Een gemeenschappelijke ruimte opruimen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Hemos usado la sala común un rato.

   We hebben de gemeenschappelijke ruimte een tijdje gebruikt.

   Hemos usado

   hebben gebruikt

   sala

   ruimte

   común

   gemeenschappelijk

   un rato

   een tijdje

   Uitgebreide uitleg

   Hemos usado betekent hier dat wij de ruimte hebben gebruikt. Het is de voltooide tijd: hemos is de eerste persoon meervoud van haber, en usado is het voltooid deelwoord van usar (gebruiken). Het onderwerp “wij” blijkt uit de werkwoordsvorm; het deelwoord verandert hier niet mee voor persoon of getal. Een bruikbaar patroon is hemos + voltooid deelwoord: Hemos terminado. — “We zijn klaar.” De vorm usamos kan afhankelijk van de context “we gebruiken” of “we gebruikten” betekenen, terwijl hemos usado de handeling als voltooid presenteert. sala is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord met de betekenis “ruimte” of “zaal”. Het meervoud is salas. In deze zin staat het met het lidwoord la, dus als la sala. común beschrijft sala: het betekent hier “gemeenschappelijk”, dus gedeeld door meerdere mensen. Het bijvoeglijk naamwoord heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden: un espacio común en una sala común. Het meervoud is comunes. un rato geeft een korte, niet precies bepaalde tijdsduur aan: “een tijdje”. un is hier geen exacte telling, maar onderdeel van deze tijdsaanduiding. Een vergelijkbaar voorbeeld is Esperamos un rato. — “We wachtten een tijdje.” Samen vormen de delen: Hemos usado (“we hebben gebruikt”) + la sala común (“de gemeenschappelijke ruimte”) + un rato (“een tijdje”). De volledige betekenis is daarom: “We hebben de gemeenschappelijke ruimte een tijdje gebruikt.”

2. Vamos a limpiar la sala antes de salir.

   Laten we de ruimte opruimen voordat we weggaan.

   Vamos a

   we gaan

   limpiar

   schoonmaken

   sala

   ruimte

   antes de

   voordat

   salir

   weggaan

   Uitgebreide uitleg

   Vamos a vormt hier samen met het volgende werkwoord een voorstel voor de eerste persoon meervoud: vamos a + infinitief betekent hier “laten we …”. Vamos is de vorm van ir voor nosotros/nosotras; a leidt de infinitief in. Vergelijk: Voy a salir = “Ik ga weg” of “Ik zal vertrekken”. limpiar betekent hier “schoonmaken” of “opruimen”. Het is een infinitief en blijft na vamos a in deze vorm staan. Voorbeeld: Vamos a limpiar la mesa. — “Laten we de tafel schoonmaken.” la sala betekent hier “de ruimte”. Sala is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la. Een nuttig contrast is el salón, dat in andere contexten ook “de woonkamer” of “zaal” kan betekenen, maar niet dezelfde vorm is als sala. antes de betekent “voordat” en plaatst de daaropvolgende handeling vóór een andere handeling. In deze zin gebeurt het opruimen vóór het weggaan. Voor een infinitief gebruikt het Spaans antes de + infinitief: antes de salir = “voordat we weggaan”. Bij een volledige bijzin kan er een vervoegde vorm volgen, bijvoorbeeld antes de que salgas = “voordat je weggaat”. salir betekent “weggaan” of “naar buiten gaan”. Hier staat het als infinitief na antes de; de vaste vertaling maakt duidelijk dat de gezamenlijke spreker(s) weggaan. Voorbeeld: Cierro la puerta antes de salir. — “Ik doe de deur dicht voordat ik wegga.” Samen betekent Vamos a limpiar la sala antes de salir.: “Laten we de ruimte opruimen voordat we weggaan.” De hoofdhandeling is vamos a limpiar la sala; antes de salir geeft aan dat het opruimen voorafgaat aan het weggaan.

3. Voy a poner las sillas donde estaban.

   Ik zet de stoelen terug op hun plaats.

   Voy a

   ik ga

   poner

   zetten

   sillas

   stoelen

   donde

   waar

   estaban

   stonden

   Uitgebreide uitleg

   Voy a bevat de eerste persoon enkelvoud van ir (voy) plus a en een infinitief. In deze constructie drukt het geen verplaatsing uit, maar een nabije bedoeling of geplande handeling: “ik ga … doen”. Het patroon is voy a + infinitief. Voorbeeld: Voy a limpiar la sala. — “Ik ga de ruimte schoonmaken.” poner is hier de infinitief “zetten” of “plaatsen”. Na voy a blijft het werkwoord in de infinitief; het krijgt dus niet de vorm van de persoon die de handeling uitvoert. De vorm pongo betekent daarentegen “ik zet” in de tegenwoordige tijd. Voorbeeld: Voy a poner el libro aquí. — “Ik ga het boek hier neerzetten.” las sillas betekent “de stoelen”. Sillas is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord silla; het lidwoord las stemt daarmee overeen in vrouwelijk meervoud. Het relevante enkelvoud-meervoudpaar is la silla — “de stoel” en las sillas — “de stoelen”. donde is een betrekkelijk bijwoord met de betekenis “waar”. Het verbindt de hoofdzin met een plaatsbepaling: donde estaban betekent hier “waar ze stonden”. Het woord zelf verandert niet mee met aantal of geslacht. estaban is de derde persoon meervoud van estar in de onvoltooid verleden tijd. Hier beschrijft het de vroegere plaats of toestand van de stoelen: ze stonden daar eerder. Estar heeft in deze vorm geen geslachtsuitgang; het meervoud komt overeen met het meervoudige onderwerp las sillas. Voorbeeld: Las cajas estaban allí. — “De dozen stonden daar.” Samen vormt Voy a poner las sillas donde estaban de structuur voy a + infinitief (“ik ga …”) gevolgd door het object las sillas en de plaatsbepaling donde estaban (“waar ze stonden”). De volledige betekenis is: “Ik zet de stoelen terug op hun plaats.” De formulering maakt duidelijk dat de spreker van plan is de stoelen terug te plaatsen op de plek waar ze eerder stonden.

4. Voy a quitar la basura de las mesas.

   Ik haal het afval van de tafels.

   Voy a

   ik ga …

   quitar

   weghalen

   basura

   afval

   de las

   van de

   mesas

   tafels

   Uitgebreide uitleg

   Voy a is een veelgebruikt patroon voor een plan of handeling in de nabije toekomst: ir in de eerste persoon enkelvoud (voy) + a + infinitief. Het betekent hier “ik ga … doen”. Vergelijk: Voy a limpiar. — “Ik ga schoonmaken.” Het onderwerp is hier dus “ik”; de vorm voy hoort bij yo. quitar betekent hier “weghalen” of “verwijderen”. Dit is de infinitief, die na voy a staat. Dezelfde infinitief kan na andere vervoegde vormen van ir worden gebruikt, bijvoorbeeld Vamos a quitar... — “We gaan … weghalen.” Het werkwoord krijgt in de zin nog geen persoonsuitgang, omdat voy de persoon en tijd van het patroon draagt. basura betekent hier “afval”. Het is een zelfstandig naamwoord; met het bepaalde lidwoord staat het als la basura, “het afval”. Het Spaanse grammaticale geslacht is vrouwelijk, wat je ziet aan la; dat betekent niet dat het afval zelf vrouwelijk is. de las geeft hier de relatie “van de” aan. de kan een herkomst, bezit of relatie aanduiden; in deze zin markeert het wat wordt weggehaald van welke plaats of voorwerpen. las is het meervoudige vrouwelijke bepaalde lidwoord en stemt af op het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Voor enkelvoudig mannelijk zou bijvoorbeeld del (= de + el) kunnen staan, maar dat is niet de vorm in deze zin. mesas betekent “tafels”. De enkelvoudsvorm is mesa, en mesas is het meervoud. Het vrouwelijke meervoudige lidwoord las past hierbij: las mesas. Voorbeeld: Limpio las mesas. — “Ik maak de tafels schoon.” Samen vormen de delen: Voy a + quitar = “ik ga weghalen”, la basura = “het afval”, en de las mesas = “van de tafels”. De volledige betekenis is daarom: “Ik ga het afval van de tafels halen.”

5. ¿Apagamos también las luces?

   Zullen we de lichten ook uitdoen?

   Apagamos

   doen uit

   también

   ook

   luces

   lichten

   Uitgebreide uitleg

   Apagamos komt van apagar en betekent hier “doen we uit?”. De uitgang -amos markeert de eerste persoon meervoud: de spreker rekent zichzelf en minstens één andere persoon mee. In een vraag kan de tegenwoordige vorm zo een voorstel uitdrukken: “Zullen we …?” Apagamos kan in andere contexten ook “we deden uit” betekenen als verleden tijd, maar hier maakt de vraagvorm het voorstel duidelijk. También betekent “ook”. Het voegt het uitschakelen van de lichten toe aan iets dat al genoemd of verondersteld is; het sluit dat eerdere element dus niet uit. Een herbruikbaar voorbeeld is: ¿Cerramos también la puerta? — “Zullen we de deur ook dichtdoen?” Luces is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord luz (“licht”). In het meervoud verandert de spelling van z naar c: luz → luces. Het lidwoord las past bij dit vrouwelijke meervoud. In las luces betekent het geheel “de lichten”. Samen vormen de delen Apagamos también las luces de vraag “Zullen we de lichten ook uitdoen?” De vraag stelt voor dat de spreker en minstens één andere persoon de lichten uitschakelen; también geeft aan dat dit naast een eerder genoemde of begrepen handeling komt. De formulering is alledaags en geschikt voor een gezamenlijke praktische beslissing.

6. Apaga las luces.

   Doe de lichten uit.

   Apaga

   doof uit

   luces

   lichten

   Uitgebreide uitleg

   Apaga is de bevestigende gebiedende wijs van apagar voor tú (enkelvoud): “doof uit” of “zet uit”. De infinitief is apagar; in een gewone mededeling krijg je bijvoorbeeld Apagas la luz = “Je doet het licht uit.” Vergelijk voor een formele enkelvoudige aanspreking Apague la luz. luces betekent hier “lichten”. Het is het meervoud van luz; de spelling verandert daarbij van z naar c: luz → luces. Het lidwoord las staat in het vrouwelijk meervoud en past bij luces. Voor één licht is het la luz, bijvoorbeeld: Apaga la luz. — “Doe het licht uit.” Samen vormen de woorden Apaga las luces. de directe opdracht “Doe de lichten uit.” De gebiedende wijs geeft de opdracht; las luces is wat uitgeschakeld moet worden.

7. Cierra las ventanas antes de que cerremos con llave.

   Doe de ramen dicht voordat we afsluiten.

   Cierra

   doe dicht

   ventanas

   ramen

   antes de que

   voordat

   cerremos

   sluiten

   con llave

   op slot

   Uitgebreide uitleg

   Cierra is de bevestigende gebiedende wijs van cerrar voor tú enkelvoud: “doe dicht” of “sluit”. De vorm richt zich dus tot één persoon. Voor usted is de vorm cierre, en voor ustedes cierren. ventanas betekent hier “ramen”. Het is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord ventana; het lidwoord las stemt ermee overeen. Voor één raam is het la ventana; voor meerdere ramen las ventanas. antes de que betekent “voordat”. Deze verbinding leidt hier een bijzin in. Na que staat cerremos, de conjunctief van cerrar voor nosotros: “wij sluiten”. Het onderwerp van deze vorm is dus “wij”, niet de persoon die de opdracht krijgt. Voorbeeld: Espera antes de que salgamos. — “Wacht voordat we vertrekken.” con llave betekent “op slot” of letterlijk “met een sleutel”. Samen met cerrar geeft het aan dat iets wordt afgesloten, niet alleen dat het fysiek dichtgaat. Cerrar con llave is een herbruikbaar patroon voor “op slot doen”. De hele zin combineert de opdracht Cierra las ventanas — “Doe de ramen dicht” — met de tijdsbepaling antes de que cerremos con llave — “voordat we op slot doen”. De volledige betekenis is: “Doe de ramen dicht voordat we afsluiten.”

8. La sala parece lista para el siguiente grupo.

   De ruimte ziet er klaar uit voor de volgende groep.

   sala

   ruimte

   parece

   lijkt / ziet eruit

   lista

   klaar

   siguiente

   volgende

   grupo

   groep

   Uitgebreide uitleg

   sala betekent hier “ruimte/zaal”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la sala, meervoud las salas. Het vrouwelijke lidwoord hoort bij sala; dat betekent niet dat de ruimte een persoon is. Voorbeeld: La sala es grande. — “De ruimte is groot.” parece komt van parecer en is de vorm voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: parecer → parece. In deze zin betekent parece “lijkt” of, natuurlijker, “ziet eruit”. Een veelgebruikt patroon is parecer + bijvoeglijk naamwoord: El plan parece fácil. — “Het plan lijkt makkelijk.” lista is hier het bijvoeglijk naamwoord listo/lista in de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Het past zich aan sala aan: la sala está lista; bij een mannelijk zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld el grupo está listo. In deze zin betekent lista “klaar”, niet “lijst”. siguiente betekent “volgende”. Deze vorm verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk enkelvoud: el siguiente grupo en la siguiente sala. In het meervoud wordt het siguientes: los siguientes grupos. grupo betekent “groep”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el grupo, meervoud los grupos. In el siguiente grupo beschrijft siguiente welke groep bedoeld wordt: de groep die hierna komt. Samen vormen La sala parece lista en para el siguiente grupo de betekenis: “De ruimte ziet er klaar uit voor de volgende groep.” para geeft hier aan voor wie of waarvoor de ruimte klaar is. De zin zegt dus dat de ruimte gereed lijkt met het oog op het gebruik door die volgende groep.

9. Entonces podemos cerrar la puerta con llave y salir.

   Dan kunnen we de deur op slot doen en weggaan.

   Entonces

   dan

   podemos

   we kunnen

   cerrar

   sluiten

   la puerta

   de deur

   con llave

   met een sleutel; op slot

   salir

   weggaan

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze conclusie met wat eraan voorafgaat. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het naar een moment in het verleden verwijst; in deze zin is het een verbindend bijwoord. podemos is de tegenwoordige tijd van poder voor nosotros/nosotras: “wij kunnen”. De vorm drukt hier mogelijkheid of gelegenheid uit. poder wordt gevolgd door een infinitief: podemos cerrar = “we kunnen sluiten”. Voorbeeld: Podemos esperar. — “We kunnen wachten.” cerrar is de infinitief “sluiten”. Na poder blijft het werkwoord in de infinitief. Dezelfde vorm kan in andere contexten ook “dichtdoen” betekenen. Voorbeeld: Voy a cerrar la ventana. — “Ik ga het raam sluiten.” la puerta betekent “de deur”. Puerta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier het bepaalde lidwoord la. Het meervoud is las puertas. Voorbeeld: La puerta está abierta. — “De deur is open.” con llave betekent in deze zin “op slot”, letterlijk “met een sleutel”. Deze combinatie beschrijft dat de deur met een sleutel wordt afgesloten; er is niet nog een afzonderlijk werkwoord voor “op slot doen” nodig. Voorbeeld: Cierro la puerta con llave. — “Ik doe de deur op slot.” salir is de infinitief “weggaan” of “naar buiten gaan”, afhankelijk van de context. Hier betekent het “weggaan”. Het is een tweede infinitief die door podemos wordt beheerst. Voorbeeld: Quiero salir ahora. — “Ik wil nu weggaan.” Y verbindt de twee handelingen cerrar la puerta con llave en salir. Het onderwerp blijft hetzelfde als bij podemos: de spreker en minstens één andere persoon. De modaliteit van podemos geldt voor beide infinitieven: “we kunnen de deur op slot doen en weggaan”. Samen betekent de zin: “Dan kunnen we de deur op slot doen en weggaan.” In patroonvorm: podemos + infinitief + y + infinitief = “we kunnen … en …”.