Een activiteit kiezen op basis van het weer | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Hacemos algo dentro o fuera mañana?

   Zullen we morgen iets binnen of buiten doen?

   Hacemos

   doen we?

   algo

   iets

   dentro

   binnen

   fuera

   buiten

   mañana

   morgen

   Uitgebreide uitleg

   Hacemos komt van hacer (“doen/maken”). De vorm is de tegenwoordige tijd voor nosotros/nosotras: “wij doen/maken”. In deze vraag wordt die vorm, samen met de vraagintonatie, gebruikt om iets voor te stellen: “zullen we … doen?” De vorm zelf is dus geen aparte toekomende tijd; mañana geeft hier de toekomstige tijd aan. algo is een onbepaald voornaamwoord en betekent hier “iets”: er wordt geen specifieke activiteit genoemd. Het is bruikbaar wanneer de activiteit nog openligt. Voorbeeld: ¿Hacemos algo? — “Zullen we iets doen?” dentro is een bijwoord voor een plaats of richting aan de binnenkant: “binnen”. Het kan zelfstandig staan, zoals hier. Met een genoemde plaats komt ook de combinatie dentro de voor, bijvoorbeeld: Estamos dentro de la casa. — “We zijn binnen in het huis.” fuera is het bijwoord voor “buiten”. Het vormt hier een tegenstelling met dentro. Ook fuera de kan voor een genoemde plaats staan, bijvoorbeeld: Estamos fuera de la casa. — “We zijn buiten het huis.” mañana betekent in deze zin “morgen”. Het is een tijdsbepaling en kan aan het einde staan, zoals hier. Voorbeeld: Nos vemos mañana. — “We zien elkaar morgen.” De vraag heeft de herbruikbare opbouw ¿Hacemos algo dentro o fuera mañana?: Hacemos maakt van het voorstel een wij-vraag, algo laat de activiteit onbepaald, dentro o fuera noemt twee plaatsmogelijkheden en mañana bepaalt wanneer. Samen betekent de zin: “Zullen we morgen iets binnen of buiten doen?”

2. Mira el pronóstico antes de decidir.

   Bekijk de weersvoorspelling voordat we beslissen.

   Mira

   kijk

   el pronóstico

   de weersvoorspelling

   antes de

   voordat

   decidir

   beslissen

   Uitgebreide uitleg

   Mira komt van mirar (kijken) en is hier een bevestigende gebiedende wijs voor tú, dus voor één aangesproken persoon. Het is niet de vorm voor usted of ustedes. Voorbeeld: Mira el mapa. — Kijk naar de kaart. el pronóstico betekent hier, volgens de vaste vertaling, “de weersvoorspelling”. Pronóstico is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staat het lidwoord el ervoor. Het woord kan ook een andere soort voorspelling aanduiden, maar in deze zin wordt het door de context als weerbericht begrepen. antes de geeft aan dat iets eerder gebeurt dan iets anders: “voordat”. Voor een werkwoord volgt hier de infinitief: antes de + infinitivo. Voorbeeld: Antes de salir, cierra la puerta. — Voordat je weggaat, sluit je de deur. decidir is de infinitief “beslissen”. De infinitief noemt geen persoon of getal; de context bepaalt wie beslist. In de vaste Nederlandse vertaling is dat we. Een bruikbare vervoeging is decido — ik beslis, decides — jij beslist, decidimos — wij beslissen. Samen betekent Mira el pronóstico “Kijk naar de weersvoorspelling”, gevolgd door antes de decidir — “voordat we beslissen”. De volledige uiting is dus: “Kijk naar de weersvoorspelling voordat we beslissen.” De opdracht Mira is aan één persoon gericht, terwijl de beslissing in de vaste vertaling als een gezamenlijke beslissing van we wordt opgevat.

3. Dice que por la mañana hará sol.

   Er staat dat het 's ochtends zonnig wordt.

   Dice

   zegt

   por la mañana

   's ochtends

   hará sol

   het wordt zonnig

   sol

   zon

   Uitgebreide uitleg

   Dice is de derde persoon enkelvoud van decir (“zeggen”) in de tegenwoordige tijd. Het onderwerp is hier niet uitgedrukt, dus de vorm alleen identificeert geen specifieke persoon. Met que leidt decir que de inhoud van een uitspraak in: Dice que viene. = “Hij/zij zegt dat hij/zij komt.” por la mañana betekent hier “'s ochtends” of “in de ochtend”. Por geeft in deze combinatie een tijdsperiode aan; die betekenis geldt niet automatisch in elke andere context. Voorbeeld: Trabajo por la mañana. = “Ik werk 's ochtends.” hará sol is een Spaanse weersuitdrukking voor “zonnig zijn” of, met deze toekomstvorm, “zonnig worden”. Hará is de derde persoon enkelvoud van het futuro simple van hacer: hacer → hará. De toekomstige vorm maakt de weersverwachting toekomstgericht. In deze uitdrukking wordt hacer onpersoonlijk gebruikt; sol is geen persoon die iets doet. Voorbeeld: Mañana hará sol. = “Morgen wordt het zonnig.” sol is het zelfstandig naamwoord “zon”. In hacer sol verwijst het naar zonneschijn als weersverschijnsel. Dat verschilt van het bijvoeglijk naamwoord soleado: El día será soleado. = “De dag zal zonnig zijn.” Samen leidt Dice que de inhoud in: por la mañana hará sol is de voorspelling dat het 's ochtends zonnig wordt. De volledige uiting betekent: “Er staat dat het 's ochtends zonnig wordt.”

4. Entonces podríamos dar un paseo antes de comer.

   Dan kunnen we voor de lunch een wandeling maken.

   Entonces

   dan

   podríamos

   zouden kunnen

   dar

   maken

   paseo

   wandeling

   antes de

   voordat

   comer

   eten

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verbindt deze mogelijkheid met wat eraan voorafgaat. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het over een moment in het verleden gaat; hier is de gevolgtrekking de relevante betekenis. podríamos is de vorm van poder voor de eerste persoon meervoud in de conditionele wijs: “wij zouden kunnen”. De uitgang -íamos hoort hier bij nosotros. Vergelijk podemos = “we kunnen” met podríamos = “we zouden kunnen”; de laatste vorm maakt het voorstel voorwaardelijker of minder stellig. dar betekent als zelfstandig werkwoord vaak “geven”. In de vaste combinatie dar un paseo betekent het echter “een wandeling maken” of “een wandeling nemen”. Dar is hier een infinitief en staat na podríamos: podríamos dar ... = “we zouden ... kunnen maken”. paseo is een zelfstandig naamwoord voor een wandeling of uitstapje. Het staat in un paseo; un is hier een onbepaald lidwoord en stelt op zichzelf geen exact aantal vast. Een bruikbaar patroon is dar un paseo. antes de betekent “vóór” of “voordat”. Voor een infinitief gebruikt het Spaans het patroon antes de + infinitief, zoals hier antes de comer. Voor een volledige bijzin staat bijvoorbeeld antes de que llegues = “voordat je aankomt”; de vorm na que is dan geen infinitief. comer betekent “eten”. Het is een infinitief. In antes de comer heeft het geen uitgesproken onderwerp; de zin laat de betrokken eters uit de context of uit de hoofdzin volgen. Het betekent hier dus “voordat we eten”, in overeenstemming met de vaste vertaling “voor de lunch”. Samen vormen de delen het patroon Entonces + conditionele werkwoordsvorm + infinitief ...: Entonces podríamos dar un paseo = “Dan zouden we een wandeling kunnen maken”. antes de comer begrenst het moment van die wandeling: die komt vóór het eten. De volledige betekenis is: “Dan kunnen we voor de lunch een wandeling maken.”

5. Si llueve más tarde, podemos ir a una cafetería.

   Als het later regent, kunnen we naar een café gaan.

   Si

   als

   llueve

   het regent

   más tarde

   later

   podemos

   we kunnen

   ir

   gaan

   cafetería

   café

   Uitgebreide uitleg

   Si betekent hier “als” en leidt een voorwaardelijke bijzin in. Het geeft de voorwaarde; het zegt niet dat die voorwaarde zeker uitkomt. llueve is de vorm van llover (“regenen”). In deze betekenis gebruikt het Spaans een onpersoonlijke derde persoon enkelvoud: llueve = “het regent”. Voor een toekomstige voorwaarde gebruikt Spaans hier de tegenwoordige tijd in de si-bijzin: Si llueve... = “Als het regent...” más tarde betekent “later” of “op een later moment”. más kan ook “meer” betekenen, maar in deze vaste uitdrukking bepaalt tarde de tijdsbetekenis. Voorbeeld: Nos vemos más tarde. — “We zien elkaar later.” podemos komt van poder, “kunnen”. De vorm is de eerste persoon meervoud: “wij kunnen”. De infinitief poder wordt hier vervoegd omdat het onderwerp “we” is. Na poder volgt een andere infinitief: podemos ir = “we kunnen gaan”. Voorbeeld: Podemos esperar. — “We kunnen wachten.” ir betekent “gaan” en is hier de infinitief na podemos. Het werkwoord verandert dus niet mee in persoon binnen deze combinatie; de persoonsinformatie staat in podemos. Voorbeeld: Quiero ir. — “Ik wil gaan.” cafetería is een zelfstandig naamwoord voor een café of koffiegelegenheid. Het is vrouwelijk: una cafetería. Het onbepaalde lidwoord una markeert hier een niet nader bepaalde gelegenheid; op zichzelf stelt het niet noodzakelijk een specifiek aantal vast. Samen bestaat de zin uit de voorwaarde Si llueve más tarde (“Als het later regent”) en het gevolg podemos ir a una cafetería (“kunnen we naar een café gaan”). a markeert hier de bestemming na ir, en una cafetería is die bestemming. De hele zin betekent: “Als het later regent, kunnen we naar een café gaan.”

6. Así el plan sigue siendo flexible.

   Zo blijft het plan flexibel.

   Así

   zo; op die manier

   plan

   plan

   sigue siendo

   blijft zijn; blijft ...

   flexible

   flexibel

   Uitgebreide uitleg

   Así betekent hier ‘zo’ of ‘op die manier’. Het verwijst naar de manier waarop iets geldt of gebeurt. Een bruikbaar voorbeeld is: Así es más fácil. — ‘Zo is het gemakkelijker.’ plan betekent hier ‘plan’ en is een zelfstandig naamwoord. Het meervoud is planes. In deze zin verwijst el plan naar een bepaald plan; het lidwoord el drukt daarbij niet op zichzelf een numerieke hoeveelheid uit. sigue siendo bestaat uit sigue, de vorm van seguir bij él/ella/usted, en siendo, de gerundiumvorm van ser. Samen geeft de constructie aan dat een toestand voortduurt: ‘blijft zijn’. De vorm sigue kan ook met een andere aanvulling voorkomen, bijvoorbeeld sigue aquí — ‘hij/zij/het is nog steeds hier’. In deze zin is siendo nodig om de blijvende eigenschap met ser uit te drukken. flexible betekent ‘flexibel’. Dit bijvoeglijk naamwoord beschrijft hier el plan. Flexible heeft in het Spaans dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud wordt het flexibles. Bijvoorbeeld: La fecha sigue siendo flexible. — ‘De datum blijft flexibel.’ Samen betekent Así el plan sigue siendo flexible: ‘Zo blijft het plan flexibel.’ Así geeft de manier aan, el plan is wat die toestand behoudt, en sigue siendo flexible drukt uit dat het plan flexibel blijft. De zin stelt dus een voortduren van die eigenschap vast, niet dat het plan op dit moment pas flexibel wordt.

7. Vamos a planear un paseo por la mañana.

   Laten we een wandeling in de ochtend plannen.

   Vamos a

   laten we …

   planear

   plannen

   paseo

   wandeling

   por la mañana

   in de ochtend

   Uitgebreide uitleg

   Vamos a vormt hier samen met het daaropvolgende infinitief planear de constructie ir a + infinitief. In deze zin geeft die een voorstel in de eerste persoon meervoud: “laten we …”. Vamos is de vorm van ir voor nosotros in de tegenwoordige tijd. De betekenis “laten we” komt hier dus uit de hele constructie, niet uit vamos alleen. planear is een infinitief en betekent hier “plannen”. Na a blijft het werkwoord in de infinitief: vamos a planear = “laten we plannen”. Voor een ander onderwerp verandert de vervoegde vorm van ir, bijvoorbeeld voy a planear = “ik ga plannen”; het infinitief planear blijft hetzelfde. paseo is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “wandeling”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un paseo. Een bruikbaar verwant contrast is pasear, het werkwoord “wandelen” of “een wandeling maken”; paseo benoemt de activiteit of uitstap zelf. por la mañana is een tijdsbepaling: “in de ochtend” of “'s ochtends”. In deze uitdrukking betekent mañana “ochtend”. Los daarvan kan mañana ook “morgen” betekenen; de combinatie met por la maakt hier de betekenis “in de ochtend” duidelijk. Nieuw oefenvoorbeeld: Trabajo por la mañana. — “Ik werk 's ochtends.” Samen geeft Vamos a planear un paseo por la mañana de betekenis: “Laten we een wandeling in de ochtend plannen.” un paseo is wat er gepland wordt, en por la mañana geeft aan wanneer de wandeling plaatsvindt. De zin is een voorstel van de spreker aan een groep waarvan de spreker deel uitmaakt.

8. Podemos entrar si cambia el tiempo.

   We kunnen naar binnen gaan als het weer verandert.

   Podemos

   we kunnen

   entrar

   binnengaan

   si

   als

   cambia

   verandert

   tiempo

   weer

   Uitgebreide uitleg

   Podemos komt van poder en is de tegenwoordige tijd, eerste persoon meervoud: “wij kunnen”. Het onderwerp wij zit in de werkwoordsvorm; een apart onderwerp is daarom niet nodig. Poder + infinitief drukt mogelijkheid of vermogen uit: Podemos entrar = “we kunnen binnengaan”. Entrar is de infinitief “binnengaan” of “naar binnen gaan”. Na podemos blijft het tweede werkwoord in de infinitief: poder + entrar. Voorbeeld: Podemos esperar. — “We kunnen wachten.” Si betekent hier “als” en leidt een voorwaarde in. Het is niet hetzelfde als sí met accent, dat “ja” betekent. In dit patroon staat de voorwaarde na de hoofdzin: Podemos entrar si ... — “We kunnen binnengaan als ...”. Cambia komt van cambiar en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “verandert”. Het onderwerp is hier el tiempo, dus de vorm is enkelvoud. Voorbeeld: El plan cambia. — “Het plan verandert.” Tiempo betekent in deze zin “weer”. Het woord kan in andere contexten ook “tijd” betekenen; de betekenis “weer” wordt hier door de combinatie el tiempo en de vertaling ondersteund. Het lidwoord el is mannelijk enkelvoud en hoort bij het zelfstandig naamwoord tiempo. Samen vormen de delen: Podemos entrar (“we kunnen binnengaan”) + si cambia el tiempo (“als het weer verandert”). De volledige betekenis is: “We kunnen naar binnen gaan als het weer verandert.”