Het appartement controleren voor vertrek | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Antes de salir, deberíamos revisar el apartamento.

   Voordat we weggaan, moeten we het appartement controleren.

   Antes de

   voordat; vóór

   salir

   vertrekken; weggaan

   deberíamos

   we zouden moeten

   revisar

   controleren; nakijken

   apartamento

   appartement

   Uitgebreide uitleg

   Antes de betekent hier “voordat” en leidt een handeling in de infinitief in. Patroon: antes de + infinitief. Voorbeeld: Antes de comer, lávate las manos. — “Was je handen voordat je gaat eten.” salir is de infinitief “weggaan” of “naar buiten gaan”. De vorm blijft hier een infinitief omdat hij volgt op antes de; het onderwerp wordt uit de context begrepen. Voorbeeld: Quiero salir. — “Ik wil weggaan.” deberíamos komt van deber en is de vorm voor “wij” in de conditionele wijs. In deze zin drukt hij een aanbeveling of noodzakelijkheid uit: “we zouden moeten”. De vorm verwijst naar het meervoudige onderwerp “wij”, niet naar één persoon. Voorbeeld: Deberíamos llamar ahora. — “We zouden nu moeten bellen.” revisar is een infinitief en betekent hier “controleren” of “nakijken”. Samen met deberíamos vormt het deberíamos revisar: “we zouden moeten controleren”. Na deber staat het volgende werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: Debemos revisar la puerta. — “We moeten de deur controleren.” apartamento is een zelfstandig naamwoord voor een appartement. In el apartamento staat het met het bepaalde lidwoord el; dat markeert hier een enkelvoudig mannelijk zelfstandig naamwoord. Het zelfstandig naamwoord zelf is niet de vorm die persoon of tijd uitdrukt. Voorbeeld: El apartamento está limpio. — “Het appartement is schoon.” De hele zin begint met de tijdsbepaling Antes de salir (“voordat we weggaan”). Daarna geeft deberíamos revisar aan wat “wij” volgens de spreker zouden moeten doen, namelijk el apartamento controleren. Samen betekent de zin: “Voordat we weggaan, moeten we het appartement controleren.”

2. Ya apagué la estufa.

   Ik heb het fornuis al uitgezet.

   Ya

   al

   apagué

   ik zette uit

   estufa

   fornuis

   Uitgebreide uitleg

   Ya is hier een tijdsbepaling: al, in de betekenis dat de handeling vóór nu of vóór een relevant moment voltooid is. Het kan in andere zinnen ook “nu al” of “reeds” betekenen; de precieze nadruk komt uit de context. Apagué komt van apagar (“uitzetten”, bijvoorbeeld een apparaat of vuur doven). De vorm is de eerste persoon enkelvoud in de voltooide verleden tijd: “ik zette uit” of, zoals in de vaste vertaling, “ik heb uitgezet”. Vergelijk de bruikbare vormen: apagué = ik zette uit, apagaste = jij zette uit, apagó = hij/zij zette uit. De uitgang -é geeft hier de spreker als handelende persoon aan; deze vorm draagt geen grammaticaal geslacht. Estufa betekent hier “fornuis”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: in de zin staat daarom la estufa. Het meervoud is estufas. Een vergelijkbaar voorbeeld: Apagué la lámpara. — “Ik heb de lamp uitgezet.” Samen vormen de delen Ya apagué la estufa. de betekenis “Ik heb het fornuis al uitgezet.” Ya geeft aan dat het uitzetten al voltooid is, apagué zegt dat de spreker dit deed, en la estufa is het voorwerp waarop de handeling gericht is.

3. ¿Están todas las ventanas cerradas?

   Zijn alle ramen dicht?

   Están

   zijn

   todas

   alle

   ventanas

   ramen

   cerradas

   dicht; gesloten

   Uitgebreide uitleg

   Están komt van estar en is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud: “zijn”. Hier hoort het bij het meervoudige onderwerp todas las ventanas. Estar drukt hier een toestand of situatie uit; het is dus niet hetzelfde als ser. Voorbeeld: Las puertas están abiertas. — “De deuren staan open.” todas betekent hier “alle” en staat in het vrouwelijk meervoud, omdat het bij ventanas hoort. De vorm past zich aan het zelfstandig naamwoord aan: todo, toda, todos, todas. Het zegt hier dat de vraag over de volledige verzameling ramen gaat. ventanas is het meervoud van ventana: “raam” → “ramen”. Het enkelvoud is una ventana; het meervoud wordt gevormd met -s. cerradas betekent hier “dicht” of “gesloten”. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van cerrado, van cerrar (“sluiten”). Omdat het naar ventanas verwijst, krijgt het de vorm vrouwelijk meervoud: cerrada voor één vrouwelijk zelfstandig naamwoord, cerradas voor meerdere. In combinatie met estar beschrijft het een toestand. De vraagstructuur ¿... ? maakt van de mededeling een ja-neevraag. Samen vormen todas las ventanas (“alle ramen”) het onderwerp, están het werkwoord “zijn” en cerradas de toestand “dicht/gesloten”. De volledige betekenis is daarom: “Zijn alle ramen dicht?”

4. La ventana del dormitorio todavía está abierta.

   Het raam van de slaapkamer staat nog open.

   ventana

   raam

   dormitorio

   slaapkamer

   todavía

   nog

   está

   staat/is

   abierta

   open

   Uitgebreide uitleg

   ventana betekent hier ‘raam’. Het is een zelfstandig naamwoord: la ventana is vrouwelijk enkelvoud. Het meervoud is las ventanas. dormitorio betekent ‘slaapkamer’. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el dormitorio. In del dormitorio is del de samentrekking van de + el; samen geeft dit hier de relatie ‘van de slaapkamer’ aan. Voorbeeld: la puerta del dormitorio — ‘de deur van de slaapkamer’. todavía betekent hier ‘nog’ en geeft aan dat de toestand op dit moment voortduurt. Voorbeeld: Todavía está aquí. — ‘Hij/zij is nog hier.’ está is de derde persoon enkelvoud van estar, in de tegenwoordige tijd. Estar wordt gebruikt voor een toestand of situatie; hier is dat de toestand van het raam. De vorm está draagt ook het accentteken. Voorbeeld: La puerta está abierta. — ‘De deur staat open.’ abierta betekent ‘open’. Dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord abierto, omdat het verwijst naar la ventana. Het bijvoeglijk naamwoord past zich hier dus aan het zelfstandig naamwoord aan: el libro está abierto, maar la ventana está abierta. Samen vormen La ventana del dormitorio het onderwerp: ‘het raam van de slaapkamer’. todavía está abierta zegt dat dit raam nog steeds open is. De hele zin betekent: ‘Het raam van de slaapkamer staat nog open.’

5. La cerraré y cerraré con llave la puerta del balcón.

   Ik doe het dicht en doe de balkondeur op slot.

   La cerraré

   Ik zal het sluiten

   cerraré con llave

   op slot doen

   puerta

   deur

   balcón

   balkon

   Uitgebreide uitleg

   La cerraré bevat la en cerraré. La is een vrouwelijk enkelvoudig lijdend-voorwerppronomen: het vervangt hier een eerder genoemd vrouwelijk enkelvoudig object. De context ondersteunt de verwijzing naar la ventana (“het raam”), maar de vorm zelf drukt alleen geslacht en getal uit; la betekent niet automatisch “de deur”. Cerraré komt van cerrar (“sluiten”) en is de toekomende tijd, eerste persoon enkelvoud: “ik zal sluiten”. De uitgang -é geeft hier “ik” in de toekomst aan. Vergelijk: cerrar = sluiten, cerraré = ik zal sluiten. Samen betekent La cerraré: “Ik zal het sluiten.” Cerraré con llave gebruikt opnieuw cerraré, maar con llave maakt de betekenis specifieker: iets met een sleutel sluiten, dus “op slot doen”. Zonder con llave betekent cerrar gewoon “sluiten”; met deze toevoeging krijgt het de betekenis “vergrendelen”. Puerta betekent “deur”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la puerta. In la puerta del balcón is del de samentrekking van de + el en betekent het “van de”. Balcón betekent “balkon”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el balcón; het accent op ó hoort bij de spelling. La puerta del balcón betekent dus “de balkondeur”, letterlijk “de deur van het balkon”. De hele zin bestaat uit twee handelingen met dezelfde toekomstige ik-vorm: eerst la cerraré — “ik zal het sluiten” — en daarna cerraré con llave la puerta del balcón — “ik zal de balkondeur op slot doen”. In natuurlijk Nederlands: “Ik doe het dicht en doe de balkondeur op slot.”

6. Las luces del pasillo todavía están encendidas.

   De lampen in de gang zijn nog aan.

   luces

   lampen

   pasillo

   gang

   todavía

   nog

   están encendidas

   zijn aan

   Uitgebreide uitleg

   luces betekent hier ‘lampen/lichten’. Het is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord luz: la luz → las luces. De vorm luces maakt dus duidelijk dat het om meerdere lichtbronnen gaat. Voorbeeld: Las luces están encendidas. — De lampen zijn aan. pasillo betekent ‘gang’. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el pasillo. In del pasillo is del de samentrekking van de + el: letterlijk ‘van de gang’ of hier natuurlijker ‘in de gang’. Voorbeeld: El pasillo es estrecho. — De gang is smal. todavía betekent hier ‘nog’ en geeft aan dat de toestand op dit moment voortduurt. Voorbeeld: Todavía trabajo. — Ik werk nog. están encendidas bestaat uit están, de derde persoon meervoud van estar, en encendidas, de vrouwelijke meervoudsvorm van encendido. Estar wordt gebruikt om een toestand of situatie aan te geven. Encendida komt van encender en betekent hier ‘aan’ of ‘ingeschakeld’; encendidas krijgt vrouwelijk meervoud omdat het verwijst naar las luces. Vergelijk: La luz está encendida. — Het licht is aan; Las luces están encendidas. — De lampen zijn aan. Samen vormen de delen: Las luces — de lampen, del pasillo — in de gang, todavía — nog, en están encendidas — zijn aan. De volledige betekenis is daarom: ‘De lampen in de gang zijn nog aan.’ Het volgende las verwijst in deze context naar deze lampen.

7. Así que las apagaré.

   Dus zal ik ze uitdoen.

   Así que

   dus

   las

   ze (vrouwelijk meervoud)

   apagaré

   ik zal uitdoen

   Uitgebreide uitleg

   Así que leidt hier een gevolg of conclusie in: “dus”. Het vervangt de voorafgaande informatie niet; het verbindt die informatie met wat nu volgt. Voorbeeld: Está oscuro, así que enciendo la luz. — “Het is donker, dus ik doe het licht aan.” las is een meervoudig vrouwelijk lijdendvoorwerp. In deze context verwijst het naar de lampen uit de eerdere zin (las luces), dus naar “ze” in de betekenis “de lampen”. Het voornaamwoord staat vóór de vervoegde werkwoordsvorm. Vergelijk: la apago = “ik doe haar/het uit” voor één vrouwelijk zelfstandig naamwoord, tegenover las apago = “ik doe ze uit” voor meerdere vrouwelijke zelfstandige naamwoorden. apagaré komt van apagar, “uitdoen” of “doven”. De uitgang -é markeert hier de eerste persoon enkelvoud in de eenvoudige toekomende tijd: “ik zal uitdoen”. De stam blijft in deze vorm herkenbaar: apagaré, apagarás, apagará. Het onderwerp “ik” staat niet los in de zin, omdat de werkwoordsvorm dat al aangeeft. Samen vormen las apagaré de volgorde “ze zal ik uitdoen” in het Spaans, natuurlijk vertaald als “ik zal ze uitdoen”. Así que maakt daarvan de volledige betekenis: “Dus zal ik ze uitdoen.” De eerdere context ondersteunt dat las naar de nog brandende lampen verwijst.

8. Eso debería ser todo.

   Dat zou alles moeten zijn.

   Eso

   dat

   debería

   zou moeten

   ser

   zijn

   todo

   alles

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar iets dat in de situatie al geïdentificeerd is; de zin specificeert niet zelfstandig waarnaar het precies verwijst. Het is de onzijdige vorm van het aanwijzende voornaamwoord en verwijst niet naar een genoemd mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Vergelijk voor een concreet zelfstandig naamwoord bijvoorbeeld ese libro (“dat boek”) en esa idea (“dat idee”). Debería is de vorm van deber in de conditionele wijs, derde persoon enkelvoud. In combinatie met een infinitief drukt debería + infinitief hier een verwachting of voorzichtige inschatting uit: “zou moeten”. Het vervoegde werkwoord is deber; ser blijft daarna in de infinitief. Voorbeeld: El tren debería llegar pronto. — “De trein zou binnenkort moeten aankomen.” Ser betekent “zijn” en staat hier als infinitief na debería. De combinatie debería ser betekent dus “zou moeten zijn”. Ser wordt onder andere gebruikt om identiteit of gelijkheid uit te drukken, zoals in Eso es importante. — “Dat is belangrijk.” Todo betekent hier “alles” en functioneert zelfstandig als voornaamwoord. Het verwijst naar het geheel, zonder dat de zin afzonderlijk opsomt wat daaronder valt. Als bijvoeglijk element staat het vóór een zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld todo el día — “de hele dag”; dat is een ander gebruik dan het zelfstandige todo in deze zin. Samen vormen de delen Eso debería ser todo: “Dat zou alles moeten zijn.” De spreker presenteert eso als iets dat volgens de verwachting het volledige geheel vormt; debería ser maakt die conclusie voorzichtig in plaats van absoluut.

9. Vámonos antes de que sea demasiado tarde.

   Laten we gaan voordat het te laat wordt.

   Vámonos

   laten we gaan

   antes de que

   voordat

   sea

   wordt / is

   demasiado

   te / al te

   tarde

   laat

   Uitgebreide uitleg

   Vámonos betekent hier “laten we gaan” of “laten we vertrekken”. Het is de bevestigende aansporing in de eerste persoon meervoud van irse (“weggaan/vertrekken”), met het wederkerende voornaamwoord nos eraan vast. De vorm vamos zonder nos kan ook “laten we gaan” betekenen; vámonos benadrukt hier het weggaan uit de huidige situatie. De klemtoon wordt in de spelling aangegeven door het accentteken. antes de que is een vaste voegwoordelijke verbinding voor “voordat”. Erna staat in deze zin de conjunctief, omdat het genoemde moment nog niet gerealiseerd is: sea is de vorm van ser bij él/ella/usted in de tegenwoordige conjunctief. In que sea demasiado tarde verwijst die vorm niet naar een expliciet genoemde persoon; ze vormt met tarde de uitdrukking “dat het te laat is/wordt”. sea demasiado tarde: ser blijft in deze uitdrukking het werkwoord voor een toestand of beoordeling. demasiado versterkt tarde en betekent hier “te” of “al te”, niet simpelweg “zeer”. Bijvoorbeeld: Es demasiado tarde. — “Het is te laat.” tarde betekent hier “laat” en beschrijft de tijdsomstandigheid. Het kan ook als bijwoord voorkomen, zoals in Llegó tarde — “Hij/zij kwam laat aan”; in de vaste uitdrukking ser tarde staat het als predicatieve beschrijving bij ser. Samen betekent de zin: “Laten we vertrekken voordat het te laat is/wordt.” Vámonos geeft de aansporing, en antes de que sea demasiado tarde geeft de grens aan die men wil vóór zijn.