Iemand voorlaten in de rij | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Disculpe, puede pasar delante de mí.

   Pardon, u mag voor mij gaan.

   Disculpe

   Pardon / neem me niet kwalijk

   puede

   u mag / u kunt

   pasar

   gaan of passeren

   delante de mí

   voor mij

   Uitgebreide uitleg

   Disculpe is een beleefde aanspreek- of verontschuldigingsformule: “Neem me niet kwalijk” of “Pardon”. Het is de bevestigende bevelsvorm van disculpar voor één persoon met usted; de informele vorm voor tú is disculpa. Voorbeeld: Disculpe, ¿puede ayudarme? — “Neem me niet kwalijk, kunt u me helpen?” Puede komt van poder en is de tegenwoordige tijd voor él, ella of usted. Hier verwijst het naar de aangesprokene en drukt het, samen met pasar, toestemming uit: “u mag voorbijkomen”. Na puede staat een infinitief: puede pasar, niet een tweede vervoegde werkwoordsvorm. Voorbeeld: ¿Puede esperar? — “Kunt u wachten?” Pasar is een infinitief met de betekenis “gaan” of “passeren”. Het werkwoord kan onder meer bewegen door een plaats of langs iemand beschrijven; de daaropvolgende plaatsbepaling maakt de bedoelde beweging hier duidelijk. Delante de mí betekent “voor mij” of “vóór mij”. Mí is de beklemtoonde voornaamwoordsvorm die na het voorzetsel de wordt gebruikt. Dat verschilt van het onderwerpvoornaamwoord yo: yo staat als onderwerp, terwijl mí na een voorzetsel staat. Voorbeeld: El coche está delante de mí. — “De auto staat voor mij.” Samen betekent puede pasar delante de mí: “u mag voor mij gaan”. De zin geeft de aangesprokene beleefd toestemming om vóór de spreker te gaan. Disculpe is daarbij de beleefde aanspreekformule; puede met pasar benoemt de handeling waarvoor toestemming wordt gegeven.

2. ¿Está seguro? No quiero ocupar su lugar.

   Weet u het zeker? Ik wil uw plek niet innemen.

   Está seguro

   weet u het zeker?

   No quiero

   ik wil niet

   ocupar

   innemen

   su

   uw

   lugar

   plek

   Uitgebreide uitleg

   Está seguro betekent hier “weet u het zeker?”. Está is de derde persoon enkelvoud van estar in de tegenwoordige tijd. Bij de formele aanspreekvorm usted gebruikt het Spaans deze werkwoordsvorm. Seguro is een bijvoeglijk naamwoord in het mannelijk enkelvoud; het drukt hier zekerheid uit. De vrouwelijke vorm is segura, bijvoorbeeld in ¿Está segura?. Uit de vaste zin alleen volgt niet welke vorm bij de aangesprokene buiten deze uiting hoort. Voorbeeld: ¿Está seguro de la respuesta? — “Weet u het zeker van het antwoord?” Natuurlijker Nederlands: “Bent u zeker van het antwoord?” No quiero betekent “ik wil niet”. Quiero is de eerste persoon enkelvoud van querer (“willen”); no maakt de uiting ontkennend. Na querer volgt vaak een infinitief voor de handeling die iemand wel of niet wil verrichten. Voorbeeld: No quiero esperar. — “Ik wil niet wachten.” Ocupar is hier de infinitief “innemen”, in de betekenis een plaats gebruiken of overnemen. De infinitief geeft niet zelfstandig de persoon aan; in quiero ocupar is de spreker degene die de plaats zou innemen. Voorbeeld: ¿Puedo ocupar este asiento? — “Mag ik deze stoel innemen?” Su is hier een bezittelijk woord met de betekenis “uw”, passend bij de formele aanspreekvorm usted. Het markeert niet het geslacht of aantal van de bezitter. Het onderscheidt wel het aantal van het bezeten zelfstandig naamwoord: su bij enkelvoud en sus bij meervoud. In su lugar is lugar enkelvoud. Lugar is het mannelijk enkelvoudige zelfstandig naamwoord “plek” of “plaats”. Het meervoud is lugares. In deze zin verwijst su lugar, volgens de vaste vertaling, naar de plek van de aangesprokene. Samen betekent No quiero ocupar su lugar: “Ik wil uw plek niet innemen.” De spreker zegt dus dat hij of zij de plek van de aangesprokene niet wil innemen. De volledige uiting begint met de vraag of de aangesprokene het zeker weet en voegt daarna de mededeling toe dat de spreker die plek niet wil innemen.

3. Está bien, sus bolsas parecen pesadas.

   Geeft niet, uw tassen zien er zwaar uit.

   Está bien

   Geeft niet; in orde.

   sus

   uw

   bolsas

   tassen

   parecen

   lijken; zien eruit

   pesadas

   zwaar

   Uitgebreide uitleg

   Está bien betekent hier “Geeft niet” of “In orde”. Het is een vaste, herbruikbare manier om iets te aanvaarden of gerust te stellen. In een andere context kan dezelfde uitdrukking ook letterlijk “het is goed” betekenen. sus betekent hier “uw”, volgens de vaste vertaling. Het is een bezittelijk woord vóór een zelfstandig naamwoord. De vorm sus staat bij een meervoudig bezit, zoals bolsas; de vorm zelf geeft niet aan of de bezitter één formeel aangesproken persoon, meerdere personen of iemand anders is. Hier kiest de vertaling voor de formele aanspreekvorm “uw”. Vergelijk als voorbeeld: su bolsa = “uw tas” en sus bolsas = “uw tassen”. bolsas is het meervoud van bolsa, “tas”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: una bolsa, dos bolsas. Het meervoud is belangrijk omdat het bezittelijke woord en het bijvoeglijk naamwoord ermee samengaan. parecen komt van parecer, “lijken” of “eruitzien”. Parecen is de tegenwoordige tijd voor een meervoudig onderwerp: de tassen lijken ergens op of hebben een bepaalde indruk. Voor één onderwerp staat bijvoorbeeld parece: La bolsa parece pesada. — “De tas ziet er zwaar uit.” pesadas betekent hier “zwaar” en beschrijft bolsas. De vorm is vrouwelijk meervoud; de basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord is pesado (mannelijk enkelvoud), met de overeenkomstige vorm pesada bij een vrouwelijk enkelvoud. Bijvoorbeeld: Los libros parecen pesados. — “De boeken zien er zwaar uit.” Samen vormen sus bolsas het onderwerp “uw tassen”. Parecen pesadas betekent letterlijk dat ze zwaar lijken of eruitzien. De hele uiting betekent daarom: “Geeft niet, uw tassen zien er zwaar uit.” Está bien stelt eerst gerust; daarna geeft sus bolsas parecen pesadas de reden of observatie die met de tassen wordt verbonden.

4. Se lo agradezco.

   Dat waardeer ik.

   Se lo agradezco.

   Dat waardeer ik.

   agradezco

   ik waardeer

   Uitgebreide uitleg

   se staat hier vóór lo als de vorm van het meewerkend-voorwerpscliticum le of les die vóór een ander objectcliticum wordt gebruikt. Het verwijst naar de ontvanger van de waardering, maar de vaste vertaling specificeert die ontvanger niet. lo is hier een enkelvoudig mannelijk of onzijdig lijdend-voorwerpscliticum. In deze zin verwijst het, overeenkomstig dat in de vertaling, naar datgene wat wordt gewaardeerd; er staat in de zin geen zelfstandig naamwoord dat het vervangt. agradezco is de eerste persoon enkelvoud van agradecer in de tegenwoordige tijd: “ik waardeer”. Een nuttige vergelijkingsvorm is agradeces = “je waardeert”. Agradece kan “hij/zij waardeert” betekenen en is daarnaast een bevestigend bevel aan één persoon met tú; het is niet het formele bevel aan usted. Voorbeeld: Agradezco tu ayuda. = “Ik waardeer je hulp.” Samen vormen se, lo en agradezco de betekenis “Dat waardeer ik”: lo staat voor datgene wat wordt gewaardeerd, se voor de ontvanger, en agradezco voor de waardering door de spreker.

5. Solo estaré un minuto en el mostrador.

   Ik ben maar een minuut bij de balie.

   Solo

   maar

   estaré

   zal zijn

   un minuto

   een minuut

   mostrador

   balie

   Uitgebreide uitleg

   Solo betekent hier maar of slechts: het beperkt de duur tot een minuut. Het sluit de activiteit zelf niet uit. In andere contexten kan solo ook alleen betekenen; hier geeft de vaste vertaling duidelijk de betekenis maar. estaré is de eerste persoon enkelvoud van estar in de toekomende tijd: estaré = ik zal zijn / ik zal me bevinden. De vorm verwijst dus naar de spreker. Voorbeelden: estaré aquí = ik zal hier zijn; estaremos aquí = wij zullen hier zijn. De vorm estaré drukt niet op zichzelf uit dat de spreker permanent ergens zal zijn; de context bepaalt de precieze situatie. un minuto betekent een minuut. Minuto is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is minutos. Un is hier het enkelvoudige onbepaalde lidwoord bij minuto; het lidwoord alleen is niet de volledige betekenis van een numerieke telling. Samen benoemt de woordgroep een korte tijdsduur. mostrador betekent balie of toonbank. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is mostradores. In en el mostrador betekent en hier bij de balie, en el hoort bij het bedoelde zelfstandige naamwoord mostrador. Het voorzetselstuk geeft dus de plaats waar de spreker zich kort zal bevinden. Samen vormen de delen Solo + estaré + un minuto + en el mostrador de betekenis: Ik ben maar een minuut bij de balie. De Spaanse toekomende vorm estaré maakt de situatie toekomstgericht, terwijl solo de verblijfsduur beperkt. De zin is geschikt om kort aan te geven dat je slechts even bij een balie zult zijn.

6. Puedo esperar un poco más.

   Ik kan nog wat langer wachten.

   Puedo

   ik kan

   esperar

   wachten

   un poco más

   nog wat langer

   Uitgebreide uitleg

   Puedo komt van poder (kunnen) en is de tegenwoordige tijd voor yo: puedo = “ik kan”. Het is hier een mogelijkheid of vermogen, niet een bevel. Vergelijk: puedes = “jij kunt” en puede = “hij/zij/u kan”. esperar is het infinitief “wachten”. Na puedo staat het tweede werkwoord in de infinitief: puedo esperar = “ik kan wachten”. Voorbeeld: Puedo ayudar. — “Ik kan helpen.” un poco más betekent hier “nog wat langer”. poco geeft een kleine hoeveelheid of mate aan; más betekent “meer” en maakt de vergelijking met de huidige wachttijd. un maakt van poco een kleine hoeveelheid, maar stelt op zichzelf geen exact aantal vast. Voorbeeld: Espera un poco más. — “Wacht nog wat langer.” Samen vormen de delen Puedo esperar un poco más: “Ik kan nog wat langer wachten.” De spreker zegt dus dat verder wachten mogelijk is, waarbij más de wachttijd verlengt ten opzichte van het huidige moment.

7. Me aseguraré de no hacerle esperar.

   Ik zorg ervoor dat ik u niet ophoud.

   Me aseguraré de

   Ik zal ervoor zorgen dat

   no hacerle esperar

   u niet laten wachten

   Uitgebreide uitleg

   Me aseguraré de betekent hier: “ik zal ervoor zorgen”. asegurarse de betekent “ervoor zorgen dat” of “zeker stellen dat”. me hoort bij de eerste persoon enkelvoud: de spreker zorgt ervoor. aseguraré is de toekomende tijd van asegurar bij yo: aseguro (ik zorg ervoor) → aseguraré (ik zal ervoor zorgen). Hier drukt die vorm een toekomstige toezegging uit. de no hacerle esperar vult aan waarvoor de spreker zal zorgen. Na asegurarse de kan een infinitiefgroep volgen. no maakt die handeling negatief: de spreker zal ervoor zorgen dat de aangesproken persoon niet hoeft te wachten. hacerle esperar betekent hier “u laten wachten”. hacer vóór een infinitief kan een causatieve betekenis hebben: hacer esperar = “laten wachten”. le is het clitic voor de persoon die door deze handeling zou moeten wachten. In deze zin identificeert de vaste vertaling die persoon als de aangesprokene, maar niet diens geslacht. In veel gebruik is voor een persoon ook een accusatiefvorm mogelijk, zoals Lo hago esperar (“Ik laat hem wachten”) of La hago esperar (“Ik laat haar wachten”); le komt bovendien voor in leísmo, vooral voor een mannelijke persoon. Noem le hier daarom niet zonder meer een meewerkend voornaamwoord. esperar is de infinitief “wachten”. Het kan in andere contexten ook “hopen” betekenen, maar in hacer ... esperar betekent het “wachten”. Voorbeeld: Voy a esperar. — “Ik ga wachten.” Samen betekent Me aseguraré de no hacerle esperar: “Ik zal ervoor zorgen dat ik u niet laat wachten.” De spreker doet dus een toekomstige toezegging om te voorkomen dat de aangesproken persoon moet wachten.