Een laptopoplader lenen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. La batería de mi portátil está casi vacía.

   De batterij van mijn laptop is bijna leeg.

   La batería

   de batterij

   portátil

   laptop

   está

   is

   casi

   bijna

   vacía

   leeg

   Uitgebreide uitleg

   La batería betekent hier “de batterij”. batería is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord la stemt daarmee overeen. Het meervoud is las baterías. portátil betekent hier “laptop” en is in deze zin een zelfstandig naamwoord: mi portátil = “mijn laptop”. Het bezittelijk woord mi verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk; in het meervoud wordt het mis, bijvoorbeeld mis portátiles = “mijn laptops”. está is de derde persoon enkelvoud van estar, hier in de tegenwoordige tijd. Estar wordt gebruikt voor een toestand of situatie; de vorm está past bij la batería. Vergelijk: La batería está llena. = “De batterij is vol.” casi is een bijwoord dat “bijna” betekent. Het verzacht of begrenst de daaropvolgende beschrijving: de batterij is niet helemaal leeg, maar nadert die toestand. vacía betekent hier “leeg”. Dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord vacío; die vorm stemt overeen met het vrouwelijke enkelvoud batería. De mannelijke vorm is vacío, bijvoorbeeld in El depósito está vacío. = “De tank is leeg.” Samen vormen de delen: La batería de mi portátil = “De batterij van mijn laptop”; está vacía = “is leeg”; en casi maakt daarvan “bijna leeg”. De volledige betekenis is dus: “De batterij van mijn laptop is bijna leeg.”

2. Puedes pedir prestado mi cargador hasta la reunión.

   Je kunt mijn oplader lenen tot de vergadering.

   Puedes

   je kunt

   pedir prestado

   lenen

   cargador

   oplader

   hasta

   tot

   reunión

   vergadering

   Uitgebreide uitleg

   Puedes is de tegenwoordige tijd van poder voor tú: puedes betekent hier dat de aangesprokene de mogelijkheid of toestemming heeft. De keten is poder: puedo, puedes, puede. Voorbeeld: Puedes esperar aquí. — Je kunt hier wachten. pedir prestado is een vaste, herbruikbare combinatie voor iets lenen door erom te vragen. pedir is het werkwoord “vragen” of “verzoeken”; prestado verduidelijkt dat het gevraagde geleend wordt. In deze zin is de persoon die puedes is weggelaten als onderwerp van pedir: “je kunt lenen”. Voorbeeld: Quiero pedir prestado un libro. — Ik wil een boek lenen. cargador betekent hier “oplader”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is cargadores. In mi cargador geeft mi aan dat de oplader van de spreker is. Voorbeeld: Necesito un cargador. — Ik heb een oplader nodig. hasta markeert hier het eindpunt in de tijd: “tot”. Het zegt dat het lenen voortduurt tot aan de genoemde gebeurtenis. Voorbeeld: Trabajo hasta las seis. — Ik werk tot zes uur. reunión betekent “vergadering” of “bijeenkomst”. Het is vrouwelijk; daarom staat er la reunión. Het accentteken hoort bij de spelling. Voorbeeld: La reunión empieza a las nueve. — De vergadering begint om negen uur. Samen vormen de delen Puedes pedir prestado mi cargador en hasta la reunión de betekenis: “Je kunt mijn oplader lenen tot de vergadering.” Puedes geeft de mogelijkheid of toestemming, pedir prestado benoemt het lenen, mi cargador is wat geleend wordt en hasta la reunión geeft de tijdsgrens aan. De zin is een alledaagse, directe manier om iemand dit gebruik van de oplader aan te bieden.

3. ¿Es compatible con mi portátil?

   Is hij geschikt voor mijn laptop?

   compatible

   compatibel; geschikt

   portátil

   laptop

   Uitgebreide uitleg

   compatible betekent hier “geschikt” of “compatibel”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat in het Spaans niet van vorm verandert voor mannelijk of vrouwelijk: compatible in het enkelvoud en compatibles in het meervoud. In ser compatible con + zelfstandig naamwoord geef je aan waarmee iets verenigbaar of geschikt is. Voorbeeld: La aplicación es compatible con Android. — “De app is compatibel met Android.” portátil betekent hier “laptop”. In deze betekenis is het een zelfstandig naamwoord; het meervoud is portátiles. Het woord kan ook als bijvoeglijk naamwoord voorkomen, maar in de vaste zin benoemt het een apparaat. De vaste combinatie compatible con betekent “geschikt voor” of letterlijk “compatibel met”. mi betekent “mijn” en staat hier bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord; de vorm verandert niet naar mannelijk of vrouwelijk. De vraagstructuur ¿Es ...? gebruikt es, de vorm van ser voor de derde persoon enkelvoud. Het onderwerp is niet uitgesproken. In de gegeven context gaat de vraag over het apparaat dat men wil controleren, terwijl mi portátil het apparaat is waarmee het moet werken. Samen betekent ¿Es compatible con mi portátil?: “Is het geschikt voor mijn laptop?” De volgende zin gebruikt Debería serlo om naar die geschiktheid terug te verwijzen; dat bevestigt de betekenis, zonder dat het Spaanse onderwerp in de vraag zelf expliciet wordt genoemd.

4. Debería serlo, pero comprueba primero el conector.

   Dat zou zo moeten zijn, maar controleer eerst de aansluiting.

   Debería

   zou moeten

   serlo

   zo zijn

   comprueba

   controleer

   primero

   eerst

   conector

   aansluiting

   Uitgebreide uitleg

   Debería is de conditional of deber and has the form for the third-person singular. In deze zin geeft het een voorzichtige verplichting of verwachting weer: “zou moeten”. Samen met het volgende werkwoord betekent debería serlo hier “het zou zo moeten zijn”. Voorbeeld: Debería funcionar. — “Het zou moeten werken.” Serlo bestaat uit het infinitief ser (“zijn”) met het voornaamwoord lo eraan vast. Lo verwijst hier niet naar een benoemd mannelijk zelfstandig naamwoord, maar naar de eerder bedoelde eigenschap of beoordeling: “zo zijn” / “dat zijn”. De combinatie debería serlo betekent dus niet simpelweg “zou het moeten zijn”, maar “zou het zo moeten zijn”. Voorbeeld: ¿Es posible? Debería serlo. — “Is het mogelijk? Dat zou zo moeten zijn.” Comprueba is de bevestigende gebiedende wijs voor tú, enkelvoud, van comprobar (“controleren”, “nakijken”). De vorm richt zich dus tot één aangesproken persoon in de informele tú-vorm; compruebe zou de usted-vorm zijn en comprueben de ustedes-meervoudsvorm. Voorbeeld: Comprueba la conexión. — “Controleer de verbinding.” Primero is een bijwoord en betekent “eerst” of “als eerste”. Het bepaalt de volgorde van de handeling: de controle moet vóór een volgende stap gebeuren. Voorbeeld: Lee primero las instrucciones. — “Lees eerst de instructies.” Conector is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Hier betekent het, in de context van de compatibiliteit en aansluiting, “aansluiting” of “connector”. Het meervoud is conectores. Voorbeeld: El conector está suelto. — “De aansluiting zit los.” De volledige zin bestaat uit twee delen die met pero (“maar”) tegenover elkaar worden geplaatst. Debería serlo verwijst naar de vooraf besproken geschiktheid of compatibiliteit: “Dat zou zo moeten zijn”. Pero comprueba primero el conector voegt daarna de instructie toe om eerst de aansluiting te controleren. Als geheel betekent de zin: “Dat zou zo moeten zijn, maar controleer eerst de aansluiting.”

5. Encaja y la batería se está cargando ahora.

   Hij past en de batterij wordt nu opgeladen.

   Encaja

   past

   batería

   batterij

   se está cargando

   wordt opgeladen

   ahora

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Encaja komt van encajar en betekent hier “passen”. De vorm is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud: encajo, encajas, encaja. Het onderwerp staat niet uitgeschreven; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om “hij” gaat. Voorbeeld: La pieza encaja. — “Het onderdeel past.” batería betekent hier “batterij”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la: la batería. Het meervoud is las baterías. Voorbeeld: La batería está vacía. — “De batterij is leeg.” se está cargando gebruikt estar met het gerundium cargando van cargar. Samen geeft dit een handeling aan die nu bezig is: de batterij wordt opgeladen. se maakt hier deel uit van de Spaanse constructie waarmee het gebeuren zonder genoemde uitvoerder wordt uitgedrukt; het betekent niet dat de batterij zelf bewust handelt. está is de derde persoon enkelvoud van estar, passend bij la batería, en cargando blijft in deze constructie onveranderd. Voorbeeld: El teléfono se está cargando. — “De telefoon wordt opgeladen.” ahora betekent “nu” en plaatst het opladen in het huidige moment. Het verandert niet van vorm. Samen betekent Encaja y la batería se está cargando ahora.: “Hij past en de batterij wordt nu opgeladen.” y verbindt de twee mededelingen: eerst dat het bedoelde voorwerp past, daarna dat de batterij op dit moment wordt opgeladen.

6. Déjalo en mi escritorio cuando termines.

   Leg hem terug op mijn bureau als je klaar bent.

   Déjalo

   Leg het terug

   escritorio

   bureau

   cuando termines

   wanneer je klaar bent

   Uitgebreide uitleg

   Déjalo betekent hier: leg het terug. Dit is de bevestigende gebiedende wijs voor tú van dejar, met het directe objectkliticum lo eraan vast: deja + lo → déjalo. Lo verwijst in deze vaste betekenis naar het mannelijke enkelvoudige object dat wordt teruggelegd. De klemtoon wordt met het accentteken behouden. Vergelijk: Déjala = leg haar/het vrouwelijke voorwerp terug; het kliticum verandert mee met het grammaticale geslacht en getal van het object. Escritorio betekent hier bureau. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is escritorios. In en mi escritorio geeft en de plaats aan en betekent mi “mijn”: op mijn bureau. Het Spaanse bezittelijk woord mi verandert niet naar geslacht, maar krijgt in het meervoud de vorm mis. Cuando termines betekent “wanneer je klaar bent”. Termines is de vorm voor tú van terminar in de tegenwoordige conjunctief. Na cuando wordt deze vorm gebruikt voor een toekomstige of nog niet voltooide gebeurtenis: eerst moet jij klaar zijn, en daarna geldt de opdracht. Bijvoorbeeld: Cuando termines, avísame. — “Als je klaar bent, laat het me weten.” Samen betekent Déjalo en mi escritorio cuando termines.: “Leg het terug op mijn bureau als je klaar bent.” De opdracht is déjalo en mi escritorio; cuando termines bepaalt wanneer die handeling moet plaatsvinden.

7. Lo dejaré en su sitio antes de que te vayas.

   Ik leg hem terug voordat je weggaat.

   Lo

   hem

   dejaré

   zal achterlaten

   sitio

   plaats

   antes de que

   voordat

   te vayas

   je weggaat

   Uitgebreide uitleg

   Lo is hier een lijdendvoorwerpcliticum. Volgens de vaste vertaling en de context verwijst het naar het mannelijke enkelvoudige voorwerp dat wordt teruggelegd. lo staat vóór de vervoegde werkwoordsvorm: Lo dejaré. Vergelijk la voor een vrouwelijk enkelvoudig lijdend voorwerp en los/las voor meervoud. dejaré komt van dejar en is de toekomende tijd, eerste persoon enkelvoud: ik zal achterlaten. In deze zin krijgt het, samen met lo en en su sitio, de bedoelde betekenis ik zal het terugleggen. Dejar betekent niet altijd terugleggen; de precieze betekenis volgt hier uit de combinatie en de vaste vertaling. en su sitio betekent hier op zijn plaats. sitio is een zelfstandig naamwoord voor een plaats of plek. su is een bezittelijke bepaler; wie de bezitter is, wordt door deze vorm op zichzelf niet gespecificeerd. Een herbruikbaar patroon is dejar algo en su sitio: iets op zijn plaats terugleggen. antes de que leidt een tijdsbijzin in. Na deze uitdrukking gebruikt het Spaans de subjuntivo; hier stelt de bijzin het weggaan als een nog komende gebeurtenis voor. Een herbruikbaar patroon is antes de que + subjuntivo: voordat .... te vayas komt van irse en is de tegenwoordige subjuntivo, tweede persoon enkelvoud (tú): je weggaat. Irse is hier een pronominaal werkwoord voor weggaan; te hoort bij dat werkwoord en is niet het lijdend voorwerp van dejaré. Voorbeeld: Antes de que te vayas, cierra la puerta. — Voordat je weggaat, doe de deur dicht. Samen vormt de zin het patroon Lo + future of dejar + en su sitio + antes de que + subjunctive clause: Ik leg hem terug op zijn plaats voordat je weggaat. De toekomende tijd geeft de geplande handeling van de spreker aan, en antes de que te vayas plaatst die handeling vóór het weggaan van de aangesprokene.

8. Así tengo tiempo suficiente antes de volver a necesitarlo.

   Dat geeft me genoeg tijd voordat ik hem weer nodig heb.

   Así

   zo; op die manier

   tengo

   ik heb

   tiempo

   tijd

   suficiente

   voldoende; genoeg

   antes de

   voordat; eerder dan

   volver a

   opnieuw; weer gaan

   necesitarlo

   hem nodig hebben

   Uitgebreide uitleg

   Así betekent hier “zo” of “daardoor”: het legt een verband tussen de situatie en het feit dat de spreker tijd heeft. Een bruikbaar patroon is Así + zin, bijvoorbeeld: Así aprendemos más rápido. — “Zo leren we sneller.” Tengo is de vorm van tener voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: yo tengo — “ik heb”. Tener drukt hier bezit of beschikbaarheid uit: de spreker beschikt over tijd. Andere vormen zijn bijvoorbeeld tienes — “je hebt” en tiene — “hij/zij/u heeft”. Tiempo betekent hier “tijd”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el tiempo. In andere contexten kan tiempo ook naar weer of een tijdsperiode verwijzen; hier wordt de beschikbare hoeveelheid tijd bedoeld. Suficiente betekent “voldoende” of “genoeg” en staat na tiempo: tiempo suficiente. De vorm verandert hier niet voor mannelijk of vrouwelijk: tiempo suficiente en paciencia suficiente. In het meervoud staat suficientes, bijvoorbeeld recursos suficientes — “voldoende middelen”. Antes de geeft aan dat iets eerder gebeurt dan iets anders. Voor een werkwoord in de infinitief volgt antes de + infinitief, zoals in antes de salir — “voordat ik wegga”. De persoon die met de infinitief wordt verbonden, blijkt uit de context; de infinitief zelf heeft geen persoonsuitgang. In deze zin ligt het moment van opnieuw nodig hebben later dan het moment waarop de spreker genoeg tijd heeft. Volver a betekent “opnieuw ...” en staat voor een infinitief: volver a necesitar — “opnieuw nodig hebben”. Volver alleen kan ook “terugkeren” betekenen, maar in deze constructie markeert volver a herhaling. Het onderwerp van volver wordt hier uit de context begrepen als dezelfde persoon als bij tengo; de infinitief zelf draagt geen persoonsuitgang. Necesitarlo bestaat uit necesitar — “nodig hebben” — plus het aangehechte voornaamwoord lo. Lo is een mannelijk enkelvoudig lijdend-voorwerpcliticum; in de vaste vertaling is dat “hem”. De volledige vorm necesitarlo betekent dus “hem nodig hebben”. Met een vrouwelijk enkelvoudig object zou het bijvoorbeeld necesitarla zijn. Na volver a blijft het cliticum aan de infinitief vast: volver a necesitarlo — “hem weer nodig hebben”. Samen betekent Así tengo tiempo suficiente dat de spreker daardoor over genoeg tijd beschikt. Antes de volver a necesitarlo plaatst dat beschikbare tijdsinterval vóór het moment waarop de spreker hem opnieuw nodig heeft. De volledige betekenis is: “Daardoor heb ik genoeg tijd voordat ik hem weer nodig heb.”