Een wasmachine weer laten werken | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Esta lavadora no arranca.

   Deze wasmachine start niet.

   Esta

   deze

   lavadora

   wasmachine

   no

   niet

   arranca

   start

   Uitgebreide uitleg

   Esta betekent hier “deze” en verwijst naar één vrouwelijke zaak: de wasmachine. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende voornaamwoord; vergelijk este bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en estas bij een vrouwelijk meervoud. Voorbeeld: Esta puerta está cerrada. — Deze deur is dicht. lavadora betekent “wasmachine”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; het lidwoord is daarom la: la lavadora. Voorbeeld: La lavadora funciona bien. — De wasmachine werkt goed. no staat vóór het werkwoord en maakt de mededeling ontkennend. Het vertaalt hier als “niet”; het ontkent dus dat de wasmachine start. Voorbeeld: El motor no funciona. — De motor werkt niet. arranca komt van arrancar en is hier de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “start”. De vorm past bij esta lavadora als enkelvoudig onderwerp. Bij een meervoudig onderwerp wordt dat bijvoorbeeld arrancan: Las máquinas arrancan. — De machines starten. Samen vormen de delen: Esta lavadora — deze wasmachine; no arranca — start niet. De volledige betekenis is dus: “Deze wasmachine start niet.”

2. ¿Has comprobado el enchufe y el botón de encendido?

   Heb je de stekker en de aan-knop gecontroleerd?

   Has

   heb je

   comprobado

   gecontroleerd

   enchufe

   stekker

   botón

   knop

   encendido

   aanzetten

   Uitgebreide uitleg

   Has staat hier vóór comprobado en is de vorm van het hulpwerkwoord haber voor tú in de tegenwoordige tijd. Samen met een voltooid deelwoord vormt het de Spaanse voltooide tegenwoordige tijd. he comprobado betekent bijvoorbeeld: “ik heb gecontroleerd”. comprobado is het voltooid deelwoord van comprobar (“controleren, nakijken”). In has comprobado verwijst de vorm naar een handeling die als voltooid wordt bevraagd. Het deelwoord verandert hier niet mee met het gecontroleerde voorwerp: has comprobado el enchufe en has comprobado la conexión gebruiken allebei comprobado. enchufe betekent hier “stekker” en is een zelfstandig naamwoord in het mannelijk enkelvoud; daarom staat ervoor el. Een bruikbaar patroon is comprobar el enchufe — “de stekker controleren”. botón betekent “knop”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, zichtbaar aan el botón. De combinatie el botón de ... benoemt een knop volgens zijn functie, bijvoorbeeld el botón de pausa — “de pauzeknop”. encendido staat in botón de encendido als naamwoordelijk onderdeel na de en duidt de functie “aanzetten/inschakelen” aan. De hele combinatie botón de encendido betekent dus “aan-knop” of “aan-uitknop”, niet alleen een algemene knop. In deze vaste uitdrukking moet je encendido samen met botón de leren. De vraag gebruikt eerst het werkwoordelijke blok has comprobado, gevolgd door twee voorwerpen die door y (“en”) verbonden zijn: el enchufe en el botón de encendido. Zo vraagt de spreker of de aangesproken persoon zowel de stekker als de aan-knop heeft gecontroleerd. De volledige betekenis is: “Heb je de stekker en de aan-knop gecontroleerd?”

3. El enchufe está conectado, pero no pasa nada.

   De stekker zit erin, maar er gebeurt niets.

   enchufe

   stekker

   conectado

   aangesloten

   no pasa nada

   er gebeurt niets

   Uitgebreide uitleg

   enchufe betekent hier “stekker”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el enchufe = “de stekker”. Een bruikbaar contrast is enchufar (“aansluiten/in het stopcontact steken”) tegenover desenchufar (“loskoppelen/uit het stopcontact halen”). Voorbeeld: El enchufe está en la pared. — “De stekker zit in de muur.” conectado betekent hier “aangesloten”. Het is het voltooid deelwoord van conectar en wordt hier als bijvoeglijk naamwoord gebruikt in de combinatie estar conectado (“aangesloten zijn”). Omdat het bij el enchufe hoort, staat het in het mannelijk enkelvoud: conectado. Bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord wordt dat bijvoorbeeld conectada; bij meervoud conectados of conectadas. Voorbeeld: La impresora está conectada. — “De printer is aangesloten.” no pasa nada is een vaste, herbruikbare uitdrukking: letterlijk ongeveer “er gebeurt niets”, en hier precies die betekenis. pasa is de derde persoon enkelvoud van pasar in de tegenwoordige tijd; nada betekent “niets” en no maakt de zin negatief. Voorbeeld: Conecto el cable, pero no pasa nada. — “Ik sluit de kabel aan, maar er gebeurt niets.” De volledige zin bestaat uit El enchufe está conectado (“De stekker is aangesloten”) en pero no pasa nada (“maar er gebeurt niets”). pero verbindt de twee delen als contrast: de stekker is wel aangesloten, maar het verwachte resultaat treedt niet op. Samen betekent de zin: “De stekker zit erin, maar er gebeurt niets.”

4. Quizá la puerta no está bien cerrada.

   Misschien zit de deur niet goed dicht.

   Quizá

   misschien

   la puerta

   de deur

   está

   is / zit

   bien

   goed

   cerrada

   dicht

   Uitgebreide uitleg

   Quizá betekent hier “misschien” en maakt de uitspraak onzeker: de spreker presenteert het niet als een vaststaand feit. Het staat vaak aan het begin van een zin, maar kan ook elders staan. Voorbeeld: Quizá mañana. — “Misschien morgen.” la puerta betekent “de deur”. La is hier het bepaalde lidwoord bij het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord puerta. Het lidwoord en bijvoeglijke vormen die ermee overeenkomen, staan dus in het vrouwelijk enkelvoud. Voorbeeld: La puerta está abierta. — “De deur is open.” está is de vorm van estar voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Estar wordt gebruikt voor een toestand of toestand op een bepaalde plaats; hier beschrijft het de toestand van de deur. De vorm está heeft een accent op de á; zonder dat accent zou de spelling niet dezelfde werkwoordsvorm zijn. bien betekent hier “goed” of “correct” en versterkt de beschrijving van de toestand. In bien cerrada gaat het dus om de manier waarop de deur dicht is: goed dicht, niet slechts gedeeltelijk of gebrekkig. Bien blijft in deze betekenis onveranderd; het is niet een vorm die zich aan puerta aanpast. cerrada betekent hier “dichtgesloten” of kortweg “dicht”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het voltooid deelwoord cerrar wanneer dat als beschrijvend woord bij puerta wordt gebruikt. De vorm stemt af op la puerta: mannelijk enkelvoud is bijvoorbeeld cerrado, en meervoudsvormen zijn cerradas of cerrados, afhankelijk van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: La ventana está cerrada. — “Het raam is dicht.” Samen vormen la puerta está bien cerrada de mededeling “de deur zit goed dicht”. Quizá maakt daar de volledige betekenis van: “Misschien zit de deur niet goed dicht.” In de vaste zin staat de ontkenning no vóór está: no está bien cerrada betekent “is niet goed dicht”, terwijl quizá alleen de zekerheid van de hele bewering beperkt.

5. Las instrucciones dicen que la puerta debe hacer clic antes de que la máquina empiece.

   Volgens de instructies moet de deur klikken voordat de machine start.

   Las instrucciones

   de instructies

   dicen

   zeggen

   la puerta

   de deur

   debe

   moet

   hacer clic

   klikken

   antes de que

   voordat

   la máquina

   de machine

   empiece

   begint

   Uitgebreide uitleg

   Las instrucciones is een meervoudige bepaalde woordgroep: instrucción betekent “instructie” en instrucciones is het meervoud. Het lidwoord las stemt hier af op het meervoudige, vrouwelijke zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Las instrucciones son claras. — “De instructies zijn duidelijk.” dicen komt van decir (“zeggen”) en is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud: “ze zeggen”. Het onderwerp hier is Las instrucciones, niet een afzonderlijke persoon. De vorm dice hoort bij een enkelvoudig onderwerp. Voorbeeld: Las instrucciones dicen la verdad. — “De instructies zeggen de waarheid.” la puerta betekent “de deur”. Puerta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er la. Hier is de deur het onderwerp van debe hacer clic: de deur moet een klikgeluid maken. debe komt van deber en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. In combinatie met een infinitief drukt deber + infinitief hier een vereiste of noodzakelijkheid uit: debe hacer = “moet klikken”. Voorbeeld: La puerta debe cerrar bien. — “De deur moet goed sluiten.” hacer clic is een vaste combinatie met de infinitief hacer (“doen/maken”) en clic (“klik”): in deze context “klikken” of “een klikgeluid maken”. Na debe blijft hacer in de infinitief; het werkwoord dat vervoegd is, is debe. Voorbeeld: El botón hace clic. — “De knop klikt.” antes de que betekent “voordat” en leidt een bijzin in. Na deze combinatie staat hier de aanvoegende wijs, omdat het begin van de machine op dat moment nog niet als een vaststaand feit wordt voorgesteld maar als een gebeurtenis die later moet plaatsvinden. Dit verschilt van antes de + infinitief, bijvoorbeeld in Antes de salir, cierro la puerta. — “Voordat ik wegga, sluit ik de deur.” la máquina betekent “de machine”. Het is een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord met het bepaalde lidwoord la. In de vaste zin is de machine het onderwerp van de bijzin na antes de que. empiece komt van empezar (“beginnen”) en is de tegenwoordige aanvoegende wijs, derde persoon enkelvoud. De vorm heeft de klinkerwisseling e → ie: empezar → empiece. Bovendien verandert z in c vóór e, zodat de uitspraak behouden blijft. Hier betekent het “begint”, binnen de betekenis “voordat de machine start”. Vergelijk de gewone tegenwoordige tijd: La máquina empieza. — “De machine begint.” Samen vormen Las instrucciones dicen que ... een hoofdzin met een inhoudszin: “De instructies zeggen dat ...”. In die inhoudszin geeft la puerta debe hacer clic aan wat volgens de instructies verplicht is. Antes de que la máquina empiece bepaalt het tijdstip: het klikken moet plaatsvinden vóórdat de machine begint. Het geheel betekent dus: “Volgens de instructies moet de deur klikken voordat de machine start.”

6. Empuja la puerta una vez más y luego pulsa el botón de inicio.

   Duw nog een keer tegen de deur en druk dan op start.

   Empuja

   duw

   la puerta

   de deur

   una vez más

   nog een keer

   pulsa

   druk

   botón

   knop

   inicio

   start

   Uitgebreide uitleg

   Empuja betekent hier ‘duw’. Het is de bevestigende gebiedende wijs van empujar voor tú (één aangesproken persoon): de vorm geeft dus een directe instructie aan één persoon. Bijvoorbeeld: Empuja la puerta. — ‘Duw tegen de deur.’ De vorm voor een formeel aangesproken persoon is anders: empuje. la puerta betekent ‘de deur’. Puerta is een vrouwelijk, enkelvoudig zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la. Het zelfstandig naamwoord blijft hetzelfde wanneer het onderwerp of lijdend voorwerp verandert; het lidwoord en andere begeleidende woorden kunnen wel met geslacht en getal overeenkomen. una vez más betekent ‘nog een keer’ of ‘nogmaals’. In deze zin vraagt het om één extra herhaling van het duwen. Más betekent ‘meer’; het kan ook in andere vergelijkingen voorkomen, bijvoorbeeld más grande — ‘groter’. pulsa betekent hier ‘druk’. Het is de bevestigende gebiedende wijs van pulsar voor tú, dus opnieuw een instructie aan één persoon. Bijvoorbeeld: Pulsa el botón. — ‘Druk op de knop.’ De formele enkelvoudsvorm is pulse, niet pulsa. botón betekent ‘knop’. Het is een mannelijk, enkelvoudig zelfstandig naamwoord; daarom krijgt het in de volledige woordgroep het lidwoord el: el botón. Het accent op ó hoort bij de spelling van deze vorm. Het meervoud is botones: los botones — ‘de knoppen’. inicio betekent hier ‘start’ of ‘begin’. In el botón de inicio geeft de inicio aan waarvoor de knop dient: het is de startknop. Inicio is hier een zelfstandig naamwoord en niet een werkwoordsvorm. De twee opdrachten zijn met elkaar verbonden door y: Empuja la puerta una vez más — ‘Duw nog een keer tegen de deur’ — en luego pulsa el botón de inicio — ‘druk daarna op de startknop’. Luego geeft de volgorde aan: eerst wordt de deur nogmaals geduwd en daarna wordt de knop ingedrukt. Samen betekent de zin: ‘Duw nog een keer tegen de deur en druk dan op start.’

7. La puerta hizo clic y ahora funciona.

   De deur klikte en nu werkt de machine.

   puerta

   deur

   hizo clic

   maakte een klik; klikte

   ahora

   nu

   funciona

   werkt; functioneert

   Uitgebreide uitleg

   puerta betekent hier “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord; in de zin staat het met het vrouwelijke lidwoord La. Voor een andere vorm kun je bijvoorbeeld la ventana (“het raam”) gebruiken. Voorbeeld: La puerta está abierta. — “De deur is open.” hizo clic beschrijft hier het klikgeluid of de klikactie van de deur. Hizo is de verleden tijd van hacer (“doen/maken”), derde persoon enkelvoud; samen met clic vormt het de vaste uitdrukking “een klik maken” of “klikken”. Het onderwerp is in het eerste deel La puerta. Voorbeeld: El botón hizo clic. — “De knop klikte.” ahora geeft het tijdstip “nu” aan en verbindt de nieuwe toestand met wat eerder gebeurde. Voorbeeld: Ahora está abierto. — “Nu is het open.” funciona betekent hier “werkt” of “functioneert”. Het is de tegenwoordige tijd van funcionar, derde persoon enkelvoud. De vorm verandert hier niet zichtbaar naar mannelijk of vrouwelijk; het enkelvoud hoort bij het bedoelde onderwerp. In de vaste Nederlandse vertaling wordt dat onderwerp als “de machine” weergegeven: de machine werkt nu. Voorbeeld: La máquina funciona. — “De machine werkt.” Samen geeft La puerta hizo clic eerst aan dat de deur klikte. y ahora funciona voegt eraan toe dat het bedoelde apparaat daarna nu werkt. De volledige betekenis volgens de vaste vertaling is: “De deur klikte en nu werkt de machine.”

8. A veces, unas comprobaciones sencillas solucionan el problema.

   Soms lossen eenvoudige controles het probleem op.

   A veces

   soms

   comprobaciones

   controles

   sencillas

   eenvoudige

   solucionan

   lossen op

   problema

   probleem

   Uitgebreide uitleg

   A veces betekent hier “soms” en geeft aan dat de uitspraak niet altijd geldt. Het is een vaste tijdsbepaling. Voorbeeld: A veces leo por la noche. — “Soms lees ik ’s avonds.” comprobaciones betekent hier “controles” of “controles”. Het zelfstandig naamwoord is het meervoud van comprobación; het enkelvoud is una comprobación. Het verwijst hier naar de controles zelf, niet naar een persoon die controleert. sencillas is de vrouwelijke meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord sencillo: “eenvoudig”. De vorm stemt overeen met het vrouwelijke meervoud comprobaciones. Voorbeeld: un control sencillo — “een eenvoudige controle”; unas comprobaciones sencillas — “enkele eenvoudige controles”. solucionan is de tegenwoordige tijd van solucionar in de derde persoon meervoud: “ze lossen op”. Het meervoud past bij het onderwerp unas comprobaciones. De combinatie solucionar el problema betekent “het probleem oplossen”. Voorbeeld: Estas medidas solucionan el problema. — “Deze maatregelen lossen het probleem op.” problema betekent “probleem”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord, ook al eindigt het op -a; daarom staat er el problema, niet la problema. In deze zin is het het bepaalde lijdend voorwerp van solucionan. Samen vormen de delen: A veces + unas comprobaciones sencillas + solucionan + el problema: “Soms lossen eenvoudige controles het probleem op.” Unas maakt van comprobaciones een niet nader bepaalde meervoudige groep; de zin stelt niet vast hoeveel controles het precies zijn. De tegenwoordige tijd in solucionan, gecombineerd met A veces, beschrijft een terugkerend patroon.