Schoonmaakspullen lenen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Puedo usar un poco de limpiador en spray?

   Mag ik wat schoonmaakspray gebruiken?

   Puedo

   mag ik

   usar

   gebruiken

   un poco de

   een beetje van

   limpiador

   schoonmaakmiddel

   en spray

   als spray

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is hier de ik-vorm van poder in de tegenwoordige tijd: yo puedo. In deze vraag drukt poder toestemming uit, dus ¿Puedo ...? betekent “Mag ik ...?”. Een nuttig contrast is ¿Puedes ...? = “Kun je ...?” of “Mag je ...?”, gericht aan één persoon in de tú-vorm. usar is het infinitief “gebruiken”. Na puedo staat het infinitief: puedo usar = “ik mag gebruiken”. Voorbeeld: Puedo abrir la ventana. — “Ik mag het raam openen.” Un poco de betekent “een beetje van” of natuurlijker in deze context “wat”. Poco betekent “weinig”; un poco de geeft hier een kleine, niet nader bepaalde hoeveelheid aan. Het lidwoord un stelt op zichzelf geen geteld aantal schoonmaakmiddelen vast. Voorbeeld: Quiero un poco de agua. — “Ik wil wat water.” Limpiador is een zelfstandig naamwoord voor “schoonmaakmiddel”. Het is mannelijk: el limpiador, en het meervoud is los limpiadores. In deze zin verwijst het naar het schoonmaakproduct dat als spray wordt gebruikt; de volgende woordgroep specificeert de vorm ervan. En spray betekent “als spray” of “in sprayvorm”. En is hier geen vertaling van een afzonderlijk Nederlands voorzetsel met precies één vaste keuze, maar vormt samen met spray de aanduiding van de productvorm. Limpiador en spray is dus “schoonmaakmiddel in sprayvorm” of natuurlijk “schoonmaakspray”. Samen vormt ¿Puedo usar un poco de limpiador en spray? de vraag: “Mag ik wat schoonmaakspray gebruiken?” De spreker vraagt toestemming (puedo) om een kleine hoeveelheid (un poco de) van het schoonmaakmiddel (limpiador) in sprayvorm (en spray) te gebruiken.

2. Está debajo del fregadero. ¿Se ha derramado algo?

   Het staat onder de gootsteen. Is er iets gemorst?

   Está

   staat / is

   debajo del

   onder de

   fregadero

   gootsteen

   Se ha derramado

   is gemorst

   algo

   iets

   Uitgebreide uitleg

   Está komt van estar en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Hier beschrijft het de locatie van een niet nader genoemd enkelvoudig onderwerp: “staat” of “is”. Estar gebruik je onder andere voor locaties; ser past hier niet. debajo del betekent “onder de”. Dit is debajo de + el; de en el trekken samen tot del. Het patroon is debajo de + zelfstandig naamwoord: debajo de la mesa = “onder de tafel”. fregadero is het zelfstandig naamwoord “gootsteen”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier el in de samensmelting del. Voorbeeld: El fregadero está limpio. = “De gootsteen is schoon.” Se ha derramado komt van derramarse, “morsen” of “uitgestort raken”. ha is de derde persoon enkelvoud van haber als hulpwerkwoord, met het voltooid deelwoord derramado: ha derramado betekent normaal “heeft gemorst”, terwijl se ha derramado hier een gebeurtenis weergeeft waarbij iets gemorst of uitgestort is geraakt. Voorbeeld: Se ha derramado agua. = “Er is water gemorst.” algo is een onbepaald voornaamwoord: “iets”. In een vraag als ¿Se ha derramado algo? vraagt het of er iets gemorst is, zonder te zeggen wat dat is. Het verwijst niet noodzakelijk naar een bepaald zelfstandig naamwoord. Samen betekent Está debajo del fregadero.: “Het staat onder de gootsteen.” Daarna vraagt ¿Se ha derramado algo?: “Is er iets gemorst?” De eerste zin geeft een locatie met estar; de tweede gebruikt de voltooide tijd se ha derramado om naar een reeds gebeurde morsing te vragen.

3. Se ha derramado jugo en el suelo de la cocina.

   Er is sap op de keukenvloer gemorst.

   Se ha derramado

   is gemorst

   jugo

   sap

   suelo

   vloer

   cocina

   keuken

   Uitgebreide uitleg

   Se ha derramado betekent hier dat er iets gemorst is. De vorm bestaat uit se + ha + het voltooid deelwoord derramado van derramar (“morsen”, “verspreiden”). In deze zin beschrijft se een gebeurtenis zonder de morser als onderwerp te noemen; de nadruk ligt op het gemorste sap. Ha is de derde persoon enkelvoud van haber als hulpwerkwoord. Het voltooid deelwoord staat hier op -ado en verandert niet mee met het grammaticale geslacht of getal van jugo. Voorbeeld: Se ha derramado agua. — “Er is water gemorst.” jugo betekent “sap”. Het is een zelfstandig naamwoord; het lidwoord is doorgaans el jugo. In deze zin is het sap dat gemorst is. Een bruikbaar contrast is agua (“water”): Se ha derramado agua. — “Er is water gemorst.” suelo betekent hier “vloer”. Het kan in andere contexten ook “bodem” betekenen, maar na en el en binnen deze plaatsaanduiding gaat het om een vloer. El suelo está mojado. — “De vloer is nat.” cocina betekent “keuken”. In de la cocina staat het zelfstandig naamwoord na de la; deze groep specificeert welke vloer bedoeld wordt: de vloer van de keuken. La cocina está limpia. — “De keuken is schoon.” De plaats wordt opgebouwd als en el suelo (“op de vloer”) + de la cocina (“van de keuken”). Samen met jugo geeft de zin dus de betekenis: “Er is sap op de keukenvloer gemorst.”

4. Llévate también el cubo pequeño para que puedas enjuagar la fregona.

   Neem ook de kleine emmer mee, zodat je de dweil kunt uitspoelen.

   Llévate

   neem mee

   también

   ook

   cubo

   emmer

   pequeño

   klein

   para que

   zodat

   puedas

   kunt

   enjuagar

   uitspoelen

   fregona

   dweil

   Uitgebreide uitleg

   Llévate betekent hier: neem het mee. Dit is de bevestigende gebiedende wijs van llevarse voor tú (één aangesproken persoon); te verwijst naar de persoon die het voorwerp meeneemt. De klemtoon en spelling horen bij deze vorm: Llévate. Vergelijk voor een gewone mededeling: Te llevas el cubo = je neemt de emmer mee. también voegt iets toe: ook. Het zegt dat de emmer naast iets anders moet worden meegenomen; het vervangt dat andere niet. cubo is hier een mannelijke zelfstandige naamwoordsvorm voor emmer. Het lidwoord el en het bijvoeglijk naamwoord pequeño sluiten daarbij aan. Een nuttig paar is el cubo pequeño tegenover los cubos pequeños: het zelfstandig naamwoord en het bijvoeglijk naamwoord krijgen dan beide meervoud. pequeño betekent klein. Deze vorm is mannelijk enkelvoud, omdat hij bij cubo hoort. De basisvorm is pequeño; bij een vrouwelijk enkelvoud staat bijvoorbeeld pequeña. para que leidt een doelzin in: zodat. Na para que staat hier geen infinitief, maar een vervoegde vorm. puedas komt van poder en betekent hier kunt. Het is de tegenwoordige conjunctief van poder voor tú (één persoon): que puedas. De vorm drukt in deze doelzin uit wat mogelijk wordt gemaakt. Vergelijk para que puedas descansar = zodat je kunt rusten. enjuagar is de infinitief en betekent uitspoelen. Na puedas blijft het tweede werkwoord in de infinitief: puedas enjuagar = je kunt uitspoelen. De infinitief noemt de handeling zonder zelf persoon of tijd uit te drukken. fregona betekent dweil. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er in deze zin la fregona. Het object van enjuagar is dus de dweil. Samen heeft de zin de opbouw Llévate también [het kleine voorwerp] para que puedas [handeling] [object]: neem ook de kleine emmer mee, zodat je de dweil kunt uitspoelen. De gebiedende wijs geeft het verzoek of de opdracht, en para que legt het doel van het meenemen uit. De vaste vertaling maakt duidelijk dat de aangesprokene de emmer moet meenemen en daarna de dweil kan uitspoelen.

5. Eso ayuda. Te devolveré las dos cosas cuando termine.

   Dat helpt. Ik breng ze allebei terug als ik klaar ben.

   Eso

   dat

   ayuda

   helpt

   Te

   jou

   devolveré

   zal terugbrengen

   dos

   twee

   cosas

   dingen

   cuando termine

   wanneer ik klaar ben

   Uitgebreide uitleg

   Eso is een aanwijzend voornaamwoord: het verwijst hier naar iets dat in de situatie al herkenbaar is, zonder dat de zin zelf precies benoemt wat. Het staat in het enkelvoud; de concrete referent wordt door de gegeven vertaling niet nader gespecificeerd. ayuda komt van ayudar en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “helpt”. Het onderwerp is Eso. Het werkwoord kan ook “helpen” betekenen in andere contexten. Voorbeeld: Esto ayuda mucho. — “Dit helpt veel.” Te is hier een clitisch persoonlijk voornaamwoord voor de persoon aan wie iets wordt teruggegeven: “aan jou”. Het is dus niet het ding dat wordt teruggegeven; dat volgt later in las dos cosas. Voorbeeld: Te enviaré el informe. — “Ik stuur je het verslag.” devolveré komt van devolver (“teruggeven”, “terugbrengen”) en is de toekomende tijd, eerste persoon enkelvoud: “ik zal teruggeven/terugbrengen”. De uitgang -é geeft hier zowel de eerste persoon als de toekomst aan. Voorbeeld: Te devolveré la llave mañana. — “Ik breng je de sleutel morgen terug.” dos is het hoofdtelwoord “twee”. In las dos cosas bepaalt het de hoeveelheid van cosas; las en cosas markeren daarbij vrouwelijk meervoud. dos zelf verandert niet naar geslacht: dos libros en dos llaves. cosas is het meervoud van cosa, “ding” of “zaak”. Hier verwijst het, overeenkomstig de vaste vertaling, naar de twee dingen die zullen worden teruggebracht. Het meervoud wordt gevormd met -s. Voorbeeld: Estas cosas son importantes. — “Deze dingen zijn belangrijk.” cuando termine vormt een tijdelijke bijzin: “wanneer ik klaar ben”. termine komt van terminar en staat hier in de tegenwoordige conjunctief, eerste persoon enkelvoud. Na cuando gebruikt het Spaans deze vorm voor een toekomstige of nog niet voltooide gebeurtenis. Het onderwerp is hier ik, zoals ook in de Nederlandse vertaling. Voorbeeld: Te llamaré cuando termine. — “Ik bel je wanneer ik klaar ben.” Samen betekent Eso ayuda “Dat helpt”. Daarna zegt Te devolveré las dos cosas dat de spreker de twee bedoelde dingen aan de aangesprokene zal terugbrengen. cuando termine legt vast wanneer dat gebeurt: wanneer de spreker klaar is. De volledige betekenis is dus: “Dat helpt. Ik breng ze allebei terug als ik klaar ben.”

6. Déjalos junto a mi puerta cuando todo esté seco.

   Zet ze bij mijn deur als alles droog is.

   Déjalos

   zet ze neer

   junto a

   naast

   puerta

   deur

   cuando

   wanneer

   todo

   alles

   esté

   is

   seco

   droog

   Uitgebreide uitleg

   Déjalos betekent hier: zet ze neer of laat ze achter. Het is de tú-vorm van het bevestigende bevel van dejar (dejar → deja). los is een meervoudig mannelijk lijdend-voorwerpsvoornaamwoord: deja + los wordt één vorm, déjalos. De vorm van los geeft grammaticale kenmerken van het vervangen zelfstandig naamwoord aan; de concrete referent wordt door deze zin zelf niet benoemd. junto a is een vaste voorzetseluitdrukking met de betekenis ‘naast’ of ‘vlak bij’. Bijvoorbeeld: El bolso está junto a la silla. — ‘De tas staat naast de stoel.’ puerta is een zelfstandig naamwoord: ‘deur’. In mi puerta betekent mi ‘mijn’; het bezit wordt dus vanuit de spreker uitgedrukt. puerta is vrouwelijk enkelvoud, wat bijvoorbeeld zichtbaar is in la puerta. cuando betekent ‘wanneer’ of ‘als’ en leidt hier een tijdsbijzin in. Omdat de beschreven toestand nog moet optreden, staat daarna de aanvoegende wijs: cuando esté .... Bij een gewoonte of een al bekende tijdsrelatie kan na cuando een andere werkwoordsvorm voorkomen, afhankelijk van de bedoelde tijd en betekenis. todo betekent hier ‘alles’ en is zelfstandig gebruikt als onbepaald voornaamwoord. Het staat in het mannelijk enkelvoud. Als onderwerp veroorzaakt het dat het bijvoeglijk naamwoord seco ook mannelijk enkelvoud is; het gaat dus niet om een bepaald geteld aantal dingen. esté komt van estar (‘zijn’, in de betekenis van zich bevinden of in een toestand verkeren). Dit is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige aanvoegende wijs. In cuando todo esté ... drukt die vorm een nog niet gerealiseerde toestand uit: ‘wanneer alles ... is’. seco betekent ‘droog’. Het is een bijvoeglijk naamwoord in het mannelijk enkelvoud en stemt hier overeen met todo: todo esté seco. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is seca, en de meervoudsvormen zijn secos en secas, wanneer het beschreven zelfstandig naamwoord die vorm vereist. Samen betekent Déjalos junto a mi puerta ‘zet ze naast mijn deur neer’ of ‘laat ze naast mijn deur achter’. cuando todo esté seco bepaalt het moment: ‘wanneer alles droog is’. De volledige zin is dus: ‘Zet ze bij mijn deur als alles droog is.’

7. Agradezco tu ayuda con este desorden.

   Ik waardeer je hulp bij deze rommel.

   Agradezco

   ik waardeer

   tu

   jouw

   ayuda

   hulp

   con

   met

   este

   deze

   desorden

   rommel

   Uitgebreide uitleg

   Agradezco is de ik-vorm van de tegenwoordige tijd van agradecer: “ik waardeer” of “ik ben dankbaar voor”. Het onderwerp is hier de spreker. Een bruikbaar patroon is Agradezco + zelfstandig naamwoord: Agradezco tu paciencia. — “Ik waardeer je geduld.” tu betekent “jouw” en heeft hier geen accent. Het is een bezittelijk woord. De vorm tu hoort bij één bezeten zaak; het geslacht van ayuda verandert deze vorm niet. Bij meerdere bezeten zaken staat bijvoorbeeld tus: tus libros — “jouw boeken”. Verwissel tu niet met tú, het persoonlijk voornaamwoord “jij”: Tú ayudas. — “Jij helpt.” ayuda is het vrouwelijke enkelvoud van het zelfstandig naamwoord voor “hulp”. Het kan afhankelijk van de context hulp of ondersteuning aanduiden. Samen met tu vormt het tu ayuda: “jouw hulp”. con is een voorzetsel dat “met” betekent. In deze combinatie geeft het aan waarop de hulp betrekking heeft; daarom wordt de volledige combinatie natuurlijk weergegeven als “hulp bij deze rommel”. Voorbeeld: Necesito ayuda con la tarea. — “Ik heb hulp nodig bij het huiswerk.” este is een aanwijzend woord in het mannelijk enkelvoud: “deze”. Het stemt hier overeen met het mannelijke enkelvoud desorden. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is esta, bijvoorbeeld in esta mesa — “deze tafel”. desorden is een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord met de betekenis “rommel” of “wanorde”. Este desorden betekent dus “deze rommel” en kan een rommelige toestand aanduiden. Samen vormen Agradezco + tu ayuda + con este desorden de betekenis: “Ik waardeer je hulp bij deze rommel.” De spreker spreekt waardering uit voor hulp die betrekking heeft op deze rommel.

8. Solo asegúrate de que el suelo no esté resbaladizo después.

   Zorg er gewoon voor dat de vloer daarna niet glad is.

   Solo

   gewoon

   asegúrate

   zorg ervoor

   suelo

   vloer

   esté

   is

   resbaladizo

   glad

   después

   daarna

   Uitgebreide uitleg

   Solo betekent hier “gewoon” en verzacht de instructie; het betekent in deze zin niet dat er iets wordt uitgesloten. Vergelijk bijvoorbeeld Solo espera. — “Wacht gewoon.” asegúrate is de bevestigende gebiedende wijs voor tú van asegurarse (“ervoor zorgen dat”); het slot -te verwijst naar de aangesprokene en hoort bij deze wederkerende vorm. De vorm voor usted is asegúrese, niet asegúrate. Voorbeeld: Asegúrate de cerrar la puerta. — “Zorg ervoor dat je de deur sluit.” suelo is hier het zelfstandig naamwoord “vloer”. Het heeft ook een andere betekenis in andere contexten, namelijk “ik pleeg/gewoonlijk” als vorm van soler; hier is het door el duidelijk een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: El suelo está mojado. — “De vloer is nat.” esté is de derde persoon enkelvoud van de conjunctief van estar. Na asegúrate de que wordt de gewenste of vereiste toestand uitgedrukt, en de ontkenning maakt die toestand negatief: de vloer moet niet glad zijn. Het accent hoort bij deze vorm. De indicatief está betekent daarentegen dat men een feit vaststelt: El suelo está mojado. — “De vloer is nat.” resbaladizo is een beschrijvend bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “glad” in de zin van “waarop je gemakkelijk uitglijdt”. Het staat in het mannelijk enkelvoud, omdat het overeenkomt met el suelo; de vorm voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is resbaladiza, en voor meervoud resbaladizos of resbaladizas, afhankelijk van het geslacht van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: La superficie está resbaladiza. — “Het oppervlak is glad.” después is een bijwoord dat “daarna” betekent en geeft aan dat de bedoelde toestand later moet gelden. Voorbeeld: Lávate las manos después. — “Was daarna je handen.” Samen vormt Solo asegúrate de que ... een herbruikbaar patroon: “Zorg er gewoon voor dat ...”. el suelo no esté resbaladizo beschrijft de toestand die gecontroleerd of gewaarborgd moet worden: de vloer mag niet glad zijn. después plaatst die voorwaarde daarna in de tijd. De volledige betekenis is dus: “Zorg er gewoon voor dat de vloer daarna niet glad is.”