Iemand vragen je plek in de rij te bewaren | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Podría hacerme un pequeño favor?

   Kunt u me een kleine gunst bewijzen?

   Podría

   zou kunnen

   hacerme

   voor mij doen

   pequeño

   klein

   favor

   gunst

   Uitgebreide uitleg

   Podría komt van poder (“kunnen”). Het is de voorwaardelijke vorm: podría kan onder andere bij usted horen. In deze zin maakt de vaste vertaling duidelijk dat het om u gaat: “zou u kunnen…?”. De vorm is hier geen bevel, maar een beleefde manier om een verzoek te formuleren. hacerme bestaat uit het infinitief hacer (“doen, maken”) met het eraan vastgeschreven voornaamwoord me. In hacerme un favor betekent me “mij” of “voor mij”; het verwijst hier naar de persoon die het verzoek doet. Het patroon hacerle un favor a alguien betekent “iemand een gunst doen of bewijzen”. Voorbeeld: ¿Puedes hacerme un favor? — “Kun je me een gunst doen?” pequeño betekent hier “klein”. Het is een bijvoeglijk naamwoord in het mannelijk enkelvoud, omdat het bij het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord favor hoort. De vorm wordt bijvoorbeeld pequeña bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord: una pequeña ayuda — “een kleine hulp”. favor is een zelfstandig naamwoord voor een gunst of een behulpzame handeling. Het vaste patroon hacer un favor betekent natuurlijk “een gunst doen” of “een gunst bewijzen”. Het onbepaalde lidwoord un hoort hier bij het zelfstandig naamwoord en drukt op zichzelf niet noodzakelijk een geteld aantal uit. Samen vormen de delen ¿Podría hacerme un pequeño favor? een beleefd verzoek: “Zou u mij een kleine gunst kunnen bewijzen?” De vraagvorm en podría verzachten het verzoek, terwijl hacerme un favor de gevraagde behulpzame handeling benoemt. Pequeño beschrijft de gunst als klein of bescheiden, zonder de gunst verder te specificeren.

2. ¿Qué necesita?

   Wat heeft u nodig?

   Qué

   wat

   necesita

   heeft nodig

   Uitgebreide uitleg

   Qué is het vragende woord voor “wat”. Het krijgt in een directe vraag een accent: qué; zonder accent, que, heeft het andere grammaticale functies. Een bruikbaar patroon is ¿Qué ...? = “Wat ...?” necesita komt van necesitar (“nodig hebben”). In deze zin is het de tegenwoordige tijd en de vorm voor usted; de vaste vertaling maakt duidelijk dat de spreker de ander met “u” aanspreekt. Dezelfde vorm kan ook bij él of ella staan, maar dat is hier niet de bedoelde lezing. Voor een informele enkelvoudige tú-aanspreking is de vorm necesitas: ¿Qué necesitas? = “Wat heb je nodig?” Samen vormen ¿Qué necesita? en de vaste vertaling de beleefde vraag “Wat heeft u nodig?”. De vraag laat open welk voorwerp of welke hulp de aangesprokene nodig heeft; het volgende gesprek geeft als mogelijke hulp het bewaren van iemands plek, maar deze ene zin specificeert dat nog niet.

3. ¿Puede guardarme el sitio mientras voy al baño?

   Kunt u mijn plek bewaren terwijl ik naar het toilet ga?

   Puede

   kunt u

   guardarme

   voor mij bewaren

   el sitio

   de plek

   mientras

   terwijl

   voy

   ga

   al baño

   naar het toilet

   Uitgebreide uitleg

   Puede komt hier van poder (“kunnen”) en is de tegenwoordige tijd voor usted: “kunt u”. In deze vraag maakt die vorm van het verzoek een beleefde vraag aan één aangesproken persoon. Vergelijk voor hergebruik: ¿Puedes ayudarme? = “Kun je me helpen?” (tú) en ¿Puede ayudarme? = “Kunt u me helpen?” (usted). guardarme bestaat uit guardar (“bewaren; vasthouden”) plus het clitische voornaamwoord me. me geeft hier aan voor wie de plek bewaard moet worden: voor de spreker. De vorm kan worden hergebruikt in bijvoorbeeld ¿Puede esperarme? = “Kunt u op mij wachten?” Het werkwoord guardar blijft na puede in de infinitief; me is eraan vastgeschreven. el sitio betekent hier “de plek”, in deze context de plek die de spreker wil behouden. sitio is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaald lidwoord el ervoor. Een nuttig contrast is la plaza = “de plaats/het plein”, met het vrouwelijke lidwoord la; het lidwoord hangt dus samen met het grammaticale geslacht van het zelfstandig naamwoord. mientras leidt een tijdsbepaling in en betekent “terwijl”. Het verbindt de hoofdhandeling met iets dat gedurende dezelfde periode gebeurt. Bijvoorbeeld: Lee mientras espero. = “Lees terwijl ik wacht.” voy is de ik-vorm van ir (“gaan”) in de tegenwoordige tijd: yo voy. In mientras voy ... beschrijft deze tegenwoordige tijd wat de spreker op dat moment gaat doen of onderweg doet. Een bruikbare reeks is voy = “ik ga”, vas = “jij/u gaat” en va = “hij/zij gaat of u gaat”, afhankelijk van het onderwerp. al baño betekent “naar het toilet”. al is de samentrekking van a (“naar”) en el; de voorzetselgroep geeft hier de bestemming aan. Bijvoorbeeld: Voy al trabajo. = “Ik ga naar het werk.” Samen vormt ¿Puede guardarme el sitio ...? een beleefde vraag aan één persoon om de plek voor de spreker te bewaren. mientras voy al baño bepaalt wanneer dat nodig is: terwijl de spreker naar het toilet gaat. De volledige betekenis is daarom: “Kunt u mijn plek bewaren terwijl ik naar het toilet ga?”

4. Puedo hacerlo, pero vuelva rápido si la fila empieza a avanzar.

   Dat kan, maar kom alstublieft snel terug als de rij begint op te schuiven.

   Puedo

   ik kan

   hacerlo

   het doen

   vuelva

   kom terug

   rápido

   snel

   fila

   rij

   empieza

   begint

   avanzar

   opschuiven

   Uitgebreide uitleg

   Puedo komt van poder («kunnen»). Puedo is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: «ik kan». Voorbeelden: puedo ir = «ik kan gaan» en puede ir = «u/hij/zij kan gaan». Welke persoon bedoeld is, herken je aan de werkwoordsvorm en de context. Hacerlo bestaat uit hacer («doen/maken») met het eraan vastgeschakelde voornaamwoord lo («het»). In deze zin verwijst lo volgens de vaste vertaling naar de handeling waarover men het heeft: «het doen». De infinitief hacer kan ook zelfstandig worden gebruikt, bijvoorbeeld Quiero hacerlo = «Ik wil het doen». Bij een infinitief staat een objectvoornaamwoord vaak achteraan en wordt het één woord geschreven. Vuelva komt van volver («terugkomen/teruggaan»). Hier is het een bevestigende gebiedende vorm voor usted enkelvoud: «komt u terug». Dat past bij het beleefde verzoek in de vaste vertaling en bij ¿Puede guardarme ...? in de vorige zin. De vorm voor tú is anders: vuelve = «kom terug». Vuelva is hier dus geen gewone tegenwoordige-tijdsvorm, maar een formele aansporing. Rápido betekent hier «snel» en beschrijft hoe de terugkeer moet gebeuren. In deze positie werkt het als bijwoord. Het woord kan ook als bijvoeglijk naamwoord worden gebruikt: un tren rápido = «een snelle trein». Fila is een zelfstandig naamwoord voor «rij». Het is vrouwelijk: la fila. Het bepaalde lidwoord la laat hier zien dat het om een al bekende of bedoelde rij gaat; het zegt op zichzelf niets over het aantal personen in die rij. Empieza komt van empezar («beginnen»). Het is de vorm voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: «begint». Hier is la fila het onderwerp, dus de betekenis is «als de rij begint ...». De eerste persoon is empiezo = «ik begin». Avanzar betekent «vooruitgaan» of, bij een rij, «opschuiven». Het is een infinitief. Na empieza staat de constructie empezar a + infinitief: empieza a avanzar = «begint op te schuiven». Voorbeeld: El autobús empieza a avanzar = «De bus begint vooruit te rijden». Samen vormen Puedo hacerlo en pero vuelva rápido twee delen met een contrast: «Dat kan ik doen, maar komt u snel terug». Si la fila empieza a avanzar is de voorwaarde: si betekent «als», en la fila empieza a avanzar betekent «de rij begint op te schuiven». De volledige betekenis is dus: «Dat kan, maar kom alstublieft snel terug als de rij begint op te schuiven.»

5. Vuelvo enseguida.

   Ik ben zo terug.

   Vuelvo

   ik kom terug

   enseguida

   zo; meteen

   Uitgebreide uitleg

   Vuelvo betekent hier ‘ik kom terug’ of ‘ik ben terug’. Het is de eerste persoon enkelvoud van het werkwoord volver in de tegenwoordige tijd. De vorm verwijst dus naar de spreker; vuelves betekent ‘jij komt terug’ en vuelve kan onder meer ‘hij/zij komt terug’ betekenen of een beleefd bevel ‘kom terug’ zijn. Voor de betekenis van het vaste zinnetje is vuelvo geen bevel, maar een mededeling van de spreker. Enseguida is een bijwoord met de betekenis ‘meteen’ of ‘zo’. Het geeft aan dat de terugkeer kort daarna plaatsvindt. Een bruikbaar voorbeeld is: Te llamo enseguida. — ‘Ik bel je zo.’ Samen vormt Vuelvo enseguida de korte mededeling ‘Ik ben zo terug.’ Vuelvo noemt de terugkeer van de spreker en enseguida beperkt die tot een zeer korte tijd. De formulering is alledaags en geschikt om kort aan te geven dat iemand tijdelijk weggaat en snel terugkomt.

6. Si la fila avanza, avanzaré y le guardaré el sitio.

   Als de rij verdergaat, loop ik naar voren en houd ik uw plek vrij.

   fila

   rij

   avanza

   gaat vooruit

   avanzaré

   ik zal vooruitgaan

   le guardaré

   zal ik voor u bewaren

   sitio

   plek

   Uitgebreide uitleg

   fila betekent hier “rij”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la fila, meervoud las filas. Een bruikbaar voorbeeld is La fila avanza. — “De rij gaat vooruit.” avanza komt van avanzar, “vooruitgaan”. Hier is het de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: de rij is het onderwerp, dus letterlijk “zij gaat vooruit”. Een voorbeeld: El tren avanza. — “De trein rijdt vooruit.” avanzaré is ook afkomstig van avanzar, maar heeft de toekomende tijd en de eerste persoon enkelvoud: “ik zal vooruitgaan”. Bij werkwoorden op -ar krijgt deze vorm hier de uitgang -aré; het onderwerp ik zit al in de werkwoordsvorm. Vergelijk avanzaré met avanzaremos — “wij zullen vooruitgaan”. le guardaré bestaat uit het indirecte objectpronomen le en guardaré. le verwijst hier, volgens de vaste vertaling, naar de aangesproken persoon: “voor u”. Het pronomen geeft dus aan voor wie de handeling bedoeld is; het verandert niet omdat u mannelijk of vrouwelijk is. guardaré komt van guardar, “bewaren” of “vrijhouden”, en is de eerste persoon enkelvoud in de toekomende tijd: “ik zal vrijhouden”. Een voorbeeld is Le guardaré la entrada. — “Ik zal het kaartje voor u bewaren.” sitio betekent “plek” of “plaats”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el sitio, meervoud los sitios. In deze zin is el sitio de plek die vrijgehouden wordt. Een voorbeeld is Este sitio está libre. — “Deze plek is vrij.” De voorwaardelijke bijzin Si la fila avanza betekent “Als de rij vooruitgaat”. Si leidt hier een voorwaarde in; avanza staat in de tegenwoordige tijd. Daarna volgt avanzaré y le guardaré el sitio: “zal ik vooruitgaan en zal ik uw plek vrijhouden”. De eerste persoon enkelvoud in beide toekomende vormen maakt duidelijk dat dezelfde spreker beide handelingen zal verrichten. Samen betekent de hele zin: “Als de rij verdergaat, loop ik naar voren en houd ik uw plek vrij.”

7. Gracias. Me daré prisa y volveré enseguida.

   Bedankt. Ik zal me haasten en meteen terugkomen.

   Gracias

   Bedankt

   Me daré prisa

   Ik zal me haasten

   volveré

   ik zal terugkomen

   enseguida

   meteen

   Uitgebreide uitleg

   Gracias is een vaste manier om iemand te bedanken. Het is hier een zelfstandige uiting, niet een werkwoordsvorm die de spreker in persoon of getal laat variëren. Voorbeelden: Gracias por tu ayuda. = “Bedankt voor je hulp.” Muchas gracias versterkt de dank. Me daré prisa gebruikt de vaste uitdrukking darse prisa = zich haasten. Daré is de toekomende tijd van dar, met als basisvorm dar; de uitgang -é geeft hier de eerste persoon enkelvoud aan: “ik zal geven”. In deze uitdrukking krijgt het geheel echter de betekenis “ik zal me haasten”. Me hoort bij de wederkerende uitdrukking en verwijst hier naar de spreker. Voorbeeld: Nos daremos prisa. = “We zullen ons haasten.” Volveré is de toekomende tijd van volver (“terugkomen” of “teruggaan”). De vorm is eerste persoon enkelvoud: volver → volveré, “ik zal terugkomen”. De klinkerwisseling die je in sommige tegenwoordige vormen ziet, verschijnt niet in deze toekomstsvorm: vuelvo, maar volveré. Voorbeeld: Volveré mañana. = “Ik kom morgen terug.” Enseguida is een bijwoord dat hier “meteen” of “direct” betekent. Het beschrijft dat het terugkomen kort daarna gebeurt; het is geen verbuigde vorm. Voorbeeld: Te llamo enseguida. = “Ik bel je meteen.” Geheel opgebouwd: Gracias drukt de dank uit. Daarna verbinden y en de twee toekomstige werkwoordsvormen de handelingen: de spreker zal zich haasten en zal vervolgens meteen terugkomen. De volledige betekenis is dus: “Bedankt. Ik zal me haasten en meteen terugkomen.”