomendar is een werkwoord met klinkerwisseling in sommige vormen, bijvoorbeeld recomiendo (“ik beveel aan”), maar het infinitief in deze constructie blijft recomendar. Me verwijst hier naar de spreker en is het indirecte object van “aanbevelen”: iets aan mij aanbevelen. Voor een andere persoon kan het voornaamwoord veranderen, bijvoorbeeld recomendarle — “het aan hem/haar/u aanbevelen”. libro betekent hier “boek”. Het zelfstandig naamwoord heeft het meervoud libros; het bepaalde lidwoord is el libro, terwijl het onbepaalde lidwoord in deze zin un libro is. Un geeft hier aan dat het om een niet nader bepaald boek gaat; het is niet op zichzelf een expliciete teluitspraak. estudiantes is het meervoud van estudiante, “student” of “leerling”. De vorm op -e blijft in het enkelvoud hetzelfde voor mannelijke en vrouwelijke personen; het meervoud krijgt -s: estudiante → estudiantes. In deze zin verwijst het woord algemeen naar mensen die talen leren, overeenkomstig de vaste vertaling “taalleerders”. idiomas is het meervoud van idioma, “taal”. Het enkelvoud is idioma, het meervoud idiomas. In estudiantes de idiomas geeft de het studiegebied of de specialisatie aan: studenten/leerders van talen. Het voorzetsel para in un libro para estudiantes ... betekent hier “voor” en geeft de beoogde gebruikers aan. Samen vormen de delen ¿Puede + recomendarme + un libro + para estudiantes de idiomas de vraag: “Kunt u mij een boek voor taalleerders aanbevelen?” De infinitief recomendarme volgt op puede, omdat poder hier mogelijkheid of een beleefd verzoek uitdrukt en met een infinitief wordt gecombineerd. De vraag vraagt om een aanbeveling van een niet nader bepaald boek dat bedoeld is voor mensen die talen leren. Deze formulering is een beleefde, neutrale manier om om een aanbeveling te vragen.

2. ¿Busca cuentos fáciles o artículos cortos?

   Zoekt u eenvoudige verhalen of korte artikelen?

   Busca

   zoekt

   cuentos

   verhalen

   fáciles

   eenvoudig; makkelijk

   artículos

   artikelen

   cortos

   kort

   Uitgebreide uitleg

   Busca betekent hier “zoekt” en komt van buscar (“zoeken”). Het is de tegenwoordige tijd: busca kan bij él/ella/usted horen. De vaste vertaling maakt hier duidelijk dat het om usted gaat: een beleefde enkelvoudige aanspreekvorm. Het is dus geen bevelsvorm; in deze zin is het een vraag naar wat de aangesprokene zoekt. Voorbeeld: ¿Busca un diccionario? — “Zoekt u een woordenboek?” cuentos betekent hier “verhalen”, in het meervoud. Het enkelvoud is cuento; cuentos verwijst naar meer dan één verhaal. In deze context gaat het om verhalen als leesmateriaal. fáciles betekent hier “eenvoudig” of “makkelijk”. Het is de meervoudsvorm van fácil en past zich aan aan cuentos: cuento fácil, cuentos fáciles. Het accent blijft behouden. Voorbeeld: Son cuentos fáciles. — “Het zijn makkelijke verhalen.” artículos betekent hier “artikelen”, in het meervoud. Het enkelvoud is artículo. Het woord kan in andere contexten ook een grammaticaal artikel of een ander soort artikel aanduiden, maar hier past de betekenis “artikelen” bij de vaste vertaling. cortos betekent hier “kort”. Het is de mannelijke meervoudsvorm van corto en stemt overeen met het mannelijke meervoud artículos: artículo corto, artículos cortos. Ter vergelijking: bij een vrouwelijk meervoud staat cortas, bijvoorbeeld historias cortas — “korte verhalen”. De vraag heeft twee gelijkwaardige opties: cuentos fáciles (“eenvoudige verhalen”) of artículos cortos (“korte artikelen”). Samen met ¿Busca ... o ...? ontstaat de volledige betekenis: “Zoekt u eenvoudige verhalen of korte artikelen?” De vraag gebruikt de beleefde enkelvoudige aanspreekvorm usted en vraagt welke van deze twee soorten teksten de persoon zoekt.

3. Quiero cuentos cortos con palabras sencillas.

   Ik wil korte verhalen met eenvoudige woorden.

   Quiero

   ik wil

   cuentos

   verhalen

   cortos

   kort

   palabras

   woorden

   sencillas

   eenvoudig

   Uitgebreide uitleg

   Quiero komt van querer (willen). Dit is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: yo quiero = ik wil. Voor een andere persoon verandert de vorm, bijvoorbeeld quieres = jij wilt. Voorbeeld: Quiero leer. = Ik wil lezen. cuentos betekent hier verhalen, meer bepaald korte verhalen. Het enkelvoud is cuento; de uitgang -s maakt het meervoud. Het woord kan in andere contexten ook een sprookje of verhaal betekenen. Voorbeeld: Leo un cuento. = Ik lees een verhaal. cortos betekent kort en beschrijft hier cuentos. Het bijvoeglijk naamwoord staat in het mannelijk meervoud, passend bij het mannelijke meervoud cuentos. De basisvorm is corto; vergelijk corta bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en cortas bij een vrouwelijk meervoudig zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Son cuentos cortos. = Het zijn korte verhalen. palabras betekent woorden. Het enkelvoud is palabra; de vorm op -s is meervoud. Palabra is vrouwelijk, wat later zichtbaar is in sencillas. Voorbeeld: Estas palabras son nuevas. = Deze woorden zijn nieuw. sencillas betekent eenvoudig of gemakkelijk te begrijpen. Het beschrijft palabras en staat daarom in het vrouwelijk meervoud. De basisvorm is sencillo; sencilla is vrouwelijk enkelvoud en sencillos mannelijk meervoud. Voorbeeld: Uso palabras sencillas. = Ik gebruik eenvoudige woorden. De combinatie con palabras sencillas betekent met eenvoudige woorden. Con verbindt het middel of de eigenschap waarmee iets wordt gevraagd: de gewenste verhalen moeten eenvoudige woorden bevatten of gebruiken. Samen betekent Quiero cuentos cortos con palabras sencillas.: Ik wil korte verhalen met eenvoudige woorden. De spreker geeft dus een wens aan, met twee kenmerken van de gewenste verhalen: cortos en con palabras sencillas.

4. Este libro tiene cuentos fáciles de entender y dibujos útiles.

   Dit boek heeft makkelijk te begrijpen verhalen en handige afbeeldingen.

   Este

   dit

   libro

   boek

   tiene

   heeft

   cuentos

   verhalen

   fáciles

   makkelijk

   entender

   begrijpen

   dibujos

   afbeeldingen

   útiles

   handig

   Uitgebreide uitleg

   Este verwijst hier naar één mannelijk zelfstandig naamwoord: libro. De vorm is dus mannelijk enkelvoud; vergelijk bijvoorbeeld esta bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De demonstratief staat vóór het zelfstandig naamwoord. libro betekent hier “boek”. Het meervoud is libros. In het Spaans wordt het meervoud van veel zelfstandige naamwoorden op een klinker gevormd met -s. Tiene komt van tener en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “hij/zij/het heeft”. In deze zin geeft het aan wat het boek bevat of heeft. Voor een andere persoon verandert de vorm, bijvoorbeeld tengo = “ik heb” en tienes = “jij hebt”. Cuentos is het meervoud van cuento: “verhalen”. Het verwijst hier naar de verhalen die het boek heeft. Een enkelvoudig voorbeeld is un cuento = “een verhaal”. Fáciles is het meervoud van het bijvoeglijk naamwoord fácil en betekent hier “makkelijk”. Het beschrijft cuentos, daarom staat het in het meervoud: cuentos fáciles. Bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord blijft de vorm fácil, bijvoorbeeld un cuento fácil = “een makkelijk verhaal”. Entender is een infinitief en betekent “begrijpen”. In fáciles de entender vormt het met de de herbruikbare structuur “makkelijk om te begrijpen” of natuurlijker in het Nederlands: “makkelijk te begrijpen”. Voorbeeld: Es difícil de explicar. = “Het is moeilijk uit te leggen.” Dibujos is het meervoud van dibujo: “afbeeldingen” of “tekeningen”. Het zelfstandig naamwoord staat na y, dat “en” betekent; y verbindt hier de verhalen met een tweede soort inhoud. Útiles is het meervoud van útil en betekent hier “handig” of “nuttig”. Het beschrijft dibujos, dus beide staan in het meervoud: dibujos útiles. Het enkelvoud is un dibujo útil = “een handige afbeelding”. De zin bouwt zo op: Este libro tiene = “Dit boek heeft”, gevolgd door twee inhoudselementen die met y verbonden zijn. Het eerste is cuentos fáciles de entender, “makkelijk te begrijpen verhalen”; het tweede is dibujos útiles, “handige afbeeldingen”. Samen betekent de hele uiting: “Dit boek heeft makkelijk te begrijpen verhalen en handige afbeeldingen.”

5. ¿Puedo llevarlo a casa hoy?

   Kan ik het vandaag mee naar huis nemen?

   ¿Puedo

   Kan ik …?

   llevarlo

   het meenemen

   a casa

   naar huis

   hoy

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   ¿Puedo komt van poder en is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: “kan ik?”. In deze vraag vraagt de spreker of iets mogelijk is of toegestaan is. Andere vormen zijn bijvoorbeeld puedes = “je kunt” en puede = “hij/zij/u kan of kunt”; de vorm verandert met de persoon. llevarlo bestaat uit llevar + lo. Llevar betekent hier “meenemen”; lo is een enkelvoudig lijdend-voorwerpspronomen. In deze zin geeft de vorm geen specifiek Nederlands zelfstandig naamwoord voor het voorwerp; de vaste vertaling ondersteunt “het”. Lo kan bijvoorbeeld verwijzen naar een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, zoals in lo voor el libro, maar het kan ook naar iets onzijdigs of niet nader benoemds verwijzen. Het voornaamwoord staat hier achter het infinitief: llevarlo. a casa betekent “naar huis”. A geeft hier de bestemming aan; casa wordt in deze vaste betekenis zonder lidwoord gebruikt. Herbruikbaar patroon: llevar algo a casa = “iets naar huis meenemen”. Voorbeeld: Llevo el libro a casa. — “Ik neem het boek mee naar huis.” Dit is een nieuw voorbeeld van hetzelfde patroon, niet een extra feit uit de vaste zin. hoy is een tijdsbepaling en betekent “vandaag”. Het kan op verschillende plaatsen staan, bijvoorbeeld Hoy puedo llevarlo a casa. — “Vandaag kan ik het mee naar huis nemen.” Samen vormen de delen de vraag ¿Puedo llevarlo a casa hoy?: “Kan ik het vandaag mee naar huis nemen?” Puedo maakt de vraag vanuit de spreker, llevarlo a casa beschrijft het meenemen van het voorwerp naar huis, en hoy beperkt dat tot vandaag.

6. Muestre su tarjeta de la biblioteca en el mostrador, por favor.

   Laat uw bibliotheekpas alstublieft bij de balie zien.

   Muestre

   laat zien

   su

   uw

   tarjeta

   kaart of pas

   biblioteca

   bibliotheek

   mostrador

   balie

   por favor

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   Muestre betekent hier “laat zien” en is de bevestigende gebiedende wijs van mostrar (“laten zien”). Deze vorm richt zich exact tot één persoon met usted; de tú-vorm is muestra. Voorbeeld: Muestre el billete, por favor. — “Laat het kaartje alstublieft zien.” su betekent hier “uw”. Het bezittelijke woord staat bij het enkelvoudige bezit tarjeta, maar de vorm su zegt op zichzelf niet of er één of meer bezitters zijn: afhankelijk van de context kan het ook “zijn”, “haar” of “hun” betekenen. Bij een meervoudig bezit wordt het sus, bijvoorbeeld sus documentos — “uw documenten”. tarjeta betekent “kaart” of, in deze context, “pas”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is tarjetas. In tarjeta de la biblioteca geeft de la biblioteca aan om welk soort kaart het gaat: een bibliotheekpas. biblioteca betekent “bibliotheek”. In de la biblioteca staat la bij dit vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord. De combinatie tarjeta de la biblioteca betekent dus “bibliotheekpas”, niet zomaar een algemene kaart. mostrador betekent “balie” of “toonbank”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is mostradores. In en el mostrador geeft en de plaats aan: bij of aan de balie. por favor betekent “alstublieft” en maakt het verzoek beleefd. Deze uitdrukking verandert niet mee met de aangesproken persoon. Samen bestaat de zin uit het verzoek Muestre + het bezittelijke woord su + het voorwerp tarjeta de la biblioteca + de plaatsbepaling en el mostrador + de beleefdheidsuitdrukking por favor. De volledige betekenis is: “Laat uw bibliotheekpas alstublieft bij de balie zien.”

7. Ahora voy a pedirlo prestado.

   Ik ga het nu lenen.

   Ahora

   nu

   voy a

   ik ga ...

   pedirlo

   erom vragen

   prestado

   geleend

   Uitgebreide uitleg

   Ahora betekent hier “nu” en plaatst de handeling in het huidige moment. Het kan ook aan het begin van andere zinnen staan: Ahora leo = “Nu lees ik”. voy a is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud van ir plus a; samen met een infinitief vormt dit een nabije toekomst of een voornemen: voy a pedir = “ik ga vragen”. voy hoort bij yo; na a blijft het volgende werkwoord in de infinitief. pedirlo bestaat uit pedir (“vragen” of “ergens om vragen”) en het aangehechte lijdendvoorwerpvoornaamwoord lo (“het” in deze vertaling). Op zichzelf betekent het dus “erom vragen” of “het vragen”; samen met prestado krijgt de combinatie de betekenis “het lenen”. De precieze identiteit van het voorwerp wordt in deze zin niet benoemd. Bij een vrouwelijk enkelvoudig voorwerp staat bijvoorbeeld pedirla prestada = “het vrouwelijke voorwerp lenen”. prestado is de mannelijke enkelvoudsvorm van prestado en stemt in deze constructie overeen met het geleende voorwerp. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is prestada. De uitdrukking pedir prestado betekent “lenen”, terwijl prestar betekent dat je iets aan iemand uitleent. Het bijvoeglijke woord prestado draagt hier dus de vorm voor geslacht en getal; die vorm wordt niet door pedir bepaald. De delen worden samengevoegd als Ahora + voy a + pedirlo prestado: “Nu ga ik het lenen.” De zin drukt een voornemen uit om het bedoelde, maar niet nader benoemde, voorwerp op dit moment te lenen.

8. Vuelva por otra recomendación después de terminarlo.

   Kom terug voor een andere aanbeveling nadat u het uit hebt.

   Vuelva

   kom terug

   otra

   andere

   recomendación

   aanbeveling

   después de

   nadat; na

   terminarlo

   het afmaken

   Uitgebreide uitleg

   Vuelva is hier de formele bevestigende gebiedende wijs van volver voor één aangesproken persoon: “kom terug”. De vorm is dus voor usted, niet voor tú of ustedes. Vergelijk voor informeel enkelvoud vuelve en voor meervoud vuelvan. Volver heeft in de stam een klinkerwisseling: vuelvo, vuelves, maar in de infinitief blijft volver staan. otra betekent hier “een andere”. Het is de vrouwelijke vorm die overeenkomt met het vrouwelijke zelfstandig naamwoord recomendación: otro bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, otra bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De onbepaalde betekenis zit in de combinatie otra recomendación; otra betekent op zichzelf niet simpelweg “twee”. recomendación betekent “aanbeveling”. Het woord is vrouwelijk, zoals blijkt uit otra recomendación. Het meervoud is recomendaciones, bijvoorbeeld: Necesito otra recomendación. — “Ik heb nog een andere aanbeveling nodig.” después de betekent “nadat” of letterlijker “na”. Deze uitdrukking leidt hier een handeling in de infinitief in: después de + infinitief. Voor een volledige bijzin kan Spaans ook después de que gebruiken, gevolgd door een vervoegde werkwoordsvorm. terminarlo bestaat uit terminar plus het lijdendvoorwerpcliticum lo: terminar = “afmaken” en lo = “het”. Het cliticum staat hier achter de infinitief en wordt eraan vastgeschreven. Lo is hier een enkelvoudig lijdendvoorwerpcliticum; de vaste vertaling geeft alleen “het” en noemt het bedoelde zelfstandig naamwoord niet. In het Spaans kan lo onder meer naar een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord of naar een onzijdige zaak of inhoud verwijzen. Vergelijk terminarla voor een vrouwelijk enkelvoudig object en terminarlos of terminarlas voor meervoudige objecten. Voorbeeld: Voy a terminarlo hoy. — “Ik ga het vandaag afmaken.” Samen betekent Vuelva por otra recomendación “Kom terug voor een andere aanbeveling”. Daarna specificeert después de terminarlo wanneer dat moet gebeuren: “nadat u het hebt afgemaakt”. De hele uiting is dus: “Kom terug voor een andere aanbeveling nadat u het hebt afgemaakt.”