Een defecte lamp omruilen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Esta lámpara dejó de funcionar al poco tiempo.

   Deze lamp hield er na korte tijd mee op.

   Esta

   deze

   lámpara

   lamp

   dejó de funcionar

   hield ermee op

   al poco tiempo

   na korte tijd

   Uitgebreide uitleg

   Esta betekent hier ‘deze’ en verwijst naar een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het stemt af op lámpara: esta lámpara. De andere vormen zijn bijvoorbeeld este bij een mannelijk enkelvoud en estas bij een vrouwelijk meervoud. lámpara betekent ‘lamp’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor esta en niet este. Het meervoud is lámparas. dejó de funcionar is de vaste constructie dejar de + infinitief: ‘ophouden met functioneren’ of natuurlijker ‘ermee ophouden’. dejó is de verleden tijd van dejar voor de derde persoon enkelvoud; het onderwerp is hier esta lámpara. funcionar blijft na dejar de in de infinitief. Vergelijk: El motor dejó de funcionar. — ‘De motor hield op met werken.’ al poco tiempo betekent ‘na korte tijd’. al is de samentrekking van a + el; poco stemt in geslacht en getal af op het mannelijke enkelvoud tiempo. De uitdrukking noemt een korte verstreken periode, zonder een exact aantal minuten of uren te geven. Samen betekent Esta lámpara dejó de funcionar al poco tiempo: ‘Deze lamp hield er na korte tijd mee op.’ De lamp is dus het onderwerp, en dejó de funcionar zegt dat zij niet langer functioneerde; al poco tiempo plaatst dat gebeuren kort na een eerder relevant moment.

2. ¿Tiene usted el comprobante de compra?

   Heeft u het aankoopbewijs bij u?

   Tiene usted

   heeft u

   comprobante

   bewijs

   compra

   aankoop

   Uitgebreide uitleg

   Tiene usted betekent hier “heeft u” en vormt een beleefde vraag aan één persoon met usted. tiene is de derde persoon enkelvoud van tener in de tegenwoordige tijd; de vorm past dus bij usted, niet bij tú (tienes). In een vraag kan het onderwerp usted na het werkwoord staan: ¿Tiene usted ...? Voorbeeld: ¿Tiene usted la factura? — “Heeft u de factuur?” comprobante is hier een zelfstandig naamwoord voor een bewijsstuk of bon. Het meervoud is comprobantes. Het woord kan in andere contexten ook een ander soort bewijsstuk aanduiden; hier wordt het door de compra beperkt tot een aankoopbewijs. compra is hier het zelfstandig naamwoord “aankoop”. Het hoort bij het werkwoord comprar (“kopen”), maar in de compra benoemt het de aankoop als soort of verband: “van de aankoop”. Het is niet zelf een werkwoordsvorm in deze zin. Samen betekent el comprobante de compra “het aankoopbewijs”: el verwijst naar één bepaald mannelijk zelfstandig naamwoord, namelijk comprobante, en de compra specificeert welk bewijsstuk bedoeld is. De volledige vraag ¿Tiene usted el comprobante de compra? betekent daarom: “Heeft u het aankoopbewijs bij u?” De vraag gebruikt tener om te vragen of de aangesprokene dat document heeft.

3. Tengo el recibo y el embalaje original.

   Ik heb de kassabon en de originele verpakking.

   Tengo

   ik heb

   recibo

   kassabon

   embalaje

   verpakking

   original

   originele

   Uitgebreide uitleg

   Tengo betekent hier “ik heb”. Het is de eerste persoon enkelvoud van tener in de tegenwoordige tijd: tengo = ik heb, tienes = jij hebt, tiene = u/hij/zij heeft. In de vorige vraag staat tiene bij usted; het antwoord gebruikt passend tengo voor de spreker. recibo betekent hier “kassabon”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is recibos. Met het lidwoord vormt het el recibo, “de kassabon”. embalaje betekent “verpakking”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el embalaje; het meervoud is los embalajes. original betekent hier “originele” en beschrijft embalaje. Het bijvoeglijk naamwoord staat hier in het enkelvoud. Bij een mannelijk of vrouwelijk enkelvoud blijft deze vorm original; in het meervoud wordt het originales, bijvoorbeeld los documentos originales = “de originele documenten”. De twee naamwoordgroepen zijn el recibo en el embalaje original. y verbindt ze met “en”. Samen met Tengo vormt dit de volledige betekenis: “Ik heb de kassabon en de originele verpakking.” De zin zegt dat de spreker beide dingen heeft; de context gebruikt die informatie vervolgens om na te gaan of vervanging mogelijk is.

4. Entonces podemos comprobar si es posible reemplazarla.

   Dan kunnen we controleren of een vervanging mogelijk is.

   Entonces

   dan

   podemos

   kunnen we

   comprobar

   controleren

   si es posible

   of het mogelijk is

   reemplazarla

   het vervangen

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” of “dus” en verbindt deze stap met wat eraan voorafgaat. Het kan ook als tijdsaanduiding “toen” betekenen, maar die lezing past hier niet bij de vaste vertaling. podemos is de vorm van poder (“kunnen”) voor nosotros in de tegenwoordige tijd: puedo, puedes, puede, podemos, podéis, pueden. Samen met een infinitief geeft het aan wat de spreker en anderen kunnen doen. Voorbeeld: Podemos esperar. — “We kunnen wachten.” comprobar is een infinitief met de betekenis “controleren” of “nagaan”. Na poder blijft het werkwoord in de infinitief: podemos comprobar, niet een vervoegde vorm. Voorbeeld: Quiero comprobar el número. — “Ik wil het nummer controleren.” si es posible betekent “of het mogelijk is”. Hier leidt si een indirecte vraag in; het betekent dus niet het voorwaardelijke “als” van een zin zoals Si puedo, voy (“Als ik kan, ga ik”). es is de tegenwoordige vorm van ser bij él/ella/usted, en posible is een onveranderlijk bijvoeglijk naamwoord in deze vorm. Voorbeeld: No sé si es posible. — “Ik weet niet of het mogelijk is.” reemplazarla bestaat uit de infinitief reemplazar (“vervangen”) met het eraan vastgeschreven voornaamwoord la. La is een enkelvoudig vrouwelijk lijdendvoorwerpspronomen; de grammaticale vorm is duidelijk, maar het vaste materiaal identificeert niet welk vrouwelijk zelfstandig naamwoord het precies vervangt. Bij een mannelijk enkelvoudig voorwerp zou de vorm reemplazarlo zijn. Voorbeeld: Podemos reemplazarla. — “We kunnen haar/het vervangen”, waarbij la naar een vrouwelijk enkelvoudig voorwerp verwijst. De opbouw is Entonces + podemos + infinitief comprobar + si-zin: “Dan kunnen we nagaan” + “of het mogelijk is” + reemplazarla (“het/haar vervangen”). Samen betekent de volledige uiting: “Dan kunnen we controleren of vervanging mogelijk is.”

5. Preferiría que me dieran otra.

   Ik heb liever een vervangend exemplaar.

   Preferiría

   ik zou liever hebben

   dieran

   gaven

   otra

   een andere

   Uitgebreide uitleg

   Preferiría is the conditional of preferir (“de voorkeur geven aan”): preferiría = “ik zou liever hebben”. The conditional presents the preference as a wish or polite request, rather than as a direct command. Example: Preferiría esperar. — “Ik zou liever wachten.” dieran is the imperfecto de subjuntivo of dar, here in the third-person plural form. In que dieran, the subjunctive is licensed by the preference expressed in preferiría: the speaker wants the giving to happen, but does not present it as an established fact. The form itself does not identify who would give it. Example: Querría que me ayudaran. — “Ik zou willen dat ze me hielpen.” otra is the feminine singular form meaning “een andere” or, when the noun is omitted, “een andere”. It agrees with the omitted feminine singular noun; the form does not itself specify which noun that is. Here the fixed translation identifies the intended meaning as a vervangend exemplaar. Example: Necesito otra. — “Ik heb een andere nodig.” Together, Preferiría que me dieran otra means literally that the speaker would prefer that an unspecified plural subject give them another one. In this context, me marks the speaker as the recipient, and the fixed translation specifies the intended object as a replacement item: “Ik heb liever een vervangend exemplaar.”

6. Todavía necesito el mismo tipo de lámpara.

   Ik heb nog steeds hetzelfde type lamp nodig.

   Todavía

   nog steeds

   necesito

   heb nodig

   mismo

   hetzelfde

   tipo

   type

   lámpara

   lamp

   Uitgebreide uitleg

   Todavía betekent hier “nog steeds”: de behoefte geldt op dit moment en was al eerder aanwezig. Het kan ook “nog” betekenen, bijvoorbeeld in Todavía no llega = “Hij/zij komt nog niet aan”; de precieze betekenis hangt van de zin af. Necesito is de vorm van necesitar (“nodig hebben”) voor de eerste persoon enkelvoud: “ik heb nodig”. De uitgang -o markeert hier de ik-vorm in de tegenwoordige tijd. Necesitar wordt gevolgd door het benodigde zelfstandig naamwoord, zoals in Necesito agua = “Ik heb water nodig”. Mismo betekent hier “hetzelfde”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en stemt af op tipo: beide zijn mannelijk enkelvoud. Andere vormen zijn misma (vrouwelijk enkelvoud), mismos (mannelijk meervoud) en mismas (vrouwelijk meervoud), bijvoorbeeld la misma lámpara = “dezelfde lamp”. In deze zin verwijst mismo naar gelijkheid van type, niet noodzakelijk naar exact hetzelfde afzonderlijke voorwerp. Tipo betekent “type” of “soort”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el tipo, un tipo. Een bruikbaar patroon is el mismo tipo de + zelfstandig naamwoord, zoals el mismo tipo de papel = “hetzelfde type papier”. Lámpara betekent “lamp”. Het is vrouwelijk: la lámpara, una lámpara; het meervoud is lámparas. De combinatie tipo de lámpara betekent “type lamp”, waarbij de het soort of de categorie aanduidt. Samen vormen de delen Todavía necesito (“ik heb nog steeds nodig”) en el mismo tipo de lámpara (“hetzelfde type lamp”). De volledige betekenis is dus: “Ik heb nog steeds hetzelfde type lamp nodig.”

7. Suena razonable. Primero deberíamos probar el artículo.

   Dat klinkt redelijk. We moeten het artikel eerst testen.

   Suena

   klinkt

   razonable

   redelijk

   Primero

   eerst

   deberíamos

   zouden we moeten

   probar

   testen; uitproberen

   artículo

   artikel

   Uitgebreide uitleg

   Suena komt van sonar en is hier de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: “klinkt”. Het onderwerp is in deze zin niet als afzonderlijk woord uitgedrukt; de spreker beoordeelt iets als redelijk. Een nuttige vorm uit dezelfde reeks is suenan voor een meervoudig onderwerp. razonable is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “redelijk”. De vorm op -e verandert niet voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud wordt dat razonables. In suena razonable beschrijft het woord de beoordeling die door suena wordt uitgedrukt. Primero is hier een bijwoord: “eerst” of “als eerste”. Het geeft de volgorde aan waarin de voorgestelde handeling plaatsvindt. Als bijvoeglijk naamwoord kan primero ook met een zelfstandig naamwoord meegaan, maar dat is niet de functie in deze zin. Deberíamos komt van deber en is de eerste persoon meervoud van de conditionele vorm. In deze zin betekent het “we zouden moeten”. Het impliciete onderwerp is dus nosotros (“wij”); deberíamos drukt hier een voorstel of aanbeveling uit. Een vergelijkbare vorm is deberíamos probar = “we zouden moeten testen”. Probar is de infinitief en betekent hier “testen”. Na deberíamos blijft het werkwoord in de infinitief: deberíamos probar = “we zouden moeten testen”. In andere contexten kan probar ook “uitproberen” of “proeven” betekenen; hier past de betekenis “testen” bij de vaste vertaling. Artículo is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: “artikel”. Het bepaalde lidwoord in de zin is el: el artículo. De uitgang en het lidwoord tonen hier mannelijk enkelvoud; het woord zelf verwijst in deze context naar het artikel dat men wil testen. Samen vormen Primero deberíamos probar el artículo de structuur “eerst zouden we het artikel moeten testen”. Primero bepaalt de volgorde, deberíamos geeft het voorstel met “we” aan, en probar el artículo benoemt de handeling en haar object. De volledige uiting betekent daarom: “Dat klinkt redelijk. Eerst zouden we het artikel moeten testen.”

8. También he traído el cable, por si eso ayuda.

   Ik heb de kabel ook meegenomen, voor het geval dat helpt.

   También

   ook

   he traído

   ik heb meegenomen

   cable

   kabel

   por si

   voor het geval dat

   eso

   dat

   ayuda

   helpt

   Uitgebreide uitleg

   También betekent hier dat het meenemen van de kabel aan iets anders wordt toegevoegd: de spreker heeft niet alleen het eerder genoemde item meegenomen, maar de kabel eveneens. Het staat vóór de werkwoordgroep en kan in andere zinnen ook andere informatie als extra markeren. he traído is de vorm van haber plus het voltooid deelwoord traído van traer (‘brengen/meebrengen’). he is de eerste persoon enkelvoud: het onuitgesproken onderwerp is yo. De combinatie he traído is de Spaanse voltooid tegenwoordige tijd; hier presenteert de spreker het meenemen als relevante voltooide handeling. Let op het accent in traído. Voorbeeld: He traído las llaves. — ‘Ik heb de sleutels meegenomen.’ cable is een zelfstandig naamwoord; el cable is enkelvoud en mannelijk, zoals ook het lidwoord el laat zien. Het meervoud is los cables. In deze zin is het de zaak die de spreker heeft meegenomen. por si leidt een voorwaardelijke voorzorgsclausule in: ‘voor het geval dat’ of ‘mocht’. Het drukt hier niet uit dat de voorwaarde zeker vervuld is, maar dat de kabel misschien nuttig blijkt. Dit is een herbruikbaar patroon: Llevo X por si hace falta. — ‘Ik neem X mee voor het geval dat het nodig is.’ eso is een aanwijzend voornaamwoord in de onzijdige vorm. Het verwijst hier naar een al begrepen zaak, situatie of omstandigheid, maar de aangeleverde zin bepaalt niet uniek welke concrete zaak dat is. De vorm zelf drukt dus geen mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord uit. Vergelijk voor een expliciet genoemd zelfstandig naamwoord: ese cable (‘die kabel’, mannelijk) en esa pieza (‘dat onderdeel’, vrouwelijk). ayuda komt van ayudar (‘helpen’) en is hier de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. Het onderwerp is eso, daarom staat het werkwoord in het enkelvoud. De vorm is indicatief, niet een bevel: eso ayuda betekent ‘dat helpt’. Voorbeeld: Esta explicación ayuda. — ‘Deze uitleg helpt.’ Samen betekent de zin: También he traído el cable — ‘Ik heb de kabel ook meegenomen’ — en por si eso ayuda voegt de voorzorgsreden toe: ‘voor het geval dat helpt’. De volledige betekenis is dus: ‘Ik heb de kabel ook meegenomen, voor het geval dat helpt.’

9. Con eso tenemos lo que necesitamos para confirmar el problema y tramitar el cambio.

   Daarmee hebben we wat we nodig hebben om het probleem te bevestigen en de omruiling te regelen.

   Con eso

   daarmee

   tenemos

   we hebben

   lo que

   wat

   necesitamos

   we nodig hebben

   confirmar

   bevestigen

   el problema

   het probleem

   tramitar

   regelen

   el cambio

   de omruiling

   Uitgebreide uitleg

   Con eso betekent hier “daarmee”. Con drukt een middel of hulpmiddel uit: con + iets kan aangeven waarmee iets wordt gedaan. Eso is een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat al in de context aanwezig is; het is een onzijdige enkelvoudsvorm. In deze zin wordt niet nader bepaald waarnaar eso precies verwijst. Tenemos is de vorm van tener voor de eerste persoon meervoud in de tegenwoordige tijd: tenemos = “wij hebben”. Het onderwerp nosotros staat er niet bij, omdat de werkwoordsvorm het onderwerp al aanduidt. Bijvoorbeeld: Tenemos tiempo. — “We hebben tijd.” Lo que betekent hier “wat”. Dit is een vaste combinatie waarin lo que een inhoudelijke betrekkelijke bijzin inleidt; lo maakt daarbij geen onderscheid tussen mannelijk en vrouwelijk of tussen enkelvoud en meervoud van een voorafgaand zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: Entiendo lo que dices. — “Ik begrijp wat je zegt.” Necesitamos komt van necesitar en is de tegenwoordige tijd, eerste persoon meervoud: “wij hebben nodig”. Lo que necesitamos betekent dus “wat wij nodig hebben”. Bijvoorbeeld: Necesitamos más información. — “We hebben meer informatie nodig.” Confirmar is een infinitief: “bevestigen”. Na para geeft een infinitief hier het doel aan: para confirmar = “om te bevestigen”. Het onderwerp van deze infinitief wordt uit de hoofdzin begrepen: dezelfde “wij” zijn degenen die bevestigen. El problema betekent “het probleem”. El is het bepaald lidwoord bij het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord problema; het woord eindigt op -a, maar is grammaticaal mannelijk. Het lidwoord is dus niet gebaseerd op de letterlijke uitgang alleen. Tramitar is een infinitief met de betekenis “regelen” of “administratief afhandelen”. In para confirmar ... y tramitar ... delen de twee infinitieven hetzelfde doelkader para: “om ... te bevestigen en ... te regelen”. El cambio betekent hier, volgens de vaste vertaling, “de omruiling”. Cambio kan in andere contexten ook “verandering” betekenen; met tramitar past hier de betekenis van een te regelen omruiling. Het bepaald lidwoord el hoort bij het mannelijke enkelvoud cambio. De zin wordt als geheel opgebouwd uit Con eso (“daarmee”) en tenemos (“hebben wij”), gevolgd door lo que necesitamos (“wat we nodig hebben”). Daarna noemt para het doel: confirmar el problema y tramitar el cambio — “het probleem bevestigen en de omruiling regelen”. De volledige betekenis is: “Daarmee hebben we wat we nodig hebben om het probleem te bevestigen en de omruiling te regelen.”