Een veilige wandeltocht plannen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. El sendero de montaña parece precioso, pero puede ser demasiado difícil para principiantes.

   Het bergpad ziet er prachtig uit, maar het is misschien te moeilijk voor beginners.

   sendero

   pad; wandelpad

   montaña

   berg

   parece

   lijkt; ziet eruit

   precioso

   prachtig

   puede ser

   kan zijn

   demasiado

   te; al te

   difícil

   moeilijk

   principiantes

   beginners

   Uitgebreide uitleg

   sendero betekent hier ‘pad’ of ‘wandelpad’. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk: el sendero. Een bruikbaar contrast is sendero tegenover camino: beide kunnen een weg of pad aanduiden, maar sendero verwijst vaak naar een smaller pad. montaña betekent ‘berg’. In sendero de montaña verbindt de het pad met de bergomgeving: ‘bergpad’ of ‘pad in de bergen’. Montaña is vrouwelijk, zoals in la montaña; het bijbehorende adjectief is bijvoorbeeld montañoso/montañosa. parece komt van parecer, ‘lijken’ of ‘eruitzien’. Parece is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, passend bij het enkelvoudige el sendero. Het drukt hier een beoordeling of indruk uit, niet een vaststaand feit over het uiterlijk. Voorbeeld: La ruta parece segura. — ‘De route lijkt veilig.’ precioso betekent hier ‘prachtig’. Het is een beschrijvend adjectief en staat in het mannelijk enkelvoud, passend bij sendero. De vrouwelijke vorm is preciosa; in het meervoud zijn de vormen preciosos en preciosas. Voorbeeld: La vista es preciosa. — ‘Het uitzicht is prachtig.’ puede ser bestaat uit puede, van poder, plus het infinitief ser. Puede is derde persoon enkelvoud van ‘kunnen’; ser blijft als infinitief staan na poder. Samen geeft dit hier een mogelijkheid weer: ‘kan zijn’ of ‘zou kunnen zijn’. Voorbeeld: El camino puede ser largo. — ‘De weg kan lang zijn.’ demasiado betekent ‘te’ in de betekenis ‘meer dan wenselijk’. Het versterkt hier difícil: de moeilijkheid overschrijdt wat voor de genoemde groep geschikt of haalbaar is. Dat is anders dan muy difícil, ‘erg moeilijk’, waarbij geen overschrijding wordt beweerd. difícil betekent ‘moeilijk’. Dit adjectief heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden: un sendero difícil, una ruta difícil. In het meervoud wordt het difíciles. Voorbeeld: La subida es difícil. — ‘De klim is moeilijk.’ principiantes betekent ‘beginners’. Het is het meervoud van principiante; deze vorm eindigt in het enkelvoud niet anders voor mannelijk en vrouwelijk. Het meervoud kan dus naar beginners als groep verwijzen zonder dat hier een afzonderlijk geslacht wordt aangegeven. In para principiantes geeft para de groep aan voor wie iets bedoeld of geschikt is: ‘voor beginners’. De volledige opbouw is El sendero de montaña — ‘het bergpad’ — gevolgd door parece precioso — ‘ziet er prachtig uit’. Pero betekent ‘maar’ en introduceert het contrast met puede ser demasiado difícil para principiantes: het pad kan ondanks zijn mooie indruk te moeilijk zijn voor beginners. De hele zin betekent daarom: ‘Het bergpad ziet er prachtig uit, maar het is misschien te moeilijk voor beginners.’

2. Veamos la distancia, el desnivel y el pronóstico del tiempo antes de decidir.

   Laten we de afstand, het hoogteverschil en de weersvoorspelling bekijken voordat we beslissen.

   Veamos

   Laten we bekijken

   distancia

   afstand

   desnivel

   hoogteverschil

   pronóstico

   voorspelling

   tiempo

   weer

   antes de

   voordat

   decidir

   beslissen

   Uitgebreide uitleg

   Veamos komt van ver en betekent hier: laten we bekijken. De vorm is de eerste persoon meervoud van de conjunctief en wordt in deze zelfstandige uiting gebruikt als aansporing voor de spreker en anderen samen. Vergelijk: Veamos la ruta. — Laten we de route bekijken. distancia betekent hier de afstand, dus hoe ver iets is. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk; daarom staat ervoor la. Een bruikbaar contrast is corta tegenover larga: La distancia es corta. — De afstand is kort. desnivel is het hoogteverschil van een route, bijvoorbeeld het verschil tussen het laagste en hoogste punt. Het woord kan ook zonder lidwoord in een algemene opsomming voorkomen, maar hier staat el desnivel, omdat naar een bepaald relevant hoogteverschil wordt verwezen. pronóstico betekent voorspelling of prognose. In pronóstico del tiempo gaat het specifiek om de weersvoorspelling. Het zelfstandig naamwoord pronóstico is mannelijk; del is de samentrekking van de + el. tiempo betekent hier weer, niet tijd. De betekenis wordt bepaald door de combinatie pronóstico del tiempo. In een andere context kan tiempo wel tijd betekenen, bijvoorbeeld No tengo tiempo. — Ik heb geen tijd. antes de betekent voordat of eerder dan. Voor een werkwoord volgt hier een infinitief: antes de decidir — voordat we beslissen. Met een zelfstandig naamwoord kan dezelfde verbinding bijvoorbeeld antes de la salida zijn — vóór het vertrek. decidir is de infinitief ‘beslissen’. Na antes de blijft het werkwoord in de infinitief, omdat de uitdrukking hier een handeling aanduidt die nog moet plaatsvinden. Een voorbeeld is Antes de salir, revisamos el mapa. — Voordat we vertrekken, bekijken we de kaart. Samen betekent de uiting: Veamos la distancia, el desnivel y el pronóstico del tiempo antes de decidir. De spreker stelt dus voor om eerst drie zaken te bekijken: de afstand, het hoogteverschil en de weersvoorspelling, en pas daarna te beslissen. De opsomming is verbonden met y (‘en’), en antes de decidir geeft de volgorde van de handelingen aan.

3. Es una ruta bastante larga.

   Het is een behoorlijk lange route.

   Es una

   het is een …

   ruta

   route

   bastante

   behoorlijk

   larga

   lang

   Uitgebreide uitleg

   Es una vormt hier de constructie “het is een …”. es is de tegenwoordige tijd van ser in de derde persoon enkelvoud; hier beschrijft die vorm iets als één route. una is het vrouwelijke enkelvoud van het onbepaalde lidwoord; het drukt hier niet op zichzelf een bepaald aantal uit. ruta betekent hier “route”. Het is een zelfstandig naamwoord en is vrouwelijk: daarom staat het lidwoord als una en het bijvoeglijk naamwoord als larga. Voorbeeld: una ruta corta — “een korte route”. bastante versterkt hier larga en betekent “behoorlijk” of “tamelijk”. Het is een bijwoord en verandert daarom niet mee met ruta. Het kan ook voor andere bijvoeglijke naamwoorden staan, bijvoorbeeld bastante difícil — “behoorlijk moeilijk”. larga betekent hier “lang” en beschrijft ruta. De vorm is vrouwelijk enkelvoud, passend bij het vrouwelijke enkelvoud ruta. De basisvorm is largo; vergelijk un camino largo — “een lange weg” — met una ruta larga — “een lange route”. Samen betekent Es una ruta bastante larga: “Het is een behoorlijk lange route.” De opbouw is Es una + zelfstandig naamwoord (ruta) + versterkend bijwoord (bastante) + beschrijvend bijvoeglijk naamwoord (larga). De zin geeft een beoordeling van de lengte van de route; hij zegt niet hoe lang die precies is.

4. El pronóstico dice que lloverá ligeramente por la tarde.

   Volgens de voorspelling valt er 's middags lichte regen.

   pronóstico

   voorspelling

   dice

   zegt

   lloverá

   zal regenen

   ligeramente

   lichtjes

   por la tarde

   's middags

   Uitgebreide uitleg

   pronóstico betekent hier “voorspelling”, specifiek een voorspelling over het weer. Het meervoud is pronósticos. Een bruikbaar voorbeeld is: El pronóstico es favorable. — “De voorspelling is gunstig.” Het woord is een zelfstandig naamwoord; het lidwoord el markeert hier een enkelvoudig mannelijk zelfstandig naamwoord. dice is hier de vorm van decir (“zeggen”) voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: él/ella/usted dice. In deze zin is El pronóstico het onderwerp: de voorspelling geeft de informatie. De vorm dice kan dus ook voor “hij”, “zij” of beleefd “u” worden gebruikt, afhankelijk van het onderwerp. Voorbeeld: El informe dice la verdad. — “Het verslag zegt de waarheid.” lloverá komt van llover (“regenen”) en is de toekomende tijd: “het zal regenen”. Bij weerwerkwoorden zoals llover wordt in het Spaans doorgaans geen afzonderlijk persoonlijk onderwerp genoemd; lloverá betekent hier dus niet dat een genoemde persoon zal regenen. De uitgang -á is de vorm voor de derde persoon enkelvoud in de futuro. Voorbeeld: Mañana lloverá. — “Morgen zal het regenen.” ligeramente is een bijwoord en betekent hier “licht” of “lichtjes”: de regen zal niet hevig zijn. Het beschrijft de manier of intensiteit van het regenen, niet een afzonderlijke persoon of zaak. Voorbeeld: Llueve ligeramente. — “Het regent licht.” por la tarde betekent “'s middags” of “in de namiddag”. por geeft hier het tijdsdeel aan waarin iets gebeurt, en la tarde is “de namiddag”. Voorbeeld: Trabajamos por la tarde. — “We werken 's middags.” Samen heeft de zin deze opbouw: El pronóstico dice que (“De voorspelling zegt dat”) + lloverá (“het zal regenen”) + ligeramente (“lichtjes”) + por la tarde (“'s middags”). De volledige betekenis is: “Volgens de voorspelling valt er 's middags lichte regen.” De bijzin na dice que bevat dus de voorspelde gebeurtenis.

5. Entonces tenemos que salir temprano y tener un plan alternativo.

   Dan moeten we vroeg vertrekken en een plan voor noodgevallen hebben.

   Entonces

   dan

   tenemos que

   we moeten

   salir

   vertrekken

   temprano

   vroeg

   tener

   hebben

   plan

   plan

   alternativo

   alternatief

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze conclusie met wat eraan voorafgaat. Afhankelijk van de context kan het ook “dus” betekenen. tenemos que bestaat uit tenemos, de tegenwoordige tijd van tener voor nosotros, en que. De vaste constructie tener que + infinitief drukt verplichting of noodzaak uit: “moeten”. Bijvoorbeeld: Tenemos que esperar. — “We moeten wachten.” Het onderwerp is hier “we”, niet één persoon. salir is de infinitief “vertrekken” of “naar buiten gaan”. Na tener que blijft het werkwoord in de infinitief: tenemos que salir = “we moeten vertrekken”. De infinitief verandert niet mee met de persoon; de persoon wordt hier door tenemos aangegeven. temprano betekent “vroeg”. Het is hier een bijwoord en beschrijft wanneer het vertrekken plaatsvindt: salir temprano = “vroeg vertrekken”. Het staat dus niet als bijvoeglijk naamwoord bij plan. tener betekent “hebben”. Hier staat het opnieuw als infinitief, omdat het na y parallel loopt aan salir: tener un plan = “een plan hebben”. Bijvoorbeeld: Quiero tener tiempo. — “Ik wil tijd hebben.” plan is een zelfstandig naamwoord voor een plan of aanpak. In un plan alternativo is plan mannelijk enkelvoud; dat zie je ook aan un. alternativo is een bijvoeglijk naamwoord dat hier “alternatief” betekent, in de zin van een reserve- of noodplan. Het stemt af op plan: mannelijk enkelvoud, dus alternativo. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is alternativa, bijvoorbeeld in una ruta alternativa — “een alternatieve route”. Samen vormen tener que salir temprano en tener un plan alternativo twee handelingen die door y verbonden zijn. De volledige betekenis is: “Dan moeten we vroeg vertrekken en een alternatief plan voor noodgevallen hebben.”

6. Hay una ruta más corta que vuelve a la misma estación.

   Er is een kortere route die teruggaat naar hetzelfde station.

   Hay

   er is

   ruta

   route

   más corta

   kortere

   vuelve

   gaat terug

   misma

   zelfde

   estación

   station

   Uitgebreide uitleg

   Hay betekent hier dat er iets bestaat of beschikbaar is: “er is”. Het is de onpersoonlijke vorm van haber; in deze betekenis blijft het enkelvoudig, ook als wat er genoemd wordt meervoudig is. Voorbeeld: Hay dos opciones. — “Er zijn twee opties.” ruta betekent hier “route”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is rutas. Het vrouwelijke lidwoord in una ruta hoort bij het zelfstandig naamwoord, niet bij het werkwoord hay. más corta betekent “korter”. Corta is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van corto, die hier met ruta overeenkomt. De vergelijking wordt gevormd met más + bijvoeglijk naamwoord: más corto/a = “korter”. Het tegenovergestelde is más larga = “langer”. Voorbeeld: Esta ruta es más corta. — “Deze route is korter.” vuelve betekent hier “gaat terug” of “keert terug”. Het is de derde persoon enkelvoud van volver in de tegenwoordige tijd: vuelvo, vuelves, vuelve. De stamklinker verandert in deze vormen van o naar ue; de eerste persoon meervoudsvorm heeft dat niet: volvemos. Voorbeeld: El tren vuelve a la estación. — “De trein gaat terug naar het station.” misma betekent “zelfde”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van mismo en stemt hier overeen met estación. De combinatie la misma verwijst naar dezelfde specifieke zaak als eerder bedoeld; het betekent niet zomaar “een vergelijkbare”. Voorbeeld: Volvemos al mismo lugar. — “We gaan terug naar dezelfde plek.” estación betekent “station”. Het meervoud is estaciones. In a la misma estación geeft a de bestemming van de terugkeer aan: naar hetzelfde station. De klemtoon blijft in het schrift zichtbaar door het accentteken in estación. Samen vormt que vuelve a la misma estación een bijzin die ruta nader beschrijft: het is een route die teruggaat naar hetzelfde station. Hay una ruta más corta zegt dat er zo’n route bestaat; que vuelve a la misma estación specificeert welke route bedoeld wordt. Het geheel betekent: “Er is een kortere route die teruggaat naar hetzelfde station.”

7. Eso parece más seguro si el sendero se vuelve resbaladizo.

   Dat klinkt veiliger als het pad glad wordt.

   Eso

   dat

   parece

   lijkt / klinkt

   más seguro

   veiliger

   si

   als

   el sendero

   het pad

   se vuelve

   wordt

   resbaladizo

   glad

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar een eerder genoemde situatie of beoordeling, niet naar een zelfstandig genoemd mannelijk of vrouwelijk voorwerp. Het is een onzijdige aanwijzende vorm. Voor een concreet zelfstandig naamwoord gebruik je bijvoorbeeld ese of esa, afhankelijk van het grammaticale geslacht en getal. parece komt van parecer en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. In deze zin betekent het “lijkt” of, natuurlijker in deze vertaalde context, “klinkt”. Het onderwerp is Eso: “Dat lijkt …”. Voorbeeld: La idea parece buena. — “Het idee lijkt goed.” más seguro is de vergrotende trap: más + het bijvoeglijk naamwoord seguro (“veilig”) = “veiliger”. Seguro is hier de basisvorm; más seguro vergelijkt deze optie met een andere optie die uit de context begrepen wordt. De vorm seguro staat in het mannelijk enkelvoud, zoals in deze constructie met eso. Voorbeeld: Este camino es más seguro. — “Deze weg is veiliger.” si leidt de voorwaardelijke bijzin in en betekent hier “als”. Het introduceert de voorwaarde, niet een vraag naar bevestiging. Voorbeeld: Iremos si no llueve. — “We gaan als het niet regent.” el sendero betekent “het pad”. Sendero is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staat het lidwoord als el. Het meervoud is los senderos. Voorbeeld: El sendero empieza aquí. — “Het pad begint hier.” se vuelve komt van volverse, “worden” of “veranderen in een bepaalde toestand”. Vuelve is hier de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud; se hoort bij deze wederkerende/inchoatieve constructie. In combinatie met een bijvoeglijk naamwoord betekent se vuelve dat iets een toestand krijgt. Voorbeeld: El camino se vuelve estrecho. — “De weg wordt smal.” resbaladizo betekent “glad”, in de zin van gemakkelijk om op uit te glijden. Het is een bijvoeglijk naamwoord in het mannelijk enkelvoud en stemt hier overeen met el sendero. De vrouwelijke vorm is resbaladiza, bijvoorbeeld in la superficie resbaladiza — “het gladde oppervlak”. Samen bestaat de zin uit een beoordeling en een voorwaarde: Eso parece más seguro = “Dat lijkt veiliger”, en si el sendero se vuelve resbaladizo = “als het pad glad wordt”. De volledige betekenis is daarom: “Dat klinkt veiliger als het pad glad wordt.”

8. ¿Deberíamos decirles a todos que traigan calzado adecuado y agua?

   Zullen we iedereen zeggen dat ze goede schoenen en water moeten meenemen?

   Deberíamos

   zouden we moeten

   decirles

   hun zeggen

   a todos

   aan iedereen

   traigan

   meenemen

   calzado

   schoeisel

   adecuado

   geschikt

   agua

   water

   Uitgebreide uitleg

   Deberíamos betekent hier: “zouden we moeten…?” Het is de conditionele vorm van deber bij nosotros/nosotras (“wij”). De vorm drukt in deze vraag een voorstel aan een groep uit. Vergelijk: ¿Deberíamos esperar? = “Zouden we moeten wachten?” decirles bestaat uit decir (“zeggen”) plus het aangehechte indirecte voornaamwoord les (“hun/aan hen”). decir is een onregelmatig werkwoord; belangrijke vormen zijn digo (“ik zeg”), dices (“jij zegt”) en decir (“zeggen”). In deze zin verwijst les naar de personen aan wie de boodschap gericht is; a todos maakt expliciet dat het om iedereen gaat. Voorbeeld: Voy a decirles la verdad. = “Ik ga hun de waarheid vertellen.” a todos betekent “aan iedereen”. todos is de meervoudsvorm die naar een volledige groep verwijst; het kan ook in een vrouwelijke groep todas worden. De voorzetselgroep verduidelijkt hier wie de ontvangers van decirles zijn. Voorbeeld: Escribimos a todos. = “We schrijven aan iedereen.” traigan betekent hier “meenemen”. Het is de tegenwoordige conjunctief van traer bij ustedes (“jullie/u allen”), maar hier staat het niet als zelfstandige opdracht: het volgt op que in de boodschap die aan iedereen wordt doorgegeven. traer heeft onder meer de vormen traigo (“ik breng mee”), traen (“zij/jullie brengen mee”) en traigan (“dat zij/jullie meenemen”). Voorbeeld: Quiero que traigan agua. = “Ik wil dat jullie water meenemen.” calzado is een zelfstandig naamwoord voor “schoeisel”. Het is mannelijk enkelvoud; het kan dus bijvoorbeeld worden gecombineerd met el of met een mannelijk enkelvoudig bijvoeglijk naamwoord. Het is een verzamelnaam, terwijl zapatos specifiek “schoenen” betekent. Voorbeeld: El calzado debe ser cómodo. = “Het schoeisel moet comfortabel zijn.” adecuado betekent hier “geschikt” of “passend”. Het is het bijvoeglijk naamwoord bij calzado en staat daarom in het mannelijk enkelvoud. De basisvorm is adecuado; bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord wordt het adecuada, bijvoorbeeld ropa adecuada = “geschikte kleding”. Voorbeeld: Necesitamos ropa adecuada. = “We hebben geschikte kleding nodig.” agua betekent “water”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, hoewel enkelvoudig agua in bepaalde combinaties het lidwoord el krijgt: el agua fría (“het koude water”). Het bijvoeglijk naamwoord blijft vrouwelijk: fría, niet frío. Voorbeeld: Bebemos agua fría. = “We drinken koud water.” Samen vormen de delen de vraag ¿Deberíamos decirles a todos que traigan calzado adecuado y agua?: “Zullen we iedereen zeggen dat ze geschikt schoeisel en water moeten meenemen?” Deberíamos maakt er een voorstel van; decirles a todos geeft de ontvangers aan; en que traigan introduceert de inhoud van de boodschap. Binnen die inhoud zijn calzado adecuado en agua de twee dingen die iedereen moet meenemen. De vraag past bij het voorafgaande idee dat het pad glad kan worden; de formulering zelf stelt alleen voor om deze instructie aan iedereen te geven.

9. Deberían llevar las dos cosas.

   Ze moeten allebei meenemen.

   Deberían

   zouden moeten

   llevar

   meenemen

   las dos

   beide

   cosas

   dingen

   Uitgebreide uitleg

   Deberían is de derde persoon meervoud van de conditionele vorm van deber. Hier verwijst die vorm naar meerdere personen en drukt hij een verplichting of aanbeveling uit: volgens de vaste vertaling moeten zij iets doen. De conditionele vorm kan de verplichting minder direct of meer als advies formuleren dan deben (“moeten”), maar vereist hier geen echte voorwaarde. Llevar is het infinitief van llevar. Na deberían blijft het volgende werkwoord in de infinitief: deberían llevar. In deze zin betekent llevar “meenemen”; in andere contexten kan het ook “dragen” of “bij zich hebben” betekenen. Voorbeeld: Deben llevar agua. — “Ze moeten water meenemen.” Las dos betekent hier “beide” en hoort bij cosas. Las is vrouwelijk meervoud en dos geeft het aantal aan. Samen verwijzen ze dus naar twee vrouwelijke meervoudige dingen; het is de combinatie met cosas die die volledige betekenis oplevert. Cosas is het meervoud van cosa (“ding”, “zaak”). In las dos cosas is het een zelfstandig naamwoord en vormt de hele woordgroep het lijdend voorwerp van llevar. Samen vormen deberían llevar en las dos cosas de betekenis: “Ze moeten beide dingen meenemen.” In de vaste Nederlandse vertaling wordt dat beknopt weergegeven als “Ze moeten allebei meenemen.”

10. Debemos dejar claro que daremos la vuelta si es necesario.

    We moeten duidelijk maken dat we teruggaan als dat nodig is.

    Debemos

    we moeten

    dejar claro

    duidelijk maken

    daremos la vuelta

    teruggaan; omkeren

    si es necesario

    als dat nodig is

    Uitgebreide uitleg

    Debemos is de tegenwoordige tijd van deber in de eerste persoon meervoud: debemos = “wij moeten”. In deze zin drukt het een verplichting of noodzaak uit. Vergelijk debo = “ik moet” en deben = “zij moeten” of “jullie moeten”; voor één formele persoon is het debe. Dejar claro is een vaste combinatie met de betekenis “duidelijk maken”. Dejar betekent hier niet simpelweg “achterlaten”; met claro beschrijft het dat iets begrijpelijk of ondubbelzinnig wordt gemaakt. Voorbeeld: Quiero dejar claro mi punto. = “Ik wil mijn punt duidelijk maken.” Daremos la vuelta bevat de toekomende vorm daremos van dar, in de eerste persoon meervoud. In de combinatie dar la vuelta betekent het geheel hier “omkeren” of “teruggaan”; vertaal dar in deze uitdrukking dus niet los als “geven”. De vorm daremos verwijst naar een toekomstige handeling. Voorbeeld: Daremos la vuelta aquí. = “We keren hier om.” Si es necesario betekent “als dat nodig is”. Es is de derde persoon enkelvoud van ser. Necesario is hier een bijvoeglijk naamwoord in het mannelijk enkelvoud, zoals gebruikelijk in deze vaste, onpersoonlijke formulering; de vorm noemt geen specifiek mannelijk zelfstandig naamwoord. De combinatie maakt van de terugkeer een voorwaardelijke handeling. Voorbeeld: Pararemos si es necesario. = “We stoppen als dat nodig is.” Samen betekent Debemos dejar claro “we moeten duidelijk maken”. Que leidt de inhoud van die mededeling in: daremos la vuelta betekent hier “we zullen teruggaan” of “we zullen omkeren”. Si es necesario geeft de voorwaarde “als dat nodig is”. De volledige betekenis is: “We moeten duidelijk maken dat we teruggaan als dat nodig is.”

11. Esta noche compartiré el mapa de la ruta y la hora de encuentro.

    Ik deel vanavond de routekaart en de afspraaktijd.

    Esta noche

    vanavond

    compartiré

    ik zal delen

    mapa

    kaart

    ruta

    route

    hora

    tijd

    encuentro

    afspraak

    Uitgebreide uitleg

    Esta noche betekent hier “vanavond”. Esta is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende woord este; het verwijst hier naar noche, een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De combinatie geeft het tijdstip aan: esta noche = vanavond. Voorbeeld: Esta noche estudio. = Ik studeer vanavond. compartiré betekent hier “ik zal delen”. De basisvorm is compartir (“delen”); de uitgang -é markeert de eerste persoon enkelvoud in de eenvoudige toekomende tijd: compartiré = ik zal delen. Het onderwerp “ik” staat niet apart in de zin, omdat de werkwoordsvorm dat al aangeeft. Voorbeeld: Mañana compartiré la información. = Morgen zal ik de informatie delen. mapa betekent “kaart”, hier een kaart van een route. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el mapa. In el mapa de la ruta geeft de la ruta aan waarvan de kaart is of wat erop staat. Voorbeeld: Tengo un mapa de la ciudad. = Ik heb een kaart van de stad. ruta betekent “route”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la ruta. In el mapa de la ruta vormt het met mapa een vaste, gemakkelijk herbruikbare naamwoordgroep: “de kaart van de route”. Voorbeeld: La ruta es larga. = De route is lang. hora betekent “tijdstip” of “uur”. In la hora de encuentro gaat het om het afgesproken tijdstip, dus “de afspraaktijd”. Hora is vrouwelijk: la hora. Het volgende deel, de encuentro, specificeert welk tijdstip bedoeld wordt. Voorbeeld: ¿Cuál es la hora de salida? = Hoe laat is het vertrek? encuentro betekent hier “afspraak” of “ontmoeting”. Het is een zelfstandig naamwoord dat in la hora de encuentro het soort tijdstip nader bepaalt. Het kan in andere contexten ook naar een ontmoeting verwijzen; de vaste vertaling maakt hier de betekenis “afspraak” passend. Voorbeeld: El encuentro es a las ocho. = De afspraak is om acht uur. Samen vormen de delen: Esta noche + compartiré + el mapa de la ruta + y la hora de encuentro. Letterlijk gaat het om: “Vanavond zal ik de kaart van de route en het tijdstip van de afspraak delen.” De natuurlijke Nederlandse betekenis is: “Ik deel vanavond de routekaart en de afspraaktijd.”

12. Eso debería ayudar a todos a prepararse y decidir si pueden venir.

    Dat zou iedereen moeten helpen zich voor te bereiden en te beslissen of ze mee kunnen gaan.

    Eso

    dat

    debería

    zou moeten

    ayudar

    helpen

    todos

    iedereen

    prepararse

    zich voorbereiden

    decidir

    beslissen

    pueden

    kunnen

    venir

    komen; meegaan

    Uitgebreide uitleg

    Eso betekent hier “dat” en verwijst naar de eerder genoemde informatie over de routekaart en de afspraaktijd. Het is een aanwijzend voornaamwoord; de vorm specificeert hier geen zelfstandig naamwoordelijk geslacht of aantal. Debería komt van deber en is de vorm voor “zou moeten” bij een derde persoon enkelvoud. In deze zin maakt debería ayudar de verwachting voorzichtig: “zou moeten helpen”. Vergelijk debe ayudar = “moet/hoort te helpen” en debería ayudar = “zou moeten helpen”. Ayudar is de infinitief “helpen”. Na debería blijft het volgende werkwoord in de infinitief: debería ayudar, niet een vervoegde vorm. Een herbruikbaar patroon is debería + infinitief, bijvoorbeeld: Eso debería funcionar. — “Dat zou moeten werken.” Todos betekent hier “iedereen”: de hele bedoelde groep. Het is een meervoudsvorm; het verwijst niet noodzakelijk naar uitsluitend mannen. In deze zin is a todos het object van ayudar; de persoonlijke voorzetselcombinatie a + persoon markeert hier de personen die geholpen worden. Prepararse betekent “zich voorbereiden”. Dit is preparar met het wederkerende voornaamwoord se; het onderwerp van de handeling bereidt zichzelf voor. Na ayudar staat het in de infinitief: ayudar a prepararse = “helpen zich voor te bereiden”. Het a-element hoort bij het patroon ayudar a + infinitief. Decidir betekent “beslissen” en staat eveneens als infinitief na ayudar a: ayudar a decidir = “helpen te beslissen”. De twee infinitieven zijn met y (“en”) verbonden: prepararse y decidir. Zo worden twee handelingen van dezelfde groep naast elkaar gezet. Pueden komt van poder en is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud: “zij kunnen”. De vorm drukt hier mogelijkheid of haalbaarheid uit. Vergelijk pueden venir = “ze kunnen komen/meegaan” met no pueden venir = “ze kunnen niet komen/meegaan”. Venir is de infinitief “komen”. In si pueden venir betekent si “of” en introduceert het de vraag of iets mogelijk is; het betekent hier niet “als” in een voorwaardelijke bewering. Pueden venir vormt samen “kunnen komen”. Volgens de vaste vertaling past “meegaan” hier bij de bedoelde beweging in de context, zonder dat de losse infinitief venir zelf verandert. Samen betekent Eso debería ayudar a todos a prepararse y decidir si pueden venir: “Dat zou iedereen moeten helpen zich voor te bereiden en te beslissen of ze mee kunnen gaan.” De hoofdstructuur is Eso debería ayudar a todos; daarna legt a prepararse y decidir uit waarbij de hulp helpt, en si pueden venir specificeert waarover ze moeten beslissen.