Beleefd reageren in een stille bibliotheek | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Las personas detrás de nosotros están hablando en la zona silenciosa.

   De mensen achter ons praten in de stille zone.

   personas

   mensen

   detrás de nosotros

   achter ons

   están hablando

   zijn aan het praten

   zona

   zone

   silenciosa

   stil

   Uitgebreide uitleg

   personas betekent hier “mensen” en is het meervoud van persona (“persoon”). Het woord is grammaticaal vrouwelijk, ook wanneer de groep uit mannen en vrouwen bestaat. silenciosa hoort echter niet bij personas, maar bij het zelfstandig naamwoord zona. detrás de nosotros geeft een plaatsrelatie aan: “achter ons”. detrás de is een herbruikbaar patroon voor “achter”, gevolgd door een zelfstandig naamwoord of voornaamwoord. nosotros betekent “wij/ons” in een mannelijke of gemengde groep; voor een volledig vrouwelijke groep is de vorm nosotras. están hablando bestaat uit están en hablando. Están is de meervoudsvorm van estar voor ellos/ellas/ustedes; hier past die vorm bij las personas. Hablando is de gerundiumvorm van hablar (“praten”). Samen drukken ze een handeling uit die op dat moment bezig is: estar + gerundium, bijvoorbeeld Estamos esperando = “Wij zijn aan het wachten”. Het onderwerp is hier las personas, niet nosotros. zona betekent “zone” of “gebied”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la zona, meervoud las zonas. Een bruikbaar patroon is en la zona (“in de zone/het gebied”); het voorzetsel en geeft hier de plaats aan. silenciosa betekent hier “stil”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord silencioso, omdat het bij zona hoort. In het meervoud wordt dat silenciosas, zoals in las zonas silenciosas. Bij een mannelijk zelfstandig naamwoord staan de overeenkomstige vormen silencioso en silenciosos. De delen worden van links naar rechts gecombineerd: Las personas is het onderwerp, detrás de nosotros bepaalt waar die mensen zich bevinden, en están hablando zegt wat zij op dat moment doen. En la zona silenciosa geeft de plaats van die activiteit aan. De volledige betekenis is daarom: “De mensen achter ons zijn aan het praten in de stille zone.”

2. Es una distracción, pero podemos tratar la situación con educación.

   Het leidt af, maar we kunnen er beleefd mee omgaan.

   distracción

   afleiding

   podemos

   we kunnen

   tratar

   omgaan met; behandelen

   situación

   situatie

   con educación

   beleefd

   Uitgebreide uitleg

   distracción betekent hier "afleiding": iets dat de aandacht wegtrekt. Het zelfstandig naamwoord hangt samen met distraer (afleiden). Voorbeeld: El ruido es una distracción. — "Het geluid leidt af." podemos is de tegenwoordige tijd van poder voor nosotros/nosotras: "wij kunnen". Het wordt hier gevolgd door het infinitief tratar: podemos tratar betekent "we kunnen omgaan met". Poder drukt hier mogelijkheid of vermogen uit, niet op zichzelf bereidheid. Vergelijk: Podemos esperar. — "We kunnen wachten." tratar betekent in deze combinatie "omgaan met" of "behandelen". Het patroon tratar + zelfstandig naamwoord kan beschrijven hoe je met iets omgaat. Voorbeeld: Debemos tratar el problema con calma. — "We moeten rustig met het probleem omgaan." situación betekent "situatie". Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la: la situación. De combinatie tratar la situación betekent hier "met de situatie omgaan". con educación betekent hier "beleefd" of letterlijker "met beleefdheid". educación betekent in andere contexten ook "onderwijs" of "opvoeding", maar in deze combinatie beschrijft het de manier waarop iemand handelt. Voorbeeld: Habla con educación. — "Spreek beleefd." De omliggende woorden verbinden de delen: Es una distracción betekent hier "Het leidt af" en pero betekent "maar". Daarna geeft podemos tratar la situación con educación aan dat men beleefd met de situatie kan omgaan. Samen betekent de zin: "Het leidt af, maar we kunnen er beleefd mee omgaan."

3. ¿Debería hablar con ellos o preguntarle al bibliotecario?

   Zal ik met hen praten of het aan de bibliothecaris vragen?

   Debería

   zou moeten

   hablar

   praten

   ellos

   hen

   o

   of

   preguntarle

   iets aan die persoon vragen

   bibliotecario

   bibliothecaris

   Uitgebreide uitleg

   Debería is de conditionele vorm van deber (“moeten”). In deze vraag drukt hij een voorzichtige keuze of aanbeveling uit: “zou ik moeten…?” De vorm kan op zichzelf ook bij andere personen horen; hier maakt de Nederlandse vertaling duidelijk dat de spreker over zichzelf vraagt. Het is dus geen eenvoudige tegenwoordige vorm debo (“ik moet”). Hablar betekent “praten” en is een infinitief. Na debería blijft het werkwoord in de infinitief: debería hablar = “zou moeten praten”. Een bruikbaar patroon is debería + infinitief, bijvoorbeeld: Debería esperar. — “Ik zou moeten wachten.” Ellos is een persoonlijk voornaamwoord in de derde persoon meervoud. De vorm is grammaticaal mannelijk meervoud en kan ook naar een gemengde groep verwijzen. In hablar con ellos is de betekenis “met hen praten”; de precieze personen worden in de aangeleverde zin niet benoemd. O verbindt twee alternatieven. Hier gaat het om twee mogelijke handelingen: met hen praten, of de bibliothecaris iets vragen. Het betekent hier “of”, niet “in plaats van” als uitsluiting van de eerste mogelijkheid. Preguntarle bestaat uit preguntar (“vragen”) met het aangehechte indirecte-voorwerpsvoornaamwoord le. Het geheel betekent hier “hem/haar iets vragen” of, volgens de vaste vertaling, “het aan die persoon vragen”. Le geeft aan aan wie de vraag gericht is; het markeert niet zelf het geslacht. Na een infinitief kan het voornaamwoord eraan vaststaan: preguntarle. Vergelijk: preguntarle al profesor — “het aan de leraar vragen.” Bibliotecario is een zelfstandig naamwoord voor “bibliothecaris”. De vorm is mannelijk enkelvoud; het vrouwelijke woord is bibliotecaria. In al bibliotecario is al de samentrekking van a + el: “aan de bibliothecaris”. Het voorzetsel a markeert hier de persoon aan wie iets wordt gevraagd. De zin bouwt twee opties op. Debería hablar con ellos betekent “zou ik met hen moeten praten?”, en o preguntarle al bibliotecario betekent “of het aan de bibliothecaris vragen?”. Samen vraagt de spreker welke van deze twee handelwijzen passend is: met hen praten of de bibliothecaris iets vragen.

4. Intenta primero recordarles en voz baja que deben guardar silencio, a menos que te resulte incómodo.

   Probeer ze eerst zachtjes aan de stilte te herinneren, tenzij dat ongemakkelijk voelt.

   Intenta

   probeer

   primero

   eerst

   recordarles

   ze eraan herinneren

   en voz baja

   zachtjes

   deben

   moeten

   guardar silencio

   stil zijn

   a menos que

   tenzij

   resulte

   blijkt of uitvalt

   incómodo

   ongemakkelijk

   Uitgebreide uitleg

   Intenta is hier een bevestigend bevel aan één persoon met tú: “probeer”. Het komt van intentar; de vorm is hier dus geen gewone beschrijving van wat iemand anders probeert. Een herbruikbaar patroon is Intenta + infinitief, bijvoorbeeld: Intenta escuchar. — “Probeer te luisteren.” primero is een bijwoord dat de volgorde aangeeft: “eerst”. Hier betekent het dat deze poging vóór een eventuele volgende aanpak komt. recordarles bestaat uit het infinitief recordar (“herinneren”) met het eraan vastgeschreven voornaamwoord les. In deze context betekent het geheel “hen eraan herinneren”; de Nederlandse vertaling bevestigt dat les naar de betrokken personen verwijst. les is meervoud en geeft op zichzelf geen geslacht aan. Bij een bevel met een voorafgaand werkwoord blijft het infinitief staan: Intenta recordarles ... — “Probeer hen eraan te herinneren ...”. en voz baja is een vaste, herbruikbare manier om te zeggen dat iets zacht of gedempt gebeurt: “zachtjes” of letterlijk “met zachte stem”. Het beschrijft hier de manier waarop de herinnering wordt gegeven. deben is de vorm van deber voor de derde persoon meervoud in de tegenwoordige tijd. Met een infinitief erna drukt deber hier een verplichting uit: “ze moeten”. In deben guardar silencio ligt dus de verplichting bij de personen waarnaar les verwijst, niet bij de spreker. guardar silencio is een gebruikelijke combinatie: guardar betekent hier niet simpelweg “bewaren”, maar vormt met silencio de betekenis “stil zijn” of “zwijgen”. guardar is een infinitief; silencio is een zelfstandig naamwoord. Vergelijk als zelfstandig voorbeeld: Deben guardar silencio. — “Ze moeten stil zijn.” a menos que betekent “tenzij” en leidt een voorwaarde of uitzondering in. Het sluit het voorafgaande niet uit; het zegt dat de voorgestelde actie geldt behalve wanneer de genoemde voorwaarde optreedt. resulte komt van resultar en staat hier in de tegenwoordige conjunctief. Na a menos que past die vorm bij een voorwaarde die niet als vaststaand feit wordt gepresenteerd. In te resulte incómodo betekent te “voor jou” en resulte ongeveer “ongemakkelijk blijkt/uitvalt”. Een voorbeeld: A menos que te resulte difícil, inténtalo. — “Probeer het, tenzij het voor jou moeilijk blijkt.” incómodo is een beschrijvend bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “ongemakkelijk”. De vorm is mannelijk enkelvoud; in deze zin benoemt de tekst geen zelfstandig naamwoord dat het precies vervangt, maar beschrijft hij de bedoelde situatie of handeling als iets dat voor jou ongemakkelijk kan zijn. Het is dus niet te dat ongemakkelijk is: te geeft aan voor wie dat gevoel geldt. Samen vormt de zin een advies in de gebiedende wijs: probeer eerst, zachtjes, de betrokken personen eraan te herinneren dat zij stil moeten zijn. a menos que te resulte incómodo voegt de uitzondering toe: doe dat niet op die manier wanneer de situatie voor jou ongemakkelijk blijkt. De hele betekenis is: “Probeer ze eerst zachtjes aan de stilte te herinneren, tenzij dat ongemakkelijk voelt.”

5. Podría pedirles que continuaran la conversación fuera.

   Ik zou ze kunnen vragen om het gesprek buiten voort te zetten.

   Podría

   zou kunnen

   pedirles

   hun vragen

   continuaran

   voortzetten

   conversación

   gesprek

   fuera

   buiten

   Uitgebreide uitleg

   Podría is the conditional form of poder for yo or él/ella/usted; here the fixed translation supports the meaning “ik zou kunnen”. It presents the request as a possibility rather than as a direct command. Compare puedo (“ik kan”) with podría (“ik zou kunnen”). Pedirles combines pedir (“vragen”) with the attached indirect-object clitic les (“hun/aan hen”). The form pedir is the infinitive, and les marks the people being asked; it does not itself identify their gender. In this context, the surrounding material supports asking the people referred to in the conversation to do something. Example: Voy a pedirles ayuda. — “Ik ga hun om hulp vragen.” Continuaran is the third-person plural imperfect subjunctive of continuar, “voortzetten”. After pedirles que, Spanish uses a subordinate clause with que plus a subjunctive form because the requested action is not presented as an established fact. Here the form agrees with a plural subject understood from the translation as “ze”. Compare continúan (“ze zetten voort”) with continuaran in this request structure. La conversación means “het gesprek”. Conversación is a feminine singular noun, which is why the article is la; the article expresses grammatical gender and number, not a separate idea of “one”. Example: La conversación continúa. — “Het gesprek gaat verder.” Fuera means “buiten” and indicates the location of the continuation. It is an adverb here, so it does not change for the people involved or for la conversación. Together, podría pedirles means “zou hun kunnen vragen”, and que continuaran la conversación fuera specifies what the request would be: that they continue the conversation outside. The complete utterance therefore means: “Ik zou ze kunnen vragen om het gesprek buiten voort te zetten.”

6. Así queda claro sin que suene maleducado.

   Zo blijft het duidelijk zonder dat het onbeleefd klinkt.

   Así

   zo; op deze manier

   queda claro

   blijft het duidelijk

   sin que

   zonder dat

   suene

   klinkt

   maleducado

   onbeleefd

   Uitgebreide uitleg

   Así betekent hier “zo” of “op deze manier”. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. Voorbeeld: Así es más fácil. — “Zo is het gemakkelijker.” queda claro bevat queda, de derde persoon enkelvoud van quedar, en claro, een bijvoeglijk naamwoord. Hier beschrijft quedar claro het resultaat: iets blijft duidelijk. In andere contexten kan quedar claro ook betekenen dat iets duidelijk wordt of duidelijk komt te staan. Voorbeeld: La idea queda clara. — “Het idee blijft duidelijk.” sin que leidt een bijzin in met de betekenis “zonder dat”. Na deze constructie staat doorgaans de conjunctief, omdat de genoemde omstandigheid niet als een afzonderlijk feit wordt gepresenteerd. Voorbeeld: Se fue sin que nadie lo viera. — “Hij/zij ging weg zonder dat iemand hem/haar zag.” suene is de vorm van sonar in de tegenwoordige conjunctief, derde persoon enkelvoud. Sonar betekent hier “klinken”: hoe iets op een luisteraar overkomt. Voorbeeld: Escríbelo sin que suene agresivo. — “Schrijf het zonder dat het agressief klinkt.” maleducado is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “onbeleefd” of “ongemanierd”. In deze zin is het de mannelijke enkelvoudsvorm bij het niet-uitgedrukte enkelvoudige onderwerp van suene. Andere vormen zijn maleducada, maleducados en maleducadas, wanneer het bijbehorende onderwerp vrouwelijk enkelvoud, mannelijk meervoud of vrouwelijk meervoud is. Voorbeeld: El comentario suena maleducado. — “De opmerking klinkt onbeleefd.” Samen betekent Así queda claro “Zo blijft het duidelijk”. sin que suene maleducado voegt toe dat dit gebeurt zonder dat het onbeleefd klinkt. De volledige betekenis is: “Zo blijft het duidelijk zonder dat het onbeleefd klinkt.”

7. Si siguen hablando, podemos pedirle al bibliotecario que intervenga.

   Als ze blijven praten, kunnen we de bibliothecaris vragen om in te grijpen.

   Si

   als

   siguen hablando

   blijven praten

   podemos

   we kunnen

   pedirle

   hem/haar vragen

   bibliotecario

   bibliothecaris

   intervenga

   ingrijpt

   Uitgebreide uitleg

   Si leidt hier een voorwaardelijke bijzin in: “als”. Het beschrijft de voorwaarde voor wat daarna gebeurt. Een vergelijkbaar patroon is Si llueve, nos quedamos en casa — “Als het regent, blijven we thuis.” siguen hablando betekent hier “blijven praten”. siguen is de derde persoon meervoud van seguir in de tegenwoordige tijd; het onderwerp is dus “ze” in de vaste vertaling. seguir + gerundium drukt voortzetting uit: siguen estudiando = “ze blijven studeren”. hablando is het gerundium van hablar. podemos is de eerste persoon meervoud van poder: podemos = “we kunnen”. In deze zin geeft het aan dat de spreker en anderen de mogelijkheid hebben om iets te doen. Het patroon podemos + infinitief is bruikbaar in zinnen als Podemos esperar — “We kunnen wachten.” pedirle bestaat uit het infinitief pedir (“vragen”) en het eraan vast geschreven indirecte voornaamwoord le. Hier verwijst le naar de bibliothecaris, degene aan wie men iets vraagt. De constructie pedirle a alguien que ... betekent “iemand vragen om ...”. pedir heeft in de tegenwoordige tijd onder andere pido, pides, pide; de stamklinker verandert dus niet overal hetzelfde. bibliotecario is het zelfstandig naamwoord “bibliothecaris”. In de volledige woordgroep staat al bibliotecario: al is de samentrekking van a + el, en markeert hier de persoon aan wie het verzoek gericht is. Het woord zelf is mannelijk; het vrouwelijke woord is bibliotecaria. De vaste vertaling identificeert deze persoon als de bibliothecaris, niet als degene die blijft praten. intervenga is de derde persoon enkelvoud van intervenir in de tegenwoordige aanvoegende wijs. Na pedir ... que gebruikt Spaans deze vorm voor de handeling die men van iemand vraagt: de bibliothecaris is degene die ingrijpt. Het is hier dus geen rechtstreeks bevel aan de luisteraar. intervenir heeft in de tegenwoordige tijd een stamwisseling e → ie in beklemtoonde vormen, bijvoorbeeld interviene, maar intervenga volgt de vorm van de eerste persoon intervengo en heeft daarom geen ie; de uitgang en de g horen bij deze aanvoegende wijs. Samen vormen de delen Si siguen hablando en podemos pedirle al bibliotecario que intervenga de betekenis: “Als ze blijven praten, kunnen we de bibliothecaris vragen om in te grijpen.” De voorwaardelijke bijzin noemt het voortduren van hun gepraat; de hoofdzin geeft vervolgens de mogelijke actie van “we” aan.

8. Así no se convierte en una escena.

   Zo loopt het niet uit op een scène.

   Así

   zo

   no se convierte en

   loopt niet uit op

   escena

   scène

   Uitgebreide uitleg

   Así betekent hier ‘zo’ of ‘op die manier’. Het geeft aan hoe iets verloopt. Voorbeeld: Así es mejor. = Zo is het beter. no se convierte en bevat de ontkenning no en de derde persoon enkelvoud van het werkwoord convertirse in de tegenwoordige tijd: se convierte. Met en krijgt de constructie de betekenis ‘wordt ...’ of ‘loopt uit op ...’. Het onderwerp is niet apart uitgedrukt; de vaste vertaling maakt dat begrijpelijk als ‘het’. Het herbruikbare patroon algo se convierte en algo betekent dat iets in iets anders verandert of daarop uitloopt. Voorbeeld: La discusión se convierte en un problema. = De discussie loopt uit op een probleem. escena betekent hier ‘scène’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. In una escena betekent una hier ‘een’; het geeft niet op zichzelf een specifiek aantal aan. Het meervoud is escenas. Samen betekent Así no se convierte en una escena: ‘Zo loopt het niet uit op een scène.’ Así geeft de manier aan, no ontkent het resultaat, en se convierte en una escena beschrijft waarop de situatie niet uitloopt.

9. Prefiero hacerlo antes que quejarme en voz alta.

   Dat doe ik liever dan luid te klagen.

   Prefiero

   ik heb liever

   hacerlo

   het doen

   antes que

   liever dan

   quejarme

   klagen

   en voz alta

   hardop

   Uitgebreide uitleg

   Prefiero komt van preferir en is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: “ik heb liever” of “ik verkies”. De klinkerwisseling in deze vorm is belangrijk: preferir → prefiero; vergelijk prefieres = “jij hebt liever” en preferimos = “wij hebben liever”. hacerlo bestaat uit het infinitief hacer (“doen/maken”) met het aan het werkwoord vastgekoppelde voornaamwoord lo. In deze zin verwijst lo, in overeenstemming met dat in de vertaling, naar een eerder begrepen handeling of zaak. Het is hier een enkelvoudig lijdendvoorwerpsvoornaamwoord; je moet het niet automatisch opvatten als verwijzing naar een mannelijk zelfstandig naamwoord. Bij een infinitief kan lo achteraan staan: hacer → hacerlo. antes que vormt hier samen met preferir de vergelijking “liever dan”. Na deze uitdrukking volgt in deze zin opnieuw een infinitief. Voorbeeld: Prefiero caminar antes que esperar. = “Ik loop liever dan dat ik wacht.” quejarme is het infinitief quejarse (“klagen”) met me eraan vast. me is hier het wederkerende voornaamwoord voor de spreker: quejarse → quejarme wanneer de spreker zelf de handeling uitvoert. Voorbeeld: No quiero quejarme. = “Ik wil niet klagen.” en voz alta betekent hier “hardop”: op een hoorbare manier spreken. Het beschrijft de wijze van spreken en betekent niet noodzakelijk dat iemand schreeuwt. Een bruikbaar contrast is en voz baja = “zachtjes” of “op gedempte toon”. Samen vergelijkt Prefiero hacerlo de bedoelde handeling met een andere optie. antes que quejarme en voz alta noemt die andere optie: hardop klagen. De volledige betekenis is daarom: “Dat doe ik liever dan luid te klagen.”

10. Preguntemos en voz baja y después volvamos a estudiar.

    Laten we het rustig vragen en daarna weer verder studeren.

    Preguntemos

    laten we vragen

    en voz baja

    zachtjes

    después

    daarna

    volvamos

    laten we teruggaan

    estudiar

    studeren

    Uitgebreide uitleg

    Preguntemos is hier een voorstel in de eerste persoon meervoud: “laten we vragen”. Het komt van preguntar (“vragen”). De vorm is de tegenwoordige conjunctief van preguntar voor nosotros; in deze zelfstandige aansporing drukt hij een gezamenlijk voorstel uit, waarbij de spreker zichzelf en de aangesprokene(n) insluit. Voorbeeld: Hablemos despacio. — “Laten we langzaam praten.” en voz baja beschrijft de manier van vragen: met zachte stem, dus “zachtjes”. voz betekent “stem” en baja is de vrouwelijke vorm van bajo, omdat het bij voz aansluit. Een bruikbaar contrast is en voz alta: “hardop” of “met luide stem”. después is een bijwoord van tijd met de betekenis “daarna” of “later”. Het plaatst de volgende handeling na het vragen. Voorbeeld: Después comemos. — “Daarna eten we.” volvamos komt van volver (“teruggaan”, “terugkeren”). Ook dit is de eerste persoon meervoud van de tegenwoordige conjunctief, hier gebruikt als gezamenlijk voorstel: “laten we teruggaan”. In combinatie met a estudiar krijgt het in deze zin de betekenis “laten we weer verder studeren”. estudiar is de infinitief “studeren”. Na volver a vormt de infinitief het herbruikbare patroon volver a + infinitief: iets opnieuw doen of hervatten. Volvemos a empezar. betekent bijvoorbeeld “We beginnen opnieuw.” Samen betekent Preguntemos en voz baja “Laten we zachtjes vragen”. después verbindt daarmee de latere handeling, en volvamos a estudiar betekent “laten we daarna weer verder studeren”. De volledige zin betekent dus: “Laten we het rustig vragen en daarna weer verder studeren.”