Een picknick afzeggen door harde wind | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. El viento es mucho más fuerte que ayer.

   De wind is veel sterker dan gisteren.

   viento

   wind

   es

   is

   mucho

   much

   más fuerte

   stronger

   ayer

   yesterday

   Uitgebreide uitleg

   viento betekent hier “wind”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el viento. Het meervoud is los vientos, hoewel het enkelvoud in deze zin past omdat de wind als één geheel wordt beschreven. es is de vorm van ser voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Hier verbindt es het onderwerp el viento met de beschrijving más fuerte. Voor een tijdelijkere toestand wordt in andere contexten vaak estar gebruikt; dat is niet de vorm die in deze zin staat. mucho versterkt de vergelijking die erop volgt: “veel”. In mucho más fuerte betekent het niet “veel” als zelfstandig onderwerp of hoeveelheid, maar “veel sterker”. Het staat vóór de vergelijkende uitdrukking. más fuerte betekent “sterker”. fuerte is het basiswoord “sterk”; más fuerte is de vergelijkende vorm “sterker”, letterlijk “meer sterk”. Het bijvoeglijk naamwoord verandert hier niet van vorm voor mannelijk of vrouwelijk: el viento es fuerte, maar ook bijvoorbeeld la señal es fuerte. De gewone vergelijkingsstructuur is más + bijvoeglijk naamwoord + que, zoals in Ana es más fuerte que Luis — “Ana is sterker dan Luis.” ayer betekent “gisteren” en verwijst naar de vorige dag. Het is een tijdsbepaling en verandert niet van vorm. Een voorbeeld is Ayer llovió — “Gisteren regende het.” De volledige structuur is El viento es mucho más fuerte que ayer: het onderwerp is “de wind”, es geeft de beschrijving, mucho más fuerte zegt dat hij veel sterker is, en que ayer geeft het vergelijkingspunt “dan gisteren”. Samen betekent de zin: “De wind is veel sterker dan gisteren.”

2. Hacer un picnic podría no ser cómodo hoy.

   Een picknick is vandaag misschien niet comfortabel.

   Hacer

   doen; maken

   picnic

   picknick

   podría

   zou kunnen

   no ser

   niet zijn

   cómodo

   comfortabel

   hoy

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   Hacer is het infinitief van hacer, “doen/maken”. Hier staat het als onderwerp van de zin: Hacer un picnic betekent letterlijk “een picknick doen” en functioneert als één activiteit. Infinitieven kunnen zo als onderwerp worden gebruikt. Voorbeeld: Leer ayuda. — “Lezen helpt.” picnic is hier het zelfstandig naamwoord voor “picknick”. Samen met un vormt het un picnic, een onbepaalde nominale groep. Un geeft hier geen expliciet aantal als leerpunt; het markeert de groep als niet nader bepaalde picknick. Voorbeeld: Hacer un picnic es agradable. — “Een picknick doen is aangenaam.” podría is de vorm van poder in de conditionnel, derde persoon enkelvoud. In deze zin drukt die vorm een mogelijkheid uit: iets “zou kunnen” gelden. De vorm maakt de uitspraak dus minder stellig dan een eenvoudige tegenwoordige tijd. Voorbeeld: Podría llover. — “Het zou kunnen regenen.” no ser bestaat uit de ontkenning no en het infinitief ser, “zijn”. Omdat ser na podría in het infinitief staat, blijft het een infinitief: podría no ser betekent “zou niet kunnen zijn” of natuurlijker “is misschien niet”. De ontkenning hoort bij ser, niet bij podría: de mogelijkheid betreft het niet-comfortabel-zijn. cómodo is het bijvoeglijk naamwoord “comfortabel”. De vorm is mannelijk enkelvoud; hier beschrijft hij de activiteit hacer un picnic als geheel, niet een afzonderlijk later genoemd voorwerp. Het bijvoeglijk naamwoord staat na ser als beschrijving van het onderwerp. Voorbeeld: El viaje es cómodo. — “De reis is comfortabel.” Het vrouwelijke enkelvoud is cómoda, bijvoorbeeld in La silla es cómoda. — “De stoel is comfortabel.” hoy betekent “vandaag” en plaatst de beoordeling in de huidige dag. Het is een tijdsbepaling en verandert niet naar geslacht of getal. De delen worden zo samengevoegd: Hacer un picnic is de activiteit waarover gesproken wordt; podría geeft de mogelijkheid aan; no ser cómodo zegt dat die activiteit mogelijk niet comfortabel is; hoy beperkt dat oordeel tot vandaag. De volledige betekenis is daarom: “Een picknick is vandaag misschien niet comfortabel.”

3. La manta saldría volando una y otra vez.

   De deken zou steeds wegwaaien.

   manta

   deken

   saldría

   zou weggaan

   volando

   vliegend

   una y otra vez

   steeds opnieuw

   Uitgebreide uitleg

   manta betekent hier “deken”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la manta. Het meervoud is las mantas. Voorbeeld: La manta es grande. — De deken is groot. saldría komt van salir, “gaan/naar buiten gaan” of, in deze context, “weggaan”. De uitgang -ría markeert hier de voorwaardelijke vorm: saldría = “zou weggaan”. De vorm is derde persoon enkelvoud; het onderwerp is hier la manta. Vergelijk: salir — gaan/weggaan, saldría — zou gaan/weggaan. Voorbeeld: El papel saldría volando por la ventana. — Het papier zou door het raam naar buiten vliegen. volando komt van volar, “vliegen”. Dit is de gerundiumvorm en beschrijft hoe het weggaan gebeurt: vliegend, dus door de lucht bewegend. De combinatie salir volando kan letterlijk “vliegend weggaan” betekenen. Voorbeeld: Las hojas salen volando. — De bladeren vliegen weg. una y otra vez is een vaste herhalingsuitdrukking: “steeds opnieuw” of “telkens weer”. Ze geeft aan dat dezelfde gebeurtenis herhaaldelijk plaatsvindt. Voorbeeld: La puerta se abre una y otra vez. — De deur gaat steeds opnieuw open. Samen vormen saldría volando en una y otra vez de betekenis: de deken zou telkens vliegend weggaan, dus steeds opnieuw wegwaaien. De hele zin La manta saldría volando una y otra vez. betekent daarom: “De deken zou steeds wegwaaien.” De voorwaardelijke vorm past bij een mogelijke situatie, niet bij een vastgestelde gebeurtenis.

4. Además, comer fuera podría ser difícil.

   Bovendien kan buiten eten moeilijk zijn.

   Además

   bovendien

   comer fuera

   buiten eten

   podría ser

   zou kunnen zijn

   difícil

   moeilijk

   Uitgebreide uitleg

   Además voegt deze mededeling toe aan wat al gezegd is: bovendien of daarnaast. Het sluit het eerdere punt dus niet uit. comer fuera betekent hier buiten eten: comer is de infinitief van comer en fuera duidt de plaats aan. De infinitief kan zelfstandig als onderwerp functioneren. Voorbeeld: Comer fuera es caro. — Buiten eten is duur. podría ser bestaat uit podría, de voorwaardelijke vorm van poder, en de infinitief ser. Podría drukt hier een mogelijkheid uit: zou kunnen. Deze vorm hoort bij de eerste persoon enkelvoud of de derde persoon enkelvoud; de tweede persoon enkelvoud is podrías. In deze zin is comer fuera het onderwerp, waardoor podría de derde persoon enkelvoud is. Ser is de infinitief van zijn en verbindt het onderwerp met een eigenschap. Voorbeeld: Podría ser útil. — Het zou nuttig kunnen zijn. difícil is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis moeilijk. Het beschrijft hier de activiteit comer fuera. Het heeft dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud wordt het difíciles. Voorbeeld: La tarea es difícil. — De taak is moeilijk. Samen vormen de delen: Además + comer fuera + podría ser + difícil: Bovendien zou buiten eten moeilijk kunnen zijn. In de vaste Nederlandse vertaling is dat natuurlijk weergegeven als Bovendien kan buiten eten moeilijk zijn. De zin presenteert de moeilijkheid als een mogelijkheid, niet als een zekere vaststelling.

5. ¿Deberíamos cancelar y encontrarnos dentro?

   Zullen we afzeggen en in plaats daarvan binnen afspreken?

   Deberíamos

   zouden we moeten

   cancelar

   afzeggen

   encontrarnos

   afspreken

   dentro

   binnen

   Uitgebreide uitleg

   Deberíamos komt van deber en is de condicionalis van de eerste persoon meervoud: “wij zouden moeten”. In deze vraag formuleert het een gezamenlijk voorstel, niet een vast bevel. Vergelijk: Deberíamos esperar. — “We zouden moeten wachten.” cancelar is de infinitief “afzeggen” of “annuleren”. Na deberíamos blijft het volgende werkwoord in de infinitief: deberíamos cancelar — “we zouden moeten afzeggen”. De infinitief verandert hier niet mee met de persoon; die informatie staat in deberíamos. encontrarnos betekent hier “met elkaar afspreken” of “elkaar ontmoeten”. Het bestaat uit encontrar plus het aangehechte voornaamwoord nos; bij deze vorm verwijst nos naar de gezamenlijke deelnemers van “wij”. Het voornaamwoord staat bij een infinitief achter het werkwoord: encontrarnos. Voorbeeld: Podemos encontrarnos mañana. — “We kunnen morgen afspreken.” dentro is een bijwoord en betekent hier “binnen”. Het geeft de plaats van het afspreken aan. Voorbeeld: Esperamos dentro. — “We wachten binnen.” Samen vormen deberíamos cancelar en encontrarnos dentro de vraag ¿Deberíamos cancelar y encontrarnos dentro?: “Zullen we afzeggen en binnen afspreken?” De twee infinitieven, cancelar en encontrarnos, staan na hetzelfde voorstelvormende deberíamos en zijn verbonden door y (“en”). In de gegeven vertaling wordt het tweede deel bovendien als alternatief voor het eerste opgevat: afzeggen en in plaats daarvan binnen afspreken. De vraag legt dat gezamenlijke voorstel aan de gesprekspartner voor.

6. Eso sería más seguro y fácil.

   Dat zou veiliger en gemakkelijker zijn.

   Eso

   dat

   sería

   zou zijn

   más seguro

   veiliger

   fácil

   gemakkelijk

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar een eerder genoemd voorstel of idee; de precieze referent wordt door deze ene zin niet zelfstandig benoemd. Als aanwijzend voornaamwoord staat het zelfstandig en niet vóór een zelfstandig naamwoord. Vergelijk esto “dit” met eso “dat”. Sería is de voorwaardelijke vorm van ser (“zijn”) voor de derde persoon enkelvoud. De vorm drukt hier een voorwaardelijke beoordeling uit: “zou zijn”. Een bruikbaar patroon is eso sería + bijvoeglijk naamwoord: “dat zou ... zijn”. De vorm sería verandert hier niet omdat eso enkelvoud is; de persoon en het getal horen bij de vorm van ser. Más seguro betekent “veiliger”. Seguro is het bijvoeglijk naamwoord “veilig”; más seguro is de vergelijkende trap met más (“meer”). Het bijvoeglijk naamwoord stemt hier in het enkelvoud af op eso; seguro heeft daarnaast vrouwelijke vorm segura en meervoudsvormen seguros en seguras. Voorbeeld: Este camino es más seguro. — “Deze weg is veiliger.” Fácil betekent “gemakkelijk”. Het staat naast seguro na y, zodat beide eigenschappen aan hetzelfde onderwerp worden toegeschreven. Fácil heeft geen aparte mannelijke en vrouwelijke vorm; in het meervoud wordt het fáciles. Voorbeeld: La tarea es fácil. — “De taak is gemakkelijk.” Samen vormen más seguro y fácil twee verbonden eigenschappen: “veiliger en gemakkelijker”. Met Eso sería ontstaat de volledige voorwaardelijke beoordeling: “Dat zou veiliger en gemakkelijker zijn.” In de gegeven context kan eso aansluiten bij het vooraf besproken voorstel, zonder dat deze zin zelf de referent opnieuw benoemt.

7. Déjame decírselo a todos en el chat del grupo.

   Laat me het iedereen in de groepschat vertellen.

   Déjame

   Laat me …

   decírselo

   het vertellen

   a todos

   aan iedereen

   chat

   chat

   grupo

   groep

   Uitgebreide uitleg

   Déjame betekent hier ‘laat me …’. Het is de bevestigende gebiedende wijs van dejar voor één aangesproken persoon (deja) met het objectpronomen me eraan vast: déjame. De vorm richt zich dus grammaticaal tot één persoon; de zin zegt op zichzelf niets over formeel of informeel register. decírselo bevat het werkwoord decir (‘zeggen, vertellen’) en twee eraan vastgemaakte clitische voornaamwoorden. se is hier het meewerkend voorwerp (‘aan hem/haar/hen’), en lo is het lijdend voorwerp (‘het’). Voor een meewerkend voorwerp wordt le of les vóór lo/la/los/las vervangen door se: se lo digo = ‘ik zeg het tegen hem/haar/hen’. lo verwijst in deze zin, volgens de vertaling, naar ‘het’, maar de concrete inhoud daarvan wordt niet genoemd. De basisvorm is decir; decírselo is de infinitief decir met se en lo eraan vast. Het accent in decírselo bewaart de klemtoon van decir wanneer de voornaamwoorden worden toegevoegd. Het patroon is bruikbaar in bijvoorbeeld Quiero decírselo — ‘Ik wil het hem/haar/hen vertellen.’ a todos maakt de ontvangers expliciet: ‘aan iedereen’. todos is de mannelijke meervoudsvorm die hier als algemene vorm voor een groep mensen wordt gebruikt; het gaat om alle bedoelde personen in de situatie. Samen met se verduidelijkt deze woordgroep aan wie het verteld wordt. chat betekent ‘chat’. In el chat is het een zelfstandig naamwoord met het bepaalde lidwoord el; het woord zelf blijft in het Spaans doorgaans onveranderd voor enkelvoud en meervoud in deze vorm. Een bruikbaar contrast is el chat — ‘de chat’ tegenover los chats — ‘de chats’. grupo betekent ‘groep’. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el grupo, meervoud los grupos. In del grupo is del de samentrekking van de + el, met de betekenis ‘van de groep’. De volledige woordgroep el chat del grupo betekent dus ‘de groepschat’ of letterlijk ‘de chat van de groep’. De delen worden samengevoegd als volgt: Déjame (‘laat me’) + decírselo (‘het aan hem/haar/hen vertellen’) + a todos (‘aan iedereen’) + en el chat del grupo (‘in de groepschat’). De vaste zin betekent daarmee: ‘Laat me het iedereen in de groepschat vertellen.’

8. Una cafetería cerca del parque sería una buena opción.

   Een café bij het park zou een goede keuze zijn.

   cafetería

   café

   cerca del

   dicht bij het

   parque

   park

   sería

   zou zijn

   buena

   goede

   opción

   keuze

   Uitgebreide uitleg

   cafetería betekent hier “café” of “cafeteria”: een plaats waar je koffie en vaak ook iets te eten kunt krijgen. Het is een zelfstandig naamwoord van het vrouwelijke grammaticale geslacht; daarom staat ervoor una, de onbepaalde vrouwelijke enkelvoudsvorm. Una drukt hier niet noodzakelijk een exact aantal uit. cerca del is een vaste combinatie voor “dicht bij het”. del is de samentrekking van de + el. Het voorzetsel de geeft hier de plaatsrelatie aan. Bijvoorbeeld: El hotel está cerca del aeropuerto. — “Het hotel ligt dicht bij de luchthaven.” parque betekent “park”. In del parque is het park de plaats waar de cafetaria zich dichtbij bevindt. Het zelfstandig naamwoord staat hier in het enkelvoud; el parque is de bepaalde vorm. sería is de derde persoon enkelvoud van ser in de conditionele vorm: ser → sería. In deze zin betekent het “zou zijn”. De conditionele vorm presenteert de beoordeling als een mogelijkheid of voorstel, niet als een vaststaand feit. Bijvoorbeeld: Sería una buena idea. — “Dat zou een goed idee zijn.” buena betekent hier “goede”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord bueno, omdat het bij opción hoort. De vormen zijn bijvoorbeeld bueno (mannelijk enkelvoud), buena (vrouwelijk enkelvoud), buenos (mannelijk meervoud) en buenas (vrouwelijk meervoud). Bijvoorbeeld: una buena respuesta — “een goed antwoord”. opción betekent “keuze” of “optie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, wat ook de vorm buena verklaart. Het accentteken in opción hoort bij de Spaanse spelling; het meervoud is opciones. Samen vormen de delen Una cafetería cerca del parque het onderwerp: “Een café dicht bij het park”. sería voegt de betekenis “zou zijn” toe, en una buena opción betekent “een goede keuze”. De volledige zin betekent dus: “Een café bij het park zou een goede keuze zijn.”