Sneeuw en gladde straten | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Nevó mucho durante la noche.

   Het heeft vannacht veel gesneeuwd.

   Nevó

   het sneeuwde

   mucho

   veel

   durante

   tijdens

   noche

   nacht

   Uitgebreide uitleg

   Nevó betekent hier dat het sneeuwde. Het komt van nevar (sneeuwen) en is de verleden tijd (pretérito indefinido), derde persoon enkelvoud. Bij dit weerwerkwoord is die vorm onpersoonlijk: nevó betekent dus niet dat een genoemde persoon sneeuwde. Vergelijk: Nieva = het sneeuwt; Nevó = het sneeuwde. mucho betekent hier veel en versterkt de hoeveelheid sneeuwval. Het kan ook bij andere werkwoorden staan, bijvoorbeeld: Trabajó mucho. — Hij/zij werkte veel. durante betekent gedurende of tijdens en leidt een periode aan. Het patroon durante + zelfstandig naamwoord is breed bruikbaar, bijvoorbeeld: durante el día — overdag / gedurende de dag. noche betekent nacht. In de vaste zin staat het met het lidwoord la: la noche — de nacht. Het vrouwelijke enkelvoudige lidwoord hoort bij dit zelfstandig naamwoord; noche zelf verandert hier niet van vorm. Een bruikbaar contrast is la noche — de nacht tegenover el día — de dag. Samen vormen Nevó mucho en durante la noche de betekenis: er viel 's nachts veel sneeuw / het heeft vannacht veel gesneeuwd. De zin zegt dat de sneeuwval groot was en plaatsvond gedurende de nacht; hij noemt geen handelende persoon.

2. Las aceras pueden estar heladas esta mañana.

   De stoepen kunnen vanochtend glad zijn.

   aceras

   stoepen

   pueden

   kunnen

   estar

   zijn

   heladas

   bevroren

   mañana

   ochtend

   Uitgebreide uitleg

   aceras betekent hier “stoepen”. Het is het meervoud van acera en is een zelfstandig naamwoord. Het vrouwelijke enkelvoud is la acera; in het meervoud staat het met las: la acera → las aceras. pueden geeft “kunnen” weer. Het is de vorm van poder voor de derde persoon meervoud in de tegenwoordige tijd. Het onderwerp is hier las aceras, daarom staat het werkwoord in het meervoud. Een bruikbaar patroon is algo puede + infinitief: Las calles pueden estar mojadas. — “De straten kunnen nat zijn.” estar betekent “zijn” in de zin van zich in een bepaalde toestand bevinden. Na pueden staat het in de infinitief: pueden estar. Spaans gebruikt hier estar voor een tijdelijke of veranderlijke toestand, niet ser. heladas beschrijft de toestand van de stoepen: ze zijn door vorst bevroren en daardoor hier glad. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord helado, die overeenkomt met aceras. De vormen zijn bijvoorbeeld helado (mannelijk enkelvoud), helada (vrouwelijk enkelvoud), helados (mannelijk meervoud) en heladas (vrouwelijk meervoud). Voor een andere vrouwelijke meervoudige zaak zeg je bijvoorbeeld: Las calles están heladas. — “De straten zijn bevroren.” mañana betekent hier “ochtend”, omdat esta mañana samen “vanochtend” betekent. Op zichzelf kan mañana ook “morgen” betekenen; de combinatie met esta en de vaste vertaling bepaalt hier de betekenis. esta is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende woord bij het vrouwelijke enkelvoudige mañana. Samen bouwen de delen de zin op als Las aceras + pueden estar + heladas + esta mañana: “De stoepen kunnen vanochtend glad zijn.” De zin drukt een mogelijke toestand uit, niet een zekerheid. De voorafgaande context over veel sneeuw ondersteunt deze lezing van heladas als een bevroren, glad oppervlak.

3. Entonces debería ponerme botas con mejor agarre.

   Dan moet ik laarzen met meer grip aantrekken.

   Entonces

   dan

   debería

   zou moeten

   ponerme

   aantrekken

   botas

   laarzen

   con

   met

   mejor

   betere

   agarre

   grip

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze keuze met wat eraan voorafgaat. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het naar een moment in het verleden verwijst; hier is het een gevolgtrekking. debería is de voorwaardelijke vorm van deber (“moeten”). In deze zin drukt debería + infinitief een aanbeveling of passende keuze uit: “zou moeten”. De vorm kan bij yo en bij él/ella/usted hetzelfde zijn; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat het om ik gaat. Vergelijk: Debería descansar. — “Ik zou moeten rusten.” ponerme bestaat uit het infinitief poner en het eraan vastgeschreven voornaamwoord me. In deze combinatie betekent het dat de spreker iets bij zichzelf aantrekt: ponerme botas = “laarzen aantrekken”. Zonder dat voornaamwoord kan poner las botas betekenen dat iemand de laarzen ergens neerzet. Voorbeeld: Me pongo la chaqueta. — “Ik trek mijn jas aan.” botas is het meervoud van bota, “laars”. Het meervoud past bij meerdere laarzen; het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: una bota, unas botas. con betekent “met” en verbindt botas met de eigenschap die deze laarzen hebben. In botas con mejor agarre betekent het dus “laarzen met betere grip”. mejor is de vergelijkende vorm van bueno: bueno — mejor — el mejor (“goed” — “beter” — “het beste”). Hier vergelijkt mejor de grip met een andere of eerdere mate van grip; het betekent niet simpelweg “meer” in elke context. Voorbeeld: Estas suelas tienen mejor agarre. — “Deze zolen hebben betere grip.” agarre is hier het zelfstandig naamwoord voor de grip of tractie waarmee de laarzen contact met de ondergrond houden. Het staat na mejor in de woordgroep mejor agarre; mejor beschrijft dus agarre. Samen vormen botas con mejor agarre de keuze van schoeisel, en debería ponerme geeft aan dat de spreker die laarzen zou moeten aantrekken. Met Entonces wordt dat als conclusie verbonden met de vooraf genoemde mogelijk gladde stoepen: “Dan zou ik laarzen met betere grip moeten aantrekken.”

4. También deberías caminar con más cuidado de lo normal.

   Je moet ook voorzichtiger lopen dan normaal.

   También

   ook

   deberías

   zou moeten

   caminar

   lopen

   cuidado

   voorzichtigheid

   de lo normal

   dan normaal

   Uitgebreide uitleg

   También betekent hier “ook” en voegt deze aanbeveling toe aan wat eerder is gezegd. Het staat vaak vóór het werkwoord: También trabajo los sábados = “Ik werk ook op zaterdagen.” Deberías komt van deber en is de conditionele vorm voor de tweede persoon enkelvoud: deber → deberías. Hier drukt die vorm een advies uit: “je zou moeten”. De vorm debes is de tegenwoordige tijd en klinkt directer: Debes descansar = “Je moet rusten.” Deberías geeft geen afzonderlijke aanduiding van formeel of informeel aanspreken. Caminar is het infinitief van caminar, “lopen”. Na deberías blijft het volgende werkwoord in de infinitief: Deberías caminar = “Je zou moeten lopen.” Bijvoorbeeld: Deberías caminar más despacio = “Je zou langzamer moeten lopen.” Cuidado is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “voorzichtigheid” of “zorg”. In con cuidado betekent het “voorzichtig”; met más betekent con más cuidado “voorzichtiger” of letterlijk “met meer voorzichtigheid”. Con cuidado = “voorzichtig”, terwijl sin cuidado = “onvoorzichtig” of “zonder voorzichtigheid”. De lo normal vormt samen met más cuidado de vergelijking más ... de lo normal: “meer ... dan normaal”. Lo verwijst hier niet naar een specifiek zelfstandig naamwoord, maar maakt van normal een algemene maatstaf: “het normale”. Een vergelijkbaar voorbeeld is Hoy hace más frío de lo normal = “Vandaag is het kouder dan normaal.” Samen betekent También deberías caminar con más cuidado de lo normal: “Je zou ook voorzichtiger moeten lopen dan normaal.” También voegt het advies toe, deberías caminar geeft het advies aan de aangesproken persoon, en con más cuidado de lo normal beschrijft dat de voorzichtigheid boven het normale niveau moet liggen.

5. ¿Crees que los autobuses se retrasarán?

   Denk je dat de bussen vertraging zullen hebben?

   ¿Crees que

   Denk je dat

   autobuses

   bussen

   se retrasarán

   vertraging zullen hebben

   Uitgebreide uitleg

   ¿Crees que bevat crees, de tegenwoordige tijd van creer voor tú: “jij denkt/geloof jij”. In een vraag leidt het hier een inhoudszin in met que: “Denk je dat …?”. Voorbeeld: ¿Crees que llegará tarde? = “Denk je dat hij/zij te laat zal komen?” autobuses is het meervoud van autobús, “bus”. Het zelfstandig naamwoord staat hier als onderwerp van se retrasarán; het meervoud helpt verklaren waarom het werkwoord ook meervoud is. Het lidwoord los maakt de groep bepaald: “de bussen”. se retrasarán komt van retrasarse, “vertraging oplopen” of “vertraagd worden”. retrasarán is de eenvoudige toekomstige tijd, derde persoon meervoud: “zij zullen …”. Het voornaamwoord se hoort hier bij de pronominale vorm retrasarse; samen betekent de vorm dus dat de bussen vertraging zullen oplopen. Vergelijk: El tren se retrasará. = “De trein zal vertraging oplopen.” Samen bouwen de delen de vraag op als ¿Crees que + onderwerp los autobuses + toekomstige gebeurtenis se retrasarán: “Denk je dat de bussen vertraging zullen hebben?”

6. Probablemente, porque el tráfico va despacio con nieve.

   Waarschijnlijk, omdat het verkeer langzaam rijdt in de sneeuw.

   Probablemente

   waarschijnlijk

   porque

   omdat

   el tráfico

   het verkeer

   va

   gaat; beweegt

   despacio

   langzaam

   nieve

   sneeuw

   Uitgebreide uitleg

   Probablemente betekent hier ‘waarschijnlijk’. Het is een bijwoord dat onzekerheid uitdrukt: de spreker presenteert de verklaring als aannemelijk, niet als zeker. porque leidt de redengevende bijzin in en betekent ‘omdat’. Het patroon porque + zin geeft de reden voor wat ervoor staat. Voorbeeld: No salgo porque llueve. — ‘Ik ga niet naar buiten omdat het regent.’ el tráfico betekent ‘het verkeer’. el hoort bij het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord tráfico. Hier gaat het om het verkeer als geheel, niet om afzonderlijke voertuigen. va is de derde persoon enkelvoud van ir in de tegenwoordige tijd. Hier beschrijft ir hoe het verkeer zich voortbeweegt; de vorm stemt af op el tráfico. Voorbeeld: El tren va rápido. — ‘De trein rijdt snel.’ despacio is een bijwoord en betekent ‘langzaam’. Het zegt hier hoe het verkeer beweegt. Samen met va geeft het de betekenis ‘langzaam rijden/bewegen’; despacio verandert niet mee met het onderwerp. nieve betekent ‘sneeuw’. In con nieve betekent con ‘met’ en geeft de woordgroep de omstandigheid aan waaronder het verkeer langzaam rijdt; in het Nederlands klinkt ‘in de sneeuw’ hier natuurlijker. Nieve staat zonder lidwoord en wordt hier als stof of weersomstandigheid genoemd. Samen vormt porque el tráfico va despacio con nieve de reden: het verkeer rijdt langzaam in de sneeuw. Probablemente maakt de hele mededeling waarschijnlijk in plaats van zeker: ‘Waarschijnlijk, omdat het verkeer langzaam rijdt in de sneeuw.’ In de gegeven context is dit een waarschijnlijke verklaring voor de mogelijke vertraging van de bussen; de zin zegt niet dat die vertraging zeker is.

7. Déjame revisar la aplicación de transporte antes de salir.

   Laat me de vervoersapp bekijken voordat ik vertrek.

   Déjame

   laat me

   revisar

   bekijken; controleren

   la aplicación

   de app; toepassing

   transporte

   vervoer

   antes de

   voordat; eerder dan

   salir

   vertrekken; naar buiten gaan

   Uitgebreide uitleg

   Déjame betekent hier “laat me”. Het is de bevestigende tú-opdrachtvorm van dejar met het aangehechte voornaamwoord me. Me verwijst hier naar de spreker, die de handeling zal uitvoeren; in deze constructie is het het directe object van dejar. De vorm deja krijgt met me de spelling déjame, met een accentteken. Het patroon Déjame + infinitief betekent “Laat me …”. Voorbeeld: Déjame entrar. — “Laat me binnenkomen.” revisar is het infinitief van revisar: iets bekijken of controleren. Na Déjame blijft het werkwoord in het infinitief. Voorbeeld: Quiero revisar el horario. — “Ik wil de dienstregeling controleren.” la aplicación betekent hier “de app”. Aplicación is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het lidwoord in de vorm la. Het woord kan ook algemener “toepassing” betekenen, maar in deze zin gaat het volgens de vertaling om een app. transporte betekent “vervoer”. In la aplicación de transporte specificeert de transporte waarvoor de app dient: het is een vervoersapp. Transporte is hier een zelfstandig naamwoord in een bepaling met de. antes de drukt uit dat iets eerder gebeurt dan een andere handeling: “voordat”. Voor een infinitief volgt de vaste combinatie antes de + infinitief. Voorbeeld: Antes de dormir, leo. — “Voordat ik ga slapen, lees ik.” salir is het infinitief van “vertrekken” of “naar buiten gaan”. Hier past “vertrekken”, zoals de vaste vertaling aangeeft. In antes de salir heeft het infinitief geen expliciet genoemd onderwerp; hier verwijst het naar de spreker, dezelfde persoon als in de vertaling “voordat ik vertrek”. Samen betekent Déjame revisar la aplicación de transporte “Laat me de vervoersapp bekijken”. antes de salir voegt toe dat dit gebeurt vóór het vertrek van de spreker. De volledige betekenis is dus: “Laat me de vervoersapp bekijken voordat ik vertrek.”

8. Eso puede ahorrarte tiempo.

   Dat kan je tijd besparen.

   Eso

   dat

   puede

   kan

   ahorrarte

   je besparen

   tiempo

   tijd

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat”. Het is een aanwijzend voornaamwoord in de onzijdige, enkelvoudige vorm en verwijst naar een situatie, handeling of zaak die uit de context begrijpelijk is. De vorm zelf bepaalt niet precies waarnaar het verwijst. Bijvoorbeeld: Eso es importante. — “Dat is belangrijk.” puede komt van poder (“kunnen, mogen”). Het is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: él/ella/usted puede. Hier drukt het een mogelijkheid uit: “kan”. Na poder staat een infinitief, bijvoorbeeld puede ayudar — “kan helpen”. ahorrarte bestaat uit de infinitief ahorrar (“besparen”) en het eraan vastgehechte voornaamwoord te (“je/jou”). De infinitief blijft onvervoegd omdat hij na puede staat. In deze betekenis is te het meewerkend voorwerp: iets bespaart iets aan iemand. tiempo is het lijdend voorwerp, dus wat er wordt bespaard. Bijvoorbeeld: Esto puede ahorrarte trabajo. — “Dit kan je werk besparen.” tiempo betekent hier “tijd”. Het is een zelfstandig naamwoord en is in deze zin het bespaarde. In andere combinaties kan het naar tijdsduur verwijzen, bijvoorbeeld No tengo tiempo. — “Ik heb geen tijd.” Samen vormen de delen: Eso (“dat”) + puede (“kan”) + ahorrarte (“je besparen”) + tiempo (“tijd”). De volledige betekenis is: “Dat kan je tijd besparen.”