Koffie op documenten | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. He derramado café sobre estos documentos.

   Ik heb koffie op deze documenten gemorst.

   He derramado

   ik heb gemorst

   café

   koffie

   sobre

   op; over

   estos

   deze

   documentos

   documenten

   Uitgebreide uitleg

   He derramado betekent hier “ik heb gemorst”. He is de eerste persoon enkelvoud van het hulpwerkwoord haber; samen met het voltooid deelwoord vormt het de Spaanse voltooide tijd. Derramado komt van derramar (“morsen” of “uitgieten”): derramar → derramado. Het onderwerp “ik” zit al in he, dus een apart yo is niet nodig. Voorbeeld: He derramado agua. — “Ik heb water gemorst.” café is hier het gemorste product: “koffie”. Het is een zelfstandig naamwoord; het accentteken hoort bij de spelling en uitspraak. Voorbeeld: El café está caliente. — “De koffie is heet.” sobre geeft hier de plaats of het oppervlak aan: “op”. Het kan in andere contexten ook “over” betekenen, maar in deze zin ligt de koffie op de documenten. Voorbeeld: El libro está sobre la mesa. — “Het boek ligt op de tafel.” estos betekent “deze” en verwijst naar meerdere mannelijke dingen die als dichtbij worden aangewezen. Het is de mannelijke meervoudsvorm van este; het stemt hier overeen met documentos. Andere vormen zijn bijvoorbeeld este voor mannelijk enkelvoud en estas voor vrouwelijk meervoud. Voorbeeld: Estos libros son nuevos. — “Deze boeken zijn nieuw.” documentos betekent “documenten”. Het is het meervoud van documento; de uitgang -s markeert hier het meervoud. Omdat documento mannelijk is en documentos meervoud, staat het aanwijzende woord ervoor als estos, niet als estas. Voorbeeld: Necesito los documentos. — “Ik heb de documenten nodig.” Samen vormen de delen: He derramado + café + sobre + estos documentos: “Ik heb koffie op deze documenten gemorst.” De zin zegt dat de spreker koffie heeft gemorst en dat de koffie op de aangewezen documenten terechtgekomen is.

2. Muévelos lejos de la taza antes de que se extienda la mancha.

   Verplaats ze weg van het kopje voordat de vlek zich verspreidt.

   Muévelos

   Verplaats ze

   lejos de

   weg van

   la taza

   het kopje

   antes de que

   voordat

   se extienda

   zich verspreidt

   la mancha

   de vlek

   Uitgebreide uitleg

   Muévelos betekent hier “verplaats ze”. Het is de bevestigende gebiedende wijs voor tú van mover (“verplaatsen”), met het directe-voorwerpsvoornaamwoord los eraan vast. los is meervoudig mannelijk; in deze context verwijst het naar de documenten uit de vorige zin. Het accent in Muévelos blijft nodig wanneer los aan de gebiedende wijs wordt vastgeschreven. Voorbeeld: Mueve la caja — “Verplaats de doos.” lejos de is een vaste, herbruikbare combinatie voor “ver weg van” of “op afstand van”. de introduceert hier het punt waarvan iets wordt weggehaald: lejos de la puerta — “ver van de deur”. la taza betekent “het kopje”. taza is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er la. Het meervoud is las tazas — “de kopjes”. antes de que betekent “voordat” en leidt hier een bijzin in. Na deze combinatie staat in het Spaans doorgaans de subjuntivo wanneer de genoemde gebeurtenis nog niet heeft plaatsgevonden op het referentiemoment. Voorbeeld: Cierra la ventana antes de que llueva — “Sluit het raam voordat het regent.” se extienda betekent hier “zich verspreidt”. Het basiswerkwoord is extenderse; se extienda is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige subjuntivo. De vorm past bij la mancha, dat als onderwerp enkelvoud is. De se hoort bij het werkwoord en geeft hier de betekenis van verspreiden in plaats van iets anders uitspreiden. Voorbeeld: Espero que la noticia se extienda — “Ik hoop dat het nieuws zich verspreidt.” la mancha betekent “de vlek”. mancha is vrouwelijk en staat daarom met la; het meervoud is las manchas. In deze zin is de vlek degene die zich verspreidt, niet het voorwerp van Muévelos. Samen betekent de zin: “Verplaats ze weg van het kopje voordat de vlek zich verspreidt.” De eerste gebiedende opdracht is Muévelos; lejos de la taza geeft aan waarvan ze moeten worden weggehaald, en antes de que se extienda la mancha geeft de tijdsgrens voor die handeling.

3. La página de arriba ya está empapada.

   De bovenste pagina is al doorweekt.

   página

   pagina

   de arriba

   bovenste

   ya

   al

   está

   is

   empapada

   doorweekt

   Uitgebreide uitleg

   página betekent hier “pagina”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la página, meervoud las páginas. De uitgang -a komt vaak voor bij vrouwelijke Spaanse zelfstandige naamwoorden, maar is hier geen aparte vorm die het geslacht verandert; het meervoud krijgt -s. Voorbeeld: La página está limpia. — “De pagina is schoon.” de arriba staat na het zelfstandig naamwoord en specificeert welke pagina bedoeld is: de pagina bovenaan, dus de bovenste pagina. arriba verandert in deze uitdrukking niet mee met het geslacht of aantal van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: El botón de arriba está encendido. — “De bovenste knop staat aan.” ya betekent “al” en geeft aan dat de toestand op het bedoelde moment reeds geldt. Het zegt op zichzelf niet wanneer die toestand begon. Vergelijk ya está seca — “ze is al droog” — met todavía está mojada — “ze is nog nat”. está is de vorm van estar voor de derde persoon enkelvoud. Estar wordt hier gebruikt voor een toestand van de pagina; está hoort bij het enkelvoudige onderwerp la página. Voorbeeld: La taza está aquí. — “Het kopje is hier.” empapada betekent “doorweekt” en beschrijft de toestand van de pagina. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van empapado; deze vorm stemt af op het vrouwelijke enkelvoud página. Het werkwoord empapar betekent “doorweken”, maar empapada beschrijft hier de huidige toestand, niet een opdracht. Voorbeeld: La camisa está empapada. — “Het overhemd is doorweekt.” Samen betekent La página de arriba “de bovenste pagina”. ya está empapada zegt dat die pagina al doorweekt is. De volledige betekenis is dus: “De bovenste pagina is al doorweekt.”

4. Deja que la página se seque plana antes de tocarla.

   Laat de pagina plat drogen voordat je haar aanraakt.

   Deja que

   laat ...

   la página

   de pagina

   se seque

   droog wordt

   plana

   plat

   antes de

   voordat

   tocarla

   haar aanraken

   Uitgebreide uitleg

   Deja que komt van dejar en is hier een bevestigend bevel voor tú (enkelvoud): “laat ...”. dejar que wordt gevolgd door een vervoegde vorm in de subjuntivo wanneer iemand toestaat of opdraagt dat iets gebeurt. Bijvoorbeeld: Deja que entre. — “Laat hem/haar binnenkomen.” la página betekent hier “de pagina”. página is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het lidwoord in deze woordgroep als la. Het bijvoeglijk naamwoord plana verderop stemt hiermee overeen in vrouwelijk enkelvoud. se seque komt van secarse, “droog worden” of “drogen”. De vorm seque is de derde persoon enkelvoud van de subjuntivo van secar, hier gebruikt met het wederkerende se. De subjuntivo volgt op deja que: het is de gebeurtenis die wordt toegestaan of opgedragen. Zonder se zou secar eerder betekenen dat iemand of iets anders iets droogt; in deze zin wordt de pagina zelf droog. plana betekent “plat”. Hier beschrijft het hoe de pagina moet drogen: in een vlakke toestand. De vorm is vrouwelijk enkelvoud en hoort bij la página; de mannelijke enkelvoudsvorm is plano. Bijvoorbeeld: Deja la hoja plana. — “Laat het vel plat.” antes de betekent “voordat” en leidt hier een infinitiefconstructie in. Het daaropvolgende tocar staat daarom niet vervoegd: antes de tocar... betekent letterlijk “voordat je ... aanraakt”. Een vergelijkbaar patroon is antes de salir — “voordat je weggaat”. tocarla bestaat uit tocar (“aanraken”) plus het enclitische voornaamwoord la (“haar/het”, vrouwelijk enkelvoud). la verwijst in deze zin naar la página, zoals ook uit de vaste vertaling blijkt. Bij een vrouwelijk enkelvoudig lijdend voorwerp gebruik je la; bijvoorbeeld Quiero tocar la página → Quiero tocarla — “Ik wil de pagina aanraken” → “Ik wil haar aanraken.” Samen betekent Deja que la página se seque plana “Laat de pagina plat drogen”. antes de tocarla voegt de tijdsvoorwaarde toe: dit moet gebeuren voordat je de pagina aanraakt. De volledige zin betekent dus: “Laat de pagina plat drogen voordat je haar aanraakt.”

5. ¿Debería imprimir una copia limpia de esa página?

   Zal ik een schone kopie van die pagina afdrukken?

   Debería

   zou moeten

   imprimir

   afdrukken

   copia

   kopie

   limpia

   schoon

   esa

   die

   página

   pagina

   Uitgebreide uitleg

   Debería is de conditionele vorm van deber (moeten). De vorm op -ía kan eerste of derde persoon enkelvoud zijn; in deze zin wijst de vaste vertaling op de spreker als onderwerp. Met een infinitief vormt hij een vraag over wat de spreker zou moeten doen: Debería llamar. — “Zou ik moeten bellen?” Vergelijk debo imprimir — “ik moet afdrukken” — met debería imprimir — “ik zou moeten afdrukken”. imprimir is het infinitief “afdrukken”. Na een vervoegde vorm zoals debería blijft de handeling in het infinitief staan: Debería esperar. — “Ik zou moeten wachten.” copia is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: “kopie”. Het meervoud is copias. In una copia limpia stemmen lidwoord en bijvoeglijk naamwoord ermee overeen. limpia is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van limpio, “schoon”. Het bijvoeglijk naamwoord stemt hier overeen met copia: una copia limpia — “een schone kopie”. Bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld un documento limpio — “een schoon document”. esa is een vrouwelijk enkelvoudig aanwijzend woord met de betekenis “die”. Het stemt hier in geslacht en getal overeen met página in esa página — “die pagina”. De vorm alleen bepaalt niet wie of wat de pagina precies is; die verwijzing wordt door de context ondersteund. página is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: “pagina”. Het accent op á hoort bij de Spaanse spelling. Het meervoud is páginas. Samen betekent debería imprimir dat de spreker overweegt of het passend is om af te drukken. una copia limpia betekent “een schone kopie”, en de esa página betekent “van die pagina”. De volledige vraag betekent: “Zal ik een schone kopie van die pagina afdrukken?”

6. Sería más seguro porque el texto puede verse borroso.

   Dat is veiliger, want de tekst kan vervagen.

   Sería

   zou zijn

   más seguro

   veiliger

   porque

   omdat

   el texto

   de tekst

   puede

   kan

   verse

   er wazig uitzien

   borroso

   wazig

   Uitgebreide uitleg

   Sería komt van ser (‘zijn’) en is de derde persoon enkelvoud van de voorwaardelijke wijs. Hier geeft het de betekenis ‘zou zijn’. Het onderwerp staat niet uitgedrukt; in de vaste vertaling wordt het weergegeven als ‘dat’. De voorwaardelijke wijs kan ook in hypothetische zinnen voorkomen. Voorbeeld: Sería útil. — ‘Dat zou nuttig zijn.’ más seguro betekent hier ‘veiliger’. Seguro is het bijvoeglijk naamwoord in de basisvorm (‘veilig’); met más vormt het de vergrotende trap: seguro → más seguro. Seguro staat hier in het mannelijk enkelvoud; de vorm stemt overeen met het niet-uitgedrukte onderwerp zoals dat in deze zin wordt bedoeld. Voorbeeld: Este método es más seguro. — ‘Deze methode is veiliger.’ porque leidt de reden in en betekent ‘omdat’ of ‘want’. Het verbindt de beoordeling met de daaropvolgende reden. el texto betekent ‘de tekst’. Texto is een zelfstandig naamwoord in het mannelijk enkelvoud; el is het daarbij passende bepaalde lidwoord. Voorbeeld: El texto está claro. — ‘De tekst is duidelijk.’ puede komt van poder (‘kunnen’) en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Met een infinitief drukt poder mogelijkheid uit. Voorbeeld: El texto puede cambiar. — ‘De tekst kan veranderen.’ verse bestaat hier uit ver (‘zien’) met het aan de infinitief vastgeschreven se. In puede verse borroso vormt het met borroso een constructie die beschrijft hoe de tekst kan worden waargenomen: ‘er wazig uitzien’ of ‘wazig worden waargenomen’. Het se verwijst hier niet naar een afzonderlijk genoemde persoon. Voorbeeld: La pantalla puede verse clara. — ‘Het scherm kan er helder uitzien.’ borroso betekent ‘wazig’ of ‘onscherp’. Het is een bijvoeglijk naamwoord in het mannelijk enkelvoud en stemt overeen met el texto. In verse borroso beschrijft het dus het mogelijke uiterlijk van de tekst. Voorbeeld: El texto se ve borroso. — ‘De tekst ziet er wazig uit.’ Samen betekent Sería más seguro porque el texto puede verse borroso.: ‘Dat zou veiliger zijn, want de tekst kan vervagen.’ Sería más seguro geeft de vergelijking met een voorwaardelijke of voorzichtige strekking; porque leidt de reden in, namelijk dat de tekst mogelijk wazig wordt of er wazig uitziet.

7. Separaré las páginas secas mientras esta página se seca.

   Ik leg de droge pagina's apart terwijl deze pagina droogt.

   Separaré

   ik zal apart leggen

   páginas

   pagina’s

   secas

   droge

   mientras

   terwijl

   esta

   deze

   página

   pagina

   se seca

   droogt

   Uitgebreide uitleg

   Separaré betekent hier: ik zal apart leggen. Het is de futurumvorm van separar voor de eerste persoon enkelvoud: separaré = ik zal scheiden/apart leggen. De slotaccent markeert de beklemtoonde uitgang. Voor een plan of voorspelling met een andere tijd kun je bijvoorbeeld zeggen: Separé las páginas. = Ik legde de pagina’s apart. páginas is het meervoud van het zelfstandig naamwoord página (pagina). Het vrouwelijke meervoud herken je hier ook aan het lidwoord las en aan het bijvoeglijk naamwoord secas. Een enkelvoudig voorbeeld is la página = de pagina; het meervoud is las páginas. secas betekent hier droog en beschrijft páginas. Het bijvoeglijk naamwoord is de vrouwelijke meervoudsvorm van seco: seco, seca, secos, secas. De vorm secas past dus bij het vrouwelijke meervoud páginas; het is niet de vorm van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: las toallas secas = de droge handdoeken. mientras betekent terwijl en verbindt de hoofdhandeling met een handeling die gelijktijdig plaatsvindt. Een herbruikbaar patroon is X mientras Y: X terwijl Y. Voorbeeld: Leo mientras espero. = Ik lees terwijl ik wacht. esta betekent hier deze en wijst naar een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende woord: este bij een mannelijk enkelvoudig woord, esta bij een vrouwelijk enkelvoudig woord, met meervoudsvormen estos en estas. In deze zin identificeert de vaste vertaling esta página als deze pagina. página betekent pagina. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor esta en niet este. De meervoudsvorm is páginas, zoals eerder in de zin. se seca betekent hier droogt of wordt droog. Het werkwoord secarse betekent droog worden/drogen; seca is de vorm voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd, bij het onderwerp esta página: la página se seca = de pagina droogt. Het voornaamwoord se maakt hier deel uit van deze werkwoordelijke constructie; de pagina wordt niet voorgesteld als iemand die een ander voorwerp droogt. Vergelijk La ropa se seca. = De kleding droogt. Samen betekent Separaré las páginas secas: ik zal de droge pagina’s apart leggen. mientras esta página se seca voegt de gelijktijdige handeling toe: terwijl deze pagina droogt. De volledige uiting is dus: Ik leg de droge pagina’s apart terwijl deze pagina droogt.

8. La próxima vez, deja las bebidas en otra mesa.

   Houd de drankjes de volgende keer op een andere tafel.

   próxima

   volgende

   vez

   keer

   deja

   laat achter

   bebidas

   drankjes

   otra

   andere

   mesa

   tafel

   Uitgebreide uitleg

   próxima betekent hier “volgende” en staat in de vrouwelijke vorm, omdat het bij vez hoort. De basisvorm is próximo; vergelijk: el próximo día maar la próxima vez. vez betekent “keer” of “maal”. De vaste combinatie la próxima vez betekent “de volgende keer”. Voor een ander aantal gebruik je bijvoorbeeld dos veces (“twee keer”). deja is hier een bevestigende opdracht aan één persoon met tú: “laat achter” of, in deze context, “zet neer”. Het komt van dejar. Dezelfde vorm kan afhankelijk van de context ook “laat toe” betekenen, maar hier gaat het om de drankjes op een tafel zetten. Een voorbeeld: Deja el libro aquí. — “Leg het boek hier neer.” bebidas betekent “drankjes” of “dranken”. Het is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord bebida; daarom staat er het meervoudige lidwoord las. Een voorbeeld: Las bebidas están frías. — “De drankjes zijn koud.” otra betekent “andere” en staat hier in de vrouwelijke enkelvoudsvorm, omdat het bij mesa hoort. De vormen zijn bijvoorbeeld otro libro en otra mesa; in het meervoud krijg je otras mesas. mesa betekent “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la mesa, meervoud las mesas. Een voorbeeld: Hay una mesa libre. — “Er is een vrije tafel.” Samen vormt deja las bebidas en otra mesa de opdracht “zet de drankjes op een andere tafel”. La próxima vez bepaalt wanneer: “de volgende keer”. De volledige betekenis is dus: “Zet de drankjes de volgende keer op een andere tafel.”