Een kleine plant verzorgen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Compré una planta pequeña para mi habitación.

   Ik heb een kleine plant voor mijn kamer gekocht.

   Compré

   kocht

   planta

   plant

   pequeña

   klein

   para

   voor

   mi

   mijn

   habitación

   kamer

   Uitgebreide uitleg

   Compré betekent hier ‘ik kocht’. Het is de eerste persoon enkelvoud van de verleden tijd (pretérito perfecto simple) van comprar (‘kopen’). De uitgang -é markeert hier ‘ik’ bij dit werkwoord; vergelijk compré (ik kocht) en compró (hij/zij/u kocht). Voorbeeld: Compré pan. — ‘Ik kocht brood.’ planta betekent hier ‘plant’. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is plantas. Het woord is vrouwelijk, wat zichtbaar wordt in de vorm van het bijvoeglijk naamwoord dat erop volgt. pequeña betekent ‘klein’ en beschrijft planta. De vorm is vrouwelijk enkelvoud: pequeño is de mannelijke enkelvoudsvorm, pequeña de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Het bijvoeglijk naamwoord past zich dus aan het zelfstandig naamwoord aan, niet andersom. Voorbeeld: una casa pequeña — ‘een klein huis’. para betekent hier ‘voor’ en leidt het doel of de bestemming aan: de plant is bedoeld voor de kamer. Het is niet hetzelfde als por, dat onder andere een reden of route kan aangeven. Voorbeeld: Este regalo es para Ana. — ‘Dit cadeau is voor Ana.’ mi betekent ‘mijn’. Het is een bezittelijk woord voor één bezitter en verandert niet volgens het geslacht van het bezeten zelfstandig naamwoord: mi planta en mi habitación, maar mis plantas bij meervoud. Het aantal van het bezit bepaalt dus mi of mis. habitación betekent ‘kamer’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is habitaciones. De geschreven klemtoon blijft in het enkelvoud zichtbaar in het accentteken op ó. Samen vormen de delen de structuur Compré + una planta pequeña + para mi habitación: ‘Ik kocht een kleine plant voor mijn kamer.’ Una introduceert hier het zelfstandig naamwoord zonder op zichzelf een expliciete numerieke telling te benadrukken. De verleden tijd van compré plaatst de aankoop in het verleden, terwijl para mi habitación het doel of de bestemming van de plant aangeeft.

2. ¿Necesita mucha luz solar?

   Heeft de plant veel zonlicht nodig?

   Necesita

   heeft nodig

   mucha

   veel

   luz

   licht

   solar

   zonne-

   Uitgebreide uitleg

   Necesita komt van necesitar en betekent hier “heeft nodig”. Het is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: de plant is hier degene die iets nodig heeft. Voorbeeld: La planta necesita agua. — “De plant heeft water nodig.” Mucha betekent hier “veel” en hoort bij het vrouwelijke enkelvoud luz: mucha luz. De vorm past zich aan het zelfstandig naamwoord aan. Ook bij agua gebruik je de vrouwelijke vorm: mucha agua — “veel water”. Luz betekent “licht”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is luces. Hier is het datgene wat de plant nodig heeft. Solar betekent “zonne-” of “met betrekking tot de zon” en beschrijft luz: luz solar betekent “zonlicht”. In het enkelvoud heeft solar dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; in het meervoud wordt het solares. De openings- en sluitende vraagtekens markeren de Spaanse vraag. Omdat er geen vraagwoord staat, is dit een ja-neevraag. Samen vormen necesita mucha luz solar de vraag of de plant veel zonlicht nodig heeft. De volledige betekenis is: “Heeft de plant veel zonlicht nodig?”

3. La etiqueta dice que le gusta la luz indirecta.

   Op het label staat dat de plant van indirect licht houdt.

   etiqueta

   label

   dice

   zegt; staat

   le gusta

   bevalt

   luz

   licht

   indirecta

   indirect

   Uitgebreide uitleg

   etiqueta betekent hier “label”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la etiqueta = “het label”. Een bruikbaar voorbeeld is La etiqueta es pequeña. — “Het label is klein.” dice is de vorm van decir (“zeggen”): derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. La etiqueta dice... betekent dat het label iets vermeldt of aangeeft. Het daaropvolgende que leidt de meegedeelde inhoud in: “dat ...”. le gusta hoort bij de Spaanse constructie gustar. Het onderwerp van gusta is wat prettig gevonden wordt; le is het indirecte object. In deze zin verwijst le, volgens de vaste vertaling en de context, naar de plant. gusta is de derde persoon enkelvoud van gustar, omdat la luz indirecta als één zaak wordt voorgesteld. Bijvoorbeeld: A la planta le gusta la sombra. — “De plant houdt van schaduw.” luz betekent “licht”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la luz. In deze zin is het de zaak die de plant prettig vindt. indirecta betekent “indirect” en staat na luz; het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van indirecto en stemt daarmee overeen. Vergelijk luz directa — “direct licht”. Samen vormt La etiqueta dice que le gusta la luz indirecta de betekenis: “Op het label staat dat de plant van indirect licht houdt.” La etiqueta dice que geeft de informatiebron aan, en le gusta la luz indirecta zegt wat de plant prettig vindt. La luz indirecta is dus niet het onderwerp dat “iets zegt”, maar de lichtsoort die in de gustar-constructie als prettig wordt aangeduid. Deze formulering is geschikt om ook andere voorkeuren te beschrijven, bijvoorbeeld A la planta le gusta la humedad. — “De plant houdt van vochtigheid.”

4. Entonces, ponla cerca de la ventana, no afuera.

   Zet de plant dan bij het raam, niet buiten.

   Entonces

   dan

   ponla

   zet de plant neer

   cerca de

   dicht bij

   ventana

   raam

   afuera

   buiten

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze instructie met wat eerder is gezegd. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het over een moment in het verleden gaat; in dit gesprek is de gevolgtrekkende betekenis bedoeld. ponla is de vorm voor een bevel aan één persoon met tú: pon, de onregelmatige bevestigende gebiedende wijs van poner (“zetten/plaatsen”), plus la, een vrouwelijk enkelvoudig lijdendvoorwerp. Hier verwijst la, volgens de vaste vertaling en de context over de plant, naar de plant. Het voornaamwoord wordt aan een bevestigende gebiedende wijs vastgehecht: Ponla aquí. — “Zet de plant hier neer.” In een voorbeeld met een mannelijk voorwerp verandert het cliticum: Ponlo aquí. — “Zet het hier neer.” cerca de is een vaste voorzetselconstructie voor “dicht bij” of “in de buurt van”. Het daaropvolgende zelfstandig naamwoord noemt de plaats waar iets moet komen. Voorbeeld: El libro está cerca de la puerta. — “Het boek ligt dicht bij de deur.” ventana betekent “raam”. Het is een zelfstandig naamwoord; met het lidwoord in deze zin vormt het la ventana, “het raam”. Voorbeeld: La ventana está abierta. — “Het raam staat open.” afuera betekent “buiten”, als plaatsaanduiding. In no afuera wordt die plaatsmogelijkheid uitgesloten: niet buiten. Afuera staat vaak zonder voorzetsel: El gato está afuera. — “De kat is buiten.” Samen betekent Entonces, ponla cerca de la ventana, no afuera.: “Zet de plant dan bij het raam, niet buiten.” Entonces geeft de aansluiting aan, ponla is het bevel om de plant te plaatsen, cerca de la ventana bepaalt de gewenste plek en no afuera sluit de plaats buiten uit. De gebiedende wijs richt zich tot één aangesproken persoon in de tú-vorm.

5. ¿Cada cuánto debo regar la tierra?

   Hoe vaak moet ik de aarde water geven?

   Cada cuánto

   hoe vaak

   debo

   moet ik

   regar

   water geven

   la tierra

   de aarde

   Uitgebreide uitleg

   Cada cuánto vraagt naar de frequentie: “hoe vaak?” Het is een vaste vraaguitdrukking met cada (“elke”) en cuánto (“hoeveel”); samen gaat het hier om de tijd tussen herhalingen. Voorbeeld: ¿Cada cuánto comes? — “Hoe vaak eet je?” Debo is de vorm van deber voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: “ik moet”. Deber + infinitief drukt hier noodzaak of verplichting uit. De vorm verwijst dus naar de spreker, niet naar de aangesprokene. Voorbeeld: Debo estudiar. — “Ik moet studeren.” Regar is de infinitief “water geven” of, bij planten en grond, “begieten”. Na debo blijft het werkwoord in de infinitief: debo regar betekent “ik moet water geven”. De infinitief kan ook na andere werkwoorden staan, bijvoorbeeld Quiero regar la planta. — “Ik wil de plant water geven.” La tierra betekent hier “de aarde” of “de grond”, in de context van de plant. Tierra is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er la. Het lidwoord geeft hier grammaticaal geslacht aan, niet op zichzelf een aantal. Voorbeeld: La tierra está seca. — “De aarde is droog.” Samen vormen de delen de vraag ¿Cada cuánto debo regar la tierra?: “Hoe vaak moet ik de aarde water geven?” De vraag combineert een frequentievraag (cada cuánto) met de noodzakelijkheid voor de spreker (debo) en de handeling (regar) die op la tierra gericht is.

6. Comprueba la tierra dos veces por semana antes de regarla.

   Controleer de aarde twee keer per week voordat je water geeft.

   Comprueba

   Controleer

   tierra

   aarde

   dos veces

   twee keer

   por semana

   per week

   antes de

   voordat

   regarla

   water geven

   Uitgebreide uitleg

   Comprueba betekent hier “controleer” en is de bevestigende gebiedende wijs voor tú (één aangesproken persoon) van comprobar (“controleren”). De vorm voor usted is compruebe, en voor ustedes comprueben; die vormen zijn dus niet hetzelfde als de vorm in deze zin. Tierra betekent hier “aarde” of “grond”, in deze context de aarde waarin de plant groeit. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la tierra. Voorbeeld: La tierra está seca. — “De aarde is droog.” Dos veces geeft aan hoe vaak iets gebeurt: “twee keer”. Vez betekent “keer”; het meervoud is veces, met een spellingverandering in het meervoud. Voorbeeld: Leo el texto dos veces. — “Ik lees de tekst twee keer.” Por semana betekent “per week”. Por drukt hier een frequentie-eenheid uit. Samen met dos veces vormt het dos veces por semana: “twee keer per week”. Voorbeeld: La riego una vez por semana. — “Ik geef haar één keer per week water.” Antes de betekent “voordat” of letterlijk “voor”. Voor een werkwoord volgt daarna de infinitief: antes de + infinitief. Voorbeeld: Lávate las manos antes de comer. — “Was je handen voordat je eet.” Regarla betekent hier “haar water geven” of natuurlijker “de aarde water geven”. Het bestaat uit de infinitief regar (“water geven”) plus het eraan vastgehechte directe-objectvoornaamwoord la: regarla. La is vrouwelijk enkelvoud en verwijst hier naar la tierra; daarom staat niet lo. Voorbeeld: Voy a regarla. — “Ik ga haar water geven.” Samen geeft Comprueba la tierra dos veces por semana de instructie “Controleer de aarde twee keer per week”. Antes de regarla bepaalt wanneer je dat doet: eerst controleer je de aarde, en vóór het water geven wordt naar die aarde verwezen met la. De volledige betekenis is: “Controleer de aarde twee keer per week voordat je haar water geeft.”

7. Espero que la planta crezca bien aquí.

   Ik hoop dat de plant hier goed groeit.

   Espero

   ik hoop

   planta

   plant

   crezca

   groeit

   bien

   goed

   aquí

   hier

   Uitgebreide uitleg

   Espero betekent hier “ik hoop”. De vorm hoort bij het werkwoord esperar en is de tegenwoordige tijd voor de eerste persoon enkelvoud: espero = “ik hoop”. Een veelgebruikt patroon is Espero que + een andere persoonsvorm, bijvoorbeeld: Espero que llegues pronto. — “Ik hoop dat je snel aankomt.” planta betekent hier “plant”. Het is een zelfstandig naamwoord; het bepaalde lidwoord in la planta laat zien dat het in deze zin om een vrouwelijke enkelvoudsvorm gaat. Het lidwoord en het zelfstandig naamwoord vormen samen de volledige naamwoordgroep: la planta — “de plant”. crezca betekent hier “groeit” binnen de betekenis “dat de plant goed groeit”. De basisvorm is crecer — “groeien”. In Espero que ... staat crezca in de conjunctief, omdat de groei als gehoopte, niet als vastgestelde informatie wordt voorgesteld. Crezca past bij de derde persoon enkelvoud, dus bij la planta. Vergelijk: La planta crece bien. — “De plant groeit goed.” Dat is een mededeling; Espero que la planta crezca bien. drukt hoop uit. bien betekent “goed” en beschrijft hier hoe de plant groeit. Het is een bijwoord en verandert niet mee met het onderwerp. Het tegengestelde is mal: La planta crece mal. — “De plant groeit slecht.” aquí betekent “hier”. Het is een plaatsbijwoord en geeft de plaats van de groei aan. Een vergelijkbaar plaatswoord is allí — “daar”: La planta crece allí. — “De plant groeit daar.” Samen vormen de delen Espero que + la planta crezca + bien + aquí de betekenis: “Ik hoop dat de plant hier goed groeit.” Espero que introduceert de hoop; de daaropvolgende bijzin gebruikt daarom crezca, terwijl bien de manier van groeien en aquí de plaats aangeeft.

8. Debería crecer bien, siempre que no la riegues demasiado.

   Dat zou moeten, zolang je de plant niet te veel water geeft.

   Debería

   zou moeten

   crecer

   groeien

   bien

   goed

   siempre que

   zolang

   no

   niet

   la riegues

   haar water geeft

   demasiado

   te veel

   Uitgebreide uitleg

   Debería is the conditional form of deber, here expressing an expected result: “zou moeten”. The understood subject is the plant, supported by the preceding sentence and the translation. Compare debe (“moet”) for a present obligation and debería (“zou moeten”) for a conditional expectation. Crecer is the infinitive of “groeien”. It follows debería: debería crecer means “zou moeten groeien”. The infinitive does not show a separate person here; debería carries the conjugated form. Bien is an adverb meaning “goed” and describes how the plant is expected to grow. For example: La planta crece bien. — “De plant groeit goed.” Siempre que introduces the condition under which the expected result applies: “zolang” or “op voorwaarde dat”. It does not exclude the condition; the sentence says that growing well is expected provided the following condition is met. No negates the following action: “niet”. In la riegues, la is a feminine singular direct-object pronoun referring here to the plant, and riegues is the tú-form of the present subjunctive of regar (“water geven”). The subjunctive is used because siempre que introduces a condition. The full pattern is no + la + riegues: “haar niet water geeft”. For a masculine singular direct object, the corresponding pronoun would be lo; the pronoun’s form follows the object’s gender and number. Demasiado means “te veel” here and modifies the watering action: the amount of water is excessive. It comes after riegues, but its meaning combines with that verb rather than with la. Together, debería crecer bien means “zou goed moeten groeien”. Siempre que no la riegues demasiado adds the condition “zolang je haar niet te veel water geeft”. The complete utterance is therefore: “Dat zou goed moeten groeien, zolang je de plant niet te veel water geeft.”