De juiste rij vinden | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Disculpe, ¿esta es la fila correcta?

   Pardon, is dit de juiste rij?

   Disculpe

   Pardon / excuseer

   esta

   deze

   es

   is

   fila

   rij

   correcta

   juist

   Uitgebreide uitleg

   Disculpe komt van disculpar en is de bevestigende gebiedende wijs voor één formeel aangesproken persoon (usted). Als zelfstandige beleefde formule betekent het hier “pardon” of “neemt u me niet kwalijk”. De vorm voor informele enkelvoudige aanspreking is disculpa; die is dus niet hetzelfde als disculpe. esta betekent hier “deze” en is een vrouwelijke enkelvoudsvorm. In deze vraag verwijst het naar de bedoelde rij en sluit het aan bij het vrouwelijke enkelvoud van fila. Het Spaanse aanwijzende woord staat hier als onderwerp; het verandert dus mee met het geslacht en getal van waarnaar het verwijst. Voor een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord zou bijvoorbeeld este staan. es is de derde persoon enkelvoud van ser in de tegenwoordige tijd. De vormketen is ser → es; dit is niet de infinitief, maar de vervoegde vorm die nodig is bij het enkelvoudige onderwerp van de vraag. Ser wordt gebruikt om iets te identificeren of te beoordelen, zoals in Esta es la entrada — “Dit is de ingang.” fila betekent hier “rij” of “wachtrij”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la fila. Een bruikbaar contrast is la fila tegenover la cola; beide kunnen in verschillende contexten “rij” betekenen, maar fila is de vorm die in deze zin staat en ook in de gegeven vervolgzin wordt gebruikt. correcta betekent “juist” of “correct”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord correcto en stemt af op fila: la fila correcta. De vergelijkende vorm is más correcta (“correcter”), en de overtreffende vorm kan la más correcta zijn (“de meest correcte”). Samen vormen esta es la fila correcta de vraag “is dit de juiste rij?” Het aanwijzende onderwerp esta wordt met es verbonden aan de naamwoordgroep la fila correcta; correcta beschrijft daarbij fila. De volledige uiting is dus: “Pardon, is dit de juiste rij?”

2. Esta fila es para el mostrador de información.

   Deze rij is voor de informatiebalie.

   Esta

   deze

   fila

   rij

   es para

   is voor / is bedoeld voor

   mostrador

   balie

   información

   informatie

   Uitgebreide uitleg

   Esta betekent hier “deze” en verwijst naar fila. Het is een vrouwelijk enkelvoudig aanwijzend woord, passend bij het vrouwelijke enkelvoud fila. Vergelijk: este mostrador = “deze balie”; de vorm verandert dus mee met het grammaticale geslacht en getal van het zelfstandig naamwoord. Fila betekent hier “rij”, in de betekenis van een rij mensen of een wachtrij. Het meervoud is filas. Voorbeeld: Hay una fila larga. — “Er staat een lange rij.” Es para bestaat hier uit es, de derde persoon enkelvoud van ser, en para, dat het doel of de bestemming aangeeft. Het patroon X es para Y betekent dat X voor Y bestemd is. Es komt van ser; in andere personen krijg je bijvoorbeeld soy (“ik ben”) en son (“zij zijn”). Mostrador betekent “balie” of “toonbank”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er el mostrador. Het meervoud is mostradores. Voorbeeld: El mostrador está allí. — “De balie is daar.” Información betekent “informatie”. De klemtoon ligt op de laatste lettergreep, zoals de accentmarkering aangeeft. In mostrador de información specificeert de información welk soort balie het is: een informatiebalie. De kan hier een soort, functie of relatie aanduiden; het betekent niet dat de balie letterlijk van informatie is gemaakt. Samen vormen de delen: Esta fila — “deze rij” — gevolgd door es para el mostrador de información — “is voor de informatiebalie”. De volledige betekenis is dus: “Deze rij is voor de informatiebalie.”

3. Necesito renovar mi tarjeta de socio.

   Ik moet mijn lidmaatschapskaart verlengen.

   Necesito

   ik moet; ik heb nodig

   renovar

   verlengen; vernieuwen

   tarjeta

   kaart

   socio

   lid

   Uitgebreide uitleg

   Necesito is de ik-vorm van necesitar in de tegenwoordige tijd: yo necesito. Hier drukt het een noodzakelijke handeling uit, dus “ik moet”. Voorbeelden: Necesito ayuda. — “Ik heb hulp nodig.” Necesitamos renovar el documento. — “We moeten het document vernieuwen.” renovar is de infinitief “verlengen” of “vernieuwen”. Na necesito blijft het volgende werkwoord in de infinitief: necesito renovar = “ik moet verlengen”. Voorbeeld: Necesito renovar mi pasaporte. — “Ik moet mijn paspoort verlengen.” tarjeta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “kaart”. Het meervoud is tarjetas. In mi tarjeta betekent mi “mijn”; deze vorm verandert niet mee met het grammaticale geslacht van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: La tarjeta está aquí. — “De kaart is hier.” socio betekent hier “lid”, als persoon die bij een vereniging of organisatie hoort. De vrouwelijke vorm is socia; het meervoud is socios of socias, afhankelijk van de bedoelde personen. In tarjeta de socio geeft de socio aan om wat voor kaart het gaat: een lidmaatschapskaart. Voorbeeld: Soy socio del club. — “Ik ben lid van de club.” Samen vormen mi tarjeta de socio (“mijn lidmaatschapskaart”) en necesito renovar (“ik moet verlengen”) de volledige betekenis: “Ik moet mijn lidmaatschapskaart verlengen.” De zin zegt dat de spreker die kaart moet vernieuwen of verlengen; hij vermeldt niet waarom of wanneer.

4. Entonces debes ponerte en la fila junto al cartel azul.

   Dan moet je in de rij bij het blauwe bord gaan staan.

   Entonces

   dan

   debes

   moet

   ponerte

   gaan staan

   fila

   rij

   junto al

   bij het

   cartel

   bord

   azul

   blauw

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” of “in dat geval” en verbindt deze instructie met de voorafgaande situatie. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het naar een moment in het verleden verwijst; hier is de gevolgtrekking de relevante betekenis. debes is de vorm van deber voor de tweede persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: “je moet”. deber + infinitief drukt verplichting of noodzakelijk advies uit. Voorbeelden: Debes esperar. — “Je moet wachten.” Debe esperar. — “U moet wachten.” De vorm van het werkwoord verandert dus mee met de aangesproken persoon. ponerte bestaat uit poner plus het wederkerende voornaamwoord te. In ponerse betekent poner niet alleen “plaatsen”, maar samen met se ook “zich ergens opstellen of gaan staan”. Hier verwijst te naar de aangesproken persoon: “jezelf”. Na debes staat de infinitief ponerte; samen betekent debes ponerte “je moet je opstellen” of natuurlijker “je moet gaan staan”. In een ander voorbeeld: Debes ponerte aquí. — “Je moet hier gaan staan.” fila is het zelfstandig naamwoord “rij”. Het vrouwelijke woord verschijnt hier in de vaste combinatie en la fila: “in de rij”. Het lidwoord la staat niet in de geselecteerde quote, maar maakt in de volledige zin duidelijk dat het om een bepaalde rij gaat. junto al betekent “bij” of “naast”. Dit is junto a (“bij/naast”) plus el; die combinatie wordt samengevoegd tot al. Het is een plaatsaanduiding, geen onderdeel van de betekenis van fila of cartel afzonderlijk. Voorbeeld: La silla está junto al cartel. — “De stoel staat naast het bord.” cartel is het zelfstandig naamwoord “bord” of “aankondigingsbord”. In deze zin gaat het om een bord dat als herkenningspunt dient. Het meervoud is carteles: los carteles — “de borden”. azul betekent “blauw” en beschrijft hier cartel: een blauw bord. In het enkelvoud heeft azul dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; in het meervoud wordt het azules. Voorbeelden: un cartel azul — “een blauw bord”; unas señales azules — “blauwe signalen”. Samen vormen debes ponerte en la fila en junto al cartel azul de betekenis: “Dan moet je in de rij bij het blauwe bord gaan staan.” Entonces geeft de gevolgtrekking aan, debes maakt er een verplichting of instructie van, ponerte beschrijft het jezelf opstellen, en en la fila junto al cartel azul geeft de plaats aan.

5. Casi esperé en el lugar equivocado.

   Ik stond bijna op de verkeerde plek te wachten.

   Casi

   bijna

   esperé

   ik wachtte

   lugar

   plek

   equivocado

   verkeerd

   Uitgebreide uitleg

   Casi betekent hier ‘bijna’: het geeft aan dat een gebeurtenis bijna plaatsvond, maar niet volledig zo gebeurde. Voorbeeld: Casi pierdo el tren. — ‘Ik miste bijna de trein.’ Esperé is de vorm van esperar voor de eerste persoon enkelvoud in de verleden tijd (pretérito indefinido): ‘ik wachtte’. De vorm maakt duidelijk dat de spreker zelf de handelende persoon is en dat het wachten als een afgeronde gebeurtenis wordt voorgesteld. Andere nuttige vormen zijn espero — ‘ik wacht’ en esperaba — ‘ik wachtte / ik was aan het wachten’, afhankelijk van de bedoelde tijdsweergave. Lugar is een zelfstandig naamwoord en betekent ‘plek’ of ‘plaats’. In el lugar staat het in het mannelijke enkelvoud; dat zie je aan het lidwoord el. Voorbeeld: Este lugar es tranquilo. — ‘Deze plek is rustig.’ Equivocado betekent hier ‘verkeerd’. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat lugar nader beschrijft. Omdat lugar mannelijk enkelvoud is, staat ook het bijvoeglijk naamwoord in het mannelijk enkelvoud: el lugar equivocado. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is equivocada, bijvoorbeeld in la dirección equivocada — ‘het verkeerde adres’. Equivocado kan ook een persoon beschrijven die zich vergist heeft, maar die betekenis geldt niet in deze zin. En el lugar equivocado vormt samen een plaatsbepaling: en geeft de locatie aan, el lugar is ‘de plek’ en equivocado specificeert welke plek. Esperé en ... betekent hier dat de spreker op die plek wachtte. Samen betekent Casi esperé en el lugar equivocado.: ‘Ik stond bijna op de verkeerde plek te wachten.’ Casi maakt duidelijk dat de beschreven gebeurtenis bijna plaatsvond: de zin zegt niet dat de spreker daadwerkelijk op de verkeerde plek heeft gewacht.

6. Es confuso porque las dos filas están cerca.

   Het is verwarrend omdat beide rijen dicht bij elkaar zijn.

   Es

   is

   confuso

   verwarrend

   porque

   omdat

   las dos

   beide

   filas

   rijen

   están

   zijn

   cerca

   dichtbij

   Uitgebreide uitleg

   Es is hier de derde persoon enkelvoud van ser in de tegenwoordige tijd. Samen met confuso beschrijft het de situatie als verwarrend: Es claro betekent bijvoorbeeld “Het is duidelijk”. Het onderwerp van Es is hier geen specifiek benoemd zelfstandig naamwoord; daarom moet je geen bepaald referentiekenteken aan deze vorm toeschrijven. confuso betekent hier “verwarrend”, dus iets dat verwarring veroorzaakt. Het is het enkelvoudige, mannelijke vormtype van het bijvoeglijk naamwoord confuso; de vorm past in deze vaste uitdrukking bij de impliciet bedoelde situatie. Dit is niet hetzelfde als zeggen dat een bepaalde persoon zelf verward is. Voor een vrouwelijk zelfstandig naamwoord kan het bijvoeglijk naamwoord bijvoorbeeld confusa zijn: La explicación es confusa — “De uitleg is verwarrend.” porque leidt de reden in en betekent “omdat”. Het verbindt de hoofdzin met de reden die volgt: Es confuso porque ... — “Het is verwarrend omdat ...”. las dos betekent hier samen “beide” of letterlijk “de twee”. las is het meervoudige vrouwelijke bepaalde lidwoord en dos geeft het aantal twee aan. In tegenstelling tot alleen een onbepaald lidwoord stelt dos hier dus wel expliciet een aantal vast. filas is het meervoud van fila, “rij”. Het vrouwelijke enkelvoud is la fila, het meervoud las filas. In deze zin gaat het volgens de vertaling om beide rijen; las dos filas vormt samen één zelfstandig naamwoordelijk onderwerp voor het werkwoord dat volgt. están is de derde persoon meervoud van estar, “zijn”. De meervoudsvorm hoort bij las dos filas. Estar wordt vaak gebruikt voor een toestand of plaats: Las filas están aquí — “De rijen zijn hier.” De vorm están verschilt van está, dat bij een enkelvoudig onderwerp hoort. cerca is een bijwoord en betekent “dichtbij” of “dicht bij elkaar” in deze context. Het verandert niet mee voor geslacht of getal. Met de kan het ook een expliciete relatie uitdrukken, bijvoorbeeld cerca de la entrada — “dicht bij de ingang”. Samen betekent porque las dos filas están cerca “omdat beide rijen dicht bij elkaar zijn”. De hele zin zegt dus: “Het is verwarrend omdat beide rijen dicht bij elkaar zijn.”

7. Voy a cambiarme de fila antes de que llegue más gente.

   Ik ga naar die andere rij voordat er meer mensen komen.

   Voy a

   ik ga

   cambiarme de fila

   van rij veranderen

   antes de que

   voordat

   llegue

   aankomt

   más gente

   meer mensen

   Uitgebreide uitleg

   Voy a gebruikt ir in de eerste persoon enkelvoud: voy = “ik ga”. Samen met a en een infinitief vormt dit ir a + infinitief, een veelgebruikt patroon voor een voorgenomen of nabije toekomstige handeling. Voorbeeld: Voy a esperar. = “Ik ga wachten.” cambiarme de fila betekent hier “van rij veranderen”. cambiar is de infinitief “veranderen”; me is het wederkerende voornaamwoord dat naar de spreker verwijst, en de fila geeft aan van welke rij de spreker verandert. Het patroon cambiarse de + zelfstandig naamwoord is dus bruikbaar voor iemand die zelf van plaats, rij of groep verandert. fila is hier een vrouwelijke enkelvoudige naamwoordsvorm voor “rij”. antes de que betekent “voordat” en leidt hier een bijzin in. Na deze uitdrukking staat vaak de subjuntivo wanneer de gebeurtenis nog niet heeft plaatsgevonden op het moment van de hoofdhandeling. llegue komt van llegar, “aankomen”. De vorm llegue is hier de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige subjuntivo. Het onderwerp is gente: dat woord is grammaticaal enkelvoud, ook al verwijst het qua betekenis naar meerdere mensen. Voorbeeld: Antes de que llegue el tren, esperamos. = “Voordat de trein aankomt, wachten we.” más gente betekent “meer mensen”. más maakt een vergelijking in hoeveelheid; gente is een verzamelnaamwoord dat grammaticaal enkelvoud is. Het zegt hier dat er een grotere groep mensen zal aankomen, zonder een exact aantal te noemen. Samen betekent de zin: “Ik ga van rij veranderen voordat er meer mensen aankomen.” In de vaste vertaling is de bedoelde bestemming de andere rij: de spreker is van plan daarheen te gaan voordat de grotere groep aankomt. Het volledige herbruikbare patroon is Voy a [handeling] antes de que [gebeurtenis in de subjuntivo].

8. Esa fila es más corta ahora.

   Die rij is nu korter.

   Esa

   die

   fila

   rij

   más corta

   korter

   ahora

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Esa betekent hier “die” en is een aanwijzend woord in de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Het stemt af op het vrouwelijke enkelvoud fila; de vorm alleen legt niet vast hoe ver de rij van de spreker is. De vorige zin ondersteunt dat het om een andere rij gaat, maar identificeert geen verdere ruimtelijke nuance. fila betekent “rij” of “wachtrij”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la fila, meervoud las filas. In deze zin verwijst het naar de rij die met esa wordt aangewezen. más corta betekent “korter”. Corta is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord corto, omdat het bij fila hoort. De vergelijking wordt gevormd met más + bijvoeglijk naamwoord: más corto voor een mannelijk enkelvoudig woord en más corta voor een vrouwelijk enkelvoudig woord. Voorbeeld: La espera es más corta. — “Het wachten duurt korter.” Ahora betekent “nu” en plaatst de toestand in het huidige moment. Het verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Samen vormen de delen Esa fila (“die rij”), es más corta (“is korter”) en ahora (“nu”) de betekenis: “Die rij is nu korter.” De zin vergelijkt de huidige lengte van die rij met een andere of eerdere toestand, zonder zelf te zeggen waardoor de rij korter is geworden.