Een probleem met de wasmachine oplossen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. La lavadora se detuvo a mitad del ciclo.

   De wasmachine is halverwege het programma gestopt.

   lavadora

   wasmachine

   se detuvo

   stopte

   a mitad de

   halverwege

   ciclo

   programma

   Uitgebreide uitleg

   lavadora betekent hier “wasmachine”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: la lavadora. Het basiswoord is lavadora; het meervoud is lavadoras. Voorbeeld: La lavadora funciona bien. — “De wasmachine werkt goed.” se detuvo geeft hier aan dat de wasmachine stopte. Het komt van detenerse, “stoppen”; se maakt duidelijk dat het onderwerp zelf tot stilstand kwam, zonder dat hier een aparte veroorzaker wordt genoemd. detuvo is de verleden tijd (pretérito) van de derde persoon enkelvoud: se detuvo. De onregelmatige stam is zichtbaar in de reeks detuve, detuviste, detuvo; die vormen betekenen respectievelijk “ik stopte”, “jij stopte” en “hij/zij/het stopte” wanneer detener wordt gebruikt. a mitad de is een vaste uitdrukking voor “halverwege” of “op de helft van”. Het volgende zelfstandig naamwoord bepaalt waarvan het midden wordt bedoeld. Voorbeeld: El tren se detuvo a mitad del viaje. — “De trein stopte halverwege de reis.” ciclo betekent “cyclus” of, in deze context, “programma”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el ciclo; het meervoud is los ciclos. In del ciclo is del de samentrekking van de + el: letterlijk “van het programma”. Samen betekent de zin: “De wasmachine is halverwege het programma gestopt.” La lavadora is het onderwerp, se detuvo zegt wat ermee gebeurde, en a mitad del ciclo geeft aan wanneer tijdens het programma dat gebeurde.

2. ¿Hay una advertencia en la pantalla?

   Staat er een waarschuwing op het scherm?

   Hay

   er is / er staat

   advertencia

   waarschuwing

   pantalla

   scherm

   Uitgebreide uitleg

   Hay betekent hier dat er iets aanwezig is: “er is/er staat”. Het is de onpersoonlijke vorm van haber voor bestaan of aanwezigheid. In een vraag blijft hay hetzelfde; het verandert niet mee met het aanwezige zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: ¿Hay agua? — “Is er water?” advertencia betekent hier “waarschuwing”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor una, de onbepaalde vrouwelijke vorm. Het meervoud is advertencias: Hay advertencias betekent “Er zijn waarschuwingen”. pantalla betekent “scherm”. Ook dit is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, daarom staat er la in la pantalla. De woordgroep en la pantalla betekent “op/in het scherm”; en geeft hier de plaats aan. Voorbeeld: El mensaje está en la pantalla. — “Het bericht staat op het scherm.” Samen vormt Hay una advertencia en la pantalla de bewering “Er staat een waarschuwing op het scherm”. De vraagtekens maken daarvan: ¿Hay una advertencia en la pantalla? — “Staat er een waarschuwing op het scherm?” De vraag vraagt dus of die waarschuwing daar aanwezig is.

3. Dice que el filtro puede estar bloqueado.

   Er staat dat het filter misschien verstopt is.

   Dice

   zegt

   filtro

   filter

   puede estar

   kan … zijn

   bloqueado

   verstopt; geblokkeerd

   Uitgebreide uitleg

   Dice is de vorm van decir voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Hier betekent hij dat er iets wordt meegedeeld: volgens de vaste vertaling staat er iets geschreven. De persoon die spreekt of de tekst die dit zegt, wordt in de zin niet expliciet genoemd. Een herbruikbaar patroon is dice que + zin: El manual dice que es seguro. — De handleiding zegt dat het veilig is. filtro betekent hier “filter”. Het is een zelfstandig naamwoord in het mannelijk enkelvoud; daarom staat later de vorm bloqueado, niet bloqueada. Het meervoud is filtros. Voorbeeld: El filtro necesita limpieza. — Het filter moet worden schoongemaakt. puede estar bestaat uit poder in de derde persoon enkelvoud (puede) plus het infinitief estar. In deze combinatie drukt het mogelijkheid uit: “kan … zijn” of “is misschien …”. Estar beschrijft hier een toestand, niet een plaats. Voorbeeld: La puerta puede estar cerrada. — De deur kan dicht zijn. bloqueado komt van bloquear en is hier een voltooid deelwoord dat als toestandsbeschrijving wordt gebruikt: “geblokkeerd” of, passend bij de vaste vertaling, “verstopt”. Het neemt het geslacht en getal over van filtro: el filtro está bloqueado, maar la entrada está bloqueada; in het meervoud: los filtros están bloqueados. Samen geeft el filtro puede estar bloqueado de betekenis “het filter is misschien verstopt/geblokkeerd”. Met Dice que ervoor ontstaat de volledige mededeling: “Er staat dat het filter misschien verstopt is.” De mogelijkheid hoort bij de toestand van het filter; de zin beweert dus niet zonder meer dat het filter zeker geblokkeerd is.

4. Consulta el manual antes de pulsar botones al azar.

   Kijk in de handleiding voordat je zomaar op knoppen drukt.

   Consulta

   raadpleeg; kijk in

   el manual

   de handleiding

   antes de

   voordat

   pulsar

   indrukken

   botones

   knoppen

   al azar

   zomaar; willekeurig

   Uitgebreide uitleg

   Consulta is here an affirmative command addressed to one person with tú: the verb consultar becomes consulta. It means that the listener should consult or look in something; it is not the formal usted command consulte. Example: Consulta la guía. — Raadpleeg de gids. el manual means “de handleiding”. Manual is a masculine singular noun, so it appears with el here. Its plural is los manuales. Example: Los manuales están aquí. — De handleidingen zijn hier. antes de introduces something that must happen earlier. Before a verb, Spanish uses antes de + infinitive: antes de pulsar means “voordat je indrukt”. The person doing both actions is understood from the context; the infinitive itself does not show that person. Example: Lávate las manos antes de comer. — Was je handen voordat je eet. pulsar is the infinitive “indrukken” or “drukken”, especially for a button or control. The infinitive is useful after antes de; with a personal subject, the verb can instead be conjugated in a subordinate clause, for example antes de que pulses el botón — “voordat je op de knop drukt”. botones is the plural of botón, “knop”. The plural ending -es is used because the singular ends in a consonant: un botón → unos botones. Example: Pulsa el botón verde. — Druk op de groene knop. al azar is a fixed expression meaning “willekeurig” or, in this instruction, “zomaar”. It describes pressing the buttons without choosing them deliberately. It does not mean that the buttons themselves are random. Together, Consulta el manual gives the instruction “raadpleeg de handleiding”, and antes de pulsar botones al azar sets the time condition: do that before pressing buttons at random. The complete meaning is therefore: “Raadpleeg de handleiding voordat je zomaar op knoppen drukt.”

5. El manual dice que debo limpiar el filtro con cuidado.

   In de handleiding staat dat ik het filter voorzichtig moet schoonmaken.

   manual

   handleiding

   dice

   zegt

   debo

   moet

   limpiar

   schoonmaken

   filtro

   filter

   con cuidado

   voorzichtig

   Uitgebreide uitleg

   manual betekent hier een handleiding. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is manuales. Voorbeeld: Lee el manual. — Lees de handleiding. dice is de vorm van decir (zeggen) voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Hier is het onderwerp el manual: de handleiding geeft de informatie. Voorbeeld: La etiqueta dice “frágil”. — Op het etiket staat “breekbaar”. debo komt van deber en is de eerste persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. In deze zin drukt deber een verplichting uit: de spreker moet iets doen. Het patroon is debo + infinitief, bijvoorbeeld Debo esperar. — Ik moet wachten. Dit is niet dezelfde vorm als debes (jij moet) of debe (hij/zij/u moet). limpiar is een infinitief en betekent schoonmaken. Na debo blijft het werkwoord in de infinitief: debo limpiar betekent “ik moet schoonmaken”. Voorbeeld: Debo limpiar la mesa. — Ik moet de tafel schoonmaken. filtro betekent filter. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier het lidwoord el. Het meervoud is filtros. Voorbeeld: Cambia el filtro. — Vervang het filter. con cuidado is een vaste manier om te zeggen dat iets voorzichtig of zorgvuldig gebeurt. cuidado is hier een zelfstandig naamwoord in de uitdrukking; samen geeft de woordgroep de wijze van handelen aan. Voorbeeld: Abre la caja con cuidado. — Open de doos voorzichtig. De hele zin bouwt zo op: El manual dice que introduceert wat er in de handleiding staat. In de ondergeschikte zin maakt debo limpiar duidelijk dat de spreker verplicht is schoon te maken, en el filtro noemt wat schoongemaakt moet worden. con cuidado beschrijft hoe dat moet gebeuren. Samen betekent de zin: “In de handleiding staat dat ik het filter voorzichtig moet schoonmaken.”

6. Entonces desenchufa la máquina antes de tocar nada.

   Haal dan de stekker uit het stopcontact voordat je iets aanraakt.

   Entonces

   dan

   desenchufa

   haal de stekker eruit

   máquina

   machine

   antes de

   voordat

   tocar

   aanraken

   nada

   iets

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” of “in dat geval” en verbindt deze instructie met de voorafgaande context. Het wijst niet op een aparte handeling. desenchufa betekent hier “haal de stekker eruit”. De basisvorm is desenchufar (“de stekker eruit halen”); desenchufa is de bevestigende gebiedende wijs voor tú in het enkelvoud. Het onderwerp is dus de aangesprokene. Een voorbeeld: Desenchufa el cargador. — “Haal de oplader uit het stopcontact.” la máquina betekent “de machine”. máquina is een zelfstandig naamwoord; la is het daarbij passende enkelvoudige lidwoord. In deze zin is de machine het voorwerp van desenchufa: de aangesprokene moet de stekker van die machine eruit halen. antes de betekent “voordat” en leidt hier een handeling in de infinitief in. Het vaste patroon is antes de + infinitief: antes de salir — “voordat je weggaat”. tocar betekent hier “aanraken”. De basisvorm is tocar; na antes de blijft het werkwoord in de infinitief: antes de tocar = “voordat je aanraakt”. In een andere context kan tocar ook bijvoorbeeld “bespelen” of “aan de beurt zijn” betekenen, maar die betekenissen passen hier niet. nada betekent in deze constructie “iets” of “wat dan ook”. Na antes de kan het als een negatieve-polariteitsvorm verschijnen: antes de tocar nada betekent “voordat je iets aanraakt”, niet “voordat je niets aanraakt”. Ter vergelijking: No toques nada. — “Raak niets aan.” Daar maakt no ... nada een echte ontkenning. Samen vormt de zin de instructie: Entonces (“dan”), desenchufa la máquina (“haal de stekker van de machine eruit”), antes de tocar nada (“voordat je iets aanraakt”). De volledige betekenis is: “Haal dan de stekker uit het stopcontact voordat je iets aanraakt.”

7. Después de eso, ¿debo reiniciar el ciclo?

   Moet ik daarna het programma opnieuw starten?

   Después de eso

   daarna

   debo

   ik moet

   reiniciar

   opnieuw starten

   ciclo

   programma

   Uitgebreide uitleg

   Después de eso betekent hier ‘daarna’ of ‘na die handeling’. después de geeft een tijdsrelatie aan; eso is een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat al genoemd is. In deze context verwijst het naar de voorafgaande handeling, zonder dat het Spaanse woord zelf een zelfstandig naamwoord herhaalt. debo is de vorm van deber voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: yo debo. Met een daaropvolgend infinitief drukt deber + infinitief een plicht, noodzaak of verwachte handeling uit. In een vraag wordt dat hier ‘moet ik ...?’: ¿Debo esperar? = ‘Moet ik wachten?’ reiniciar is een infinitief en betekent ‘opnieuw starten’ of ‘herstarten’. Na debo blijft het werkwoord in de infinitief: debo reiniciar, niet een vervoegde vorm. Voorbeeld: Debo reiniciar la máquina. = ‘Ik moet de machine opnieuw starten.’ ciclo betekent letterlijk ‘cyclus’ of ‘ronde’. In deze zin wordt het aangeduid als het programma of de procescyclus die opnieuw gestart kan worden; de vaste Nederlandse vertaling geeft die bedoelde betekenis als ‘het programma’. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk: el ciclo. Samen vormt de zin: Después de eso + debo + reiniciar + el ciclo — ‘Moet ik daarna het programma opnieuw starten?’ Het onderwerp ‘ik’ zit in de vervoegde vorm debo; daarom is er geen apart Spaans onderwerp nodig. De zin vraagt of opnieuw starten na de voorafgaande handeling noodzakelijk is.

8. Reinícialo una vez, pero contacta con mantenimiento si vuelve a aparecer la advertencia.

   Start het één keer opnieuw, maar neem contact op met de onderhoudsdienst als de waarschuwing terugkomt.

   Reinícialo

   start het opnieuw

   una vez

   één keer

   contacta

   neem contact op

   mantenimiento

   onderhoudsdienst

   vuelve a aparecer

   komt terug tevoorschijn

   advertencia

   waarschuwing

   Uitgebreide uitleg

   Reinícialo betekent hier: start het opnieuw. De basisvorm is reiniciar; reinicia is de bevestigende opdracht voor tú. Lo is een mannelijk enkelvoudig lijdend-voorwerpkliticum en verwijst hier naar het bedoelde programma of proces uit de context. Het staat vast aan de opdracht; daarom krijgt reinicia in reinícialo een accentteken. Voorbeeld: Reinícialo mañana. — Start het morgen opnieuw. Het object kan in een andere zin met een ander passend kliticum worden vervangen, bijvoorbeeld Reiníciala voor een vrouwelijk enkelvoudig object. Una vez beperkt de handeling tot één keer. Una is hier geen los benoemde grammaticale hoeveelheid op zichzelf, maar vormt samen met vez de uitdrukking voor één gelegenheid. Contacta is de bevestigende opdracht voor tú van contactar: neem contact op. Het is dus niet de formele enkelvoudsvorm contacte en ook niet de meervoudsvorm contactad of contacten. Voorbeeld: Contacta con soporte. — Neem contact op met de ondersteuning. Con introduceert hier de persoon of dienst met wie men contact opneemt. Mantenimiento betekent hier de onderhoudsdienst of onderhoudsafdeling. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord zou bijvoorbeeld el mantenimiento zijn. In deze zin staat het zonder lidwoord na con, zoals vaak in benamingen van diensten of afdelingen. Vuelve a aparecer is de constructie volver a + infinitief: opnieuw verschijnen of weer tevoorschijn komen. Vuelve is hier geen opdracht, maar de derde persoon enkelvoud van volver in de voorwaardelijke bijzin; het onderwerp is la advertencia. Aparecer is de infinitief. Het patroon is bruikbaar voor herhaling: vuelve a ocurrir betekent “gebeurt opnieuw”. Voorbeeld: Si vuelve a fallar, avisa. — Als het opnieuw uitvalt, waarschuw dan. Hier drukt vuelve a fallar herhaling uit, niet een beweging terug naar een plaats. Advertencia betekent waarschuwing. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la advertencia; het meervoud is las advertencias. Als geheel bestaat de zin uit twee opdrachten met een tegenstelling: Reinícialo una vez — start het één keer opnieuw — pero contacta con mantenimiento — maar neem contact op met de onderhoudsdienst — si vuelve a aparecer la advertencia — als de waarschuwing opnieuw verschijnt. De voorwaarde bepaalt wanneer de tweede opdracht geldt; de zin zegt niet dat de waarschuwing zeker opnieuw zal verschijnen.

9. Primero seguiré los pasos seguros.

   Ik volg eerst de veilige stappen.

   Primero

   eerst

   seguiré

   ik zal volgen

   pasos

   stappen

   seguros

   veilige

   Uitgebreide uitleg

   Primero betekent hier “eerst” en geeft de volgorde aan: deze handeling komt vóór andere handelingen. Het kan ook aan het begin van andere zinnen staan, bijvoorbeeld: Primero lee las instrucciones. — “Lees eerst de instructies.” seguiré komt van seguir (“volgen”). De uitgang -é markeert hier de toekomende tijd in de eerste persoon enkelvoud: “ik zal volgen”. De vorm zegt dus dat de spreker zelf de handeling zal uitvoeren. Vergelijk: seguiré — “ik zal volgen”, seguirás — “jij zult volgen”. pasos is het meervoud van paso, hier “stappen” in een procedure of werkwijze. Het meervoud wordt zichtbaar door -s; in deze zin wordt het bovendien voorafgegaan door het bepaalde lidwoord los. Voorbeeld: Sigue estos pasos. — “Volg deze stappen.” seguros betekent hier “veilig”. Het is het meervoud van het bijvoeglijk naamwoord seguro en stemt af op pasos: beide zijn mannelijk meervoud. In een andere combinatie verandert de vorm bijvoorbeeld in una opción segura — “een veilige optie”. Samen vormen de delen Primero seguiré los pasos seguros: “Ik volg eerst de veilige stappen.” Primero bepaalt de volgorde, seguiré maakt duidelijk dat de spreker zelf dit zal doen, en los pasos seguros benoemt de stappen die gevolgd worden. De toekomstige vorm kan in deze context ook natuurlijk als een voornemen worden begrepen: de spreker geeft aan wat hij of zij als eerste zal doen.

10. Es útil resolver problemas sencillos, pero no te arriesgues a dañar la máquina.

    Eenvoudige problemen oplossen is nuttig, maar loop niet het risico de machine te beschadigen.

    útil

    nuttig

    resolver

    oplossen

    problemas

    problemen

    sencillos

    eenvoudig

    no te arriesgues

    neem geen risico

    dañar

    beschadigen

    máquina

    machine

    Uitgebreide uitleg

    útil betekent hier dat iets nut heeft of behulpzaam is. Het is een bijvoeglijk naamwoord; de vorm verandert mee met getal: útil in het enkelvoud, útiles in het meervoud. Voorbeeld: Es útil practicar. = Oefenen is nuttig. resolver betekent hier “oplossen”. Dit is de infinitief, de basisvorm. Na es útil kan een infinitief als onderwerp staan: Es útil leer. = Lezen is nuttig. De infinitief blijft dan onveranderd; wie de handeling uitvoert, wordt hier niet afzonderlijk genoemd. problemas betekent “problemen”. Het is het meervoud van problema; het Spaanse woord eindigt op -a, maar is grammaticaal mannelijk. Daarom staat het bijvoeglijk naamwoord hier in de mannelijke meervoudsvorm sencillos. sencillos betekent hier “eenvoudig” of “niet ingewikkeld” en beschrijft problemas. De vorm is mannelijk meervoud; het enkelvoud is sencillo en de vrouwelijke vormen zijn sencilla en sencillas. Voorbeeld: una tarea sencilla = een eenvoudige taak. no te arriesgues is een negatieve aansporing aan één persoon met tú: “neem geen risico” of letterlijk “breng jezelf niet in gevaar”. arriesgues is de vorm voor tú in een negatieve opdracht; te verwijst naar dezelfde aangesprokene en is hier een wederkerend voornaamwoord. Bij een negatieve opdracht staat no vóór de voornaamwoordelijke vorm en het werkwoord. Voorbeeld: No te arriesgues. = Neem geen risico. dañar betekent “beschadigen”. Het is een infinitief en volgt hier op a in de constructie arriesgarse a + infinitief: “het risico lopen om ...”. Voorbeeld: No quiero dañar el equipo. = Ik wil de apparatuur niet beschadigen. máquina betekent “machine”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staat er la: la máquina. Voorbeeld: La máquina funciona. = De machine werkt. Samen vormt Es útil resolver problemas sencillos de betekenis “Eenvoudige problemen oplossen is nuttig”. pero leidt daarna een tegenstelling in: no te arriesgues a dañar la máquina betekent “maar loop niet het risico de machine te beschadigen”. Het volledige zinsverband is dus: eenvoudige problemen oplossen is nuttig, maar neem daarbij niet het risico dat je de machine beschadigt.