Een rustige plek om te werken | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Hay una zona tranquila donde pueda trabajar?

   Is er een rustige plek waar ik kan werken?

   Hay

   er is

   zona

   plek

   tranquila

   rustig

   donde

   waar

   pueda

   kan

   trabajar

   werken

   Uitgebreide uitleg

   Hay betekent hier «er is» en komt van haber. In een bestaanconstructie zoals hay + zelfstandig naamwoord blijft hay in de tegenwoordige tijd hetzelfde, ongeacht het aantal: Hay una zona = «Er is een plek», terwijl Hay mesas = «Er zijn tafels». Het is hier geen persoonlijk «hebben». zona betekent hier «plek» of «zone». Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord una en het bijvoeglijk naamwoord tranquila sluiten daarbij aan. Een bruikbaar contrast is una zona tegenover un lugar: beide kunnen «een plek» betekenen, maar hebben een verschillend grammaticaal geslacht. tranquila betekent hier «rustig». Deze vorm hoort bij het vrouwelijke enkelvoudige zona; de basisvorm is tranquilo. Het bijvoeglijk naamwoord verandert dus mee met het zelfstandig naamwoord: un lugar tranquilo, maar una zona tranquila. Voorbeeld: Busco una habitación tranquila. — «Ik zoek een rustige kamer.» donde betekent «waar» en leidt hier een bijzin in die de bedoelde plek nader beschrijft. Het verwijst naar een plaats, zonder dat het woord zelf het grammaticale geslacht of getal van die plaats overneemt. Voorbeeld: Necesito un sitio donde estudiar. — «Ik heb een plek nodig waar ik kan studeren.» pueda is de tegenwoordige conjunctief van poder in de eerste persoon enkelvoud: «ik kan». De vorm puedo is de gewone tegenwoordige tijd; pueda verschijnt hier omdat de bijzin een nog niet geïdentificeerde of niet-specifieke plek beschrijft: een plek waar ik eventueel kan werken. Voorbeeld: Busco un lugar donde pueda leer. — «Ik zoek een plek waar ik kan lezen.» trabajar is de infinitief van «werken». Na poder staat de infinitief: pueda trabajar = «ik kan werken». De persoon en tijd zitten in pueda; trabajar zelf krijgt hier geen persoonsuitgang. Samen vormt ¿Hay una zona tranquila donde pueda trabajar? de vraag «Is er een rustige plek waar ik kan werken?» De structuur is ¿Hay [een zelfstandig naamwoord] [waar + conjunctief + infinitief]?: eerst wordt gevraagd of zo’n plek bestaat, daarna wordt het gewenste kenmerk van die plek toegevoegd. De vraag is beleefd en geschikt om naar een beschikbare werkplek te vragen.

2. Hay mesas para estudiar en silencio arriba, a la izquierda.

   Er zijn boven aan de linkerkant tafels om in stilte te studeren.

   Hay

   er zijn

   mesas

   tafels

   estudiar

   studeren

   en silencio

   in stilte

   arriba

   boven

   a la izquierda

   aan de linkerkant

   Uitgebreide uitleg

   Hay betekent hier “er zijn” en wordt gebruikt om het bestaan of de aanwezigheid van iets aan te geven. Het verandert niet omdat het genoemde zelfstandig naamwoord meervoud is: hay una mesa betekent “er is een tafel” en hay mesas “er zijn tafels”. Het is hier geen vorm van een persoonlijk werkwoord met een genoemde handelende persoon. mesas betekent hier “tafels”. Het is het meervoud van mesa; de uitgang -s markeert hier het meervoud. In het enkelvoud staat una mesa (“een tafel”). estudiar is de infinitief “studeren”. In para estudiar geeft de infinitief het doel aan: “om te studeren”. Na para blijft het werkwoord in deze constructie in de infinitief. Bijvoorbeeld: Un lugar para leer = “een plek om te lezen”. en silencio betekent “in stilte”. en leidt hier de omstandigheid of manier in, en silencio is het zelfstandig naamwoord “stilte”. De woordgroep beschrijft hoe het studeren gebeurt, niet welke tafels er zijn. arriba betekent “boven” of “bovenaan”. Het is een bijwoord en krijgt hier geen meervouds- of geslachtsvorm. In deze zin geeft het de plaats van de tafels aan. a la izquierda betekent “aan de linkerkant” of “links”. Deze vaste plaatsaanduiding gebruikt a la vóór izquierda; izquierda is hier het zelfstandig naamwoord “linkerkant”. Samen betekent Hay mesas para estudiar en silencio dat er tafels aanwezig zijn die geschikt zijn om in stilte te studeren. arriba, a la izquierda voegt hun plaats toe: ze zijn boven, aan de linkerkant. De volledige zin betekent dus: “Er zijn boven aan de linkerkant tafels om in stilte te studeren.”

3. ¿Puedo hacer una llamada breve allí?

   Kan ik daar kort bellen?

   Puedo

   kan ik

   hacer

   doen; maken

   una llamada

   een telefoontje

   breve

   kort

   allí

   daar

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de ik-vorm van poder in de tegenwoordige tijd: poder → puedo. In deze vraag betekent het “kan/mag ik”, als vraag naar mogelijkheid of toestemming. Voorbeeld: ¿Puedo entrar? = “Kan ik binnenkomen?” De tweede persoon is puedes: ¿Puedes esperar? = “Kun je wachten?” hacer betekent hier “doen” in de vaste uitdrukking hacer una llamada: “bellen / een telefoontje plegen”. Het werkwoord hacer is onregelmatig in de ik-vorm: hago, bijvoorbeeld in Hago una llamada = “Ik bel.” In de bronzin staat echter de infinitief, omdat die volgt op puedo. una llamada betekent “een telefoontje”. Llamada is een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor una. Una geeft hier een niet nader bepaalde oproep aan, niet op zichzelf een expliciet aantal. Voorbeeld: Tengo una llamada. = “Ik heb een telefoontje.” breve betekent hier “kort” en beschrijft llamada. Het bijvoeglijk naamwoord staat erna en heeft in deze vorm dezelfde spelling bij mannelijk en vrouwelijk enkelvoud: un mensaje breve, una llamada breve. Bij meervoud krijgt het breves: llamadas breves = “korte telefoontjes”. allí is een plaatsbijwoord met de betekenis “daar”. Het verwijst naar een plaats die in de situatie als bekend wordt opgevat; de zin zelf bepaalt niet welke precieze plek dat is. Een bruikbaar contrast is aquí = “hier”, zoals in ¿Puedo sentarme aquí? = “Kan ik hier gaan zitten?” Samen vormen de delen de vraag ¿Puedo hacer una llamada breve allí?: de spreker vraagt of die op de bedoelde plek kort kan of mag bellen. Puedo drukt de mogelijkheid of toestemming uit, hacer una llamada is de handeling, breve beschrijft het telefoontje als kort, en allí geeft de plaats aan.

4. Esas mesas son solo para estudiar en silencio.

   Die tafels zijn alleen om in stilte te studeren.

   Esas

   die

   mesas

   tafels

   son

   zijn

   solo

   alleen

   para estudiar

   om te studeren

   en silencio

   in stilte

   Uitgebreide uitleg

   Esas betekent hier “die” en is een aanwijzend woord in het vrouwelijk meervoud. Het past in vorm bij mesas: enkelvoud is esa, meervoud esas; mannelijke vormen zijn ese en esos. Voorbeeld: Esas sillas son cómodas. — Die stoelen zijn comfortabel. mesas is het meervoud van het zelfstandig naamwoord mesa (“tafel”). Het woord is vrouwelijk: la mesa, las mesas. Voorbeeld: Las mesas están limpias. — De tafels zijn schoon. son is de tegenwoordige tijd van ser bij de derde persoon meervoud: son = “zijn”. Hier verbindt het mesas met het doel para estudiar; ser para kan aangeven waarvoor iets bestemd is. Voorbeeld: Los libros son nuevos. — De boeken zijn nieuw. solo beperkt de toegestane bestemming: “alleen”. Het verandert hier niet van vorm voor geslacht of getal. Voorbeeld: Este espacio es solo para leer. — Deze ruimte is alleen om te lezen. para estudiar gebruikt para met een infinitief om een doel of bestemming uit te drukken: “om te studeren”. Estudiar is de infinitief; andere vormen zijn bijvoorbeeld estudio (“ik studeer”) en estudian (“zij studeren”). Voorbeeld: Voy a la biblioteca para estudiar. — Ik ga naar de bibliotheek om te studeren. en silencio betekent “in stilte”. En geeft hier de manier of omstandigheid aan, en silencio is het zelfstandig naamwoord “stilte”. Voorbeeld: Trabajamos en silencio. — We werken in stilte. Samen vormen de delen: Esas mesas (“die tafels”) + son solo para estudiar en silencio (“zijn alleen bestemd om in stilte te studeren”). De volledige betekenis is dus: “Die tafels zijn alleen om in stilte te studeren.”

5. Entonces haré las llamadas en otro lugar.

   Dan bel ik ergens anders.

   Entonces

   dan

   haré

   zal ik doen

   llamadas

   telefoongesprekken

   otro

   ander

   lugar

   plaats

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” of “in dat geval” en verbindt deze uitspraak met wat eraan voorafgaat. Het kan ook “toen” betekenen in een tijdsverhaal, maar dat is hier niet de bedoeling. haré is de toekomende tijd, eerste persoon enkelvoud, van hacer (“doen/maken”): hacer → haré = “ik zal doen/maken”. De vorm heeft de onregelmatige stam har- plus de uitgang -é; het onderwerp “ik” zit in de werkwoordsvorm. In haré las llamadas krijgt hacer de natuurlijke betekenis “telefoongesprekken voeren/maken”. Voorbeeld: Mañana haré la compra. — “Morgen doe ik boodschappen.” llamadas is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord llamada, hier in de betekenis “telefoongesprek” of “telefoontje”. Het komt van llamar (“bellen/noemen”), maar llamada is hier een zelfstandig naamwoord, niet het werkwoord. Het lidwoord en bijvoeglijke naamwoorden zouden ermee overeenkomen: la llamada, las llamadas. otro betekent “ander” en staat hier in de mannelijke enkelvoudsvorm. Het verwijst samen met lugar naar een niet nader bepaalde andere plaats: otro lugar. De vorm verandert mee met het zelfstandig naamwoord: otro lugar, maar otra zona (“een andere zone”); in het meervoud bijvoorbeeld otros lugares. lugar betekent “plaats” of “plek”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el lugar, en daarom staat hier otro in de vorm otro, niet otra. Samen vormen haré las llamadas en en otro lugar de betekenis “ik zal de telefoongesprekken op een andere plek voeren”. Entonces maakt daarvan: “Dan zal ik de telefoongesprekken op een andere plek voeren.” De zin zegt niet welke andere plek dat precies is.

6. El vestíbulo es mejor para hacer llamadas.

   De hal is beter om te bellen.

   vestíbulo

   hal

   mejor

   beter

   hacer

   doen; maken

   llamadas

   telefoontjes; gesprekken

   Uitgebreide uitleg

   vestíbulo betekent hier “hal”. Het is een zelfstandig naamwoord met mannelijk grammaticaal geslacht: el vestíbulo. Het meervoud is los vestíbulos. mejor betekent hier “beter” en is de vergrotende trap van bueno: bueno → mejor → el mejor (“het beste”). In deze zin vergelijkt mejor de hal met een andere plaats voor telefoongesprekken; de zin zegt niet dat de hal in absolute zin de beste plaats is. hacer is de infinitief “doen/maken”. In hacer llamadas vormt het samen met llamadas een vaste, goed herbruikbare uitdrukking voor “bellen” of letterlijk “telefoongesprekken voeren”. Na para kan een infinitief het doel aangeven: para hacer ... = “om ... te doen”. Voorbeeld: Estoy aquí para estudiar. = “Ik ben hier om te studeren.” llamadas is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord llamada, hier in de betekenis “telefoongesprek” of “telefoontje”. hacer llamadas verwijst dus naar meerdere telefoongesprekken in het algemeen, niet noodzakelijk naar één specifiek gesprek. Voorbeeld: Tengo que hacer dos llamadas. = “Ik moet twee telefoontjes plegen.” De volledige structuur is El vestíbulo es mejor para hacer llamadas: El vestíbulo is het onderwerp, es mejor zegt dat het een betere optie is, en para hacer llamadas geeft aan waarvoor het beter is. Samen betekent de zin: “De hal is beter om te bellen.”

7. Una mesa de arriba está bien para mí.

   Een tafel boven is goed voor mij.

   mesa

   tafel

   de arriba

   boven

   está bien

   is goed

   para mí

   voor mij

   Uitgebreide uitleg

   mesa betekent hier ‘tafel’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la mesa en una mesa. Het meervoud is mesas. Voorbeeld: La mesa está aquí. — ‘De tafel is hier.’ de arriba geeft hier aan welke tafel bedoeld wordt: de tafel boven. Arriba betekent ‘boven’ en staat in deze combinatie na de. Het is een vaste beschrijvende woordgroep; vervang mesa door een ander zelfstandig naamwoord om hetzelfde patroon te gebruiken, bijvoorbeeld la habitación de arriba — ‘de kamer boven’. está bien betekent hier ‘is goed’ of ‘is prima’. Está is de vorm van estar voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Estar wordt gebruikt om een toestand of beoordeling uit te drukken; bien beschrijft die toestand. Voorbeeld: La silla está bien. — ‘De stoel is prima.’ para mí betekent ‘voor mij’. Mí is de beklemtoonde vorm van het persoonlijke voornaamwoord na para; het accent onderscheidt deze vorm van mi, dat ‘mijn’ betekent. Voorbeeld: Esto es para mí. — ‘Dit is voor mij.’ Samen vormt Una mesa de arriba está bien para mí. het patroon Una/Un + zelfstandig naamwoord + beschrijving + está bien para + persoon: ‘Een tafel boven is goed voor mij.’ Una markeert hier een niet nader bepaalde tafel; de zin zegt niet hoeveel tafels er zijn. De spreker geeft aan dat een tafel boven voor deze persoon geschikt of aanvaardbaar is.

8. Por la tarde suele estar tranquilo.

   Het is meestal rustig in de middag.

   Por la tarde

   in de middag

   suele estar

   is meestal

   tranquilo

   rustig

   Uitgebreide uitleg

   Por la tarde betekent hier “in de middag”. Deze tijdsbepaling staat aan het begin en kan ook achteraan staan: Suele estar tranquilo por la tarde. Het patroon por la mañana / por la tarde / por la noche geeft een periode van de dag aan. suele estar drukt uit dat iets gewoonlijk zo is. Suele is de derde persoon enkelvoud van soler in de tegenwoordige tijd; soler wordt gevolgd door een infinitief. Hier is die infinitief estar, “zijn” voor een toestand of situatie. Het patroon soler + infinitief betekent “gewoonlijk ...”: Suele llover en invierno. — “In de winter regent het meestal.” tranquilo betekent hier “rustig” of “stil”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en staat in de mannelijke enkelvoudsvorm. Spaanse bijvoeglijke naamwoorden kunnen volgens het beschreven zelfstandig naamwoord veranderen: tranquila is vrouwelijk enkelvoud en tranquilos en tranquilas zijn meervoudsvormen. In deze zin wordt geen zelfstandig naamwoord als onderwerp genoemd; de vertaling geeft de bedoelde algemene betekenis “het is rustig”. Samen vormen de delen: por la tarde geeft aan wanneer, suele estar zegt dat de toestand gewoonlijk voorkomt, en tranquilo benoemt die toestand. De hele zin betekent dus: “Het is meestal rustig in de middag.”